WASHINGTON D.C. 17-6 (TH).- Sau m?y nam gia tang nh? nhàng, b?o hi?m nhà (homeowners insurance) chu?n b? tang lên kho?ng 2.8% trong nam nay, theo m?t ngu?n tin t? Vi?n Thông Tin B?o Hi?m (Insurance Information Institute) mà h? nói r?ng dây là m?c gia tang ít nh?t trong vòng 5 nam qua.

Theo các d? ki?n th?ng kê, b?o hi?m nhà t?n trung bình trong nam 2004 là $608. Trong nam 2003, b?o hi?m nhà trung bình l?n $591 và vào nam 2000 ch? có $508. Vi?n kh?o c?u trên cho hay giá bi?u b?o hi?m nhà tùy thu?c t?ng khu v?c mà d?t hay r?, tuong t? nhu b?o hi?m xe.

“Nh? s? v? b?i thu?ng gi?m b?t ph?n nào, các hãng b?o hi?m dã ch? tang b?o phí nhà lên theo nh?p d? nh? nhàng trong nam 2004.” Robert Hartwig, Phó ch? t?ch Insurance Information Institute, phát bi?u nhu th?.

Ch?ng bù m?y nam tru?c dó, bão l?t, s? ngu?i dòi b?i thu?ng thi?t h?i lên quá cao, các công ty b?o hi?m tang b?o phí ào ào làm nhi?u ngu?i than tr?i nhu b?ng. Tang b?o phí là m?t l?, tìm du?c hãng b?o hi?m ch?u b?o hi?m cho nhà cu? mình nhi?u khi khó khan tr?y v?y. Tru?c dây nhi?u k? báo, chúng tôi t?ng d? c?p d?n các lý t?i sao.

Theo ý ki?n cu? Hartwig, b?o phí can nhà gia tang nh? nhàng vào lúc tr? giá nhà gia tang “m?nh gi?i” là di?u t?t d?p dáng m?ng d?i v?i quí v? ch? nhà. B?i vì t?t c? m?i th? d?u tang giá, d?c bi?t là giá nhiên li?u.

Ông còn nh?n xét r?ng th? tru?ng d?a ?c tang tru?ng kho? m?nh m?y nam g?n dây dóng góp và s? tang giá b?o hi?m ? m?c d? th?p.

“Trong m?y nam g?n dây, hàng tri?u ch? nhà l?i d?ng lúc lãi su?t xu?ng th?p k? l?c, dã tái tài tr? l?i món n?, mua can nhà khác l?n hon, l?y ti?n ra t? can nhà d? tân trang hay s?a ch?a quan tr?ng.” Ông nói. “Nhà to hon, m?i hon, tân trang l?ch s? hon thì b?o phí ph?i d?t hon vì phí t?n su? ch?a và thay th? t?n kém hon.”

Theo các con s? th?ng kê t? Hi?p H?i Ð?a ?c Hoa K?, 6.1 tri?u can nhà dã du?c bán sang tay t? ngu?i này sang ngu?i khác (existing home sales). T? ch?c này còn tiên do9án r?ng nam nay, s? ngôi nhà bán có th? s? vu?t lên hon 6.17 tri?u can, t?c con s? k? l?c m?i.

Nam ngoái, s? can nhà m?i xây cung dã bán du?c v?i con s? k? l?c là 1.09 tri?u don v?, v?n theo các con s? do Hi?p H?i Ð?a ?c Hoa K? dua ra.

Cung trong nam 2003, ngu?i M? dã tiêu t?n d?n $214 t? dô la d? s?a ch?a, tân trang nhà c?a, nuôi béo các nhà s?n xu?t v?t li?u xây d?ng và c? các công ty chuyên th?u xây c?t, s?a ch?a. Còn nam nay, ngu?i ta ph?ng d?nh con s? còn tang lên nhi?u hon n?a. Hi?p H?i Toàn Qu?c c?a K? Ngh? Tân Trang Nhà Cu? nói h? hy v?ng s? ti?n mà gi?i ch? nhà b? ra d? s?a chuã và tân trang nhà trong nam 2004 s? lên d?n $224 t?.

Theo Vi?n Thông Tin B?o Hi?m, nhi?u y?u t? khác nhau c?ng l?i d? hãng b?o hi?m d?a vào dó quy?t d?nh b?o phí cho m?t can nhà. Ð?u tiên là s?ti?n h? tr? ra hàng nam cho các v? dòi bôì thu?ng thi?t h?i. Nam 2003, các công ty b?o hi?m ph?i b?i thu?ng cho n?n nhân các v? ho? ho?n vì cháy r?ng ? California là $2 t? dô la, và tr?n bão Isabel ? mi?n dông Hoa K? là $1.7 t? dô la, chua k? các v? dòi b?i thu?ng riêng l? khác. C?ng chung, các hãng b?o hi?m dã ph?i d?n $13 t? dô la cho các s? thi?t h?i do thiên tai gây ra. Các hu h?i do m?c nát cung g?m nh?m nhi?u t? dô la trong nam 2002.

Dù sao, có m?t s? y?u t? mà ngu?i ch? nhà có th? th?c hành d? giúp cho giá b?o hi?m nhà cu? mình hy v?ng gi?m xu?ng.

Ch?u khó kh?o giá qua nhi?u hãng b?o hi?m khác nhau. Ghi xu?ng 3 giá bi?u c?a 3 hãng b?o hi?m mà qúi v? cho là th?p nh?t r?i so sánh các nét chính t? ti?n b?i thu?ng t?i da ra sao, ph?n ch? nhà ph?i t? gánh l?y (deductable) là bao nhiêu v.v...H?i ? S? Ði?u Hành B?o Hi?m cu? ti?u bang quí v? ? (State Department of Insurance) xem có b?ng d?i chi?u b?o phí cu? các hãng b?o hi?m khác nhau không. T? lu?ng di95nh xem hãng nào cung c?p d?ch v? t?t nh?t và s?n sàng tr? l?i cho các câu ch?t v?n c?a quí v?.

Ch?p nh?n tang s? ti?n t?n phí ch? nhà ph?i t? gánh (deductable) lên cao hon. Yêu c?u công ty b?o hi?m cho quí v? bi?t b?o phí nhà v?i các s? ti?n ch? t? gánh tru?c (thí d? $500, $1,000, $5,000, $10,000) là bao nhiêu. S? ti?n ch? nhà t? gánh tru?c càng l?n bao nhiêu, b?o phí càng h? xu?ng b?y nhiêu.

Mua b?o hi?m nhà và b?o hi?m xe ? cùng m?t hãng b?o hi?m. Tru?ng h?p này, hãng b?o hi?m thu?ng bán v?i giá d?c bi?t.

Kiên c? hoá can nhà cu? quí v? v?i m?t s? trang b? nào dó d? ch?ng l?i thiên tai, nhu bão, d?ng d?t ho?c l?c cu?n. Thí d?, c?a kính làm b?ng các lo?i kính ch?ng v?. Mái nhà du?c tang cu?ng kh? nang ch?ng l?i gió bão, su?n nhà du?c tang cu?ng v?i m?t s? c?t s?t chôn xu?ng d?t v.v...N?u quí v? s?ng trong nh?ng can nhà dã khá cu (ch?ng h?n trên 50 hay 60 tu?i) nên tân trang l?i h? th?ng ?ng nu?c, di?n và ga d? phòng nguà tru?ng h?p có th? cháy nhà vì ch?p di?n hay n?t ?ng ga, nhà b? l?t vì b? ?ng nu?c.

Gi? nhà cho an toàn. M?t s? công ty b?o hi?m gi?m b?t b?o phí cho các ngôi nhà g?n h? th?ng báo d?ng cháy (smoke detectors), h? th?ng báo d?ng tr?m c?p và trang b? thêm m?t s? khoá an toàn.

Hãy h?i hãng b?o hi?m xem h? có các chuong trình gi?m b?o phí không, Ch?ng h?n tu?i già s? du?c b?t ph?n nào ti?n b?o phí không. Ho?c trong nh?ng tru?ng h?p nào thì b?o phí gi?m xu?ng.

Tìm hi?u xem có chuong trình b?o hi?m chung cho m?t nhóm nhà hay không. Ch?ng h?n, qua m?t hi?p h?i, m?t ngành ngh? chuyên môn ho?c qua s? làm. Ð?i chi?u trong các tru?ng h?p nhu v?y b?o phí có gi?m không.

M?t s? công ty b?o hi?m có gaí bi?u d?c bi?t cho các khách hàng mua b?o hi?m nhà cu? h? trong m?t th?i gian dài mà không có gì r?c r?i (dòi b?i thu?ng). Th?nh tho?ng cung nên tham kh?o m?t s? công ty b?o hi?m nhà khác nhau d? theo dõi tình hình th? tru?ng.