Giao Ch? - San Jose 2005

Ngày Th? Ba mùng 7 Tháng Sáu 2005 có th? là m?t ngày l?ch s? c?a c?ng d?ng Vi?t t?i B?c California. Hai n? luu Vi?t Nam tr? tu?i tham d? cu?c dua vào gh? ngh? viên San Jose. M?t ?ng c? viên c?a chúng ta hy v?ng s? d? phi?u d? vào chung k?t vòng nhì. V?n d? ? dây là cô nào s? d?n tru?c. Linda hay Madison. Cùng là h? Nguy?n d?y, nhung mà là Nguy?n nào? Cô giáo su Nguy?n 30 tu?i hay cô lu?t su Nguy?n 28 tu?i.

So v?i 7 ?ng c? viên c?a các s?c dân khác thì b?t c? cô Nguy?n nào c?a Vi?t Nam cung xu?t s?c hon, tr? d?p hon, h?c th?c hon, nhi?t thành hon và kh? nang v?n d?ng gây qu? cung thành công hon.

Ð?i v?i ngu?i Vi?t t?i San Jose, cu?c dua này không còn là vi?c tranh c? gh? ngh? viên mà là thi d?u gi?a hai ?ng c? viên Vi?t Nam. C? hai d?u tài s?c v?n toàn.

Qua báo chí, Radio, trên Internet dã có các di?u qua ti?ng l?i vu?t quá gi?i h?n c?a m?t k? tranh c? s?ch s?. T?t c? d?u b?ng Vi?t ng? và loan truy?n trong c?ng d?ng Vi?t Nam. Du?ng nhu c? hai d?u chú tr?ng nhi?u d?n vi?c v?n d?ng du lu?n Vi?t Nam. Ðó là uu di?m và dó cung là khuy?t di?m. B?i vì s? phi?u c?a các s?c dân khác cung v?n còn là m?t dáp s? then ch?t.

Trên th?c t? thì t?ng s? ngu?i Vi?t di b?u k? này vào kho?ng hon 2,000 g?n 3,000 ngu?i t?i khu s? 7. Con s? này s? ph?i chia hai, cung nhu du lu?n ?ng h? hi?n nay v?n có hai khuynh hu?ng trong c?ng d?ng chúng ta.

K?t qu? b?u c? s? du?c theo dõi ch?t ch? d? xem cô Nguy?n nào s? hon di?m v?i bao nhiêu phi?u b?u Vi?t Nam và bao nhiêu phi?u không ph?i Vi?t Nam. Ðây s? là các d? ki?n l?ch s? và chúng ta xem con s? mà rút ra du?c r?t nhi?u bài h?c.

K? tám l?ng, ngu?i n?a cân

Th?t là m?t s? tình c? d?c bi?t mà sau ba muoi nam l?i có cùng m?t lu?t hai anh thu Vi?t Nam tranh c?. C? hai d?u có r?t nhi?u uu di?m. H?p th? van hóa M?, tr? l?i c?i ngu?n c?ng d?ng v?i t?m áo dài, h?c bài Vi?t ng? và cùng d?u tranh cho c? vàng Vi?t Nam C?ng Hòa. N?u không có nhu c?u tranh c?, ch?c h?n c? hai cô d?u không ph?i suy nghi t?i các quan di?m khá tích c?c c?a m?t Vi?t Nam C?ng Hòa n?i dài.

N?u don thu?n trong công vi?c c?a m?t giáo su d?i h?c và m?t lu?t su t?i pháp dình, c? hai anh thu Vi?t Nam d?u không ph?i b?n tâm d?n các lãnh v?c dân sinh, xã h?i, giáo d?c, y t? và xa hon n?a là v?n d? dân ch? nhân quy?n t?i Vi?t Nam. Ð?c bi?t là không có co h?i tích c?c d?u tranh cho màu c? vàng khi c? hai d?u xu?t hi?n t?i h?i tru?ng thành ph?.

Các anh thu Vi?t Nam v?i ngh? l?c và kh? nang s?n có n?u c? ti?p t?c di theo con du?ng t? do thênh thang m? r?ng, s? l?p gia dình, s? b?o toàn s? nghi?p và ch?c ch?n s? có m?t cu?c s?ng h?nh phúc ít sóng gió.

Nhung vào cái nam 2005 d?y co h?i này t?i d?t San Jose dã m? ra m?t th?i v?n m?i. C? hai cô gái Vi?t còn d?c thân, tu?i hoa nhu s?m mai, cùng ch?n m?t con du?ng gai góc mà di. Ðó là du?ng vào ngh? tru?ng.

Dân c? dù c?p d?a phuong cung là m?t vai trò h?p d?n và dáp ?ng du?c nhi?u tham v?ng. Tranh c? l?i là m?t thách d? l?n lao c?n r?t nhi?u tri th?c và ngh? l?c.

B?t d?u ghi danh tranh c? là ph?i dóng vai chính khách, hy sinh ngày gi? c?a cá nhân, hy sinh cu?c s?ng riêng tu kín dáo, hy sinh các u?c mu?n th?m kín. Nghi theo c? tri, nói theo c? tri và làm theo u?c mu?n c?a c? tri. M?t thí d? c? th?, không c?n bi?t cá nhân các cô tha thi?t v?i ng?n c? vàng Vi?t Nam C?ng Hòa d?n m?c nào nhung b?t bu?c ph?i ra m?t lên ti?ng d?u tranh theo ý c?a c?ng d?ng. Cùng xông pha Nam B?c, Ðông Tây.

Và chúng ta dã th?y, c? hai ?ng c? viên d?u dã tích c?c tham d? vào nh?ng sinh ho?t công khai và m?t khác ph?i tuân theo, nh?ng lu?t l? b?t thành van c?a cu?c d?i chính tr?.

Và trên m?i phuong di?n c? hai d?u có các uu di?m gi?ng nhau hay khác nhau. Trong m?t ch?ng m?c nào dó ph?i coi nhu k? tám l?ng, ngu?i n?a cân. Ðó là thành ng? hai lo?i do lu?ng Vi?t Nam d? nói r?ng hai bên r?t ngang ng?a.

Cô Nguy?n Madison l?y quá kh? bình dân quê mùa, thân l?p thân, v?i s? v?n d?ng ?ng h? r?ng rãi làm hành trang tranh c?.

Cô Nguy?n Linda l?y y?u t? gia dình và s? hi?n lành chân th?c pha m?t chút d?n do th?n tr?ng d? thu hút c? tri.

Nhi?u thành ph?n ?ng h? m?nh m? hai bên, nhung l?i không ph?i là cu dân c?a khu 7 nên ch? v?n d?ng ch? không có trong tay lá phi?u th?c s?. Nh?ng ngu?i c? tri dích th?c g?c Vi?t t?i khu 7 là noi da s? có l?i t?c th?p dã nói r?ng tôi th?y cô Madison hang hái nên tôi ?ng h?. Nhi?u c? tri khác l?i nói r?ng tôi th?y cô Linda hi?n lành nên tôi ch?n.

Nhu v?y, cho d?n ngày b?u c? dã g?n k? nhung trong tay c? tri Vi?t Nam khu 7 v?n còn l?i lá phi?u phân vân. Tám l?ng v?n b?ng n?a cân.

Tay c?m lá phi?u t? do, bâng khuâng không bi?t b?u cho ngu?i nào

Chúng tôi dã t?ng nh?n du?c nhi?u ngu?i h?i r?t tr?c ti?p. V?y thì k? này, sau cùng, bác b?u cho ai. Xin tr? l?i r?ng, trong cái th? hai anh thu d?u xu?t s?c, chúng tôi th?t may m?n là không ph?i l?a ch?n vì d?a ch? cu ng? n?m ngoài khu 7.

M?y nam tru?c và su?t t? hon 20 nam qua d?u có d?a ch? n?m trong khu 7, nhung d?u nam 2005 dã d?n qua bên c?nh nên không ph?i v?t v? suy tính.

Tuy nhiên, trong tình t? c?ng d?ng thì n?u chúng ta coi các ?ng c? viên nhu con cái trong nhà thì cô nào trúng c? cung d?u là m?t ni?m vui chung. Ch?ng khác gì nhà có hai cô con gái thì cháu nào thành gia th?t cha m? cung d?u tán thành.

N?u l?a ch?n d? ?ng h? m?t bên, xem ra cung có cái hào h?ng c?a s? hon thua. Nhung n?u ?ng h? theo ki?u hai bên hòa c? làng thì cung tránh du?c ph?n nào cay cú khi nh?n du?c k?t qu?.

M?t cách c? th?, nhà báo có h?i chúng tôi là các d? án b?o tàng cung nhu công viên van hóa v.v... có nhi?u tri?n v?ng s? xây d?ng trong khu v?c s? 7. Nhu v?y n?u không ph?i là ngu?i mình ?ng h? mà ngu?i vào gh? ngh? viên dó thì e r?ng có th? tr? ng?i không?

Chúng tôi nghi r?ng s? ?ng h? cho m?t ch?c v? dân c? dôi khi có s? vay tr? qua l?i ? m?t m?c d? nào mà thôi. Ð?i v?i các d? án l?n lao, có chính nghia và có lý do thì dù có cùng phe nhóm hay không, các chính khách cung v?n ph?i y?m tr? các công trình nhi?u c? tri cùng trông d?i.

Vì v?y nên nói tóm l?i, các c? tri g?c vi?t t?i khu 7 k? này r?t c?n b?u cho d?ng huong h? Nguy?n.

Chúng tôi dã t?ng dua ra ý ki?n là không nh?t thi?t c? d?ng huong là ph?i b?u cho d?ng huong, n?u d?ng huong không x?ng dáng. Nhung l?n này thì nên b?u cho cô h? Nguy?n, vì dây là d?ng huong x?ng dáng. Còn Nguy?n Linda hay Nguy?n Madison thì dành cho quý v? tùy ch?n.

Bài h?c tranh c?

Qua k? tranh c? t?i d?a phuong nh? bé c?a chúng ta, s? h?c du?c bài h?c r?t l?n. Tuy ch? là gh? ngh? viên thành ph?, nhung th? xã San Jose là noi d?ng d?u mi?n B?c California v? dân s?, là cái nôi c?a n?n k? ngh? di?n t?. Ð?ng th?i dây cung là th? tr?n dông ngu?i Vi?t nh?t t?i h?i ngo?i.

Công cu?c tranh c?, gây qu? là c? m?t ngh? thu?t. Làm th? nào không nh?ng dúng lu?t mà l?i còn không b? du lu?n th?c m?c. Ðôi khi làm dúng, nhung s? nghi ng? c?a c? tri cung làm m?t phi?u.

T?n công d?i phuong th?c ra v?n là chuy?n thu?ng tình trong chính tru?ng k? c? nh?ng hành d?ng chính dáng hay không chính dáng.

Nhung c?n luu ý là b?t c? hành d?ng nào cung có th? ph?n tác d?ng. Kh?i d?ng tranh c? lúc nào là dúng lúc, không s?m quá và không mu?n quá. S? v?n d?ng vây cánh du lu?n làm sao cho dúng ch? và không phân tán s?c l?c r?t gi?i h?n trong m?t kho?ng th?i gian ng?n ng?i. Quá chú tr?ng vào phi?u ngu?i Vi?t thì m?t phi?u các s?c dân khác.

Ð?c bi?t k? này nh?ng ho?t d?ng c?a chính ?ng c? viên l?i không quan tr?ng b?ng các th? l?c y?m tr? bên c?nh.

Tuy nhiên, di?u quan tr?ng là s? t? ch?. Quý v? dã có bao gi? th?y c?nh hai cao th? di?m tinh ng?i dánh c? mà bên ngoài các phe cho nu?c dánh nhau v? d?u chua? Xin luu ý, d?ng d? lòng hang hái d? l?a vào m?t cu?c thi dua c?n s? thông minh ch? không ph?i võ l?c. Hai phe Vi?t Nam n?ng l?i v?i nhau là di?u không nên và thêm vào dó dây là con du?ng tham d? d? ph?c v? chung cho c? d?a phuong ch? không ph?i là d?i di?n d? tranh d?u cho du?c thêm nhi?u quy?n l?i cho c?ng d?ng Vi?t Nam.

Trên th?c t? dù chua có m?t d?i di?n dân c? Vi?t Nam chúng ta dã chi?m th? thu?ng phong trên con du?ng Senter và khu t? giác mang s? 7. Ch? có hon 28% dân s?, dân Vi?t ? dây dã l?n d?t dành dân ngang d?c Senter t? Story d?n Tully. Ðã t? ch?c H?i T?t Fairgrounds ?n ào hàng nam. T?t c? các phúc l?i cá nhân t? ti?n b?nh d?n ti?n già d?u lãnh d?. Dân s? 10% c?a thành ph? San Jose nhung ta dã chi?m 30% chuong trình Housing Section 8 là m?t trong các ngu?n phúc l?i tuy?t v?i nh?t t?i California.

Hãy b?u ngu?i Vi?t vào d? góp s?c xây d?ng cho vi?c chung ch? không ph?i là dòi thêm các quy?n l?i nhi?u hon n?a cho riêng chúng ta.

Ðó là nh?ng di?u c?n du?c c? c? tri, ngu?i ?ng h? và ?ng c? viên c?n nghi l?i.

M?t vài con s? c?n luu ý

Khu 7 hi?n có 30,000 c? tri ghi danh. M?i nam khi b?u c? d?c bi?t nhu k? này thu?ng ch? có m?t t? l? r?t th?p tham d?. N?u không có s? v?n d?ng d?c bi?t thì van phòng b?u c? tiên doán ch? có ch?ng 5,000 ngu?i di b?u.

Nhung nam nay 9 ?ng c? viên các s?c dân v?n d?ng m?nh nên dã có 5,000 ngu?i xin gi?y b?u v?ng m?t và cho d?n nay dã có 2,500 phi?u b?u khi?m di?n g?i d?n qu?n h?t.

Do dó, ngu?i ta d? trù k? này có th? lên d?n t?ng s? 7,000 ngu?i di b?u toàn khu 7.

Bao nhiêu phi?u b?u Vi?t Nam, bao nhiêu phi?u b?u c?a các s?c dân khác. Hai cô h? Nguy?n du?c m?i ngu?i bao nhiêu lá phi?u. Bài toàn s? có dáp s? vào tu?n t?i và s? dem d?n cho chúng ta m?t bài h?c r?t lý thú qua các con s?.

Th?ng vinh quang mà b?i dôi khi l?i là h?nh phúc

Chúng tôi có gia dình b?n Hoa K? có con trai mu?n gia nh?p si quan Th?y quân L?c chi?n. C? nhà làm ti?c ti?n dua. Ngu?i cha là m?t c?u quân nhân nâng ly m?ng con lên du?ng d? th?a u?c v?ng c?a ngu?i trai th? h?. Ông m?c su góp l?i c?u nguy?n. Ai cung cho là ngon lành, t?t d?p. Vài b?a sau, c?u nh? tr? v? vì không d? di?u ki?n. C? nhà l?i còn m?ng hon là hôm ti?n con lên du?ng. B?i vì t? trong lòng m?, không mu?n con bay xa.

Ðó là th?ng vinh quang mà b?i l?i là h?nh phúc.

M?t gia dình Vi?t Nam có cô con gái mu?n di tu. Cha m? r?t d?ng ý cho d?a con hi?n lành di theo ti?ng g?i c?a Thiên Chúa. Linh m?c d?n t?n nhà chúc m?ng. Vài tháng sau cô gái xin tr? v? tr?n t?c.

Ðó là th?ng vinh quang mà b?i cung l?i là h?nh phúc.

C? hai bà m? d?u th?c s? ch? mu?n con trai và con gái s?ng theo cu?c s?ng d?i thu?ng. Tìm công vi?c, l?p gia dình, mua nhà, c?t c? vu?n sau, tr?ng hoa c?a tru?c và m?t nam Vacation m?t l?n, d? ra cháu n?i, cháu ngo?i cho ông bà.

Bây gi? hai anh thu h? Nguy?n di vào con du?ng chính tr? là tìm du?ng gai góc mà di. Chuy?n ngh? nghi?p, ch?ng con t?m x?p m?t bên. Su?t ngày ph?i bày muu tính k?, dù muu k? dúng hay sai, dù hay hay d? cung ph?i nghiên c?u lu?n bàn. M?i d? tài là m?t quan di?m, m?i h?i doàn, m?i cá nhân là d?u có v?n d?.

Truy?n thông Hoa K?, truy?n thông Vi?t ng?. Ph?i h?a h?n c? nh?ng di?u mình không bi?t rõ, ph?i xã giao v?i c? nh?ng ngu?i mình không thi?n c?m. Ðâu là th?c, dâu là gi?. Càng lên cao l?i càng v?t v?, n?u không mu?n lên cao trên chính tru?ng thì bu?c chân vào b?c thang du?i cùng d? làm gì.

Chúng tôi có d?p ng?i trên phi co c?nh v? dân bi?u California trên du?ng v? th? dô. V? n? luu d?i di?n California m?t d?i m?i m?t. Các chuy?n bay cô don di di v? v? t? d?a phuong tranh c? lên th? dô. C? m?t d?i v?i s? nghi?p chính tr? làm c?n c?i d?i hoa. Cu?c d?i chính tr? thành công c?a ngu?i ph? n? khó lòng hòa h?p v?i m?t gia dình êm ?m. Ch? c?n xem hình bóng tàn t? nhanh chóng c?a T?ng th?ng Clinton và T?ng th?ng Bush là th?y ngay k?t qu?. Và v? duyên dáng m?t d?n trên guong m?t hai bà thu?ng ngh? si Hoa K? l?ng l?y d?i di?n cho ti?u bang California.

Vì v?y nên d? k?t lu?n cho bài phi?m này, chúng tôi xin có l?i an ?i tru?c cô anh thu Vi?t Nam. Tru?c sau r?i cung ch? có m?t cô hon di?m. Th?ng vinh quang mà thua s? l?i là h?nh phúc. Cu?c d?i không ph?i ch? có m?t chân lý. Phuong ngôn ta có câu, ? hi?n thì g?p lành. Hãy an ? hi?n lành, hãy tranh c? luong thi?n. S? g?p di?u may m?n. May m?n có khi là th?ng và có khi l?i là thua. Ði?u dó dúng trong cu?c d?i, và dúng c? trong chính tru?ng.

Giao Ch? - San Jose 2005