B? thu?c lá s?ng thêm bao lâu?

Ðó là di?u mà m?t nghiên c?u dã kéo dài hon nam muoi nam, b?t d?u t? nam 1951, dã tr? l?i trên t?p chí y khoa r?t có uy tín c?a Anh Qu?c - the British Medical Journal, s? Th? Ba tu?n này.

Kho?ng ba muoi... lam ngàn nam bác si dã du?c kh?o sát. H? sinh t? nam 1900 d?n 1930. Trong nhóm sinh trong các nam 1920s, kho?ng hai ph?n ba nh?ng ngu?i ti?p t?c hút dã ch?t vì thu?c lá. Nói chung, trong toàn b? s? ngu?i du?c kh?o sát, nghiên c?u này tìm th?y t? phân n?a d?n hai ph?n ba nh?ng ngu?i hút thu?c t? lúc tr? dã ch?t vì thu?c lá.

Trung bình nh?ng ngu?i hút thu?c ch?t kho?ng mu?i nam s?m hon nh?ng ngu?i không hút thu?c. Nh?ng ngu?i ngung thu?c ? tu?i 60 s?ng thêm du?c ba nam; nh?ng ngu?i ngung thu?c ? tu?i 50 thêm du?c sáu nam; nh?ng ngu?i ngung thu?c ? tu?i 40 thêm du?c chín nam. Nh?ng ngu?i b? thu?c ? tu?i 30 có v? h?u nhu tránh du?c hoàn toàn nguy co ch?t non do thu?c lá.

Các nguyên nhân chính gây ch?t c?a thu?c lá g?m ung thu ph?i, b?nh tim m?ch, các ung thu mi?ng, h?u, thanh qu?n, th?c qu?n và các b?nh hô ph?p khác.

Nghiên c?u này du?c tài tr? b?i H?i Ð?ng Nghiên C?u Y Khoa, H?i Tim và H?i Ung Thu Anh Qu?c.

Gi?m cân b?ng cách hút m? b?ng có l?i cho s?c kh?e không?

Béo phì thu?ng có liên quan m?t thi?t v?i nguy co b? b?nh ti?u du?ng và các b?nh tim m?ch. Gi?m cân b?ng cách an u?ng lành m?nh và t?p th? d?c là cách cho d?n nay du?c th?y là r?t có ích d? gi?m cân cung nhu gi?m các nguy co k? trên. Nhu v?y thì gi?m cân b?ng cách hút m? b?ng, ngoài phuong di?n th?m m?, có l?i ích gì cho s?c kh?e hay không?

Câu h?i trên dã du?c tr? l?i b?i m?t nghiên c?u du?c dang trên t?p chí y khoa r?t có uy tín c?a Hoa K? - The New England Journal of Medicine, s? ngày 17 Tháng Sáu nam 2004.

Nghiên c?u dã kh?o sát 15 ph? n? béo phì, dã gi?m trung bình là 23 pounds ch?t m? b?ng cách hút m? b?ng. Các y?u t? có liên quan d?n nguy co c?a b?nh ti?u du?ng và tim m?ch dã du?c kh?o sát tru?c và sau khi hút m?.

K?t qu? cho th?y vi?c gi?m b?t m? b?ng cách này không giúp làm gi?m nguy co c?a b?nh ti?u du?ng và các b?nh tim m?ch.

Vì dây ch? là m?t nghiên c?u nh? và ch? trên ph? n?, v?n d? này c?n du?c nghiên c?u r?ng rãi hon, trên c? dàn ông và dàn bà.

HAMLET, s?a ngu?i và m?n cóc

M?n cóc là m?t b?nh r?t thu?ng g?p, lành tính và thu?ng t? kh?i. Tuy nhiên, cung có m?t s? tru?ng h?p, làm cách nào nó cung không ch?u bi?n m?t di (cho nh?), mà còn nh?y tùm lum (nhu con cóc). Hi?n nay, có nhi?u phuong pháp d? tr? m?n cóc nhu bôi thu?c, “d?t” l?nh ho?c b?ng tia laser, nhung k?t qu? nói chung không hi?u nghi?m cho l?m.

M?t ch?t du?c t?ng h?p t? s?a ngu?i có tên g?i là human alpha lactalbumin made lethal to tumor cell, g?i t?t là HAMLET (cung là tên m?t tác ph?m r?t n?i ti?ng c?a Shakespeare, m?t nhà van ngu?i Anh - cung r?t n?i ti?ng) dã du?c th? dùng d? tr? m?n cóc và cho th?y k?t qu? r?t t?t.

Nghiên c?u dã du?c dang trên t?p chí y khoa “The New England Journal of Medicine”, s? ngày 24 Tháng Sáu nam 2004.

Nghiên c?u du?c th?c hi?n trên 40 ngu?i có nhi?u m?n cóc dã du?c ch?a tr? không có hi?u qu? b?ng các phuong pháp hi?n dang du?c áp d?ng. B?n muoi ngu?i này du?c chia thành hai nhóm, phân n?a dùng HAMLET thi?t, phân n?a dùng HAMLET gi? mà nhìn y nhu thi?t (g?i là placebo). Thu?c du?c thoa hàng ngày trong vòng ba tu?n và kích thu?c cung nhu s? lu?ng các m?t cóc dã du?c ghi nh?n. Sau giai do?n m?t này, có 34 b?nh nhân dã tham gia vào giai do?n hai. Và kho?ng hai nam sau dó 38 trong s? 40 b?nh nhân ban d?u (còn liên l?c du?c) dã du?c khám l?i d? theo dõi k?t qu? lâu dài c?a thu?c.

K?t qu? cho th?y, sau ba tu?n d?u, kích thu?c c?a m?n cóc dã gi?m di d?n trên 75 ph?n tram c?a t?t c? 20 b?nh nhân dùng HAMLET thi?t, trên 88 c?a t?ng s? 92 m?n d?m du?c ? nhóm này. Trong nhóm dùng placebo, kích thu?c gi?m di trên 75 ph?n tram ch? nhìn th?y ? 3 trong s? 20 b?nh nhân, và ch? trên 15 trong t?ng s? 74 m?n d?m du?c ? nhóm này.

Trong giai do?n hai, các b?nh nhân v?n dã du?c cho dùng thu?c gi? dã du?c th? thu?c thi?t trong ba tu?n, và kích thu?c các m?n cóc dã gi?m di trung bình là 82 ph?n tram.

Ki?m tra l?i sau hai nam cho th?y t?t c? các m?n cóc dã hoàn toàn bi?n m?t ? 83 ph?n tram c?a các b?nh nhân du?c tr? b?ng HAMLET. Th?i gian kh?i b?nh dã ng?n hon ? nhóm du?c tr? v?i HAMLET ngay t? d?u (2.4 so v?i 9.9 tháng). Không th?y có tác d?ng ph? nào c?a thu?c, và k?t qu? không khác nhau ? gi?a các b?nh nhân có h? th?ng mi?n d?ch m?nh kh?e v?i các b?nh nhân b? suy gi?m mi?n d?ch.

M?n cóc b? gây ra b?i m?t lo?i siêu vi trùng (virus) có tên là Human Papilloma Virus. Có 130 lo?i human papilloma virus khác nhau. Có hai lo?i trong s? này gây ra ung thu c? t? cung. Các lo?i khác gây ra m?n cóc ? da và b? ph?n sinh d?c, m?t lo?i ung thu da có tên g?i là squamous cell carcinoma (ung thu t? bào s?ng - l?p c?ng bên ngoài c?a da) và m?t lo?i sang thuong trong mi?ng hi?m khi gây ch?t ngu?i. Nhi?u ngu?i mang virus này trên da, nhung không ph?i lúc nào virus này cung gây ra b?nh.

Tru?ng nhóm nghiên c?u tuyên b? ch?t HAMLET này có th? là m?t phuong ti?n d? tr? các lo?i ung thu nói trên, nh?t là ung thu da, vì nó gây ra b?i cùng m?t lo?i virus. Ði?u này ch?c ch?n s? du?c nghiên c?u.

Tác d?ng c?a HAMLET trong vi?c di?u tr? m?n cóc dã du?c khám phá m?t cách tình c? khi các nhà nghiên c?u tác d?ng c?a các ch?t kháng sinh thiên nhiên trong s?a m? trong vi?c tiêu di?t vi trùng.

Thêm m?t lo?i thu?c tr? phong th?p m?i

B?nh phong th?p (rheumatoid arthritis) là m?t b?nh kinh niên và r?t khó tr?. Ðây là m?t b?nh t? mi?n, t?c là gây ra do h? mi?n d?ch c?a co th? ph?n ?ng ch?ng l?i chính b?n thân mình. Trong b?nh phong th?p, co quan b? ?nh hu?ng là các bao kh?p. Các bao kh?p b? viêm làm ?nh hu?ng d?n kh?p, s?n, xuong, các dây ch?ng. B?nh có th? làm kh?p b? sung, dau, c?ng, bi?n d?ng và m?t kh? nang ho?t d?ng. B?nh này còn có th? “ch?y” qua m?t, ph?i, tim, t?o ra các u du?i da và làm ch?t s?m.

M?t nghiên c?u du?c dang trên t?p chí y khoa “The New England Journal of Medicine”, s? ngày 17 Tháng Sáu nam 2004 dã phát hi?n r?ng m?t thu?c v?n du?c dùng d? tr? ung thu h?ch non Hodkin's lymphoma có th? giúp gi?m tri?u ch?ng c?a b?nh g?p hai t?i ba l?n so v?i cách tr? li?u dang du?c áp d?ng.

Thu?c này có tên là Rituximab. Rituximab t?n công các t? bào mi?n d?ch g?i là t? bào B, v?n s?n xu?t ra các kháng th? t?n công các bao kh?p.

Nghiên c?u dã du?c th?c hi?n trên 161 b?nh nhân. Trong vòng hai tu?n, các b?nh nhân dã du?c chia nhóm m?t cách ng?u nhiên d? du?c cho dùng rituximab m?t mình, rituximab v?i methotrexate, ho?c rituximab v?i cyclophosphamide,ho?c v?i ch? methotrexate. (Methotrexate và cyclophosphamide là các thu?c cung du?c dùng tr? ung thu, và hi?n nay dã tr? thành thu?c tiêu chu?n d? tr? phong th?p n?u các thu?c ban d?u không có hi?u qu?).

K?t qu? cho th?y, sau 24 tu?n, t? l? b?nh nhân c?i thi?n các tri?u ch?ng trên 50 ph?n tram dã cao hon m?t cách dáng k? ? nhóm k?t h?p rituximab-methotrexate (43 ph?n tram) và rituximab-cyclophosphamide (41 ph?n tram) so v?i methotrexate (ch? có 13 ph?n tram)... Các k?t qu? trên v?n du?c duy trì ? tu?n 48 ? nhóm rituximab-methotrexate.

Các tác gi? tuyên b? d?i v?i các b?nh nhân v?n có tri?u ch?ng ngay c? sau khi dùng methotrexate, vi?c dùng rituximab, ch? truy?n tinh m?ch hai l?n, dã mang l?i c?i thi?n dáng k? ? tu?n 24 và 48.

C?n có thêm nghiên tru?c khi phuong pháp tr? li?u này có th? áp d?ng r?ng rãi, d?c bi?t là vì rituximab n?u dùng l?p l?i nhi?u l?n, có th? gây ra nhi?m trùng ph?i ? m?t s? b?nh nhân.

Nghiên c?u du?c s? tài tr? và tham gia c?a Roche, là công ty s?n xu?t ra thu?c Rituximab.

Không có c? thì kh?i s? ung thu c?

C? dây là c? t? cung, m?t noi r?t thu?ng b? ung thu ? (di nhiên là) ph? n?, nh?t là ph? n? Vi?t Nam.

Ði th? Pap's smear hàng nam b?t d?u t? mu?i tám tu?i ho?c khi b?t d?u có sinh ho?t tình d?c ? tu?i s?m hon, và n?u bình thu?ng ba nam liên ti?p thì sau dó th? m?i hai d?n ba nam m?t l?n, là m?t cách giúp phát hi?n s?m ung thu c? t? cung thu?ng g?p này. Ðây là m?t phuong pháp r? ti?n, don gi?n nhung dã giúp gi?m t? l? t? vong do ung thu c? t? cung r?t dáng k?.

V?n còn nhi?u ph? n? v?n chua th?c hi?n vi?c don gi?n nhung r?t c?n thi?t này. Tuy nhiên, ngu?c l?i, có nhi?u ngu?i không c?n thi?t làm vi?c này thì l?i r?t cham ch? làm vi?c dó m?t cách không c?n thi?t.

Không có c? t? cung thì không c?n ph?i làm Pap's smear. Ði?u tu?ng nhu don gi?n này dã du?c nghiên c?u c?n th?n và dã du?c công b? t? nam 1966 b?i m?t trong nh?ng t? ch?c nghiên c?u v? các cách phòng b?nh có uy tín nh?t, Co Quan Ð?c Nhi?m V? Các D?ch V? Phòng B?nh C?a Hoa K? (The U.S. Preventive Services Task Force). Vì Pap's smear ch? h?u hi?u trong vi?c phát hi?n d? tr? s?m ung thu c? t? cung ch? không ph?i ung thu âm d?o. Ði?u này dã du?c s? ?ng h? g?n dây c?a H?i Ung Thu Hoa K? (the American Cancer Society), và H?i Các Bác Si S?n Ph? Khoa Hoa K? (The American College of Obstetricians and Gynecologists).

M?t nghiên c?u du?c dang trên t?p chí c?a H?i Y Khoa Hoa K? (JAMA), s? ngày 23 Tháng Sáu nam 2004, dã phát hi?n có t?i b?n muoi sáu ph?n tram nh?ng ph? n? không có c? t? cung vì t? cung dã b? c?t b? dã v?n du?c làm Pap's smear hàng nam. Nghiên c?u dã phân tích s? li?u c?a 187,670 ph? n? dã b? c?t b? t? cung.

Các nhà nghiên c?u tính ra r?ng có kho?ng mu?i tri?u ph? n? dã c?t b? t? cung (và do dó cung không có c? t? cung) dã “du?c” làm Pap's smear m?t cách không c?n thi?t m?i nam.

Ði?u c?n nh? ? dây là Pap's smear du?c th?c hi?n thu?ng xuyên d? phát hi?n s?m ung thu c? t? cung ch? không ph?i ung thu âm d?o.

Bác Si Nguy?n Tr?n Hoàng