Bác sĩ Quỳnh Kiều và Project mang tên Việt Nam
Bé Nguyễn Thế Hiếu, mới một tuổi, đã phải tham gia “buôn lậu.” Và chính em là “món hàng” để người ta “buôn lậu”. “Người ta,” một bên là chính quyền tỉnh Hòa Bình (miền Bắc Việt Nam) bên kia là phái đoàn y tế thuộc Project Việt Nam, đến từ Hoa Kỳ.
Home

Thi?n Giao/Ngu?i Vi?t Tr?

Bé Nguy?n Th? Hi?u, m?i m?t tu?i, dă ph?i tham gia “buôn l?u.” Và chính em là “món hàng” d? ngu?i ta “buôn l?u”. “Ngu?i ta,” m?t bên là chính quy?n t?nh Ḥa B́nh (mi?n B?c Vi?t Nam) bên kia là phái doàn y t? thu?c Project Vi?t Nam, d?n t? Hoa K?.

Ngu?i ta g?i em là “Hi?u may m?n.” Hi?u b? s?t môi và dă du?c Project Vi?t Nam ch?n d? vá l?i môi. Tho?t tiên, chính quy?n t?nh Ḥa B́nh cho phép mang m?t s? em ra kh?i t?nh d?n nh?ng noi có di?u ki?n y t? phù h?p, nhung vào phút chót, h? d?i ư. Phái doàn Project Vi?t Nam quy?t d?nh “dua l?u” em di cùng phái doàn hàng tram chuyên viên y t? c?a Project Vi?t Nam. Ngu?i ta dua em ra kh?i t?nh Ḥa B́nh, m?t cách bí m?t. Hi?u du?c bác si Norris c?a Project Vi?t Nam ti?n hành ph?u thu?t trong di?u ki?n thi?u th?n các thi?t b? y khoa, và em dă có m?t khuôn m?t lành l?n. Các bác si thu?c Project Vi?t Nam g?i em là “Hi?u may m?n.”

Có l?, không ch? m?t ḿnh Hi?u may m?n. Đă có hàng tram, hàng ngàn tr? em thoát kh?i t́nh tr?ng d? d?ng, th?m chí thoát kh?i bàn tay t? th?n, nh? vào nh?ng ho?t d?ng kiên tŕ c?a chuong tŕnh y t? n?i ti?ng: “Project Vi?t Nam.”

“Tôi và ch?ng tôi, bác si Ki?u Quang Ch?n, thành l?p Project Vi?t Nam vào nam 1996.” Bác si Qu?nh Ki?u, Ch? T?ch Project Vi?t Nam, cho bi?t. “Tôi yêu ngành nhi khoa t? h?i c̣n nh?. T? khi c̣n là sinh viên Đ?i H?c Y Khoa Sài G̣n, tôi dă quan tâm d?n các v?n d? y t? dành cho tr? em.”

Ngu?i n? sinh viên Qu?nh Ki?u bu?c vào nam cu?i Đ?i H?c Y Khoa Sài G̣n vào dúng nam 1975. Bà chu?n b? ra tru?ng khi m?i th? d?u s?p d?. Theo ḍng ngu?i t? n?n, sinh viên Qu?nh Ki?u cùng gia d́nh d?n d?nh cu t?i Hoa K?. M?t th?i gian ng?n sau, bà, và các sinh viên cùng hoàn c?nh, nh?n du?c b?ng t?t nghi?p khi H?i Y Si Hoa K? cùng H?i Đ?ng Giáo Su Y Khoa Luu Vong kư gi?y ch?ng nh?n cho các sinh viên nam cu?i.

Bà nh?n b?ng, l?i ti?p t?c thi l?y b?ng tuong duong, và bu?c vào xă h?i m?i trong tu cách m?t bác si. “N?n Y T? Vi?t Nam sau nam 1975 c?c k? khó khan và không có phuong hu?ng.” Ngay khi bu?c chân vào Khoa Nhi thu?c b?nh vi?n UCI, bác si Qu?nh Ki?u quan tâm d?c bi?t d?n vi?c thi?t l?p các “guidline” (phuong hu?ng) t?p trung vào chuyên ngành nhi khoa. “Lúc ?y, tôi tham gia vào vi?c xây d?ng chuong tŕnh “CHDP” (Child Health Disease Prevention) là chuong tŕnh giúp thi?u nhi thu?c các gia d́nh có l?i t?c th?p. Đ?ng th?i tham gia thi?t l?p các tiêu chu?n phù h?p t́nh tr?ng y t? Vi?t Nam d? giúp các bác si Vi?t Nam ch?a tr? hi?u qu? các ch?ng b?nh ph? bi?n noi tr? em t?i Vi?t Nam.

Bà nh?n xét: “Y t? Vi?t Nam xu?ng d?c v́ các thi?t b? y khoa c?a mi?n Nam b? mang v? mi?n B?c, r?i b? không v́ không bi?t s? d?ng. Thêm vào dó là các kh?ng ho?ng kinh t? và phân bi?t d?i x? làm tr?m tr?ng thêm t́nh tr?ng y t? c?a d?t nu?c này.”

Nam 1996, bà v? Vi?t Nam l?n d?u tiên trong vai tṛ di?u hành c?a Project Vi?t Nam.

Ngu?i anh trai c?a bà, Ti?n Si Đinh Xuân Quân, lúc ?y là chuyên viên Liên Hi?p Qu?c dang làm vi?c t?i Vi?t Nam trong vai tṛ c? v?n c?i cách hành chánh, khuyên: “Nên v? t?nh nghèo nh?t, là Qu?ng B́nh và Ninh B́nh.” Th? là bà v? Qu?ng B́nh.

T? dó, m?i nam bà v? t? 2 d?n 3 l?n cùng phái doàn các chuyên viên y t? lên d?n trên 100 ngu?i. “T?t c? d?u là nh?ng chuyên viên y t? và bác si hàng d?u c?a Hoa K?. Chúng tôi quan tâm d?n ch?t lu?ng hon là s? lu?ng.”

“Theo l?i khuyên c?a anh Quân, “Mi?n B?c kém hon Mi?n Nam” Project Vi?t Nam d?c bi?t quan tâm các t?nh du?c xem là nghèo nh?t, nhu Ninh B́nh, Thanh Hóa, Nam Đ?nh, Ḥa B́nh, Hà Nam, L?ng Son...

Project Vi?t Nam, t? nam d?u tiên 1996 v?i 27 ngu?i, d?n nay dă có g?n 200 ngu?i v?i m?t kh?i lu?ng d? s? thu?c men, thi?t b? và v?t li?u y t?. “Hai ph?n ba là ngu?i Hoa K? và Úc, c̣n l?i là ngu?i Vi?t ki?u.” H? d?n Vi?t Nam v?i ki?n th?c, t?m ḷng và thi?t b?. H? tr? l?i Hoa K?, trong ḷng vui su?ng v́ nh?ng thành qu? y t? d? l?i Vi?t Nam.

“Hon 90% thi?t b? mang theo s? du?c d? l?i Vi?t Nam. M?c dích các chuy?n di không ch? d? khám và ch?a b?nh cho thi?u nhi, doàn b? th?i gian hu?n luy?n các bác si Vi?t Nam, và d? l?i 90% trang thi?t b?. Nh?ng bác si gi?i s? du?c quan tâm và hu?n luy?n liên t?c. Đ?ng th?i quan sát, dánh giá, làm th?ng kê và dua ra các d? xu?t hi?u qu? và kh? thi cho phía Vi?t Nam.” “Chúng tôi quan tâm d?n vi?c cung c?p ki?n th?c y t? can b?n cho ngu?i dân.”

“Y t? Vi?t Nam thi?u cái nh́n t?ng quát. Ngu?i dân thi?u ki?n th?c can b?n. T? l? t? vong noi tr? so sinh, v́ th?, r?t cao.” Bác Si Qu?nh Ki?u nh?n d?nh. Trong chuy?n di v? t?nh Qu?ng B́nh, các th?ng kê cho bà th?y r?ng 80% tr? em b? thi?u ch?t s?t, là nguyên nhân d?n d?n b?nh giun móc, suy dinh du?ng, g?y và b?ng ?ng... T? l? t? vong l?i cao b?t ng?: hon 30%. “Mà ngan ch?n vi?c này dâu có ǵ khó, ch? c?n cho các em u?ng thu?c d?y d?.” Th? là bà quy?t d?nh “M?i tu?n, m?i em thi?u nhi u?ng 1 viên thu?c. Sau 4 tháng, toàn tru?ng ch? c̣n 2 em thi?u ch?t s?t.” Các chuyên viên Project Vi?t Nam c̣n hu?ng d?n các bác si Vi?t Nam và c? ngu?i dân v? h?i s?c c?p c?u cho tr? so sinh. H? d? l?i các thi?t b? y khoa can b?n cho d?a phuong và d?y cách t?y trùng các thi?t b? y khoa cho dúng cách. T? l? t? vong tr? so sinh t?i Qu?ng B́nh gi?m d?n xu?ng c̣n ... 0%.

“T?nh Hà Tây cho chúng tôi m?t kinh nghi?m khác.” Bà k? v? chuy?n di Hà Tây. “Project Vi?t Nam b?t d?u chuong tŕnh tr? xu?t huy?t năo noi tr? em. Đây là chuong tŕnh “có qua có l?i.” Theo Bác Si Qu?nh Ki?u: “N?u B? Y T? Vi?t Nam cam k?t thành l?p chuong tŕnh qu?c gia ch?ng xu?t huy?t năo th́ Project Vi?t Nam s? giúp th?c hi?n thí di?m t?i Hà Tây.” Đi?u ki?n này du?c ch?p thu?n sau 18 tháng xem xét b?i B? Y T? Vi?t Nam. V́ không có d? thu?c, Project Vi?t Nam quy?t d?nh s? d?ng n?a “dose” thay v́ nguyên “dose.” Theo Bác Si Qu?nh Ki?u, n?a “dose” d?i v?i tr? em Vi?t Nam v?n có hi?u qu?. Tuy nhiên: “Càng nghèo càng nhi?u v?n d?!” Ch?ng xu?t huy?t năo tr? em x?y ra ? m?i noi, trong khi dó, Vitamin K l?i thi?u, mà ngân sách th́ không. Bác si Qu?nh Ki?u quy?t d?nh dùng Vitamin s?n xu?t t?i Vi?t Nam v?i lo?i “th? ph?m” ch? 15 cents, thay v́ 50 cents. “Kinh nghi?m Hà Tây cho chúng tôi ni?m tin r?ng không ph?i ch? giúp suông, chúng tôi có th? thuong lu?ng d? các chuong tŕnh y t? du?c ti?n hành m?t cách h? th?ng, và chúng tôi dă thành công.”

“Ngân sách c?a Project Vi?t Nam khá eo h?p. Chúng tôi ph?i t? túc m?i th?. Nh?ng thành viên tham gia t? b? ti?n túi, c?ng thêm các dóng góp và d?ch v? khác...” Bác si Qu?nh Ki?u cho bi?t. Project Vi?t Nam không nh?n ti?n tài tr? t? chính ph?. H? không có c? s? giúp d? sâu r?ng t? ngu?i h?o tâm. Các chuyên viên tham gia Project Vi?t Nam ph?i t? túc t?t c?, cho dù dó là nh?ng chuyên viên, bác si thu?ng th?ng c?a n?n y t? Hoa K?, Canada và c? Úc.

“Đi?u ǵ khi?n bà thành l?p và kiên tŕ theo du?i Project Vi?t Nam?” Bà cho bi?t: “H?i c̣n sinh viên, tôi t? h?a s? dóng góp khi có co h?i. Bây gi? tôi th?y không th? ch? d?i.”

Quy?t d?nh “không th? ch? d?i” d?n v?i bà t? nam 1996. Mu?i nam qua là c? 10 nam “co h?i” d? bà dóng góp. Mà xét cho cùng, các co h?i ?y d?n t? th?c tâm c?a m?t con ngu?i có ḷng ph?ng s?. Và c? nhu th? cái tên Project Vi?t Nam dă g?n li?n v?i tên tu?i c?a bác si Qu?nh Ki?u!

(T.G.)
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here