Đời phế liệu...
Họ là những người nghèo, với chiếc cuốc trên tay, khá giả hơn thêm chiếc máy rò, bới tìm những đồ phế liệu, đem bán, mong kiếm ít tiền để lo trang trải cuộc sống. Ðời phế liệu cũng không ít gian nan, vất vả, kể cả tủi nhục, thậm chí có khi trả giá bằng máu và tính mạng.

Home

Phóng s? c?a Di?u Tâm/Ngu?i Vi?t

H? là nh?ng ngu?i nghèo, v?i chi?c cu?c trên tay, khá gi? hon thêm chi?c máy rò, b?i tìm nh?ng d? ph? li?u, dem bán, mong ki?m ít ti?n d? lo trang tr?i cu?c s?ng. Ð?i ph? li?u cung không ít gian nan, v?t v?, k? c? t?i nh?c, th?m chí có khi tr? giá b?ng máu và tính m?ng.

 

* Bãi Mót “c?t s?” s?t

G?n 8 gi? sáng, theo chân m?t dân ph? li?u tôi tìm d?n “n?i com” hàng ngày c?a h?. Bãi d?t du?c xây kín bít chung quanh, c?ng chính khóa, con du?ng duy nh?t ra vào bãi là m?t l? h?ng nh? du?i chân móng tu?ng ch? d? cho m?t ngu?i chui mà dân ph? li?u dào. Tôi bò r?p ngu?i sát d?t chui vào. Bãi hoang tàn, d?t và dá, nhi?u l? l?i lõm; m?t chi?c xe xúc d?t n?m ngh?. Hon 10 dân ph? li?u dang cu?c d?t b?i tìm. M?t ngu?i phát hi?n m?t c?c s?t s? n?ng trên n?a t?n, nhóm thanh niên “hùn chung” làm lôi s?i dây th?ng bu?c vào và “hò dô” kéo ra kh?i bãi. “C?c này còn nh? d?y, có lúc v? ph?i c?c n?ng trên t?n hì h?c kéo mãi m?i ra bãi”, m?t dân ph? li?u nói. Các c?c s?t s? trông gi?ng nhu nh?ng c?c d?t dá n?u không “d?ng” vào khó bi?t, kinh nghi?m cho th?y, nh?ng c?c s? d?p mà b? là lo?i “h?t dát”, b?; ch? nh?ng c?c d?p không b? ch?ng t? còn ch?t s?t, bán du?c. M?i ký s?t tùy lo?i giá trên du?i 1,000 d?ng, v?i s?t s? kho?ng 300 d?ng, nhung v?i nh?ng “c?c s?” dù n?ng nhi?u t? ch? v?a ch? mua d? d?ng, giá t? 50,000-100,000 d?ng.

Bãi ph? li?u này thu?c t?nh Ð?ng Nai, t?ng là ch? d?t sình hoang nhung tru?c dây du?c m?t s? công ty chuyên luy?n kim, thép ? khu ông nghi?p Biên Hòa I (nhu Sadakim,Vicasa,...) dùng làm bãi rác d? d? b? d? s? (c?n bã b? di sau khi tinh luy?n l?y ch?t s?t, thép; dân ph? li?u g?i c?t s?t).

M?t dân ph? li?u tên Qu?c Kiên(*) nói v?i báo Ngu?i Vi?t: “Th?i bao c?p, công ty chua có máy t?t nên n?u chua l?y h?t du?c ch?t s?t, d? s? v?n còn nhi?u s?t. Bây gi? s?t ph? li?u khan hi?m, d? s? n?u l?c l?i còn t?t chán”.

M?t dân ph? li?u khác cho bi?t, khu d?t dã có ngu?i mua d? khai thác d?t bán d? làm n?n, không du?c phép vào, “b?a nay nhà ch? ngh? nên chúng tôi làm chui, m?i vào du?c bãi dào b?i. Bà ch? khó tính, m?c dù ch? mua bãi l?y d?t bán nhung cung t?n d?ng l?y s?t s? bán thêm nên dân ph? li?u b? la m?ng hoài, th?m chí nghe c? nh?ng câu th?m t?. Anh d?n nh?ng hôm xe xúc d?t làm, d?i ngu dân ph? li?u dông hon, c? tram ngu?i, canh ch?y theo xe ben, xem d? d?t ch? nào, nhào vô b?i tìm s?t s?”.

V? ch?ng anh Ti?n Nh?t dân Biên Hòa, c? hai d?u là dân ph? li?u. M?i ngày dào b?i cung ki?m du?c 50-60 ngàn d?ng (kho?ng 4 dô la) d? trang tr?i gia dình. Nhà anh Nh?t có 6 con, d?a l?n m?i t?t nghi?p trung h?c, b? g?i di nh?p ngu, 5 d?a còn l?i d?u dang di h?c. Ngày hè, anh ch? cho m?t d?a (sang nam h?c 12) làm dân ph? li?u vào bãi ph? thêm b? m?. “Nhà nghèo, ch?y an t?ng b?a. Hôm nay ngu?i hoi y?u cung không dám ngh?”, v? anh Nh?t tìm bóng mát sát vách tu?ng ng?i ngh?, tâm s?.

Chúng tôi d? ý và khá ?n tu?ng vì trong dám dân ph? li?u dang lúi khúi b?i tìm có m?t nhóm 3 ngu?i d?t “k? l?c hai nh?t”: Ngu?i già nh?t và nh? tu?i nh?t. Ð?y là “nhóm” Bà Ngàn, bà cho bi?t nhà ? huy?n Long Thành, t?nh Ð?ng Nai dã g?n 60 tu?i, là bà ngo?i c?a hai “thành viên nhí” kia, kho?ng 13-14 tu?i. Bà Ngàn nói, “m? s?p nh? dã b? con di khi hai d?a còn bé, tôi ph?i gánh n?ng nuôi cháu. Ðu?c cái cánh ph? li?u có tính thuong ngu?i, thu?ng hay ph? giúp bà cháu”. Ngày ngày ba bà cháu, ch? y?u nh?t nh?n nh?ng s? s?t nh?, cung ki?m du?c kh?ng 20,000 d?ng (1.3 dô la)/ngày, d? s?ng, “ngh? m?t ngày k? nhu bà cháu treo mi?ng an”

Nh?ng nam g?n dây do “ngu?i dông ph? li?u ít” nên dân làm ph? li?u chuyên nghi?p hon b?ng c?t s?m máy rà tìm kim lo?i, giá trên du?i 1 tri?u d?ng/cái; n?u không có kh? nang, 2-3 ngu?i l?p thành nhóm, hùn ti?n mua. Dân ph? li?u h?u h?t không ch? nghèo v?t ch?t mà còn nghèo “ch?t xám” - th?t h?c, ít ch? nghia, do v?y tìm ki?m m?t vi?c làm ?n d?nh trong công ty (làm công nhân) không ph?i don gi?n.

B?n tr? Van Ðàm “tr?i lòng” v?i báo Ngu?i Vi?t b?ng gi?ng B?c nguyên ch?t, nghe c? chao lòng: “Ch? mình tr? g?n khu công nghi?p (? Biên Hòa), sáng chi?u th?y công nhân an m?c s?ch s?, công vi?c ?n d?nh, không v?t v?, th?t thu?ng và b?n th?u nhu b?n này, th?y mà thèm!”

Cung có không ít ngu?i v?n “ngang bu?ng”, th?ng tính không thích làm “cu li” ai nên cung gia nh?p vào d?i ngu dân ph? li?u vì làm ph? li?u t? do và “t? ch?”. “Tài s?n” quý nh?t c?a h? là s?c kh?e, ch?u d?ng du?c n?ng mua.

 

* Thang tr?m d?i ph? li?u!

Chúng tôi d?n bãi ph? li?u 621 (Th? Ð?c, Sài Gòn) m?i bi?t bãi dã “dóng c?a” - không cho dân ph? li?u vào dào khai thác n?a vì m?i dây do nh?ng tr?n mua d?u mùa, m?t dân ph? li?u dào b?i th? nào làm s?t l? d?t, m?t t?ng dá vùi ch?t. Ð?i ph? li?u cung “luu linh” l?m, so s?y “t? nghi?p” nhu choi, nguy hi?m và thông thu?ng nh?t là cu?c ph?i bom mìn th?i chi?n còn sót l?i. Sáng 27 tháng 3 nam 2005 em Vu Van Hùng, 14 tu?i (? Mã Ðà, Ð?ng Nai) theo cha m? rà ph? li?u khu v?c Bà Hào dã cu?c ph?i mìn n? ch?t ngay t?i ch?, còn m?, ch? Nguy?n Th? Hà d?ng g?n b? nhi?u mi?ng d?n ghim vào ngu?i ph?i nh?p vi?n c?p c?u.    

Ðu?c dân ph? li?u “gi?i thi?u” m?t ngu?i có máu “dam mê” ngh? ph? li?u và thâm niên nhi?u ch?c nam, chúng tôi li?n v? xã B?c Son (Tr?ng Bom, Ð?ng Nai) tìm g?p. Sáng 8 tháng 6 nam 2005 d?n nhà thì anh dã di “rà ph? li?u”, s?m t?i cùng ngày vào ti?p thì anh m?i v?. Anh cho bi?t, nhóm anh có 5 ngu?i dang “khai thác” trên bãi ph? li?u Long Giao (trên Long Khánh, xa nhà kho?ng 70 cây s?), làm có “h?p d?ng” v?i bên quân d?i dàng hoàng. Anh khoe m?i “lên d?i” du?c cái máy rò, tr? giá 2.5 tri?u d?ng, “máy tru?c ch? rà du?c d? sâu ch?ng 1 mét, cái máy này sâu trên 2 mét, nên v? du?c nh?ng lo?i ph? liêu ngon hon. Hay ? ch? n?u rà ph?i kim lo?i ? nông máy dang kêu t? dung t?t, ? d? sâu máy chuy?n ti?ng kêu khác.”

Anh tên Hoàng Trang Minh, nam nay 36 tu?i (sinh nam 1969) nhung dã có trên 20 nam tu?i ngh? ph? li?u. “Tôi không nh? chính xác làm ph? li?u lúc bao nhiêu tu?i, hình nhu m?i hon mu?i tu?i dã theo ngu?i ta vào Long Bình nh?t nhôm d?ng”. Nh?ng bãi ph? li?u, v?n tru?c là “ch?t M? dóng quân” có ti?ng nhu Tam B?, Ð?c Tr?ng (Lâm Ð?ng), Vinh Long, Sa Ðéc, C?n Tho, B?n Tre,... anh dã d?t chân t?i. Lúc chua có gia dình, d?i ph? li?u c?a anh xa nhà xa nhà hàng tháng, có khi c? nam m?i v?. Anh Minh nói: “H?u nhu tôi dã di kh?p các bãi ph? li?u trong Mi?n Nam, c? ? dâu có M? ? là ch? dó ngon an. Noi làm s?m nh?t, lâu nh?t và ngon an nh?t là T?ng Kho Long Bình (Ð?ng Nai). ? noi này cón nhi?u d? ph? li?u ngon, nhung h?t s?c nguy hi?m vì có nhi?u bom mìn,... Ð?i làm ph? li?u d? ki?u ch?t, ch? y?u s?p h?m, bom d?n. Th?i tru?c (kho?ng th?p niên 1980) ch?t còn do l?c d?n c?a du kích (có nhi?m v? trông coi T?ng kho Long Bình ? NV.)”

D.T

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here