Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Bài 4)
Ðài Loan cải cách dân chủ để làm gia tăng sức mạnh chính trị để tiếng nói của họ mạnh hơn trên trường quốc tế. Theo tôi, có nhiều lý do để Ðài Loan phải đẩy mạnh điều mà họ gọi là “cuộc cách mạng dân chủ”.

Home

H́nh bên: Các “ngh? nhân” dang làm bánh t?i m?t trong nh?ng xu?ng làm dumpling n?i ti?ng t?i Đài B?c. Món an này du?c di dân t? Phúc Ki?n và B?c Kinh mang vào Đài Loan. Van hóa ?m th?c và ngôn ng? ? Đài Loan là d?u ?n m?nh m? nh?t cho th?y ngu?i Đài Loan c?c doan khó ḷng ph? nh?n ngu?n g?c Trung Hoa c?a ḿnh. (H́nh Vu Ánh/Ngu?i Vi?t)

Vu Ánh

Bài 4: Cách suy nghi c?a ngu?i Đài Loan v? ḥa gi?i

Đài Loan c?i cách dân ch? d? làm gia tang s?c m?nh chính tr? d? ti?ng nói c?a h? m?nh hon trên tru?ng qu?c t?. Theo tôi, có nhi?u lư do d? Đài Loan ph?i d?y m?nh di?u mà h? g?i là “cu?c cách m?ng dân ch?”. Th? nh?t, gi?i tr? hi?n nay, khi d?i chi?u l?i s? li?u và nh?ng phong trào ch?ng d?i ng?m cung nhu công khai t?i Đài Loan v?i th?c t?i chính tr? mà h? dang s?ng d?u th?y r?ng có m?t di?m không ?n n?u nói d?n n?n dân ch? t? do th?i Tu?ng T?ng Th?ng. Nhi?u ngu?i tr? coi Đài Loan du?i th?i d?ng c?m quy?n Kuomintang (Qu?c Dân Đ?ng Trung Hoa) là m?t d?t nu?c có n?n dân ch? kh?p khi?ng, th?m chí m?t d?t nu?c ch?ng có t? do ch? v́ trong sinh ho?t chính tr? không th?y có d?i l?p. Th?i T?ng Th?ng Tu?ng Gi?i Th?ch, th?t ra cung có m?t vài d?ng khác ho?t d?ng, nhung d?u n?m du?i tru?ng c?a Kuomintang, ho?c ch? là d?i l?p “cu?i”.

Nh?ng n? l?c c?i cách c?a Đài Loan kéo dài cho t?i vài nam tru?c khi th? gi?i bu?c vào thiên niên k? m?i. Nhung k?t q?a cung kh? quan và d?n t?i vi?c xu?t hi?n c?a hai liên minh chính d?ng l?n ? Đài Loan. M?t liên minh v?i tên g?i b?ng ti?ng Anh la Pan-Blue Coalition g?m có Kuomintang, Đ?ng Nhân Dân Đ?u Tiên và m?t d?ng nh? hon g?i là Tân Đ?ng. S? di g?i là Pan Blue Coalition v́ màu xanh duong c?a d?ng k? Kuomintang. Liên Minh Pan-Blue có khuynh hu?ng ?ng h? vi?c duy tŕ ngu?n g?c Trung Hoa, d?i l?p v?i khuynh hu?ng ly khai kh?i ngu?n g?c Trung Hoa c?a nh?ng ngu?i không thích ngu?i ta g?i ḿnh là ngu?i Trung Hoa.

Tho?t kh?i th?y, Liên Minh Pan-Blue h? tr? v?n d? th?ng nh?t Đài Loan v?i Hoa l?c nhung sau dó dă chuy?n sang b?o th? hon khi ?ng h? chính sách gi? nguyên tr?ng c?a Đài Loan. ?ng h? hay ch?ng liên minh Pan-Blue cung thùy thu?c vào m?i liên h? v?i l?c d?a Trung Hoa. Tuy nhiên, kinh t? v?n là y?u t? quan tr?ng. V? thành ph?n, nh?ng ngu?i ?ng h? liên minh chi?m da s? v?n là nh?ng ngu?i nghèo và ngu?i s?c t?c khi s? b?t măn lan r?ng v?i chính sách kinh t? c?a Liên Minh Pan Green.

Liên minh Pan Green là liên minh chính tr? chính th?c t?i Đài Loan g?m d?ng Dân Ch? C?p Ti?n, Công Đoàn Đoàn K?t Đài Loan và m?t d?ng nh? là Đ?ng Đ?c L?p Đài Loan. Cái tên c?a Liên Minh Pan Green du?c l?y t? màu xanh lá cây trên d?ng k? c?a d?ng Dân Ch? C?p Ti?n. Trái v?i Liên Minh Pan Blue, Liên Minh Pan Green ch? truong m?t nu?c Đài Loan d?c l?p d?i ch?i v?i khuynh hu?ng th?ng nh?t, dù r?ng thành viên c?a c? hai liên minh d?u có v? dung ḥa quan di?m nh?m m?c dích dem l?i phi?u cho nh?ng ?ng c? viên c?a ḿnh trong các cu?c tranh c?. Nhung sau tranh c? quan di?m l?i có v? d?i ch?i nhau.

Ngu?i Đài Loan, v́ hoàn c?nh c?a m?t d?o qu?c nh? bé, nên ngày nay dă hi?u r?ng, tru?c dây Hoa l?c không dám vu?t qua eo bi?n ch? v́ có M? d?ng d?ng sau. Nhung v?i t́nh h́nh bang giao và nh?ng th? d?ng c?a Hoa K? và Trung C?ng thay d?i tùy t?ng giai do?n cho nên không th? xác d?nh d?t khoát sách lu?c ngo?i giao c?a c? hai bên.

M?t tham v? ngo?i giao c̣n r?t tr? ng?i c?nh tôi trong b?a com do B? Ngo?i Giao Đài Loan kho?n dăi t?i khách s?n Hyatt trua 3 Tháng Tu 2007 cho bi?t r?ng “khuynh hu?ng mu?n gi? nguyên tr?ng cho Đài Loan và s? quy?t d?nh v?n d? ḥa gi?i hay th?ng nh?t sau”. Anh nói: “Chúng tôi không thích tr? thành m?t t?nh c?a Trung Qu?c dù có du?c c?p qui ch? nhu HongKong, nhung d?ng tru?c m?t tay h? pháp (anh ta dùng ch? Hercule) nhu B?c Kinh, chúng tôi ph?i t?m dùng chính sách di dây”.

L?i nói c?a nhà ngo?i giao tr? tu?i nói trên c?a Đài Loan phù h?p v?i k?t q?a c?a m?t cu?c tham ḍ dân chúng du?c H?i Đ?ng Các V?n Đ? L?c Đ?a th?c hi?n cu?i nam 2006. K?t qu? cu?c tham ḍ trên toàn qu?c Đài Loan du?c ph?n ?nh nh?ng di?m dáng luu ư sau dây:

- Trong kho?ng 38.6% s? ngu?i du?c h?i “Mu?n Đài Loan thông nh?t hay d?c l?p” tr? l?i “Gi? nguyên tr?ng và quy?t d?nh sau.

- Ch? có 17.5% s? ngu?i du?c h?i ch? truong gi? nguyên tr?ng v́nh vi?n

- Kho?ng 2.2% s? ngu?i du?c h?i tr? l?i “Th?ng nh?t càng s?m càng t?t”.

Trong nh?ng câu h?i khác, ch?ng h?n nhu s? c?n thi?t hay không trong vi?c m? r?ng m?i liên h? v?i l?c d?a, ho?c v? m?c d? thù ngh?ch c?a Trung C?ng d?i v?i Đài Loan, m?t vài k?t qu? cung c?n du?c chú ư:

- Có t?i 41.7% s? ngu?i du?c h?i cho bi?t r?ng vi?c m? r?ng m?i liên h? v?i Hoa l?c là di?u c?c k? quan tr?ng, trong khi 32.2% s? ngu?i du?c h?i cho r?ng vi?c phát tri?n chính sách d?i ngo?i quan trong hon.

- M?c d? thù ngh?ch c?a Trung Qu?c d?i v?i chính quy?n Đài Loan và nhân dân Đài Loan l?n lu?t là 59.5% và 41.7% (Tháng Mu?i Hai 2006). H?i Tháng Chín 2007, t? l? này là 61.4% và 42.4%.

Riêng câu h?i: “Li?u chính sách M?t Trung Hoa, Hai H? Th?ng” n?u du?c áp d?ng có gi?i quy?t du?c nh?ng v?n d? r?c r?i t?i eo bi?n Đài Loan không” th́ 73% s? ngu?i du?c h?i nói “Không” và 14.6% nói “Có”.

Đó là nh?ng bi?u l? trong cu?c tham ḍ chính th?c. Nhung trong ch?n riêng tu, ngu?i Đài Loan v?n tin tu?ng r?ng, nguyên tr?ng nhu hi?n nay c̣n c?n duy tŕ lâu dài. Ch? ti?m cà phê trên du?ng Nam Kinh, Sue Zhang 34 tu?i, t?t nghi?p Đ?i H?c Đài B?c v? kinh doanh nói v?i tôi: “Th?t ra, ngu?i Đài Loan chúng tôi cung nh́n ra m?t th?c t?: n?u b?n h?t s? h?a ti?n mà Đài Loan có vào l?c d?a cung ch? sát h?i du?c vài ch?c tri?u ngu?i, nhung ch? c?n l?c d?a b?n h?t s? h?a ti?n t?m trung và t?m dài c?a Phúc Ki?n và Vân Nam, Đài Loan s? thành b́nh d?a. V?n d? là li?u hai bên s? ph?i suy nghi nhu th? nào tru?c khi hành d?ng”. Cô Sue nh?c nh? chúng tôi là hi?n nay s? d?u tu c?a Đài Loan vào l?c d?a dă lên t?i con s? trên 1,500 t? USD, và Hoa L?c dă s? d?ng t?i m?t n?a ch?t xám c?a Đài Loan vào vi?c phát tri?n k? ngh? tin h?c và vi?c xây d?ng du?ng xe l?a cao t?c”.

Tôi h?i cô: “Ngày hôm qua, trên truy?n h́nh, tôi th?y trên t? Taipei Times, B?c Kinh v?n c̣n de d?a Đài Loan?”. Sue Zhang cu?i và h?i ngu?c: “Ông dă nghe nh?ng l?i de d?a c?a Hoa l?c d?i v?i chúng tôi trong nhi?u th?p niên r?i, nhung ngày mai n?u tôi mu?n sang Thu?ng H?i mua hàng, tôi cung v?n du?c hoan nghênh nhu thu?ng”.

Trên dây tôi v?a tŕnh bày cách suy nghi c?a ngu?i Đài Loan v? ḥa gi?i. Gi?a Đài Loan và Trung C?ng, vi?c thua tr?n c?a Tu?ng Gi?i Th?ch ? Nam Kinh là m?t du?ng ranh v?ng ch?c d? ngan ch?n vi?c ḥa gi?i gi?a ngu?i Trung Hoa ? hai bên eo bi?n. Đó là di?u ch?c ch?n và v?n c̣n th?y du?c. Nhung ngu?c l?i, ngu?i Đài Loan l?i không thích tranh lu?n dong dài v? nguyên nhân t?i sao h? không ḥa h?p ḥa gi?i v?i nhau du?c, ít ra cung là d? th?c hi?n chính sách “M?t qu?c gia, hai h? th?ng (chính tr?)”. Khuynh hu?ng ph? nh?n g?c Trung Hoa c?a ngu?i Đài Loan ngày m?t gia tang, trong khi th?c t?, và trong nh?ng sinh ho?t hàng ngày, ai cung th?y h? là ngu?i Trung Hoa. Vi?c phát tri?n s? ph? bi?n c?a ngôn ng? Hakka tuy dang du?c thúc dây m?nh m? nhung không làm sao mà xóa nḥa di s?n Trung Hoa c?a ngu?i Đài Loan. Cu?i cùng, ḥa gi?i gi?a Đài Loan và L?c d?a ch? c̣n là “gi? nguyên tr?ng c?a Trung Hoa Dân Qu?c càng lâu càng t?t”. M?t viên ch?c B? Thông Tin Đài Loan nói v?i tôi r?ng, trong m?t giai do?n có l? c̣n r?t lâu n?a, “Hoa l?c ch? mong gi? nguyên tr?ng c?a Đài Loan và nhu c?u c?a B?c Kinh là mu?n Đài B?c t? ra th?n ph?c, ít ra là m?t h́nh th?c bên ngoài”.

(c̣n ti?p)

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here