SÀI GÒN - Sài Gòn là m?t thành ph? m?. Ngoài phong cách s?ng da d?ng, n?n “?m th?c” Sài Gòn cung r?t

Ngu?i ch? quán ch?u khó di suu t?m trong “dân gian,” nói nôm na là di “lùng” kh?p các hàng quán, t? “d?u du?ng t?i xó ch?” noi nào có bán món an Vi?t ngon là ông m?i v? cho quán mình. Ngu?i bán món an dân dã kia v?n du?c yêu c?u n?u nhu cu và ch? quán Ngon mua “mão” h?t gánh hàng dó v?i giá cao hon...

phong phú. Ngoài ?m th?c Vi?t, Hoa và Pháp, còn có nhi?u n?n ?m th?c khác du?c du nh?p nhu ?n Ð? và g?n dây có Hàn Qu?c, Nh?t B?n, Nga...

Ð?u tiên, có l? ph?i k? t?i quán “Ngon” n?m trên du?ng Công Lý (cu), xéo xéo phía c?ng dinh Ð?c L?p. Ðây ch?ng nh?ng là m?t quán an “thu?n Vi?t” mà còn là m?t quán có nhi?u cái r?t thú v?. B?n c? yên tâm t?i dó, dù b?n là ngu?i khó tính cách m?y di chang n?a, b?n cung s? tìm du?c m?t món an nào dó mà b?n ung ý. V?i trên ba tram món an c?a c? ba mi?n (B?c- Trung-Nam), t? nh?ng món an dân dã cho t?i nh?ng món... “tru?ng gi?.” Càng h?p d?n hon n?a sau khi dã thu?ng th?c vài món “m?n” r?t khoái kh?u, b?n có th? thong th? g?i thêm “món ng?t” nhu chè ho?c “xôi v?” v?i màu “tím r?m” c?a lá c?m c?ng thêm huong v? thom tho c?a n?p, c?a nu?c d?a...

An ? quán “Ngon,” không ch? thu?n túy là di an mà còn là... thu?ng th?c và... khám phá. Vì quán có quá nhi?u món Vi?t n?u theo nh?ng phong cách khác nhau, b?n không th? di an m?t l?n (ho?c vài l?n) mà dã thu?ng th?c hay dánh giá h?t du?c. Do v?y b?n ph?i t? t? có d?p thì m?i thu?ng th?c và dánh giá du?c du?c h?t cái ngon c?a “Ngon.” Và m?t trong nh?ng cái hay c?a quán là giá c? r?t... ngon, t?c không quá m?c.

Giá c? ? dây t? vài ngàn cho t?i vài ba ch?c ngàn m?t món. M?t dôi tình nhân khi t?i dây, thì “chàng” và “nàng” tru?c h?t không ph?i “cãi nhau” v? vi?c g?i món, tho?i mái ch?n mà không s? “d?ng hàng,” có nh?ng món an choi c?a ph? n?, có nh?ng món “nh?u choi” c?a dàn ông (tôi dùng t? “nh?u choi” là vì m?i ngu?i t?i dây an là chính, u?ng ch? là ph?-giúp an ngon mi?ng mà thôi!). Sau vài món “thu?ng thu?ng b?c trung” v? m?t giá c?, nhung an r?t “ung mi?ng,” nàng an thêm ly chè, chàng an... “xôi v?” (trong b?a chính thì chàng có m?t chai bia Heineken, nàng thì có m?t ly trà dá thom mi?ng), cu?i cùng là m?t dia trái cây th?p c?m (theo mùa). Và “hóa don” thanh toán h?t t?t c? là... 90 ngàn d?ng, cho m?t b?a an thanh l?ch và thân m?t.

Bu?c t?i quán Ngon chua an dã th?y... ngon, vì tru?c c?ng vào quán luôn có m?t lu?ng khách túc tr?c... ch?. Vì quán an ngon mà giá thành l?i r?t h?p lý nên lu?ng th?c khách luôn r?t dông. Trong s? th?c khách d?ng ch?, không ít khách là Vi?t Ki?u v? t? h?i ng?ai, cung nhu có m?y ông Tây và m?y cô “Ð?m” tóc vàng xinh d?p...

Trong khi ch? d?i, nhìn ngu?i th?y cung thích, chua k? quán có l?i ki?n trúc c?, theo ki?u nhà bi?t th? c?a ngu?i Pháp th?i xua, nhung không gian dã du?c “Vi?t hóa” v?i nh?ng cây chu?i cao l?n tr?ng d?c theo khuôn viên, v?a làm ki?ng v?a che bóng mát. Nhân viên ph?c v? d?u là nam thanh, n? tú nhung trang ph?c theo ki?u “áo qu?n bà ba” - khan r?n c?a ngu?i mi?n Nam th?i... kh?n hoang. B?i c?nh quán và nhân viên ph?c v? v?i ph?c trang phù h?p r?t h?p c?nh, không t?o ra s? “gi? gi?” khó ch?u nhu nhi?u quán “k?ch c?m” khác. Nh?ng hàng trúc tô di?m thêm không gian d?u mát, v?i g?ch tàu màu d? lát sân, c?ng thêm bên “chái hiên” nhà là m?t dãy hàng quán an có nguyên c? quang gánh - nhu trong m?t phiên ch? xua c?a ngu?i Vi?t. C?nh và ngu?i d?u r?t th?t t?o m?t không khí d?m ?m thân m?t ch? không ph?i là “c?nh gi?” d?... trung bày.

Nghe nói, tay ch? quán v?n là m?t “hu?ng d?n viên du l?ch,” khi m? ra quán này, ông ta mu?n gi?i thi?u v?i m?i ngu?i nh?ng món an “thu?n Vi?t.” Và cái cách d? ông ta th?c hi?n di?u này cung th?t “dúng” và th?t “d?c dáo.” Ông ta ch?u khó di suu t?m trong “dân gian” (nói nôm na là di “lùng” kh?p các hàng quán, t? “d?u du?ng t?i xó ch?” noi nào có bán món an Vi?t ngon là ông m?i v? cho quán mình).

Ngu?i bán món an dân dã kia v?n du?c yêu c?u n?u nhu cu (trong b?i c?nh c?a quán Ngon thì v? sinh du?c d?m b?o hon) và ch? quán Ngon mua “mão” h?t gánh hàng dó v?i giá cao hon (thí d?, bán ngoài du?ng gánh hàng rong thu du?c 500 ngàn d?ng, quán tr? h?n 1 tri?u ho?c hon d? ch? ph?c v? cho khách c?a quán Ngon). Chính vì cách làm d?c dáo này mà món an c?a quán Ngon r?t phong phú và huong v? dân dã thu?n Vi?t, an mà ta th?y mình nhu dang s?ng trong m?t phiên ch?... quê. Nhung cung vì quá dông th?c khách “ái m?” mà quán thu?ng xuyên “quá t?i,” và cung chính th?c khách “chen chúc” mà “mùi ngu?i” th? thành dã làm cho không gian “huong d?ng gió n?i” c?a quán... bay di... r?t nhi?u!

Trong khi sát bên quán Ngon là quán “Bún Ta” v?i hàng ch? nh? gi?i thi?u: “Everything is Bún” – c?nh quan c?a quán r?t d?p, v?i khuôn viên r?ng và hàng trúc bao quanh, không gian thoáng dãng nhung th?c khách thì... lua thua. Vì tru?c h?t là giá c? c?a quán khá cao (so v?i quán Ngon sát m?t bên thì “Bún Ta” thu?c lo?i...” giá quá cao.” N?u chàng và nàng không d? kiên nh?n ch? bên quán Ngon thì có th? “quá b?” qua quán “Bún Ta” và vì “slogan” c?a quán là “Everything is Bún” nên chàng và nàng ch? có nu?c kêu hai tô bún (m?i ngu?i m?t tô) và chàng thêm m?t chai bia, nàng m?t ly trà g?ng nóng. Hóa don thanh toán là... 135 ngàn d?ng, nhung nh?ng th?c khách không thích “xô b?,” ch? c?n c?nh quan và không “màng” an u?ng ch? thích c?nh thanh nhàn, nói chung là dân thu?ng luu nhi?u ti?n thì có l? “Bún Ta” là h?p v?i... ta.

N?u nhu quý khách có nhu c?u di an com thu?n Vi?t, d?c bi?t là các món ngon c?a mi?n Nam nhu canh chua, cá rô kho t?... thì th?c khách nên t?i quán Minh Ð?c n?m trên du?ng Tôn Th?t Tùng (Qu?n 1). Ðây là quán com thu?n túy nên món an r?t ung ý khách (khác v?i nh?ng quán v?a bán quán com v?a bán quán nh?u). Ð?c bi?t ? dây có món cá com kho khô, quý khách có th? mua v? nhà ho?c dem ra... h?i ngo?i d?u du?c. Món cá com này có gi?y ch?ng nh?n v? sinh c?a B? Y T? c?p và có nhi?u huy chuong vàng h?i ch? (trong nu?c) c?p. Quán qu?ng cáo là b?o d?m lo m?i th? t?c “xu?t c?nh” cho món cá com kho khô này!

Còn quán com thu?n Vi?t theo phong cách B?c “vang bóng m?t th?i” là quán com c?a bà “C? Ð?i” n?m sâu trong m?t con h?m trên du?ng Nguy?n Hu?. Quán này có t? tru?c 1975 và cái tên “Bà C? Ð?i” là do m?t “chàng “van ngh?” lang thang th?i dó d?t. Nghe k? là “chàng” này có ti?n an bánh mì (thay com) thì g?i bà bán bánh mì là bà “C? G?m,” còn h?t ti?n vô quán com c?a bà C? an thi?u thì g?i là bà “C? Ð?i.” Ð?i ? dây t?c là “dói” dó, vì dói quá nên phát âm ph?i “xìu” xu?ng nhu v?y!

Th?p niên 80s, quán bà “C? Ð?i” r?t “famous” vì th?i dó còn r?t khó khan, l?i “m? c?a” “he hé” nên quán này có cái h?p d?n là nhi?u n? nhân viên van phòng c?a m?y công ty liên doanh v?i nu?c ngoài (n?m trên d?i l? Nguy?n Hu?) thu?ng ghé an trua ? quán bà “C? Ð?i.” Tôi lúc dó cung thu?ng xuyên “d?i” và thu?ng ghé qua “can-tin” c?a ký túc xá d?i h?c Ki?n Trúc (lúc dó cung n?m trên du?ng Nguy?n Hu?) d? an com “b?i” c?a sinh viên (m?t dia com ch? y?u là rau mu?ng xào và m?y mi?ng bì heo dính tí m? dai nhách). Nhung hôm nào túi “r?ng r?ng” ít “xu hào,” tôi l?i cho phép mình “t?n” lên m?t chút là ghé quán com bà C? Ð?i. Quán ch? y?u bán nh?ng món an B?c nhu cà pháo-m?m tôm, canh cua rau day... Ða ph?n các món an d?u khá ngu?i, không khoái kh?u l?m d?i v?i tôi, nhung ngu?i Vi?t có câu “No b?ng dói con m?t.” Vô dây nhìn m?y cô nhân viên van phòng xinh oi là xinh, t? nhiên th?y “no” hai con m?t r?i! Nhi?u cô còn d?t theo m?y gã Tây cao lêu khêu mà gác quán bà C? Ð?i thì th?p, Tây d?ng th?ng lung là “c?p” d?u, nhung m?y anh chàng Tây cung ch?u khó theo chân ngu?i d?p di an... m?m tôm. Quán Bà C? Ð?i gi? không còn n?a. Ch? có ngu?i con k? nghi?p m? m? ra m?t quán ? du?ng Tôn Th?t Thi?p, nghe nói quán cung dông khách nhu... xua.

Có nh?ng quán v?a có th? nh?u sau dó m?i an com mà không khí v?n... tho m?ng, nhu quán “Ðua Tre” ? du?ng Lê Quý Ðôn. Bu?i trua quán khá dông nên có v?... nóng. G?p lúc quán v?ng khách, hay ngày tr?i mua, h?t mua tí tách roi bên mái hiên nhà bài trí theo l?i xua, v?i cây c?u nh? b?c ngang h? nu?c v?i nh?ng bông hoa súng khoe màu du?i tán lá chu?i và b?i trúc xanh, lòng ta b?ng th?y lâng lâng thu th?i c?a m?t thi nhân, hay là m?t thi?n nhân! Quán có nh?ng món nh?u và an com d?u thanh mà ngon.

Ki?u nhu “Ðua Tre” còn ph?i k? t?i quán “Fôi- Fa” c?a ch? quán Huy Tu?ng. Fôi Fa n?m trong m?t con h?m nh? du?ng Hu?nh T?nh C?a, phía du?ng Yên Ð? (cu). Quán có nhi?u món g?c mi?n Trung làm “t? m?,” ít mà ngon! ? dây tôi thích nh?t món d?u hu “T? Xuyên” và nh?ng món “l?u hoa” u?ng ru?u r?t “b?t.” Gi?i Van ngh? h?i ngo?i v? nu?c cung thu?ng ghé an com, h?p m?t b?n bè t?i dây.

Còn nhu an món an Vi?t theo ki?u “ti?c d?ng” (buffet) thì ph?i ra khu du l?ch Bình Qu?i. Giá kho?ng 70 ngàn d?ng/m?t ngu?i, v?i nhi?u món ngon c?a mi?n Nam xua. Nhung tôi không thích buffet cho các món an Vi?t, vì có l? nó mang “hoi hu?ng”... Tây. Dù sao, dây cung ch? là ý ki?n cá nhân, có th? dã... l?i th?i.

Hoài ni?m v? quê huong cho m?i ngu?i xa x? dâu ch? ph?i là hình ?nh trong sâu th?m ti?m th?c hay l?t t?ng trang van chuong sách v? mà quê huong còn là huong v? c?a nh?ng món an ngon, ký ?c hi?n v? dôi khi qua t?ng trang... th?c don. Dù b?n dang ng?i ? quán an Vi?t bên Paris hay Little Saigon, hay Sài Gòn c?a n?ng vàng lung linh nhu th?c nhu mo c?a hon mu?i tri?u ngu?i - Ng?a xe nhu nu?c, áo qu?n nhu nêm - trong khói b?i m?t m?... cay cay ni?m ký ?c!