Alan Runsfelt người cựu chiến binh “lãng tử” và bộ chữ riêng của Nhật Báo Người Việt
Các độc giả lâu năm của Nhật Báo Người Việt nếu để ý sẽ thấy trước kia trong những trang báo của Người Việt, thỉnh thoảng độc giả bắt gặp những ký hiệu F2, F3, F4, F8 còn sót lại nằm chen kẽ trong các bản tin. Ðó chính là dấu vết của bộ chữ “Lãng Tử”, thí dụ ký hiệu F3 dùng để viết chữ nghiêng, và hết đoạn văn chữ nghiêng này sẽ là ký hiệu F2 để chấm dứt.

Home
Hoàng Kh?i Phong Đ?u th?p niên 80, khi Nh?t Báo Ngu?i Vi?t c̣n s? d?ng dàn máy Varitype d? s?p ch?, th́ m?t hôm có m?t thanh niên M? tu?i ch?ng ngoài ba muoi ghé tham ṭa so?n. Anh ta lái m?t chi?c xe van, trên dó ng?n ngang nh?ng túi ng? cùng các v?t d?ng cá nhân, mà anh em trong ṭa so?n Ngu?i Vi?t nghi là anh ta an ng? ngay trong chi?c xe, nhu là m?t can nhà luu d?ng. Anh hi?u ti?ng Vi?t khá rành, song ch? nói du?c b?p b? nh?ng câu ng?n và d?. Anh t? gi?i thi?u v?i anh em trong ṭa so?n: - Tôi tên là Alan Runsfelt, Vietnam War Veteran. Th? r?i anh lân la t?i choi v?i anh em hàng ngày, th?y dàn máy Varitype nhiêu khê, r?c r?i c?a Ngu?i Vi?t, anh nh? nhàng cho bi?t anh có th? giúp Nh?t Báo Ngu?i Vi?t làm m?t cái software, d? s? d?ng trên các máy computer thu?ng. Vào th?i di?m dó hai anh Nguy?n Vi?t và H? Vi?t cung dang d?n các v?n k? thu?t c?a hai anh d? hoàn t?t các soft ware VNLab và VNI. V?i s? tr? giúp c?a anh Nguy?n Thi?n Co, ngu?i n?m gi? tr?ng trách k? thu?t c?a t? báo, Alan Runsfelt b?t tay vào vi?c. Trong nh?ng khi r?nh r?i, trong nh?ng gi? ngh? anh th? l? v?i anh Đ? Ng?c Y?n v? th?i gian anh tham chi?n t?i Vi?t Nam. Anh cho bi?t anh dă t?i Vi?t Nam m?t nhi?m k?, don v? anh dóng t?i m?t khu v?c n?m trong t?nh Tây Ninh, song anh ch?ng bi?t ǵ v? Vi?t Nam c?, b?i v́ trong su?t m?t nam tr?i dó anh ? don v? mi?t, th?ng ho?c du?c ngh? phép m?t dôi ngày, anh du?c qua Thái Lan, Nh?t B?n hay Đ?i Hàn d? “enjoy” cho bơ nh?ng ngày kham kh? t?i don v?, ch? không m?y khi ghé Sài G̣n. Thành th? ti?ng là ? Vi?t Nam su?t m?t nhi?m k? m?t nam, song anh ch? nghe du?c ti?ng súng c?a dôi bên, mà không bi?t ǵ v? cu?c s?ng d?i thu?ng ? Vi?t Nam nhu th? nào. Khi nu?c M? rút chân ra kh?i Vi?t Nam b?ng k? ho?ch Vi?t Hóa Chi?n Tranh vào nam 1969, th́ Alan Runsfelt du?c h?i huong v? M? vào d?u th?p niên 70. Anh ch?ng nh?ng không hi?u ǵ v? Vi?t Nam, mà l?i càng mù m? v? s? hi?n di?n c?a chính b?n thân anh trong tr?n chi?n tranh này. Anh chua k?p l?y l?i thang b?ng cho chính b?n thân ḿnh th́ mi?n Nam Vi?t Nam dă s?p d?, làm cho n?i ám ?nh c?a anh v? Vi?t Nam l?i càng gia tang. T? khi b?t d?u tham chi?n cho t?i khi rút kh?i chi?n tranh Vi?t Nam, nu?c M? tru?c sau dă g?i sang tham chi?n vài tri?u ngu?i. Nhung khi du?c h?i huong, nh?ng ngu?i lính có b? d?ng ngu ngo nhu Alan Runsfelt không hi?m, ít ra cung c? tram ngàn ngu?i lang thang trong kh?p các dô th? l?n, và dă tr? thành m?t trong nh?ng v?t ch?n thuong c?a nu?c M? trong giai do?n h?u chi?n. Chính v́ v?y trong nh?ng nam d?u th?p niên 80, nu?c M? g?i nh?ng ngu?i c?u chi?n binh chi?n tranh Vi?t Nam ngo ngác gi?a ḍng d?i là nh?ng ngu?i b? “h?i ch?ng Vi?t Nam”. Alan Runsfelt tâm s? v?i Đ? Ng?c Y?n là nh?ng ǵ anh mu?n dóng góp v?i Ngu?i Vi?t, ch?ng qua là anh mu?n t? ḿnh ch?a ch?ng b?nh h?i ch?ng này. Anh không m?y tin tu?ng vào các ông bác si th?n kinh, dành ph?i t? ḿnh t́m cách ch?a b?nh cho ḿnh. Sau dó su?t m?t th?i gian dài Alan Runsfelt lê la v?i công vi?c. Anh dă du?c h?c ti?ng Vi?t m?t th?i gian, tru?c khi du?c g?i sang tham chi?n t?i Vi?t Nam, nhung khi sang Vi?t Nam anh không m?y khi có d?p ti?p xúc v?i ngu?i Vi?t, thành th? cái v?n ti?ng Vi?t c?a anh c? m?i ngày m?i hao di. T?i Nh?t Báo Ngu?i Vi?t anh ph?i v?a làm, v?a h?c h?i thêm v? ti?ng Vi?t. Tuy nhiên nh? dă có can b?n s?n, anh vu?t qua nh?ng tr? ng?i này không m?y khó khan. Trong th?i gian Alan Runsfelt c?ng tác v?i Ngu?i Vi?t, h?u nhu không ai bi?t noi an ch?n ? c?a anh, nhung th?nh tho?ng anh em trong ṭa so?n v?n th?y anh d?u chi?c xe van c?a anh qua dêm ngay d?ng sau ṭa so?n. Chuy?n dó x?y ra r?t thu?ng. Đôi khi anh di bi?t ba, b?n, nam, ngày d? r?i có khi su?t m?t tu?n l? li?n anh c?m d?u vào công vi?c. D?n dà b? ch? Vi?t dùng riêng c?a ṭa so?n Ngu?i Vi?t hoàn thành t?ng bu?c m?t, và sau r?t nhi?u l?n di?u ch?nh. Tôi không bi?t nhân v?t nào dă d?t tên cho b? ch? c?a Alan Runsfet là “Lăng T?”, nhung cái tên dó qu? dúng v?i con ngu?i dă khai sinh ra nó. Cung trong th?i gian này hai b? ch? Vi?t VNLab c?a Nguy?n Vi?t, và b? VNI c?a H? Vi?t du?c bày bán trong th? tru?ng Vi?t Nam. Gi? s? có m?t kho?ng cách nào dó v? th?i di?m ra d?i c?a ba b? ch? ti?ng Vi?t này, th́ th?i gian cách bi?t cung không lâu. V? di?m này anh Đ? Ng?c Y?n có l?n tâm s?: - Ngu?i Vi?t không ph?i ch? mu?n có m?t b? ch? dùng trong n?i b? c?a t? báo. N?u nhu dó là m?t s?n ph?m t?t, th́ t?i sao l?i không ph? bi?n r?ng răi trong qu?ng d?i qu?n chúng. T?i sao không? Th? nhung t?i khi s?n ph?m c?a VNLab và VNI du?c tung ra bán trên th? tru?ng, và sau m?t th?i gian s? d?ng b? ch? “Lăng T?”, các anh em trong ṭa so?n Ngu?i Vi?t nh?n chân ngay du?c là b? ch? riêng c?a Ngu?i Vi?t không th? so b́ k?p. Aln Runsfelt d?u sao cung ch? là m?t c?u chi?n binh lăng t? ngu?i M?, cho dù anh có d?c thông, vi?t th?o ch? Vi?t cách m?y, th́ cung không th? nào c?m nh?n ti?ng Vi?t du?c nhu hai anh Nguy?n Vi?t và H? Vi?t. V?i VNLab và VNI, cái ti?ng Vi?t và h?n Vi?t dă th?m vào máu c?a nh?ng ngu?i th?c hi?n, nên v́ dó mà b? ch? Vi?t c?a nh?ng v? này h?p v?i ngu?i Vi?t hon là b? ch? “Lăng T?”. Các d?c gi? lâu nam c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t n?u d? ư s? th?y tru?c kia trong nh?ng trang báo c?a Ngu?i Vi?t, th?nh tho?ng d?c gi? b?t g?p nh?ng kư hi?u F2, F3, F4, F8 c̣n sót l?i n?m chen k? trong các b?n tin. Đó chính là d?u v?t c?a b? ch? “Lăng T?”, thí d? kư hi?u F3 dùng d? vi?t ch? nghiêng, và h?t do?n van ch? nghiêng này s? là kư hi?u F2 d? ch?m d?t. Kư hi?u F4 là cho nh?ng ch? “bold” và kư hi?u F8 dùng cho các kh? ch? l?n, thu?ng là các tít c?a b?n tin hay các t?a bài vi?t. Khi th?y nh?ng kư hi?u này c̣n trên b?n van, có nghia là ngu?i dánh máy dă có m?t l?i l?m nào dó, d? sót l?i nh?ng kư hi?u này. Thành th? khi s? d?ng b? ch? “Lăng T?”, ngu?i dánh máy ph?i nh? thêm m?t s? kư hi?u nào dó, d? tŕnh bày bài vi?t c?a ḿnh. T?t nhiên các chuyên viên lay-out m?i là nh?ng ngu?i ph?i cham lo cho ph?n m? thu?t cung nhu k? thu?t c?a t? báo. Song chính ngu?i vi?t dôi lúc mu?n tham d? m?t ph?n nào trong vi?c tŕnh bày bài vi?t c?a ḿnh. B? ch? “Lăng T?” du?c s? d?ng trong t? Ngu?i Vi?t du?c nam b?y nam, m?c dù bi?t r?ng b? ch? dó kh? nang không nhi?u, song dù sao dó cung là công tŕnh c?a chính ḿnh, nên anh em trong ṭa so?n c? n?n ná s? d?ng. Th?t dúng là b? th́ thuong, mà vuong th́ t?i. Trong khi dó hai công ty VNLab và VNI càng ngày càng chinh ph?c du?c gi?i ngu?i Vi?t s? d?ng computer. H?u nhu các bài vi?t lai c?o g?i d?n cho Ngu?i Vi?t da s? s? d?ng b? ch? VNI, m?i l?n nh?n bài ? ngoài g?i vào, là m?t l?n ph?i d?i ki?u ch?, n?u không th́ không th? m? ra d? d?c du?c n?i dung. Đ?u th?p niên 90, các dàn máy c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t s? d?ng c? hai b? ch? “Lăng T?” và VNI, và vào kho?ng gi?a th?p niên 90 th́ chính Ngu?i Vi?t cung không c̣n s? d?ng b? ch? “Lăng T?” n?a. Tr? v? v?i nhân v?t Alan Runsfelt, sau khi “nhi?m v? hoàn thành”, anh lái chi?c van c? h?u t? bi?t anh em Ngu?i Vi?t d? di v? m?t phuong tr?i vô d?nh. Th?nh tho?ng có d?p di ngang Nam California, anh thu?ng ghé tham anh em trong ṭa so?n. Th? r?i anh di bi?t b?y tám nam tr?i không th?y tam hoi. M?i dây nh?t khi ṭa so?n d?n v? tr? s? m?i, anh ghé tham. L?n này trên chi?c van c? h?u c?a anh có thêm hai ngu?i khách, chính là ông b? và bà m? Alan Runsfelt. Bà c? trông th?t phúc h?u. Trong lúc chuy?n tṛ, nh?m lúc Alan Runsfelt d?ng lên di ra ngoài, di?u b?t ng? là anh Đ? Ng?c Y?n chua k?p ng? l?i cám on Alan Runsfeld v?i bà m? c?a anh, th́ chính bà c? m? l?i nói tru?c, nh?ng l?i c?m on v?i anh Đ? Ng?c Y?n, v́ theo bà c? cho bi?t: T? khi ? Vi?t Nam v?, Alan Runsfelt s?ng nhu ngu?i ? trên mây. Ngu?i lúc nào cung th?ng th?t, b?n th?n. Th?i gian anh c?ng tác v?i Ngu?i Vi?t dă làm cho anh b́nh tâm l?i. Theo bà c? th́ anh dă t?ng tham chi?n t?i Vi?t Nam, mà không h? bi?t ǵ v? Vi?t Nam. Th?i gian anh c?ng tác v?i Ngu?i Vi?t chính là d? t́m hi?u nh?ng ǵ anh mu?n bi?t v? vùng d?t anh dă t?ng d? m? hôi, và nhi?u b?n anh dă t?ng d? máu. Anh bi?t thêm v? tr?n chi?n tranh này, bi?t thêm v? s? hi?n di?n c?a chính anh trong cu?c chi?n, v́ sao mà anh ph?i d? m? hôi, v́ sao mà nhi?u b?n anh g?c ngă, và v́ sao mà có s? hi?n di?n c?a tri?u ngu?i Vi?t Nam trên nu?c M?. Nói cho cùng th?i gian anh làm vi?c v?i Nh?t Báo Ngu?i Vi?t, chính là nh?ng viên thu?c an th?n dă tr? tuy?t n?c nh?ng di can c?a “h?i ch?ng Vi?t Nam” cho chính b?n thân anh. Trong lúc bà m? nói l?i c?m on v?i anh Đ? Ng?c Y?n, th́ Alan Runsfelt di tham kh?p co s? Ngu?i Vi?t, anh hi?u r?ng b? ch? “Lăng T?” do anh làm ra dă không c̣n s? d?ng, nhung d?u v?t c?a b? ch? này v?n c̣n n?m r?i dó dây, trong các t? báo cu, nay dă du?c dóng l?i thành t?ng t?p và luu tr? trong pḥng h?p chính c?a ṭa so?n, du?c d?t tên là pḥng “Tr?n Đ?i L?c”. Khi anh d?ng lên t? bi?t, anh Đ? Ng?c Y?n di ti?n ra xe. Tru?c khi chi?c Van chuy?n bánh, anh Đ? Ng?c Y?n nói l?i cu?i cùng v?i Alan Runsfelt: - B?n là m?t thành viên c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t, xin hăy c? coi noi dây nhu m?t mái nhà, và b?t c? lúc nào anh mu?n ghé choi hay quay v?, th́ cánh c?a dó lúc nào cung m?, d? dón ngu?i anh em “Lăng T?” tr? v?.
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here