Bệnh hoạn và tự tử ở người già
Tự tử là nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ mười một ở Mỹ, và đặc biệt gặp nhiều ở người già. Nhiều bệnh thường gặp có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ tự tử ở người già.

Home

T? t? là nguyên nhân t? vong d?ng hàng th? mu?i m?t ? M?, và d?c bi?t g?p nhi?u ? ngu?i già. Nhi?u b?nh thu?ng g?p có liên quan d?n vi?c gia tang nguy co t? t? ? ngu?i già. Đó là di?u du?c t́m th?y ? m?t nghiên c?u du?c dang trên t?p chí v? n?i khoa The Archives of Internal Medicine c?a H?i Y Khoa Hoa K?, s? ngày 14 tháng Sáu nam 2004.

Các nhà nghiên c?u ? Canada dă l?c h? so c?a nh?ng cu dân trên 66 tu?i ? Ontorio dă t? t? trong kho?ng chín nam, b?t d?u t? m?t tây tháng Giêng nam 1992 d?n 31 tháng Ch?p nam 2000. Các nhà nghiên c?u dă l?c l?i h? so thu?c men c?a m?i ngu?i dă ch?t v́ t? t?, d? t́m m?i liên h? gi?a các b?nh t?t và t? t?.

Trong s? 1,329 ngu?i già dă t? t? trong kho?ng th?i gian nghiên c?u, g?m 1,012 ông và 317 bà, có 28 ph?n tram dă dùng súng, 24 ph?n tram dă t? treo c?, và 21 ph?n tram dă dùng thu?c d?c.

B?nh tr?m c?m (depression), r?i lo?n lu?ng c?c cu?ng và tr?m c?m (bipolar disorder - m?t b?nh tâm th?n mà b?nh nhân lúc th́ trong tr?ng thái hung ph?n thái quá (manic - cu?ng) lúc th́ trong tr?ng thái ?c ch? thái quá (depressive - tr?m c?m), và dau d?n tr?m tr?ng là các nguyên nhân làm tang nguy co t? t? thu?ng g?p nh?t. Các b?nh khác cung làm tang nguy co t? t? g?m có: b?nh kinh gi?t (seizure disorder), suy tim, suy th?n. B? càng nhi?u b?nh th́ nguy co t? t? càng cao hon.

Đi?u dáng chú ư là h?u h?t các b?nh nhân d?u dă g?p bác si c?a h? trong ṿng m?t tháng, và phân n?a dă tham bác si trong ṿng m?t tu?n tru?c khi t? t?.

Các phát hi?n này có th? giúp ích cho vi?c pḥng ng?a các tru?ng h?p t? t?, v́ các b?nh nhân thu?ng d?n g?p bác si m?t th?i gian ng?n tru?c khi t? t?, và nhi?u ngu?i trong s? này có các tri?u ch?ng tr?m c?m vào lúc dó. N?u bác si và gia d́nh chú ư dúng m?c d? nâng d? và ch?a tr? k?p th?i, các t? vong này có th? du?c gi?m thi?u.

Ngu?i Vi?t Nam chúng ta thu?ng không chú ư l?m d? ch?a tr? các r?i lo?n tâm th?n, có nhi?u khi gi?u b?nh ho?c không ch?u nh?n là ḿnh có b?nh, v́ “tâm th?n” thu?ng b? nhi?u ngu?i d?ng hóa v?i “diên”, và “diên” là m?t di?u h́nh nhu b? coi là x?u h?, nh?c nhă... Cung có ngu?i nghi các r?i lo?n tâm th?n nhu u s?u, lo l?ng, không ph?i là b?nh, và do dó không tham kh?o v?i bác si. Th?t ra, r?i lo?n v? tâm th?n và th? ch?t thu?ng có liên quan r?t m?t thi?t v?i nhau. R?i lo?n v? tâm th?n r?t thu?ng g?p ? Hoa K? v́ d?i s?ng quá nhanh, nhi?u ngu?i, d?c bi?t là nh?ng ngu?i di t?n chúng ta, không thích ?ng n?i.

B?nh nào th́ cung là b?nh, là di?u thu?ng g?p và khó tránh kh?i trong ṿng tu?n hoàn sinh, lăo, b?nh, t?. Đi?u d?u tiên d? có th? ch?a du?c b?nh m?t cách hi?u qu? là ḿnh ph?i t? phát hi?n (ho?c nghi là có) b?nh s?m. Khi dă nghi là có b?nh, nên t́m s? giúp d? c?a bác si, càng s?m th́ vi?c ch?a tr? càng d? dàng hon và tránh du?c nhi?u bi?n ch?ng hon.

 

Nh?ng ngu?i ti?u du?ng dă th?t b?i v?i Viagra có th? th? Levitra

R?i lo?n v? cu?ng duong (erectile dysfunction) là m?t bi?n ch?ng thu?ng g?p ? nh?ng ngu?i b? ti?u du?ng. M?t trong nh?ng cách di?u tr? ti?n l?i và tuong d?i có hi?u qu? là dùng thu?c. Viagra, là m?t thu?c tuong d?i r?t có hi?u qu? trong v?n d? này. Sau Viagra, có hai thu?c cùng nhóm dă du?c dua ra th? tru?ng v?i các d?c tính khác nhau dôi chút, dó là Levitra và Cialis.

M?t nghiên c?u, du?c b?o tr? b?i GlaxoSmithKline Plc and Bayer AG là các hăng thu?c dă ch? t?o ra Levitra, dă du?c tŕnh bày t?i h?i th?o khoa h?c c?a H?i Ti?u Đu?ng Hoa K? hôm Th? Hai tu?n r?i ? Orlando, Florida. Nghiên c?u này dă so sánh Levitra v?i placebo (viên thu?c gi?ng h?t nhu thu?c du?c th? - là Levitra - nhung không có ch?t thu?c trong dó) trên 463 ông b? r?i lo?n v? cu?ng duong t? v?a t?i n?ng và dă không có dáp ?ng t?t v?i Viagra.

T?t c? nh?ng ngu?i tham gia nghiên c?u này dă th?t b?i ít nh?t là b?n l?n trong s? sáu l?n th? dùng Viagra, trong dó có ít nh?t m?t l?n v?i li?u cao nh?t c?a Viagra (là 100 milligrams).

Trong s? nh?ng ngu?i tham gia nghiên c?u, có 138 ngu?i b? ti?u du?ng. Theo các nhà nghiên c?u, ? nh?ng ngu?i b? ti?u du?ng này, Levitra dă cho th?y k?t qu? hon h?n so v?i placebo. Có 33 ph?n tram dă giao h?p thành công v?i s? tr? giúp c?a Levitra, so v?i 6 ph?n tram tru?c khi di?u tr?.

C? ba thu?c Viagra, Levitra và Cialis d?u có m?t co ch? ho?t d?ng tuong d?i gi?ng nhau. Viagra ra d?i tru?c nh?t nên các tác d?ng ph? và h? so v? an toàn tuong d?i du?c bi?t rơ hon. Levitra có tác d?ng nhanh hon Viagra m?t chút. Cialis có tác d?ng kéo dài hon. N?u th?t b?i v?i Viagra, bác si có th? cho b?n th? v?i Levitra ho?c Cialis.

Các thu?c trên dây d?u có các ch?ng ch? d?nh (b? c?m dùng v́ nguy hi?m) trong m?t s? tru?ng h?p và tuong tác nguy hi?m v?i m?t s? thu?c khác, do dó c?n ph?i du?c khám và kê toa b?i bác si.

 

Trái cây giúp pḥng mù m?t ? ngu?i cao tu?i

An nhi?u trái cây có th? giúp ch?ng l?i s? phát tri?n c?a m?t b?nh gây mù m?t thu?ng g?p nh?t ? ngu?i trên 65 tu?i, có tên g?i là “age - related maculopathy (ARM)”. Trên dây là phát hi?n c?a m?t nghiên c?u du?c dang trên t?p chí chuyên v? nhăn khoa, The Archives of Ophthalmology, c?a H?i Y Khoa Hoa K?, s? tháng Sáu.

ARM là b?nh gây ra b?i s? thoái hóa liên quan d?n tu?i tác c?a hoàng di?m. Hoàng di?m (macula retinae) là m?t ch? lơm có màu vàng ? trong vơng m?c, g?n th?n kinh th? giác, noi t?p trung nhi?u t? bào th? giác giúp phân bi?t chi ti?t c?a h́nh ?nh. Do dó thoái hóa hoàng di?m làm suy gi?m nhanh chóng ch?c nang quan tr?ng này c?a m?t .

Các nhà nghiên c?u dă kh?o sát hi?u qu? c?a các sinh t? ch?ng ô xy hóa (antioxidant vitamins) và carotenoids (các ph?c h?p t?o ra màu vàng, d?, cam ? m?t s? trái cây và rau ) cung nhu c?a rau và trái cây trên s? phát tri?n c?a can b?nh gây mù ARM. Có 77,562 ph? n? và 40,866 ông dă du?c kh?o sát trong nghiên c?u này. Nh?ng ngu?i này ít nh?t là 50 tu?i khi b?t d?u nghiên c?u, và dă du?c theo dơi trung b́nh là 18 nam cho các bà và 12 nam cho các ông.

Các bà dă tr? l?i các câu h?i v? cách an u?ng c?a h? nam l?n trong kho?ng th?i gian du?c nghiên c?u. Các ông dă tr? l?i các b?n câu h?i tuong t? ba l?n trong kho?ng th?i gian nghiên c?u. Các tru?ng h?p b? b?nh ARM dă du?c ghi nh?n d? xem cách an u?ng và các y?u t? trên có liên h? ǵ d?n s? phát tri?n c?a b?nh này hay không.

Các nhà nghiên c?u dă t́m th?y r?ng an trái cây dă liên quan d?n vi?c gi?m nguy co b? ARM. Nh?ng tham d? viên an trên ba ph?n trái cây m?i ngày có nguy co b? ARM th?p hon nh?ng tham d? viên an du?i 1.5 ph?n trái cây m?i ngày d?n 36 ph?n tram. K?t qu? này du?c th?y gi?ng nhau gi?a dàn ông và dàn bà.

Rau và các ch?t sinh t? ch?ng ô xy hóa và carotenoids (dù có ích trong vi?c pḥng m?t s? b?nh khác), dă không cho th?y có liên h? ǵ d?n vi?c gi?m nguy co b? b?nh ARM này.

Các nhà nghiên c?u k?t lu?n, trong nghiên c?u này, ch? có trái cây dă cho th?y là giúp làm gi?m s? phát tri?n c?a b?nh ARM, d?c bi?t là d?ng gây mù m?t c?a b?nh này.

Nhi?u nghiên c?u khác dă cho th?y trái cây và rau cung giúp làm gi?m t? l? b? d?t qu? (stroke), m?t s? ung thu, các b?nh tim m?ch, giúp gi?m cholesterol và giúp nhu?n tru?ng.

 

Bác si Nguy?n Tr?n Hoàng

(714) 531-7930

nguyentranhoang@aol.com

 

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here