H? Ði?p

So v?i kho?ng gi?a Tháng Ba v?a qua, tình hình lãi su?t bây gi? lên cao hon h?i dó g?n 1% - tùy khu v?c c?a nu?c M?.

Cung chua lâu l?c gì. M?i có 4 tháng mà tu?ng nhu m?t th?i gian dài hon nhi?u trong ngành tài tr? d?a ?c. B?i vì chúng ta dã s?ng trong m?t khung c?nh lãi su?t th?t th?p su?t hon nam qua nên dã “quen thói”.

Bây gi?, lãi su?t cao hon tru?c và nhi?u chuyên viên kinh t? tài chính c?a chính ph? liên bang cung nhu các hi?p h?i d?a ?c, tài tr? d?a ?c d?u nh?n d?nh r?ng cu?i nam nay lãi su?t có th? còn lên cao hon n?a, tuy không nhi?u l?m. Khi có các bi?n chuy?n nhu v?y, các gi?i truy?n thông báo chí thu?ng tìm các “su t?” trong ngành d? ph?ng v?n. Nh? dó, dân chúng du?c nghe t? ý ki?n d?n các l?i khuyên nên ph?n ?ng th? nào tru?c tình hu?ng m?i, ?nh hu?ng d?n túi ti?n c?a mình.

“Ð?ng ti?n li?n khúc ru?t”. Tiêu ti?n thì nó di nhanh l?m nhung ki?m du?c d?ng ti?n không d? dàng. L?i ph?i ch?t bóp, tính toán tru?c sau m?i d? dành du?c chút d?nh ch? không ph?i hái ra ti?n.

Ð?i v?i nh?ng ngu?i dang chu?n b? mua nhà, và ngay c? nh?ng v? dã có nhà r?i, chuong trình vay n? có lãi su?t c? d?nh v?n là các chuong trình ph? thông nh?t. Ban dêm n?m ng? nhìn lên tr?n nhà, không s? n?m mo th?y nó s?p ngay xu?ng d?u vì lãi su?t vay n? có ngày v?t lên cao ch?u không th?u.

Tuy nhiên, Larry Goldstone - Ch? T?ch Công Ty Tài Tr? Thornburg Mortgage Inc., ? Santa Fe, ti?u bang New Mexico, chuyên tr? các chuong trình lãi su?t th? n?i (ARMS), nói r?ng dù gì m?c lòng khi lãi su?t lên cao hon n?a “Các chuong trình vay n? có lãi su?t th? n?i v?n còn d? ch?u hon các chuong trình có lãi su?t c? d?nh.”

Ông này lý lu?n r?ng t? bây gi? t?i cu?i nam, lãi su?t dù có lên cao chút d?nh cung v?n còn n?m trong m?c d? r?t th?p so sánh v?i m?y nam tru?c.

Nói b?o hon, Charles Lemire - phó t?ng giám d?c di?u hành c?a công ty d?a ?c RE/MAX of New England, nh?c nh? m?i ngu?i t?i m?c lãi su?t 18% c?a 25 nam tru?c (du?i th?i t?ng th?ng d?u ph?ng Jimmy Carter). Ông này nói n?u ngu?i ta vay $320,000 theo lãi su?t th?p c?a hi?n t?i cung ch? ph?i tr? s? ti?n hàng tháng cho ch? n? tuong duong v?i vay $100,000 h?i 25 nam tru?c - 1981 (v?i lãi su?t 18%).

“Nhu v?y, so v?i 25 nam tru?c, bây gi? ngu?i ta có th? vay s? ti?n nhi?u hon $220,000 mà cung ch? tr? hàng tháng b?ng h?i dó cho $100,000”.

Tuy nhiên, ông này nh?c nh? r?ng m?i ngu?i nên d? ý t?i lãi su?t sau khi cu?c b?u c? t?ng th?ng dã qua di. Thông thu?ng trong nam b?u c?, chính ph? duong quy?n tìm d? m?i cách d? gi? cho lãi su?t th?p nh?m tránh các th?t l?i chính tr?. Sau dó, m?i s? k?m gi? gi? t?o (n?u có) không còn n?a và m?i ngu?i ph?i d?i phó v?i th?c t?. T?c là lãi su?t có th? ti?p t?c lên cao nhanh hon, nhi?u hon.

Dù sau m?c lòng, m?t t? ch?c vô v? l?i ? th? ph? ti?u bang California có tên “Nehimiah Corporation of America” chuyên tr? giúp ti?n tr? tru?c cho nh?ng gia dình có l?i t?c th?p mu?n mua nhà dua ra m?t s? l?i khuyên nhu sau:

1.- Ch? nên mua nh?ng can nhà mà mình th?y có kh? nang tr? ti?n hàng tháng và không ph?i g?ng quá s?c ch?u d?ng. Thí d?: Ði vay thêm b?n bè, ngu?i thân thêm ti?n d? mua can nhà l?n hon, nhi?u ti?n hon. Khi d?n lúc ph?i tr? c? các món n? này ngoài món n? chính thì không kham n?i, d?n t?i nhi?u r?c r?i không lu?ng tru?c du?c. N?u vay n? qua các chuong trình lãi su?t th? n?i, nên tính tru?c xem n?u lãi su?t lên cao hon thì mình có d? s?c g?ng s? ti?n tr? hàng tháng hay không. Ð?ng gi?i quy?t theo ki?u “t?i dâu hay dó” thì có th? “h?t c?ng”. Th?o lu?n k? lu?ng v?i các chuyên viên tài tr? d? ch?n chuong trình vay n? nào thích h?p nh?t v?i hoàn c?nh tài chính, c? hi?n t?i l?n tuong lai, và c? nhu c?u ch? ?. Hãy n?m v?ng v?n d?, suy nghi cho k? và d?ng d? nh?ng “cám d?” mà v?i quá cao. Thí d?, mê can nhà hai t?ng l?u trong khi kh? nang tr? n? ch? kham n?i can nhà tr?t. Nên nh? là ngoài ti?n tr? ngân hàng hàng tháng, còn có các chi phí khác nhau ti?n thu?, ti?n b?o hi?m hàng nam. R?i còn ti?n s?a ch?a, tân trang nhi?u th? có khi chua làm ch? nhà chua nhìn th?y.

2.- Ch?n chuong trình vay n? thích h?p nh?t v?i hoàn c?nh tài chính c?a mình. Không hoàn c?nh tài chính và nhu c?u ch? ? c?a ngu?i nào gi?ng ngu?i nào. Th? tru?ng tài tr? d?a ?c là m?t cái ch? v?i c? tram c? ngàn s?n ph?m khác nhau du?c hàng tram ngân hàng và công ty tài tr? dua nhau chào m?i, d? d?. Chuong trình vay n? lãi su?t c? d?nh 30 nam có th? là lo?i vay n? t?t nh?t cho nh?ng ngu?i mua nhà l?n d?u, vì nó không có các r?c r?i và bi?n thiên v? sau khi ph?i tr? n?. Nhung n?u ai hi?u tuong d?i d?y d? v? các chuong trình vay n? theo lãi su?t th? n?i thì tùy hoàn c?nh tài chính và nhu c?u ch? ? c?a mình v?n có th? theo các lo?i chuong trình này. Dù sao, m?i ngu?i mua nhà l?n d?u nên c? g?ng tìm nh?ng ngu?i chuyên viên d?a ?c và tài tr? d?a ?c nhi?u kinh nghi?m (h?i tham qua m?t s? ngu?i khác, ph?ng v?n h? d? xem ai là ngu?i mình th?y dáng tin c?y nh?t). Ðòi coi t?t c? các gi?y t? và d?c k?, h?i nhi?u câu h?i càng t?t.

3.- N?u tìm du?c m?t công ty tài tr? hay ngân hàng ch?p thu?n tru?c (pre-approved) cho mình vay m?t s? ti?n d? mua nhà (ch? không ph?i là pre-qualified vì hình th?c này không dáng tin c?y b?ng tru?ng h?p dã du?c ch?p thu?n s?n) là gi?i quy?t du?c ph?n l?n r?c r?i và ti?t ki?m th?i gi? l?p th? t?c vay n?. L?i ích th? nh?t là quí v? bi?t tru?c s? ti?n mình s? ph?i tr? hàng tháng là bao nhiêu. Th? hai, ch? tìm mua nh?ng can nhà n?m trong kho?ng s? ti?n ngân hàng cho vay, d?i du?c nhi?u th?i gi? di ki?m nhà vô tích s?.

4.- Ph?i bi?t s? ti?n tr? hàng tháng g?m nh?ng th? gì. Ð?i v?i nhi?u ngu?i mua nhà l?n d?u, cách tính g?n nh?t là ph?i g?m luôn trong s? ti?n tr? hàng tháng c? s? ti?n tr? cho ch? n? (v?n và l?i), ti?n b?o hi?m nhà, b?o hi?m món n? (n?u vay trên 80%), ti?n thu? nhà d?t. Nên nh? các chuong trình vay n? khác nhau có các di?m l?i và h?i khác nhau.

5.- Nên nghi d?n chuy?n b?o hi?m cho món n?. M?t lúc nào dó (nào ai bi?t tru?c du?c tuong lai) th?t nghi?p, dau ?m, tai n?n x?y ra, ngu?i ta n?u không có s?n m?t s? ti?n l?n, d? g?p tr? ng?i d?i v?i s? ti?n tr? hàng tháng v? can nhà. M?t s? nhà tài tr? có chuong trình này nhu chúng tôi t?ng trình bày qua m?t s? báo tru?c. T?n kém thêm vài ch?c b?c m?i tháng nhung cái l?i c?a nó r?t l?n. Dù sao, cung ph?i hi?u rõ r?ng chuong trình dó s? g?m nh?ng gì, kéo dài b?i thu?ng trong bao lâu, n?u không ti?n m?t t?t mang, thêm kh?.

H? Ði?p