Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Cũng là dân chủ
Hôm Chủ Nhật và Thứ Ba tuần này, Anh Quốc tổ chức kỷ niệm 90 năm ngày đình chiến của Thế Chiến Thứ Nhất. Ngồi xem nghi lễ tổ chức trong ánh nắng se lạnh của ngày cuối thu, tôi bỗng chợt thấy sự khác biệt rõ ràng giữa hai nền dân chủ Anh Quốc và Hoa Kỳ. Bởi sau khi Nữ Hoàng Elizabeth Ðệ Nhị và hoàng gia đặt vòng hoa dưới chân đài kỷ niệm là đến phiên các nhà lãnh đạo chính quyền.
- Sau vụ bầu cử tại Mỹ: Vấn đề hội nhập tại Pháp
Nước Pháp, xứ sở của ánh sáng và cái nôi của nhân quyền, một ngày nào đó có thể có một Barack Obama lên cầm quyền hay không? Câu hỏi đó được đặt ra sau khi một người da màu được bầu làm tổng thống Mỹ, chuyện xảy ra từ đầu tháng mà cho tới nay vẫn tiếp tục được nhắc nhở (một cách lạ lùng) như là một trường hợp điển hình cho thế giới.
- Sau vụ bầu cử tại Mỹ: Vấn đề hội nhập tại Pháp
Nước Pháp, xứ sở của ánh sáng và cái nôi của nhân quyền, một ngày nào đó có thể có một Barack Obama lên cầm quyền hay không? Câu hỏi đó được đặt ra sau khi một người da màu được bầu làm tổng thống Mỹ, chuyện xảy ra từ đầu tháng mà cho tới nay vẫn tiếp tục được nhắc nhở (một cách lạ lùng) như là một trường hợp điển hình cho thế giới.
- Lá thư Luân Đôn 11/15/08
Ngày 11 tháng 11 năm nay đánh dấu đúng chín mươi năm ngày Ðại Chiến Thế giới thứ nhất chấm dứt. Nhưng tại hai bờ Ðại Tây Dương ngày này được kỷ niệm một cách khác nhau nhiều.
- Lá thư Luân Đôn 11/15/08
Ngày 11 tháng 11 năm nay đánh dấu đúng chín mươi năm ngày Ðại Chiến Thế giới thứ nhất chấm dứt. Nhưng tại hai bờ Ðại Tây Dương ngày này được kỷ niệm một cách khác nhau nhiều.
- "Đế quốc Mỹ" vẫn bá chủ, tân tổng thống Obama phải đối phó với trật tự thế giới mới
40 năm sau ngày Mục sư tranh đấu nhân quyền người da đen Martin Luther King bị ám sát, Thượng nghị sĩ da đen lai hai dòng máu Barack Obama đã làm lịch sử. Nhờ tài hùng biện và vóc dáng quyến rũ, ông đã được giới trẻ và những người Mỹ da đen biến ngày bầu cử 4/11/2008 thành ngày lịch sử trọng đại của Hoa Kỳ, lần đầu tiên một ứng cử viên da mầu vào tòa Bạch Ốc.
- "Đế quốc Mỹ" vẫn bá chủ, tân tổng thống Obama phải đối phó với trật tự thế giới mới
40 năm sau ngày Mục sư tranh đấu nhân quyền người da đen Martin Luther King bị ám sát, Thượng nghị sĩ da đen lai hai dòng máu Barack Obama đã làm lịch sử. Nhờ tài hùng biện và vóc dáng quyến rũ, ông đã được giới trẻ và những người Mỹ da đen biến ngày bầu cử 4/11/2008 thành ngày lịch sử trọng đại của Hoa Kỳ, lần đầu tiên một ứng cử viên da mầu vào tòa Bạch Ốc.
- Vẫn là cao thủ
Chuyện Iraq hết là đáng kể dù hôm 16, nội các xứ này đã biểu quyết với đa số áp đảo, 27 trên 40 người tham dự, lịch trình triệt thoái các đơn vị tác chiến Hoa Kỳ trong thời gian tới: rút khỏi các thành phố và thị trấn vào cuối Tháng Sáu năm 2009 và ra khỏi Iraq vào cuối năm 2011. Hội đồng an ninh quốc gia của Bush rất hài lòng với thỏa thuận ấy. Hoa Kỳ đang gói gọn hồ sơ Iraq và ra đi trong trật tự - không là trật tự hối hả 16 tháng của tổng thống tân cử Barack Obama!
- Vẫn là cao thủ
Chuyện Iraq hết là đáng kể dù hôm 16, nội các xứ này đã biểu quyết với đa số áp đảo, 27 trên 40 người tham dự, lịch trình triệt thoái các đơn vị tác chiến Hoa Kỳ trong thời gian tới: rút khỏi các thành phố và thị trấn vào cuối Tháng Sáu năm 2009 và ra khỏi Iraq vào cuối năm 2011. Hội đồng an ninh quốc gia của Bush rất hài lòng với thỏa thuận ấy. Hoa Kỳ đang gói gọn hồ sơ Iraq và ra đi trong trật tự - không là trật tự hối hả 16 tháng của tổng thống tân cử Barack Obama!
- Câu chuyện cuối tuần
Tôi có một ông bà bạn Việt Nam. Ðã bao năm sống xa quê hương nhưng nhà ông bà lúc nào cũng có một “lu” gạo đầy ắp chứa được cả tạ gạo. Khi thấy tôi tò mò, ông bạn đã cười bảo, “Tại cái tật lo xa. Cứ như các cụ ta xưa vậy, trong nhà phải có lu gạo mới an tâm.”
- Câu chuyện cuối tuần
Tôi có một ông bà bạn Việt Nam. Ðã bao năm sống xa quê hương nhưng nhà ông bà lúc nào cũng có một “lu” gạo đầy ắp chứa được cả tạ gạo. Khi thấy tôi tò mò, ông bạn đã cười bảo, “Tại cái tật lo xa. Cứ như các cụ ta xưa vậy, trong nhà phải có lu gạo mới an tâm.”
- Tân Tổng Bí Thư Ðảng Xã Hội Martine Aubry
Ðảng Xã Hội Pháp ngày 21.11 đã bầu Martine Aubry, 58 tuổi, vào chức tổng bí thư đảng với 50,02% số phiếu, kết quả mà đối thủ của bà là Ségolène Royal, 55 tuổi, chỉ thua có 42 phiếu, chống đối. Bà Aubry, thị trưởng thành phố Lille ở miền Bắc nước Pháp được gọi là “la Dame de 35 heures” vì bà có sáng kiến đề nghị rút ngắn giờ làm việc mỗi tuần còn 35 giờ vui mừng trước kết quả này.
- Tân Tổng Bí Thư Ðảng Xã Hội Martine Aubry
Ðảng Xã Hội Pháp ngày 21.11 đã bầu Martine Aubry, 58 tuổi, vào chức tổng bí thư đảng với 50,02% số phiếu, kết quả mà đối thủ của bà là Ségolène Royal, 55 tuổi, chỉ thua có 42 phiếu, chống đối. Bà Aubry, thị trưởng thành phố Lille ở miền Bắc nước Pháp được gọi là “la Dame de 35 heures” vì bà có sáng kiến đề nghị rút ngắn giờ làm việc mỗi tuần còn 35 giờ vui mừng trước kết quả này.
- Nói về Bầu cử ở Anh Quốc
Ðối với những người Cộng Hòa tìm một con đường thoát ra khỏi ngõ kẹt mà đảng của họ rơi vào trong cuộc bầu cử này thì tấm gương của đảng Bảo Thủ tại Anh có thể giúp cho họ một kinh nghiệm khá bổ ích. Ðó là vì đảng Bảo Thủ của Anh cũng đã trải qua một thất bại thê thảm tương tự trong một cuộc tổng tuyển cử đầy kịch tính, bị đè bẹp bởi một đảng Lao Ðộng dưới sự lãnh đạo của một lãnh tụ có nhiều hấp lực (charisma) với quần chúng.
- Nói về Bầu cử ở Anh Quốc
Ðối với những người Cộng Hòa tìm một con đường thoát ra khỏi ngõ kẹt mà đảng của họ rơi vào trong cuộc bầu cử này thì tấm gương của đảng Bảo Thủ tại Anh có thể giúp cho họ một kinh nghiệm khá bổ ích. Ðó là vì đảng Bảo Thủ của Anh cũng đã trải qua một thất bại thê thảm tương tự trong một cuộc tổng tuyển cử đầy kịch tính, bị đè bẹp bởi một đảng Lao Ðộng dưới sự lãnh đạo của một lãnh tụ có nhiều hấp lực (charisma) với quần chúng.
- "Thành phố địa đạo"
Trong lúc tại Anh cũng như tại Mỹ cuộc khủng hoảng nhà đất đang diễn ra một cách gay gắt thì lâu lâu trên những trang báo vẫn còn xuất hiện những cơ sở khá đặc biệt. Và tuần này tại Luân Ðôn cũng vừa xuất hiện vài hàng quảng cáo như sau.
- "Thành phố địa đạo"
Trong lúc tại Anh cũng như tại Mỹ cuộc khủng hoảng nhà đất đang diễn ra một cách gay gắt thì lâu lâu trên những trang báo vẫn còn xuất hiện những cơ sở khá đặc biệt. Và tuần này tại Luân Ðôn cũng vừa xuất hiện vài hàng quảng cáo như sau.
- Hoa Kỳ xoay trở ra sao? Mới và cũ trong chuyện đối ngoại của Mỹ
Từ nhiều năm trước, khi mở ra mục này (“Hoa Kỳ Nhìn Từ Bên Ngoài”) người viết có chủ đích - và giao hẹn trước với ban biên tập - là sẽ thiên về chuyện quốc tế: các nước nhìn Hoa Kỳ ra sao, đối phó thế nào, có gì đúng có gì sai... Lý do chính là vì người Mỹ - và truyền thông Hoa Kỳ - có cảm tưởng là biết hết về thiên hạ sự mà lại hiểu rất ít về nguyên nhân của nhiều chuyển động quốc tế nên cứ ngạc nhiên vì thế giới lại có ác cảm với thiện chí của mình. Cột báo này không có mục đích bênh vực ông Bush hay đảng Cộng Hòa, độc giả mà đọc kỹ thì tất thấy!
- Hoa Kỳ xoay trở ra sao? Mới và cũ trong chuyện đối ngoại của Mỹ
Từ nhiều năm trước, khi mở ra mục này (“Hoa Kỳ Nhìn Từ Bên Ngoài”) người viết có chủ đích - và giao hẹn trước với ban biên tập - là sẽ thiên về chuyện quốc tế: các nước nhìn Hoa Kỳ ra sao, đối phó thế nào, có gì đúng có gì sai... Lý do chính là vì người Mỹ - và truyền thông Hoa Kỳ - có cảm tưởng là biết hết về thiên hạ sự mà lại hiểu rất ít về nguyên nhân của nhiều chuyển động quốc tế nên cứ ngạc nhiên vì thế giới lại có ác cảm với thiện chí của mình. Cột báo này không có mục đích bênh vực ông Bush hay đảng Cộng Hòa, độc giả mà đọc kỹ thì tất thấy!
- Buổi ra mắt sách ngày 15/11/2008: về Seattle đi tìm khoảng thời gian đã mất
Buổi sáng thứ sáu cuôi tuần, tôi rời Houston, tránh được cơn gió lạnh thổi xuống thành phố từ miền Ngũ Hồ. Bên kìa bờ Tây Bắc Hoa Kỳ, thành phố Seattle bổng nhiên ấm áp đón tôi trong ngày ra mắt sách Tuyển Tập Từ Bàn Viết Houston. Seattle trong bốn ngày cuối tuần trời xanh nắng ấm, vắng những cơn mưa rỉ rả đặc biệt của những thành phố miền Tây Bắc, Seattle và Portland.
- Buổi ra mắt sách ngày 15/11/2008: về Seattle đi tìm khoảng thời gian đã mất
Buổi sáng thứ sáu cuôi tuần, tôi rời Houston, tránh được cơn gió lạnh thổi xuống thành phố từ miền Ngũ Hồ. Bên kìa bờ Tây Bắc Hoa Kỳ, thành phố Seattle bổng nhiên ấm áp đón tôi trong ngày ra mắt sách Tuyển Tập Từ Bàn Viết Houston. Seattle trong bốn ngày cuối tuần trời xanh nắng ấm, vắng những cơn mưa rỉ rả đặc biệt của những thành phố miền Tây Bắc, Seattle và Portland.
- Những ngày khó quên
Thế là tuần vừa rồi thế giới lại phải chứng kiến một cuộc tấn công kinh hoàng của khủng bố. Cảnh tượng của những người vô tội đột nhiên trở thành mục tiêu của những kẻ cuồng điên đã trở thành quen thuộc trong thời đại của chúng ta. Tuy vậy, những kỷ niệm đó lại rất khó quên.
- Những ngày khó quên
Thế là tuần vừa rồi thế giới lại phải chứng kiến một cuộc tấn công kinh hoàng của khủng bố. Cảnh tượng của những người vô tội đột nhiên trở thành mục tiêu của những kẻ cuồng điên đã trở thành quen thuộc trong thời đại của chúng ta. Tuy vậy, những kỷ niệm đó lại rất khó quên.
- Quyền tự do của công dân
Người Anh vẫn tự hào rằng nước họ là đất nước đầu tiên sáng tạo ra cái mà người ta gọi là những quyền tự do của công dân. Và những quyền tự do này đã được ghi vào hiến pháp của tất cả những quốc gia tự do dân chủ trên thế giới cũng như đã được đặt thành những quyền căn bản của con người qua một công ước của Liên Hiệp Quốc.
- Quyền tự do của công dân
Người Anh vẫn tự hào rằng nước họ là đất nước đầu tiên sáng tạo ra cái mà người ta gọi là những quyền tự do của công dân. Và những quyền tự do này đã được ghi vào hiến pháp của tất cả những quốc gia tự do dân chủ trên thế giới cũng như đã được đặt thành những quyền căn bản của con người qua một công ước của Liên Hiệp Quốc.
- Những vị luật sư đáng kính phục
Hồi còn nhỏ, tôi nhớ các vị luật sư được gọi là trạng sư và họ là những người rất được kính nể. Nhưng sau này, ngay cả ở Việt Nam trước năm 1975, những người tốt nghiệp ngành luật trở thành lạm phát và nghề luật sư đã bị mất đi một phần sự tôn trọng. Nay ở những quốc gia như Hoa Kỳ, nơi việc kiện tụng trở thành chuyện thường nhật, và với loại kiện kiểu nếu được thì luật sư ăn chia, đã khiến chúng ta càng cảm thấy ngành này đã bị thương mại hóa quá mức. Nhưng tuần này có hai vị luật sư đã khiến tôi nghĩ lại.
- Những vị luật sư đáng kính phục
Hồi còn nhỏ, tôi nhớ các vị luật sư được gọi là trạng sư và họ là những người rất được kính nể. Nhưng sau này, ngay cả ở Việt Nam trước năm 1975, những người tốt nghiệp ngành luật trở thành lạm phát và nghề luật sư đã bị mất đi một phần sự tôn trọng. Nay ở những quốc gia như Hoa Kỳ, nơi việc kiện tụng trở thành chuyện thường nhật, và với loại kiện kiểu nếu được thì luật sư ăn chia, đã khiến chúng ta càng cảm thấy ngành này đã bị thương mại hóa quá mức. Nhưng tuần này có hai vị luật sư đã khiến tôi nghĩ lại.
- Bản tuyên ngôn nhân quyền tròn 60 tuổi
Năm nay đánh dấu đúng 60 năm ngày Liên Hiệp Quốc thông qua bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền, một bản tuyên bố trong đó khẳng định cái “phẩm giá bẩm sinh” và “quyền bình đẳng và bất khả xâm phạm” của tất cả con người trên thế giới. Nhưng vào lúc này, trong lúc các nhà ngoại giao của Liên Hiệp Quốc đang ca ngợi những thành quả về nhân quyền mà họ cho là đã đạt được, thì các nhà độc tài của thế giới cũng như những tên khủng bố chắc hẳn cũng ăn mừng việc “đánh đĩ những nhân quyền này”, nhiều khi nhờ vào chính những chính sách và nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.
- Bản tuyên ngôn nhân quyền tròn 60 tuổi
Năm nay đánh dấu đúng 60 năm ngày Liên Hiệp Quốc thông qua bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền, một bản tuyên bố trong đó khẳng định cái “phẩm giá bẩm sinh” và “quyền bình đẳng và bất khả xâm phạm” của tất cả con người trên thế giới. Nhưng vào lúc này, trong lúc các nhà ngoại giao của Liên Hiệp Quốc đang ca ngợi những thành quả về nhân quyền mà họ cho là đã đạt được, thì các nhà độc tài của thế giới cũng như những tên khủng bố chắc hẳn cũng ăn mừng việc “đánh đĩ những nhân quyền này”, nhiều khi nhờ vào chính những chính sách và nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.
- Cái dằm trong mắt: Hậu chấn và hậu quả bất ngờ từ Iraq (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Trước khi Tổng Thống George W. Bush bất ngờ ghé thăm hai chiến trường Iraq và Afghanistan, lần cuối cùng khi sắp mãn nhiệm, Liên Hiệp Âu Châu đã có thượng đỉnh quy tụ lãnh đạo của 27 quốc gia hội viên.
- “The Oprah Winfrey Show” sẽ chấm dứt năm 2011
Tiết mục hội thoại “The Oprah Winfrey Show” từ ¼ thế kỷ qua đã là chương trình rất thu hút khán giả, nhưng kể từ Tháng Chín, năm 2011 sẽ ngưng phát trong giờ ban ngày trên những đài thuộc các hệ thống truyền hình lớn và có thể chỉ còn trên truyền hình cable.
- Thống đốc South Carolina sắp bị đàn hặc
Các nhà lập pháp của tiểu bang South Carolina dự tính sẽ chính thức xem xét việc đàn hặc Thống Ðốc Mark Sanford vào tuần tới, chủ tịch của ủy ban phụ trách vấn đề đó cho biết hôm Thứ Sáu.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Một ngày trước khi hồ sơ được đưa ra cho công chúng, thành phố mời gia đình nạn nhân đến xem trước. Ra khỏi sở cảnh sát, ông Vinh Phạm, thân phụ của Daniel (tên tiếng Việt là Sơn), quá xúc động và không nhấc điện thoại của ai cả, theo lời ông nói với báo chí. Ông Vinh Phạm tỏ ý uất ức vì con ông bị “xử tử hình” với 12 viên đạn. Toàn bộ hồ sơ cho thấy cảnh sát nhiều lần lớn tiếng ra lệnh “buông dao ra” nhưng ngược lại Daniel tiếp tục giơ dao sấn đến gần hai cảnh sát viên có mặt tại hiện trường, khiến họ nổ súng.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Một ngày trước khi hồ sơ được đưa ra cho công chúng, thành phố mời gia đình nạn nhân đến xem trước. Ra khỏi sở cảnh sát, ông Vinh Phạm, thân phụ của Daniel (tên tiếng Việt là Sơn), quá xúc động và không nhấc điện thoại của ai cả, theo lời ông nói với báo chí. Ông Vinh Phạm tỏ ý uất ức vì con ông bị “xử tử hình” với 12 viên đạn. Toàn bộ hồ sơ cho thấy cảnh sát nhiều lần lớn tiếng ra lệnh “buông dao ra” nhưng ngược lại Daniel tiếp tục giơ dao sấn đến gần hai cảnh sát viên có mặt tại hiện trường, khiến họ nổ súng.
- Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn
Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Giáo sư Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Bà Nguyễn Phương Lan (Cảm Tạ)
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Anh Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Ông Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
|
Trong giai do?n t? nam 1997 d?n nam 2000, giai do?n mà Thái Lan dang tr?i qua m?t cu?c kh?ng ho?ng kinh t? nghiêm tr?ng nh?t, chính tr? Thái dă tr?i qua m?t giai do?n tuy có th? b? chê là thi?u ?n d?nh nhung l?i r?t dân ch? và bao dung.
Đó là giai do?n mà Th? Tu?ng Chuan Leekpai c?a d?ng Dân Ch? c?m d?u m?t chính ph? liên hi?p. Không ph?i ngu?i Bangkok, cung không thu?c hàng ngu c?a kh?i lănh d?o bao g?m các tu?ng lănh, m?t s? nhân v?t thân c?n ho?c thu?c hoàng gia, ông Chuan Leekpai ch? du?c ti?ng là “Mr. Clean”. Chính ph? c?a ông không t?n t?i lâu nhung trong hai l?n ông n?m ch?c th? tu?ng, ông dă t?o du?c m?t b?u không khí dân ch? trong m?t tinh th?n Ph?t Giáo dáng kính n?.
Tôi c̣n nh? v? các sinh viên Mi?n Đi?n d?t nh?p vào cu?p Ṭa Đ?i S? Mi?n vào Tháng Mu?i nam 1999. Cùng v?i nhi?u d?ng nghi?p Thái có, ngo?i qu?c có, chúng tôi ch? ch?c tru?c c?a ṭa d?i s?. Đ?t nhiên ông b? tru?ng n?i v? xu?t hi?n. Giáng ngu?i nh? bé, Sanan Kajornprasart là m?t c?u tu?ng, nhung an nói r?t nh? nh?, và c? ch? th?t hi?n lành. Khi b? báo chí h?i chính ph? s? làm ǵ, ông nói là s? di?u d́nh và không t?n công v́ “h? là sinh viên ch? dâu ph?i là kh?ng b?.” V? dó du?c gi?i quy?t ?n th?a, không m?t phát súng, v?i chính ông phó th? tu?ng t? dùng ḿnh làm con tin d? dua nh?ng sinh viên Mi?n d?n m?t an toàn khu ? vùng biên gi?i, gi?i c?u cho các con tin trong Ṭa Đ?i S? Mi?n.
Nhung ông Chuan dă th?t b?i tru?c d?ng Thai Rat Thai v́ ông dă vâng l?i Qui Ti?n T? Qu?c T? (IMF), áp d?ng chính sách kinh t? kh?t khe mà qui áp d?t khi Thái ph?i ng?a tay di vay IMF. Chính sách th?t lung bu?c b?ng mà IMF ḍi h?i dă làm cho chính ph? b? m?t uy tín. Th?c ra chính sách dó dă giúp d?t n?n t?ng cho phát tri?n sau này mà chính ph? Thai Rat Thai c?a ông Thaksin Shinawatra hu?ng l?i. Đ?ng ông dă th?ng l?n trong cu?c b?u c? nam 2001 khi ông thành công trong vi?c v? ra h́nh ?nh c?a d?ng Dân Ch? là “khinh thu?ng” s? dau kh? c?a ngu?i dân Thái.
Nh? lu?n di?u dó, ông Thaksin dă tr? thành th? tu?ng. Nhung s? thành công c?a ông dă t?o nên m?t s? chia r? tr?m tr?ng trong chính tr? Thái, m?t s? chia r? theo vùng và theo giai c?p, và là m?t s? chia r? du?c ông c? t́nh khoi d?y nhung cung l?i càng nung n?u thêm b?i thái d? c?a chính nhóm c?m quy?n ? Bangkok qua hành d?ng c?a nhóm t? g?i là Liên Minh Nhân Dân V́ Dân Ch? (The People's Alliance for Democracy - PAD).
V?i s? h? tr? c?a nh?ng nhân v?t d?y quy?n l?c trong quân d?i và ngay c? m?t s? nhân v?t t? hoàng cung, PAD, mà thành viên m?c áo T-shirt màu vàng v́ dó là màu c?a hoàng gia, dă l?t d? m?t th? tu?ng và hai b? tru?ng. Chính ph? hi?n nay dang lâm nguy, c?m d?u b?i ngu?i em r? c?a ông Thaksin, dă c? ph?n d?i m?t cách vô v?ng là h? du?c dân b?u lên chua d?y m?t nam. Nay th́ h? cung dă ch?ng tr? b?ng m?t s? nh?ng cu?c bi?u t́nh bi?u duong l?c lu?ng c?a nh?ng ngu?i m?c T-shirt màu d?. Cu?c tranh giành nguy hi?m gi?a hai nhóm chính tr? d?u tham quy?n c? v? này dă tr? thành là m?t tṛ choi th?ng an c? ng? v? không. Và nó dă t?o chia r? sâu d?m trong xă h?i Thái.
Phóng viên Đông Nam Á dài BBC Jonathan Head k? l?i là ? Udon Thani, th? ph? c?a t?nh Đông B?c ráp ranh v?i Lào và là m?t trong nh?ng c? d?a c?a ông Thaksin, m?t dài phát thanh d?a phuong dă phát lên nh?ng l?i kêu g?i d?u tranh ?ng h? cho ông Thaksin. G?i vào m?t talk show, m?t bà c? nh?n nh? quân d?i là “N?u làm d?o chánh l?n n?a th́ tôi s? m?c toàn màu d?, t? qu?n lót d?n ngón tay, và tôi s? nh?y ra tru?c xe tang c?a các ông, và các ông s? ph?i dè ch?t tôi n?u mu?n tôi im ti?ng.”
Trong khi dó ? Bangkok, m?t ngu?i t?i m?t cu?c bi?u t́nh c?a PAD khoe v?i nhà báo “Ông th?y d?y, t?t c? nh?ng ngu?i ? dây, h? là nh?ng ngu?i có h?c. Nh?ng ngu?i ?ng h? d?ng c?a chính ph?, h? d?u là k? vô h?c, d?c bi?t là ngu?i Đông và Đông B?c.” Đó là thái d? di?n h́nh c?a các ?ng h? viên c?a PAD, luôn ng?m ư là nhi?u tri?u nông dân v?n ti?p t?c b? phi?u cho d?ng Thaksin ho?c là b? mua chu?c ho?c không bi?t h? làm ǵ. Và dó là lư do t?i sao PAD ḍi l?t ngu?c l?i l?ch s?, s?a hi?n pháp d? tr? l?i th?i mà d?n hai ph?n ba qu?c h?i do quân d?i và hoàng gia ch? d?nh.
Nhung thái d? dó c?a PAD làm bà Ankham Ratanasingha n?i gi?n. Bà là m?t trung nông ? vùng Udon Thani. Bà công nh?n ph?i b? h?c nam 10 tu?i nhung c? hai d?a con c?a bà d?u t?t nghi?p d?i h?c. “N?u PAD không thuy?t ph?c n?i tôi v? cái tṛ Dân Ch? c?a h? có th? giúp ǵ cho nh?ng ngu?i ? qu?n chúng nhu tôi th́ tôi s? ch?ng l?i h? d?n hoi th? cu?i cùng. H? ph?i kính n? chúng tôi, ch? chúng tôi dâu ph?i là dun d? h? có th? dè b?p ? du?i chân,” bà nói.
Giáo Su Attajak Satayanutak c?a vi?n d?i h?c Chiang Mai th́ gi?i thích “V?n d? c?a cu?c kh?ng ho?ng chính tr? Thái Lan là v́ nó là m?t cu?c d?u tranh giai c?p. Chúng tôi có m?t h? sâu gi?a ngu?i giàu và ngu?i nghèo. Ngu?i nghèo không du?c hu?ng ǵ t? chính quy?n trong nhi?u nam. R?i, l?n d?u tiên, Thaksin cho h? co h?i.”
Mà qu? th?t, ? vùng Isaan, t?c là vùng Đông B?c Thái, v?n nghèo nàn và khô c?n, khác h?n vùng d?ng b?ng ph́ nhiêu quanh Bangkok. Dân chúng d?a phuong ca t?ng nh?ng chính sách mà PAD b?o là m? dân, nhu y t? công c?ng cho toàn dân và các k? ho?ch cho vay làng xă, dă giúp c?i thi?n d?i s?ng c?a h?. Và di?u quan tr?ng hon mà h? thu?ng nh?c d?n dó là ông Thaksin dă dem l?i cho h? m?t ni?m kiêu hănh. H? nói là h? có co h?i t? c?i thi?n, mà không làm cho h? c?m th?y b? coi nhu k? di an xin. H? g?t sang m?t bên nh?ng cái x?u c?a ông nhu vi?c l?m quy?n, vi ph?m nhân quy?n và kiêu cang, kiêu cang d?n m?c dám có ư d?nh bi?n Thái Lan thành m?t nu?c C?ng Ḥa, h?y b? vuong quy?n.
Isaan v?n trong nhi?u nam b? coi nhu là k? nhà quê, ông xă x? d?i v?i Bangkok. Ti?ng nói c?a h? quê mùa, g?n ti?ng Lào hon ti?ng Thái. Và da s? dân chúng ? dó lên Bangkok làm công, làm th?. Nhung Isaan có m?t di?u mà Thaksin th?y rơ, dó là toàn vùng chi?m d?n m?t ph?n ba t?ng s? c? tri. Và ông ta là chính tr? gia d?u tiên dă c? t́nh theo du?i mua chu?c h? tr?c ti?p thay v́ d?a trên nh?ng tay cai hay b? già d?a phuong nhu các chính tr? gia khác. Và qua vi?c này ông dă th?c t?nh ư th?c chính tr? c?a Isaan. H? n?i gi?n khi nghe lu?n di?u c?a PAD nói là h? theo ông Thaksin ch? v́ ngu d?t và b? mua chu?c. Hon th? n?a trong cu?c bi?u t́nh bi?u duong l?c lu?ng, nhóm ?ng h? ông Thaksin c̣n có ông Chaturon Chaiseng, m?t c?u lănh t? sinh viên cánh t? dă ch?ng l?i quân d?i t? cu?i th?p niên 1970. Đ?ng sau ông Chaturon là m?t t?m bi?u ng? v?i hàng ch? “NO MORE COUP” . Nó không ph?i là m?t l?i kêu g?i mà là m?t khuy?n cáo. M?t ngu?i trong dám bi?u t́nh nói “N?u quân d?i t? ch?c d?o chánh l?n này, d?t nu?c s? chia dôi, s? có n?i chi?n.”
N?u qu? v?y th́ th?t h?t s?c dáng bu?n. Đông Nam Á dă có quá ít n?n dân ch? th?c s?, nên m?t di m?t s? là m?t mát vô cùng l?n.
Lê Phan |