Ðất Gò Công xưa và nay

Ðất Gò Công xưa và nay “Thuận Hóa là đất hình thế quan trọng, binh, tài do đó mà ra, hồi quốc sơ nhờ đó mà dựng nên đại nghiệp. Nay lòng dân hãy còn phản trắc, nhiều kẻ vượt biển đi theo họ Mạc, sợ hoặc có kẻ dẫn giặc về cướp, nếu không được tướng giỏi trấn thủ, vỗ về, thì không xong
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Doãn Quốc Sỹ, kẻ sĩ thời đại chúng ta Với nhiều người bản xứ, hình như dư âm của cuộc chiến tranh Việt Nam vẫn còn nên văn chương và văn hóa Việt Nam được đặc biệt chú ý. Tôi có một người bạn cùng lớp Creating & Writing học viết văn người Mỹ gốc Ý rất thích thú với văn chương Việt Nam Giới Thiệu Sách Mới: Tháng Tư 1975 Tháng Tư 1975. Một thời điểm lịch sử mở ra biết bao nhiêu là sự kiện. Chiến tranh đã hết ngoài chiến trường nhưng một cuộc chiến khác bắt đầu khốc liệt. Một mặt trận của những người tự coi là chiến thắng muốn xóa bỏ một xã hội của những người bị coi là thua trận. Mặt trận ấy, cũng có số tổn hại khá lớn. Lê Văn Duyệt: Hai lần Tổng Trấn Gia Ðịnh Thành Lê Văn Duyệt (1763-1832) sanh ở Ðịnh Tường, nhưng nội tổ là người Quảng Ngãi phiêu bạc vào Nam. Có tật bẩm sanh, là ái nam. Bấy giờ Chúa Duệ Tôn và Ðông Cung Dương nhà Nguyễn đã bị Nguyễn Huệ giết. Nguyễn Ánh bị Ðông Ðịnh Vương Nguyễn Lữ, trấn thủ ở Gia Ðịnh, truy đuổi chạy ngang Rạch Gầm Mỹ Tho và được ông Lê Văn Toại, thân sanh Lê Văn Duyệt che chở, chứa chấp. Ra mắt “Tuyển tập Thi Nhạc Vịnh Sử Việt Nam” Một cuốn sách giá trị và ý nghĩa, lần đầu tiên được ra mắt, không bán mà sẽ biếu không đến độc giả và các tổ chức vào trưa ngày mai Thứ Bảy 24 Tháng Ba tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt do câu lạc bộ Hùng Sử Việt tổ chức. Ra mắt “Tuyển tập Thi Nhạc Vịnh Sử Việt Nam” Một cuốn sách giá trị và ý nghĩa, lần đầu tiên được ra mắt, không bán mà sẽ biếu không đến độc giả và các tổ chức vào trưa ngày mai Thứ Bảy 24 Tháng Ba tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt do câu lạc bộ Hùng Sử Việt tổ chức. Nước mắt trong khói thuốc Ðã hơn 9 giờ, các tổ đội trong lán vừa mới họp xong, anh em được nghỉ ngơi sinh hoạt tự do. Buổi tối nào cũng vậy, giờ sinh hoạt luôn vui nhộn ồn ào, mà tiếng kêu rít thuốc lào nghe là bồn chồn, háo hức, thích thú vô cùng Chuyện những người KQ ngày tan chiến Nơi ta ở, ngày ấy là... trại tù. Nơi ta ở, ngày ấy là... nơi chôn vùi những ước vọng thanh xuân. Nơi ta ở, là những cánh chim bị nhốt trong nan lồng. Nơi ta ở, ngậm ngùi đời bại binh dằn vặt... Giời thiếu sách mới: Quê Hương Ngày Trở Lại Tác giả là một mẫu người Việt Nam đặc biệt. Cô sinh ra và lớn lên ở miền Bắc, có một thời kỳ hai năm vào sống ở Sài Gòn nhưng bị khó khăn và theo mẹ trở lại quê cũ để sống trong khi người cha vẫn làm việc ở miền Nam. Cô lấy chồng người Nhật và theo chồng sang Nhật sinh sống nhưng lại có một đứa con trai ở Sài Gòn. Lê Hựu Hà Lê Hựu Hà cùng với những Trường Kỳ, Nam Lộc, Tùng Giang, Elvis Phương, Billy Shane, Ðức Huy, Lê Trung Cang, Pat Lâm, các ban nhạc Blues Stars, The Dreammers, một thời, đã tạo nên phong trào được gọi là Nhạc Trẻ tại Sài Gòn. Tạp chí ảnh LIFE chết trở lại, nhưng vẫn sống trên mạng online Nhóm phát hành tạp chí ảnh nổi tiếng của Hoa Kỳ, LIFE, từng đăng tải những tác phẩm của một số nhiếp ảnh gia tài ba nhất của Hoa Kỳ trong thế kỷ 20 vừa qua, cho biết tạp chí LIFE sẽ đóng cửa trở lại Tác giả “The Da Vinci Code” thoát khỏi vụ kiện xâm phạm tác quyền Một tòa phúc thẩm ở Anh hôm Thứ Tư phán quyết là tác giả cuốn truyện nổi tiếng “The Da Vinci Code” được Hollywood làm thành phim đã không phạm lỗi sao chép cuốn “The Holy Blood and the Holy Grail” của hai tác giả người Anh xuất bản năm 1982. Công bố hình bìa tập cuối cùng bộ truyện Harry Potter Nhà xuất bản Mỹ Scholastic Inc. đã cho công bố hình bìa của tập 7 và là tập cuối cùng bộ truyện Harry Potter. Cuốn sách mang tên “Harry Potter and the Deathly Hallows” sẽ được phát hành ngày 21 Tháng Bảy và đang được độc giả toàn thế giới mong đợi. Văn chương tuyển chọn trong nước: chọn nhưng không tuyển... Tuyển tập là chọn những bài vở hay nhất để tuyển thành một tập. Ban tuyển chọn một giải thưởng văn học là những người có đủ tư cách để chọn lựa một tác giả hay tác phẩm xuất sắc nhất trong thành phần đã được tuyển. Chân dung nhân vật: Vụ án Lê Văn Duyệt Vụ án Lê Văn Duyệt bắt nguồn từ việc Lê Văn Khôi nổi lên chống triều đình và đưa dòng họ hoàng tử Cảnh lên thay Minh Mạng. Lúc này Tổng Trấn Lê Văn Duyệt đã mất rồi. Hợp xướng Ban hợp xướng Ngàn Khơi hồi trung tuần Tháng Ba vừa rồi đã tổ chức chương trình hòa tấu hợp xướng Nhạc Chiều Xuân, một buổi hòa nhạc ít có vì tính chất đặc thù và thuần túy âm nhạc của nó Thơ "Phải chi ngày xưa" Ước chi giữ được mây trời Che - cơn nắng hạ Long Ðầu bến xưa - Ngọn nồm thổi mát song thưa, - Bên hiên nhà cũ cánh dừa ru đêm. Tạp Ghi Văn Nghệ: Nói về thơ, Nguyên Sa Thi sĩ Nguyên Sa nói chuyện về thơ? Hồi nào? Dường như thi sĩ đã đi vào miền vĩnh hằng ngày 18 Tháng Tư năm 1998 rồi mà! Thì, làm sao hôm nay, bây giờ có thể nói chuyện với chúng ta về thơ được? Tạp Ghi Văn Nghệ: Nói về thơ, Nguyên Sa Thi sĩ Nguyên Sa nói chuyện về thơ? Hồi nào? Dường như thi sĩ đã đi vào miền vĩnh hằng ngày 18 Tháng Tư năm 1998 rồi mà! Thì, làm sao hôm nay, bây giờ có thể nói chuyện với chúng ta về thơ được? Giới thiêu tác phẩm: Mảnh trời xanh trên thung lũng Tiêu Dao Bảo Cự là một tác giả hiện sống ở trong nước. Trước đây ông đã in một tác phẩm ở hải ngoại: Nửa Ðời Nhìn Lại và đã được đón nhận như một tiếng nói khá chân thực vượt qua những ngăn chặn, những cấm đoán vẳng tới thế giới bên ngoài TRƯƠNG CÔNG ÐỊNH Sau khi triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất ngày 5 Tháng Sáu, 1862, nhường ba tỉnh miền Ðông là Biên Hòa, Gia Ðịnh và Ðịnh Tường (trong đó có huyện Tân Hòa tức Gò Công ngày nay, bấy giờ thuộc Ðịnh Tường) cho Pháp; người dân thực sự thấy mình bị mất nước! Giới thiệu tiểu thuyết “Ðại hội đảo điên” Tại Ðại Hội Ðiện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF), đang diễn ra tại miền Nam California, đạo diễn Nguyễn Ðình Nhân, hiện đang sống ở Paris, Pháp đã được mời tham dự và giới thiệu hai bộ phim ngắn mang tên “Ðêm hôm ấy/Cette nuit-là” và “Chờ đợi/L'attende”. Giới thiệu tiểu thuyết “Ðại hội đảo điên” Tại Ðại Hội Ðiện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF), đang diễn ra tại miền Nam California, đạo diễn Nguyễn Ðình Nhân, hiện đang sống ở Paris, Pháp đã được mời tham dự và giới thiệu hai bộ phim ngắn mang tên “Ðêm hôm ấy/Cette nuit-là” và “Chờ đợi/L'attende”. Tình dục và văn chương nữ giới trong nước. Tình dục và tình yêu có khác biệt gì với nhau, nhất là trong văn chương? Câu hỏi ấy, đã rất có nhiều người tự vấn. Hai danh từ ấy, khi phân biệt đã có ranh giới khá mong manh VŨ NHÂN & VĂN AN Vũ Nhân còn một bút hiệu nữa là Văn Như Hoàng Băng. Nếu lấy 1954 làm dấu mốc thì Vũ Nhân thuộc lớp những người viết ca khúc sau cùng xuất hiện tại Hà Nội trước khi xảy ra hiệp định Genève. Ðọc “Nông Sơn Tòan Tập” của Phó Bảng Nguyễn Can Mộng Ở đời, những lúc quá nhàn rỗi thường cần kiếm bạn, tìm người trò chuyện. Riêng việc đọc sách chỉ cần có một người. Có thể trọn ngày, có thể suốt năm ở giữa bốn bức tường mà thưởng lãm được khắp bốn bể, trải ngàn năm mà gặp thẳng được người xưa Nhà thơ Ngô Văn Qui giới thiệu thi phẩm “Vạt Áo Chưa Cài” Nhà thơ Ngô Văn Qui, một huynh trưởng gia đình Phật tử hôm Chủ Nhật 22 Tháng Tư, 2007 đã tổ chức buổi giới thiệu tập thơ mới nhất của ông, “Vạt Áo Chưa Cài”, tại nhà hàng Royal, thành phố Garden Grove Nhà thơ Ngô Văn Qui giới thiệu thi phẩm “Vạt Áo Chưa Cài” Nhà thơ Ngô Văn Qui, một huynh trưởng gia đình Phật tử hôm Chủ Nhật 22 Tháng Tư, 2007 đã tổ chức buổi giới thiệu tập thơ mới nhất của ông, “Vạt Áo Chưa Cài”, tại nhà hàng Royal, thành phố Garden Grove Tuệ Sỹ Viết về thơ là chạm tới những hình ảnh phản ánh trong nước. Không thể có một mặt nước hoàn toàn tĩnh lặng, dù đó có là một mặt hồ chăng nữa. Và, người ta chỉ có thể nhận được những hình ảnh rập vỡ, thậm chí lộn ngược. Văn chương hội nhập: Stealing Buddha's Dinner và Nguyễn Minh Bích Với người bản xứ, đời sống của những người tị nạn có nét riêng kích thích tính hiếu kỳ. Ðề tài chiến tranh đối với những người thuộc phe miền Nam thua trận hình như không có tính hấp dẫn với họ. Văn chương hội nhập: Stealing Buddha's Dinner và Nguyễn Minh Bích Với người bản xứ, đời sống của những người tị nạn có nét riêng kích thích tính hiếu kỳ. Ðề tài chiến tranh đối với những người thuộc phe miền Nam thua trận hình như không có tính hấp dẫn với họ. 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt. Thư độc giả "Chuyện từ thiện" Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%. Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng! Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp. Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ. Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này. Cha chặt tay con gái Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua. Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Tê giác còn sót ở Việt Nam Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng. Cụ Phạm-Đỗ Thành Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa Cụ Bà Trương Thị Cầm KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa	Tr?n Van Chi “Thu?n Hóa là d?t hình th? quan tr?ng, binh, tài do dó mà ra, h?i qu?c so nh? dó mà d?ng nên d?i nghi?p. Nay lòng dân hãy còn ph?n tr?c, nhi?u k? vu?t bi?n di theo h? M?c, s? ho?c có k? d?n gi?c v? cu?p, n?u không du?c tu?ng gi?i tr?n th?, v? v?, thì không xong. Ðoan qu?c công là con nhà tu?ng, có tài trí, muu lu?c, có th? sai vào tr?n ? d?y, d? cùng tu?ng gi? Qu?ng Nam là ? gi?c thì m?i kh?i lo d?n mi?n Nam”. Vua Lê sau khi nghe l?i tâu c?a Tr?nh Ki?m bèn cho Ðoan qu?c công Nguy?n Hoàng làm tr?n ti?t Thu?n Hóa, du?c ?y thác m?i vi?c, m?i nam ch? n?p c?ng phú mà thôi. Nguy?n Hoàng vào Ái T?, Thu?n Hóa vào kho?ng Tháng 11, Tháng 12 nam 1558, nam ?y 34 tu?i. Ð?t phuong Nam b?t d?u b?i m?t l?i tâu c?a Tr?nh Ki?m. Ð?n d?i Nguy?n Phu?c Khoát, chúa th? VIII (1738-1765), b?t d?u xung vuong, d?i ph? chánh v? Phú Xuân. Chúa có ý d?c l?p v?i vua Lê nên cho d?i thay phong t?c và nhìn ra x? Gia Ð?nh là d?t r?ng nên cho m? ra 9 kho ch?a ti?n, lúa và s?n v?t thay vì ch? có 1 kho Tân Ð?nh nhu tru?c. B?y gi? vào nam 1751 ký l?c Nguy?n Cu Trinh du?c vuong c? là tham muu th?ng lãnh d?i binh vào Gia Ð?nh dánh vua Chân L?p là N?c Nguyên vì dã thông d?ng v?i chúa Tr?nh ngoài B?c qu?y phá vuong. Nam 1755 Nguy?n Cu Trinh ti?n quân vào thành Nam Vang, N?c Nguyên thua ch?y sang Hà Tiên, d?n nh? M?c Thiên T? làm trung gian hi?n d?t hai ph? T?m Bôn và Lôi L?p cho Vi?t Nam và ch?u n?p l? c?ng còn n? 3 nam tru?c d? chu?c t?i. Nguy?n Cu Trinh tâu xin Vuong nh?n l?i, và t? nam 1755 ph? T?m Bôn và Lôi L?p thu?c v? Vi?t Nam. Lôi L?p ti?n thân c?a Gò Công ngày nay Gò Công d?t cu ngu?i xua Tru?c kia, vùng d?t Gò Công vào th? k? 17 còn hoang vu, r?ng rú, có nhi?u c?p và thú d?, không có ngu?i Vi?t ?. Th?i chúa Nguy?n Phu?c T?n (1649-1686) muu vi?c Nam ti?n nên dua dân Qu?ng Ngãi vào khai thác vùng d?t này. Vài sóc ngu?i Miên (Th?y Chân L?p) s?ng trên gò cao th?y ngu?i có Vi?t d?n bèn b? di noi khác. - Ð?t Gò Công xua là Lôi L?p. Ð?n nam 1755 d?t Lôi L?p m?i chánh th?c thu?c Vi?t Nam sau do vua Miên hi?n d? chu?c t?i, du?c chúa Nguy?n Phúc Khoát ch?p thu?n, do l?i tâu c?a Nguy?n Cu Trinh. - Ð?t Gò Công ban d?u có tên huy?n Tân Hòa. Nam 1787 Nguy?n Ánh t? Xiêm v? kh?c ph?c xong Gia Ð?nh, sau dó theo sông Ti?n ti?n v? chi?m Ð?nh Tu?ng. Gò Công là huy?n Tân Hòa thu?c Dinh r?i Ph? Hòa Th?nh. Lúc dó quan quân dóng ? tr?n Ch? Dinh, làng Ð?ng Son sau này. Ph? Hòa Th?nh g?m hai huy?n Tân Th?nh phía Tây và Tân Hòa phía Ðông t?c th? xã Gò Công ngày nay. - Th?i Minh M?ng chia Nam k? ra 6 t?nh thì huy?n Tân Hòa tách ra kh?i ph? Hòa Th?nh d? nh?p vào ph? Tân An thu?c t?nh Gia Ð?nh. - Ngày 12 Tháng Tu 1861, Pháp dánh chi?m Ð?nh Tu?ng, cho d?t d?n binh ? huy?n Tân Hòa ch? chua d?t quan cai tr? vì bi?t d?t này có m? m? dòng h? bên ngo?i T? Ð?c. Do v?y Gò công tr? thành noi qui t? anh hùng nghia quân ch?ng Pháp sau này di?n hình là Huy?n Tho?i và Truong Công Ð?nh. Ð?n nam 1864 sau khi h? du?c Truong Công Ð?nh, Pháp l?n lu?t chi?m toàn Nam k? và chia L?c T?nh thành ra 27 tham bi?n, d?i huy?n Tân Hòa thành tham bi?n Gò Công thu?c Sài Gòn. Lúc này Pháp cho dào kinh Ch? Gi?ng nam 1869, và kinh C?a Khâu nam 1870, nh?p hai làng Thu?n B?c và Thu?n Ngãi l?i thành ra t?nh l? Gò Công nhu ngày nay. Pháp cho xây ph?, m? du?ng, tru?ng h?c, nhà thuong, nhà th? Thiên Chúa Giáo, bi?n Gò Công tr? nên tham bi?n chi?n lu?c. - Ngày 20 Tháng Mu?i Hai 1899, soái ph? Saigon b? tên tham bi?n d?i thành Province - T?nh - Gò Công là m?t trong 20 t?nh c?a Nam k? b?y gi?. T?nh Gò Công d?c bi?t không có qu?n mà du?c chia ra 4 t?ng: t?ng Hòa Ð?ng H?, Hòa Ð?ng Thu?ng, Hòa L?c H?, Hòa L?c Thu?ng; sau l?p thêm t?ng th? 5 tên Hòa Ð?ng Trung l?y t? Hòa Ð?ng Thu?ng và Hòa Ð?ng H?, bao g?m xã Long Thu?n thu?c t?nh l? Gò Công. Gò Công v? qui mô th?i Pháp là t?nh quan tr?ng, nên co s? dinh th?, công ?c tru?ng h?c, nhà thuong... xây d?ng b? th? không kém t?nh l?n nhu C?n Tho, M? Tho. - Th?i Ngô Ðình Di?m nam 1956, Gò Công thu?c t?nh Ð?nh Tu?ng. Lúc dó Gò Công chia ra hai qu?n là qu?n Hòa Ð?ng và qu?n Gò Công. - Nam 1964 do tình th? quân s? chánh tr?, Gò Công tr? l?i là t?nh Gò Công. G?m có Châu Thành Gò Công và 4 qu?n: Hòa L?c, Hòa Bình, Hòa Ð?ng, Hòa Tân. - Và ngày nay Gò Công g?m có 2 huy?n Gò Công Ðông và Gò Công Tây, thu?c t?nh Ti?n Giang. K? t? 1755 d?n nay, tr?i qua trên 250 nam, Gò Công ti?p n?i s? nghi?p c?a ngu?i mang guom di m? cõi Nguy?n Cu Trinh. Nguy?n Cu Trinh (1716-1767), t? tiên v?n ngu?i Ngh? An sau vào s?ng ? Huong Trà, Th?a Thiên. Thân ph? nguyên h? Tr?nh du?c cho d?i h? Nguy?n tên Nguy?n Ðang Ð? làm t?i ch?c Ð?i Phu. Nguy?n Cu Trinh d?u Huong Ti?n, làm quan th?i Nguy?n Phu?c Khoát d?n L?i B? kiêm Tào V?n S?, tu?c Nghi Bi?u H?u. Ông t?ng gi? ch?c Tu?n Vu Qu?ng Ngãi và có công d?u dánh d?p gi?c M?i Ðá Vách. Ðu?c b? ra Qu?ng Bình lo vi?c t? ch?c b? phòng ngan ng?a quân Tr?nh phía B?c. Khi Chúa Tr?nh Doanh vi?t tho mu?n du?ng vào dánh Lê Duy M?t n?i lên ch?ng h? M?c ch?y vào tr?n ? phía Nam Thanh Hóa Ngh? An, lúc dó 1753 Nguy?n Cu Trinh làm Ký L?c Dinh B? Chánh theo l?nh Chúa vi?t tho khu?c t?. Khi Truong Phu?c Loan chuyên quy?n th?y tri?u th?n không ph?c bèn m?i Nguy?n Cu Trinh lúc ?y dang gi? ch?c Ði?u Khi?n t?i Gia Ð?nh v? trung uong phong làm L?i B?. Nguy?n Cu Trinh n?i ti?ng là ngu?i thanh liêm, gi?i vi?c binh, có tài cai tr? và ngo?i giao n?a. Ông m?t nam 1767, th?i chúa Ð?nh Vuong, th? 52 tu?i. Ð?n d?i Minh M?ng ông du?c phong Tân Minh H?u và th? t?i Thái Mi?u. Nguy?n Cu Trinh sanh th?i còn có van tài n?i ti?ng v?i tác ph?m “S?i Vãi” (1750) n?i dung kêu g?i d?ng liêu không nên ham thú yên vui, ch? s? gian nan nguy hi?m và t?p tho Ð?m Am Van T?p. Ông còn là b?n tho v?i M?c Thiên Tích và d? lai mu?i bài tho h?a l?i bài Hà Tiên Th?p V?nh c?a M?c Thiên Tích, Ðô Ð?c T?ng tr?n Hà Tiên. Ngày nay Gò Công tuy thu?c t?nh Ti?n Giang nhung th? xã Gò Công là thành ph? l?n x?p lo?i II tuong duong v?i nhi?u t?nh th? phía Nam [thành ph? M? Tho lo?i]. Gò Công có v? trí chi?n lu?c, giáp sông Soài R?p, có hai du?ng an ra bi?n là Vàm Láng và Tân Thành, v?i b? bi?n dài 32 km. Sông Soài R?p ngày xua theo Truong Vinh Ký tên là Sông Lôi L?p, có v? trí trung chuy?n du?ng bi?n quan tr?ng t? B?c di Sài Gòn. B?i Soài R?p là do?n cu?i c?a sông Ð?ng Nai, t? Phú Xuân Nhà Bè ch?y ra bi?n Ðông dài 42 km, cung là h?p luu c?a sông Vàm C? tru?c khi ch?y ra bi?n. Gò Công v?i v? trí c?a mình t?o ra vùng sinh thái ng?p m?n, và nu?c l? ph? m?t di?n tích 7500 ha v?i nhi?u lo?i th?y h?i s?n nghêu, sò, cua, tôm có giá tr? cao v? kinh t?. Gò Công n?m trên hai th? d?t: 1) Ð?t gi?ng cao, xua c?a ngu?i Miên, nay chuyên tr?ng tr?u, tr?ng gi?ng hoa màu ph?, l?p vu?n tr?ng cây an trái 2) Vùng d?t nhi?m m?n thích h?p dua h?u, mãn c?u, nhãn, so ri... Nh? v?y Gò Công có du?c di?n m?o van hóa d?c thù qua s?n v?t: dua h?u, mãn c?u bi?n, m?m còng, m?m tôm, trái so ri... Th? xã Gò Công là thành ph? thu?c lo?i xua, r?ng 32 ha v?i dân s? trên 60 ngàn ngu?i, có ngôi ch? thu?c lo?i xua, m?t sân vân d?ng tiêu chu?n, m?t tòa t?nh tru?ng b? th? không thua M? Tho, Vinh Long d? nói lên v? trí Gò Công, nó dã du?c xác l?p và công nh?n t? xua so v?i toàn x? Nam K? L?c T?nh. Gò Công cung là d?t c?a hoàng h?u, ngu?i ph? n? x? này hãnh di?n v?i tên g?i “Gò Công nhan s?c”; và Gò Công n?i ti?ng v?i nh?ng ngh? nhân khéo tay, sáng t?o làm nên “cái t? th?” có giá tr? van hóa ngh? thu?t mang t?m c? qu?c gia. Gò Công, noi d?u tiên n?i lên Pháp “Tri?u dình Hu? du?c tin quan quân th?t th? d?i d?n K? Hòa, và thành M? Tho cung th?t th? r?i, sai quan Thu?ng Tho H? B? là Nguy?n Bá Nghi làm khâm sai d?i th?n vào kinh lý vi?c Nam k?. Nguy?n Bá Nghi bi?t th? không ch?ng n?i v?i quân Pháp, dâng s? v? xin gi?ng hòa. Nhung ? tri?u lúc b?y gi? có b?n Truong Ðan Qu? không ch?u... B?i v?y s? gi?ng hòa c? lôi thôi mãi không xong... Mà ? trong d?a h?t t?nh Gia Ð?nh và t?nh Ð?nh Tu?ng lúc ?y l?i có m?y ngu?i nhu Tri Huy?n To?i (Tho?i), Phó Qu?n Co Truong Ð?nh, Thiên H? Duong r? nh?ng ngu?i nghia dung n?i lên dánh phá quân Pháp” (theo Vi?t Nam S? Lu?c, Tr?n Tr?ng Kim). Ông Huy?n Tho?i tru?c là quan huy?n Tân Hòa, tên th?t là Ð? Trinh Tho?i, là ông quan van, ngu?i n?i lên ch?ng Pháp d?u tiên t?i Gò Công và c? Nam k?. Ngày 12 Tháng Tu, Pháp h? thành M? Tho, hai tháng sau, ngày 22 Tháng Sáu 1861, vào lúc 5 gi? sáng ông Huy?n Tho?i t?p h?p 600 nghia binh b?t ng? t?n công d?n binh Pháp t?i Gò Công. Gi?c phát giác, nên khi nghia quân vào t?i ch? b? lính pháo th? h?i quân Pháp do tên trung úy h?i quân Paulin Vial ch? huy ch?n dánh. Nghia quân m?t th? b?t ng? nên ch? tu?ng Huy?n Tho?i cùng 14 nghia quân hi sinh ngay d?t giao tranh d?u tiên. Phía Pháp có tên trung úy ch? huy b? thuong và m?t tên khác b? gi?t t?i tr?n. Nghia quân m?t ch? tu?ng nên t?t c? b? ch?y! Huy?n Tho?i là m?t nhà Nho thu?c quan van ch?t nhu tu?ng si, c?m quân ch?ng Pháp ngay bu?i d?u trên d?t Gò Công, m? d?u cho các cu?c kháng chi?n ti?p theo c?a c? nu?c. Thái d? nhu nhu?c dua d?n s? th?t b?i c?a tri?u dình Hu? b?y gi? không có chút ?nh hu?ng gì d?i v?i tinh th?n ch?ng Pháp c?a ngu?i Gò Công; vì v?y noi này là trung tâm kháng Pháp lúc b?y gi? nhu l?i nh?n d?nh c?a ngu?i Pháp, tác gi? cu?n “Histoire militaire de L' Indochine”. Tru?c nam 1975, t?i thành ph? Gò Công có con du?ng mang tên Huy?n Tho?i d? t? lòng nh? on ngu?i quan huy?n ch?n cái ch?t nhu võ tu?ng, x?ng dáng là h?u du? c?a Nguy?n Cu Trinh. tranvanchi@earthlink.net XIN TÌM Ð?C - Huong V? Ngày Xua, Van Hóa ?m Th?c L?c T?nh, 12 MK - Tình Nghia Giáo Khoa Thu, 50 nam d?c l?i Qu?c Van Giáo Khoa Thu, 15MK c?a nhà van Tr?n Van Chi v?a du?c tái b?n. Sách có bán t?i các nhà sách, ho?c liên l?c v?i tác gi?: Email : tranvanchi@earthlink.net Ð?a ch?: Tr?n Van Chi 1911 W. 148 th St., Gardena CA 90249, USA.
Powered By Nguoi-Viet Online