M?c này ch? nh?m gi?i dáp các th?c m?c v? s?c kh?e có tính cách t?ng quát. Cho các v?n d? c? th?, chi ti?t, c?a t?ng b?nh nhân, xin liên l?c tr?c ti?p v?i bác si d? du?c tham khám tr?c ti?p.

Tóc xanh nay dã b?c màu

H?i:

Nam nay em m?i 24 tu?i mà tóc dã b?t d?u b?c, có ph?i là do b?nh gì không? Có cách nào d? ch?a hay không? (H. Khang)

Tui nam nay m?i 55 tu?i mà tóc dã tr?ng xóa trong khi bà b?n tui cung cùng tu?i mà tóc v?n còn den thui. Nghe nói b? lo l?ng quá có th? làm nó b?c nhu v?y. Tr? b?nh lo l?ng có làm tóc den tr? l?i không? Ngu?i ta nói ? Vi?t Nam có lo?i Hà Th? Ô u?ng vào có th? làm tóc den tr? l?i, có dúng không? (Ông già d?u b?c)

Ðáp:

Tu?i tác, tình tr?ng s?c kh?e, di truy?n và các y?u t? môi tru?ng... t?t c? d?u là nh?ng y?u t? ?nh hu?ng d?n vi?c tóc b? b?c di. Trong dó tu?i tác có v? là y?u t? quan tr?ng và thu?ng g?p nh?t.

Có ngu?i cho r?ng tóc b?c là kh?i d?u c?a s? già c?i. Có ngu?i coi nó nhu là m?t d?u hi?u c?a s? t?ng tr?i. Nhi?u ngu?i tin r?ng b?c tóc là h?u qu? c?a s? lo âu cang th?ng.

N?u quan ni?m r?ng “tr?” là kh? nang có th? h?p th? du?c ch?t b?, nh?ng di?u h?u ích, d? thay d?i, vuon lên, thì dù bao nhiêu tu?i, tóc xanh hay b?c, d?u v?n “tr?”. Còn n?u không bi?t rút t?a kinh nghi?m t? cu?c s?ng, c? ch?p, sai bao nhiêu l?n v?n c? hoàn sai không h?c du?c gì, thì dù d?u b?c d?n dâu, có “lên voi xu?ng chó” d?n dâu, có l? cung không th? g?i là “t?ng tr?i”. Dù có nhi?u truy?n thuy?t v? m?t s? nhân v?t ch? quá lo l?ng trong m?t dêm mà tóc chuy?n sang b?c tr?ng, cho d?n nay v?n chua có ch?ng c? khoa h?c nào cho th?y r?ng s? lo l?ng có th? làm thay d?i các t? bào s?c t? khi?n cho tóc chuy?n màu qua dêm.

T?i sao tóc b?c?

Tóc b?c b?t d?u khi co th? chúng ta ngung s?n xu?t m?t ch?t t?o ra màu g?i là s?c t? (melanin). C? mái tóc c?a chúng ta bao g?m nhi?u d?i tóc (strands of hair). M?i d?i tóc m?c ra t? m?t nang tóc (follicle) trong dó có ch?a các t? bào ch?a s?c t? g?i là các t? bào s?c t? (melanocytes). Các t? bào s?c t? chuy?n s?c t? sang các t? bào t?o ra l?p b?c ngoài c?a tóc (keratinocytes) làm cho tóc có màu và sáng mu?t. Có hai lo?i s?c t?:

- Eumelanin có màu nâu d?m hay den.

- Pheomelanin có màu vàng hoe (reddish yellow).

Theo th?i gian, s? lu?ng s?c t? trong keratinocytes gi?m di. Tóc b?c di, don gi?n ch? là tóc dã b? gi?m s?c t?. Khi không còn chút xíu s?c t? nào c? thì tóc b?c tr?ng. S? suy gi?m s?c t? cung làm cho tóc b?t mu?t di. Do dó, khi tóc b?c di, nó cung tr? nên khô và thô hon.

Tóc b?c di nhu th? nào?

Trong quá trình b?c tóc, các nang tóc t?o ra các d?i tóc b?c m?t cách ng?u nhiên. Các d?i tóc b?c d?u tiên thu?ng xu?t hi?n ? vùng màng tang (thái duong) và d?nh d?u. Ngu?i ta v?n chua rõ t?i sao tóc b?c thu?ng b?t d?u ? các khu v?c này tru?c tiên.

Th?t ra, m?i s?i tóc không chuy?n t? den sang b?c. M?i ngày, m?t cách bình thu?ng, bao gi? cung có m?t s? tóc r?ng di và du?c thay th? b?ng tóc m?i. Vào b?t c? lúc nào cung v?y, kho?ng 85 d?n 90 ph?n tram s? lu?ng tóc c?a c? mái tóc ? trong tình tr?ng ho?t d?ng, trong khi ph?n còn l?i trong tình tr?ng ngh? ngoi.

Bình thu?ng, m?i d?i tóc phát tri?n trong vòng hai t?i b?n nam. Sau dó, nó s? bu?c vào giai do?n ngh? ngoi kho?ng hai t?i b?n tháng. Cu?i cùng, nó s? r?ng di và du?c thay th? b?ng tóc m?i. Trung bình, m?i ngu?i chúng ta r?ng kho?ng 50 d?n 100 d?i tóc m?i ngày. Tóc den thu?ng che ph? tóc b?c, khi tóc r?ng nhi?u trong m?t th?i gian ng?n, nhu khi b? quá cang th?ng, b?nh n?ng, sau khi m?, s? tóc den bên ngoài r?ng di nhi?u làm cho m? tóc b?c “lòi” ra, khi?n cho ngu?i ta có c?m giác nhu là tóc b?c di ch? sau m?t dêm. Các tình tr?ng b? stress nhu k? trên có th? làm r?ng di d?n 300 d?i tóc m?i ngày.

Khi nào tóc b?t d?u b?c?

Trong giai do?n d?u c?a quá trình b?c tóc, các t? bào s?c t? v?n hi?n di?n nhung không ho?t d?ng. D?n d?n, chúng b?t d?u gi?m di. Quá trình b?c tóc t? nhiên này có th? b?t d?u ngay t? lúc mu?i m?y tu?i. Tuy nhiên, tóc b?c thu?ng b?t d?u du?c ghi nh?n vào l?a tu?i ba muoi ? d?i da s?. M?t s? nghiên c?u cho th?y r?ng dàn ông thu?ng b?t d?u có tóc b?c vào kho?ng tu?i ba muoi, trong khi ? phái d?p, tóc thu?ng b?t d?u b?t xanh vào kho?ng tu?i bam lam.

Di truy?n cung là m?t y?u t?. ? m?t s? gia dình, nhi?u ngu?i b?t d?u có tóc b?c vào tu?i hai muoi.

Tuy nhiên, vi?c khi nào tóc b?t d?u b?c r?t khác nhau gi?a ngu?i này v?i ngu?i khác, s?c dân này v?i s?c dân khác. Và do dó các chuyên gia v? da và tóc cung nhu các nhà nghiên c?u v? di truy?n dã k?t lu?n r?ng tu?i tác không ph?i là y?u t? chính xác nh?t d? bi?t du?c khi nào tóc b?t d?u b?c.

M?t s? tình tr?ng có th? là nguyên nhân b?c tóc

Vì thi?u tài tr? cho vi?c nghiên c?u v? v?n d? b?c tóc (ch?ng làm ch?t ai) này, ngu?i ta v?n không có nhi?u ch?ng c? khoa h?c v? chuy?n này. Tuy nhiên, m?t s? nghiên c?u l? t? cho th?y m?t s? y?u t? có th? góp ph?n vào vi?c làm cho tóc b?c:

- Thu?c lá: M?t nghiên c?u cho th?y r?ng nh?ng ngu?i hút thu?c d? b? b?c tóc s?m g?p b?n l?n so v?i nh?ng ngu?i không hút.

- Ðôi khi, tóc b?c di b?t thu?ng có th? là d?u hi?u c?a m?t s? b?nh nhu:

B?nh thi?u máu ác tính (pernicious anemia): thu?ng do thi?u sinh t? B12. Ðôi khi liên quan d?n vi?c gi?m vi?c s?n xu?t các s?c t?.

H?i ch?ng Werner (m?t h?i ch?ng bao g?m các tri?u ch?ng lão hóa vào tu?i hai muoi).

B?t c? b?nh nào làm r?ng tóc d?u làm cho tóc b?c b? “lòi” ra (nhu dã trình bày bên trên).

M?t s? thu?c gây ra r?ng tóc cung làm cho mái tóc nhìn có v? b?c di. Ví d? nhu thu?c lithium thu?ng dùng tr? b?nh hung tr?m c?m (bipolar disorder), methotrexate thu?ng dùng tr? ung thu và viêm kh?p d?ng th?p.

Tuy nhiên, có m?t hi?n tu?ng ngu?i ta v?n chua gi?i thích du?c là ? m?t s? b?nh nhân b? r?ng tóc b?c do hóa tr? li?u (chemotherapy - thu?ng dùng d? tr? ung thu), khi tóc m?c tr? l?i, nó có th? l?i den tr? l?i. Hi?n tu?ng này g?i ý r?ng các t? bào s?c t? t?o ra ít s?c t? có th? du?c kích thích d? t?o ra nhi?u s?c t? hon. (Hy v?ng hi?n tu?ng này s? du?c nghiên c?u k? hon d? ch? ra thu?c tr? b?c tóc sau này).

Có cách nào tr? b?c tóc không?

N?u b? b?c tóc m?t cách b?t thu?ng do r?ng quá nhi?u tóc, cách di?u tr? là tr? ho?c tránh các nguyên nhân (n?u có th? du?c) nhu dã k? trên.

Trên th? tru?ng, có m?t s? s?n ph?m h?a h?n s? làm cho tóc b?c tr? l?i màu nhu lúc còn tr?. Tuy nhiên, cho t?i nay chua có ch?ng c? khoa h?c nào v? s? hi?u qu? c?a các lo?i thu?c này.

Cho t?i nay, cách tr? b?c tóc duy nh?t là... nhu?m tóc thu?ng xuyên. (Tuy nhiên n?u lông mui cung b? b?c thì r?t khó... che gi?u).

Mong r?ng H. Khang và “ông già d?u b?c” s? không quá lo l?ng. ? tru?ng h?p c?a H. Khang, n?u có tri?u ch?ng gì khác bênh c?nh vi?c có vài s?i tóc b?c, b?n nên d?n bác si d? du?c tham khám xem có b? b?nh gì (ví d? nhu là thi?u máu ác tính) hay không.

B?c tóc có th? là m?t d?u hi?u (dáng t? hào) c?a s? t?ng tr?i (th?t s?). B?c tóc chua h?n là già. Già (c?i) hay tr? (trung) thu?ng du?c quy?t d?nh b?ng nh?ng gì n?m bên du?i mái tóc.

Thân m?n,

Bác Si Nguy?n Tr?n Hoàng

714) 531-7930