Vann Phan

Chi?n th?ng ngày 30 Tháng Tu, 1975, v?i vi?c Sài Gòn c?a mi?n Nam t? do s?p d?, và vi?c Vi?t Nam gia nh?p T? Ch?c M?u D?ch Th? Gi?i (WTO), ngày 11 Tháng Giêng, 2007, d?u du?c nh?ng ngu?i c?ng s?n t?i Hà N?i coi là nh?ng thành t?u vi d?i c?a Vi?t Nam du?i danh xung là m?t nu?c xã h?i ch? nghia, t?c c?ng s?n. Tuy nhiên, nhi?u nhà quan sát qu?c t? d?ng ý r?ng hai thành t?u mang tính c?t m?c l?ch s? du?c th?c hi?n cách nhau hon ba th?p niên này c?a C?ng S?n Vi?t Nam mang nh?ng ý nghia h?t s?c khác bi?t nhau, b?i vì C?ng S?n Vi?t Nam hi?n nay, trên th?c t?, dã khác xa C?ng S?n Vi?t Nam mà th? gi?i t?ng nhìn th?y khi nh?ng chi?c xe tang d?u tiên c?a C?ng quân ?i s?p chi?c c?ng Dinh Ð?c L?p t?i Sài Gòn d? ti?n vào bên trong mà nh?n s? d?u hàng không di?u ki?n c?a chính quy?n và quân d?i mi?n Nam Vi?t Nam do T?ng Th?ng Duong Van Minh lãnh d?o cách nay 32 nam.

Trong kho?ng th?i gian hon 3 th?p niên k? trên, t? ngày 30 Tháng Tu nam 1975 t?i ngày 11 Tháng Giêng nam 2007, nhi?u bi?n c? t?i Vi?t Nam và trên kh?p th? gi?i liên h? t?i Vi?t Nam dã di?n ra trong b?i c?nh m?t Vi?t Nam ngày càng thay d?i, dáng k? nh?t là v? m?t kinh t?, và tuong d?i ít hon là trên phuong di?n chính tr?.

Bài vi?t sau dây là b?n li?t kê có thêm m?t vài chi ti?t c?a nh?ng bi?n c? tiêu bi?u liên h? t?i tình hình Vi?t Nam trong kho?ng th?i gian nói trên. Vì khuôn kh? gi?i h?n c?a bài báo, m?t s? không ít nh?ng bi?n c? khác - có th? du?c d?c gi? coi là mang tính tiêu bi?u - dã không du?c d? c?p t?i.

- Ngày 4 Tháng Tu, 1975, m?t s? thuy?n nhân Vi?t Nam d?u tiên t?i b?n t?i Malaysia. Nh?ng “thuy?n nhân” d?u tiên ch?y tr?n ch? d? C?ng S?n t?i Vi?t Nam không d?i cho d?n khi nh?ng chi?c xe tang c?a b? d?i C?ng S?n B?c Vi?t húc ngã chi?c c?ng s?t tru?c Dinh Ð?c L?p t?i Sài Gòn vào sáng ngày 30 Tháng Tu nam 1975 và chính ph? Duong Van Minh c?a mi?n Nam Vi?t Nam chính th?c d?u hàng m?i b?t d?u ra di. S? th?c thì nh?ng ngu?i d?u tiên trong doàn h?i hành b?t d?c di và du?ng nhu là b?t t?n này này dã r?i b? mi?n Nam Vi?t Nam ngay sau khi Ðà N?ng roi vào tay C?ng quân (vào ngày 30 Tháng Ba) và khi C?ng quân hùng dung vu?t qua Qu?ng Ngãi, Qui Nhon... trên du?ng ti?n v? Sài Gòn gi?a nh?ng l?i doán già, doán non c?a các dài phát thanh Tây phuong - c? BBC - r?ng mi?n Nam t? do th? nào cung m?t vào tay C?ng S?n. Ngày 4 Tháng Tu nam 1975, nh?ng thuy?n nhân d?u tiên này dã d?n du?c b? bi?n Mã Lai Á, m? d?u cho tru?ng thiên thuy?n nhân t? n?n bi tráng d?c nh?t, vô nh? trong l?ch s? th? gi?i, v?i h?ng lo?t, h?ng lo?t dân chúng t? Ðông Hà d?n Hà Tiên b? nu?c ra di lánh n?n C?ng S?n sau khi Sài Gòn roi vào tay C?ng quân. Tính cho t?i gi?a th?p niên 1980, có hon 1 tri?u ngu?i Vi?t Nam dã tr? thành nh?ng thuy?n nhân nhu th?, s? d?ng t? nh?ng chi?c tàu v?ng ch?c và trang b? d?y d? cho t?i nh?ng con thuy?n g? mong manh và l?u nu?c d? t?i các b?n b? t? do nhu Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonesia, Phi Lu?t Tân, H?ng Kông, và c? Ðài Loan cung nhu Nh?t B?n n?a. H?ng nghìn thuy?n nhân khác, vì thi?u may m?n, dã ch?t th?m du?i dáy d?i duong trên du?ng vu?t bi?n, s? khác tuy d?n du?c b?n b? t? do nhung l?i b? b? h?i t?c cu?p bóc và hãm hi?p dã man trên bu?c h?i hành d?y gian nan và kh? nh?c.

- Ngày 7 Tháng Nam 1975, T?ng Th?ng Gerald Ford chính th?c k?t thúc “k? nguyên Vi?t Nam” (“Vietnam era”) t?i Hoa K?. Sau khi n? l?c kéo dài ba th?p niên c?a sáu d?i t?ng th?ng M? nh?m ngan ch?n s?c bành tru?ng c?a ch? nghia C?ng S?n t?i Ðông Duong - t? sau Th? Chi?n 2 cho t?i nam 1975 - ch?m d?t v?i vi?c C?ng S?n chi?n th?ng vang d?i t?i Vi?t Nam, Lào và Cam B?t vào ngày 30 Tháng Tu nam 1975, chính quy?n Ford dã chính th?c lên ti?ng k?t thúc k? nguyên Vi?t Nam trong l?ch s? M? d? dân chúng M? có th? quên di con ác m?ng Vi?t Nam mà v?ng tâm nhìn v? tuong lai nh?m ph?c h?i uy tín và s?c m?nh c?a Hoa K? trong vai trò là cu?ng qu?c lãnh d?o Th? Gi?i T? Do.

- Tháng Nam-Tháng Sáu nam 1975, nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam, d?c bi?t là thành ?y Sài Gòn (dã du?c d?i tên là thành ph? H? Chí Minh), cho ti?n hành t?ch thu t?t c? sách v?, báo chí, phim ?nh, và nh?ng tác ph?m van hóa, van ngh? b? coi là “ph?n d?ng” t?ng du?c xu?t b?n t?i mi?n Nam Vi?t Nam tru?c dây hay du nh?p t? các qu?c gia Tây phuong. Phong trào dánh “van hóa d?i tr?y,” mà tiêu bi?u là vi?c c?m ph? bi?n lo?i “nh?c vàng,” du?c tích c?c d?y m?nh, v?i nh?ng nh?c ph?m có n?i dung t? c?c k? ph?n d?ng nhu b?n “Nh?c Tu?i Xanh” (M?t Mùa Thu nam qua cách m?ng ti?n ra...) c?a Ph?m Duy - t?ng là b?n nh?c ch? d? trong b? phim tuyên truy?n ch?ng C?ng nhan d? “Chúng Tôi Mu?n S?ng” th?i Ð? Nh?t C?ng Hòa t?i mi?n Nam Vi?t Nam - cho t?i lãng m?n, ?y m? và u?t át, nhu bài “G?i Gi?c Mo Xua” (Thuong em thì thuong r?t nhi?u, mà duyên ki?p l? làng r?i... Ki?p sau, xin ch?p l?i th? cùng s?ng bu?c lang thang...) c?a Lê Hoàng Long. Ð?ng th?i, cán b? C?ng S?n, có s? ti?p tay c?a sinh viên, h?c sinh và c? nh?ng “thi?u niên Ti?n Phong” n?a t?i nh?ng vùng m?i du?c “gi?i phóng,” d?c bi?t là vùng Sài Gòn-Ch? L?n, dã ráo ri?t xúc ti?n vi?c “ki?m kê tài s?n” c?a dân chúng, d?c bi?t là c?a các nhà buôn và các nhà kinh doanh d? b?o d?m r?ng các lo?i tài s?n dó không b? t?u tán tru?c m?i cu?c trung thu c?a nhà nu?c C?ng S?n.

- Tháng Nam nam 1975, t?t c? binh si và h? si quan thu?c quân d?i mi?n Nam Vi?t Nam d?u ph?i ra trình di?n di “h?c t?p” t?i các khóa hu?n luy?n chính tr? C?ng S?n kéo dài ba ngày ? d?a phuong mình. Tuy?t d?i da s? nh?ng k? dã tham d? các khóa h?c t?p ng?n ngày này d?u du?c c?p phát gi?y ch?ng nh?n và du?c phép tr? v? nguyên quán d? ti?p t?c sinh s?ng, làm an.

- Tháng Sáu nam 1975, t?t c? các si quan quân d?i mi?n Nam Vi?t Nam (Quân L?c Vi?t Nam C?ng Hòa) và C?nh Sát Qu?c Gia t? c?p tá lên t?i c?p tu?ng lãnh cùng các viên ch?c chính ph? t? c?p ch? s? lên t?i c?p th? tu?ng, các ngh? si, dân bi?u, các nhà lãnh d?o tôn giáo, d?ng phái chính tr? Qu?c Gia... d?u ph?i (mang theo ti?n b?c và luong th?c d? dùng trong 30 ngày) ra trình di?n t?i d?a phuong d? tham d? m?t khóa “h?c t?p” (có v? nhu là chuyên v? chính tr?) kéo dài 30 ngày. Sau dó, t?t c? các si quan quân d?i mi?n Nam Vi?t Nam t? c?p d?i úy tr? xu?ng cung d?u ph?i (mang theo ti?n b?c và luong th?c d? dùng trong 10 ngày) ra trình di?n t?i d?a phuong d? tham d? m?t khóa “h?c t?p” (có v? nhu là chuyên v? chính tr?) kéo dài 10 ngày. Sau khi c? hai thành ph?n nói trên dã d?n trình di?n t?i các d?a di?m du?c ch? d?nh, t?t c? du?c dua lên nh?ng doàn xe quân s? (molotova) c?a Quân Ð?i Nhân Dân Vi?t Nam và ch? th?ng vào các tr?i “t?p trung c?i t?o” du?c l?p ra t? Nam chí B?c, t?i dó h? b? giam gi? d? h?c t?p chính tr? và lao d?ng kh? sai v?i th?i gian t?i thi?u là ba nam ho?c lâu dài hon là mu?i m?y nam, bi?n k? ho?ch “h?c t?p c?i t?o” này thành m?t v? tai ti?ng chính tr? l?n c?a C?ng S?n Qu?c T? vì, trên th?c t?, các “tr?i h?c t?p” này chính là nh?ng “gulags” c?a Liên Xô hay nh?ng tr?i tù kh? sai mà các ch? d? C?ng S?n Ðông Âu, Trung Qu?c, B?c Hàn và Cuba v?n dùng d? hành h? và ngu?c dãi nh?ng k? thù cu c?a ch? d? sau khi chi?n tranh và xung d?t dã ch?m d?t. Và, riêng t?i Vi?t Nam, dây chính là hình th?c tr? thù thay th? cho m?t cu?c “t?m máu” mà n?u dem thi hành thì ch?c ch?n th? nào cung b? du lu?n qu?c t? và “loài ngu?i ti?n b?” trên kh?p th? gi?i k?ch li?t lên án.

- Ngày 11 Tháng Tám, 1975, M? dùng quy?n ph? quy?t t?i H?i Ð?ng B?o An Liên Hi?p Qu?c bác b? vi?c thu nh?n B?c và Nam Vi?t Nam vào Liên Hi?p Qu?c: Sau khi chi?m du?c Sài Gòn, C?ng S?n B?c Vi?t v?n d? chính ph? Cách M?ng Lâm Th?i Mi?n Nam Vi?t Nam (c?a M?t Tr?n Gi?i Phóng Mi?n Nam) t?n t?i ít lâu du?i danh xung “C?ng Hòa Mi?n Nam Vi?t Nam” - d? che d?y vi?c mi?n B?c Vi?t Nam là n? l?c chính y?u t?n công thôn tính mi?n Nam t? do - tru?c khi sát nh?p luôn chính quy?n dó và mi?n Nam Vi?t Nam vào tay chính quy?n C?ng S?n t?i Hà N?i ch? m?t nam sau dó. Vi?c ph? quy?t c?a Hoa K? di?n ra ngay sau khi don xin gia nh?p Liên Hi?p Qu?c c?a Ð?i Hàn Dân Qu?c (Nam Hàn) b? H?i Ð?ng B?o An Liên Hi?p Qu?c - có Liên Xô và Trung Qu?c n?m quy?n ph? quy?t - bác b?.

- Nam 1976, nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam t?i nh?ng vùng m?i du?c “gi?i phóng” ra s?c thúc d?y nh?ng cu dân không thu?c thành ph?n gia dình b? d?i, công an và công nhân viên t?i các thành th?, d?c bi?t là t?i thành ph? H? Chí Minh (Sài Gòn cu), ph?i r?i b? nhà c?a c?a mình (thu?ng là mua bán v?i vàng) d? di chuy?n d?n sinh s?ng, làm an t?i các vùng kinh t? m?i do chính quy?n d?a phuong ch? d?nh, v?i m?c dích d? ra là “tham gia s?n xu?t, t?o nên c?a c?i v?t ch?t d? làm giàu cho d?t nu?c” d?ng cùng v?i “c? nu?c ti?n nhanh, ti?n m?nh lên ch? nghia xã h?i giàu m?nh.” Chua d?y m?t nam sau, k? ho?ch này coi nhu tan v? khi h?u h?t s? ngu?i di kinh t? m?i, vì không ch?u n?i tình tr?ng khí h?u kh?c nghi?t, d?t dai khô c?n, b?nh t?t hi?m nghèo, và thi?u th?n v?t ch?t t?i nh?ng vùng canh tác m?i mà h? b? dua d?n, dã b? tr?n v? Sài Gòn và các thành th? khác trong nu?c, s?ng lây l?t b?ng nh?ng ngh? b? coi là b?t h?p pháp - k? c? ma cô và di di?m - ho?c b? ti?n, vàng ra ch?y ch?t d? xin du?c vào h? kh?u thu?ng trú dâu dó mà làm l?i cu?c d?i.

- 1976-1977, chính quy?n C?ng S?n phát d?ng m?nh m? chi?n d?ch bu?c dân chúng t?i nh?ng thành th? mi?n Nam Vi?t Nam, d?c bi?t là t?i thành ph? H? Chí Minh, t?c Sài Gòn cu, “tình nguy?n” di “thanh niên xung phong” và tham gia các công trình th?y l?i và s?n xu?t. S? hi?n di?n c?a các doàn thanh niên xung phong làm công tác c?a các “dân công” ngày xua trên ch?n tru?ng Kam-pu-chia và và s? t?n t?i trong m?t th?i gian c?a nông tru?ng Lê Minh Xuân ? g?n Sài Gòn là các ví d? di?n hình c?a giai do?n này.

- Ngày 2 Tháng B?y, 1976, Nam-B?c Vi?t Nam th?ng nh?t làm m?t. Ð?ng C?ng S?n Vi?t Nam và M?t Tr?n Gi?i Phóng Mi?n Nam d?ng ý ti?n hành công cu?c th?ng nh?t hai mi?n B?c và Nam Vi?t Nam d? tr? thành nu?c C?ng Hòa Xã H?i Ch? Nghia Vi?t Nam theo ch? d? xã h?i ch? nghia, t?c C?ng S?n. V?i vi?c M?t Tr?n Gi?i Phóng Mi?n Nam do C?ng S?n Trung Qu?c d? d?u và du?c chính ph? Pháp lúc b?y gi? công khai ?ng h? b? gi?i th? d? d?n t?i vi?c th?ng nh?t d?t nu?c m?t cách v?i vàng - b?t ch?p nh?ng khác bi?t to l?n v? chính tr? và kinh t? gi?a hai mi?n sau hon hai th?p niên chia c?t - phe C?ng S?n mi?n Nam dã b?t d?u bi?u l? s? b?t mãn và ch?ng d?i phe C?ng S?n Hà N?i, v?i vi?c nhi?u thành viên cao c?p cu c?a m?t tr?n ho?c r?i b? ch? nghia C?ng S?n (tru?ng h?p Duong Qu?nh Hoa) ho?c b? nu?c ra di (tru?ng h?p Truong Nhu T?ng) và vi?c C?ng S?n Trung Qu?c dâm ra h?n thù C?ng S?n Vi?t Nam, d?n t?i vi?c Trung Qu?c c?t d?t vi?n tr? cho Vi?t Nam và sau cùng thì dem quân ti?n dánh Vi?t Nam trong cu?c chi?n tranh tr?ng ph?t c?a h? d? “d?y cho Vi?t Nam m?t bài h?c” h?i nam 1979.

- Ngày 18 Tháng B?y, 1977, Vi?t Nam gia nh?p Liên Hi?p Qu?c. Chính quy?n c?a T?ng Th?ng Hoa K? Gerald Ford, dù h?t s?c mi?n cu?ng, dã không làm gì du?c mà dành ph?i d? cho C?ng S?n Vi?t Nam, k? thù cu cay d?ng trên chi?n tru?ng trong Cu?c Chi?n Tranh Vi?t Nam, tr? nên thành viên chính th?c c?a Liên Hi?p Qu?c, t? ch?c th? gi?i mà h?i tru?c nam 1975 c? mi?n Nam Vi?t Nam l?n mi?n B?c Vi?t Nam d?u hu?ng quy ch? nu?c quan sát viên.

- 1977-1978: C?ng S?n Vi?t Nam b?t d?u si?t ch?t cu?c bao vây kinh t? và chính tr? t?i mi?n Nam Vi?t Nam, tru?c h?t là b?t bu?c dân chúng ph?i có “h? kh?u” m?i du?c quy?n h?p pháp cu trú và nh?n du?c nhu y?u ph?m ti?p t? (d? nhà c?m quy?n có th? n?m ch?t l?y chi?c “bao t?” c?a ngu?i dân d?ng d? b? sai khi?n), và sau dó tung ra nh?ng d?t “dánh tu s?n” (nh?m xóa b? quy?n tu h?u và t?ch thu tài s?n c?a nh?ng công, thuong, k? ngh? gia t?i mi?n Nam Vi?t Nam có co nghi?p l?n) và d?i ti?n liên ti?p (nh?m vô hi?u hóa s? ti?n ki?m du?c b?ng m? hôi nu?c m?t c?a ngu?i dân tích luy du?c h?i tru?c nam 1975). Ð?ng th?i, nhà c?m quy?n C?ng S?n ra s?c cu?ng ép dân chúng ph?i h?p tác hóa nông nghi?p, di lao d?ng s?n xu?t t?i các nông tru?ng t?p th?, vào h?p tác xã s?n xu?t, dóng góp ngày công cho chính ph?, xung phong di th?y l?i và khai phá d?t dai... t?c là di vào s?n xu?t và kinh doanh t?p th? trong mô th?c kinh t? trung uong ch? huy ch?t ch? v?i vi?c nhà nu?c xóa b? quy?n tu h?u d?t dai, t?p trung qu?n lý m?i ngu?n v?n và nguyên li?u s?n xu?t, ?n d?nh giá c? th? tru?ng... theo sát nh?ng gì mà sách v? C?ng S?n dã d?y. Thêm vào dó, m?i quy?n t? do can b?n c?a ngu?i dân trong m?t th? ch? dân ch? so d?ng nh?t, nhu các th? t? do ngôn lu?n, báo chí, tôn giáo, l?p h?i, cu trú, ho?c ch? don gi?n là t? do không d?ng ý v?i các ch? truong, du?ng l?i c?a chính ph?... trên th?c t?, d?u b? xóa b? m?c dù nh?ng quy?n này v?n có dó trên ngôn t? bóng b?y mà t?t c? các ch? d? C?ng S?n kh?p th? gi?i chuyên dùng.

- Ngày 31 Tháng Mu?i Hai, 1977, Cam B?t do?n giao v?i Vi?t Nam. Chính ph? nu?c Cam-pu-chia Dân Ch? (t?c Cam B?t) c?a C?ng S?n Khmer Ð? dã chính th?c do?n giao v?i nu?c C?ng Hòa Xã H?i Ch? Nghia Vi?t Nam (C?ng S?n Vi?t Nam) sau khi c? hai d?ng t?i hai “nu?c C?ng S?n anh em” này không gi?i quy?t du?c nh?ng b?t d?ng tr?m tr?ng sau chi?n th?ng và sau khi có s? gia tang không ki?m soát du?c trong các cu?c t?n công “cáp du?n” gi?t ngu?i Vi?t t?i các vùng biên gi?i hai nu?c. Vì nh?ng hi?m khích ch?m n? trong “quan h? thày-trò” Vi?t-Hoa-b? r?n n?t tr?m tr?ng sau v? C?ng S?n Vi?t Nam b?t ng? d?p b? M?t Tr?n Gi?i Phóng Mi?n Nam - Trung Qu?c, nu?c d? d?u c?a Kam Pu Chia Dân Ch?, ng?m ?ng h? quy?t d?nh này c?a d?ng minh Khmer.

- Ngày 12 Tháng Tám nam 1978, nhà xu?t b?n Vintage ? Hoa K? cho ra m?t quy?n Decent Interval: An Insider's Account of Saigon's Indecent End c?a tác gi? Frank Snepp, c?u ch? huy tru?ng Co Quan Tình Báo Trung Uong (CIA) c?a Hoa K? t?i mi?n Nam Vi?t Nam, m?t quy?n sách k? l?i s? s?p d? trong h?n lo?n c?a Sài Gòn tru?c cu?c t?n công sau cùng c?a các l?c lu?ng C?ng S?n vào th? dô c?a mi?n Nam Vi?t Nam h?i Tháng Tu nam 1975.

- Tháng Tám nam 1978, Tu?ng C?ng S?n Vi?t Nam Van Ti?n Dung tung ra quy?n “Ð?i Th?ng Mùa Xuân,” m?t quy?n sách vi?t v? cu?c t?ng t?n công sau cùng c?a quân d?i C?ng S?n B?c Vi?t, ph?i h?p v?i M?t Tr?n Gi?i Phóng Mi?n Nam, vào mi?n Nam Vi?t Nam trong “Chi?n D?ch H? Chí Minh” l?ch s? kéo dài 55 ngày, dêm. Ngoài nh?ng phô truong thi?t y?u v? thành tích di?u binh, khi?n tu?ng c?a mình, tác gi? mang quân hàm d?i tu?ng còn ti?t l? r?ng chính s? ki?n dân chúng M? m?t h?t ý chí trong vi?c ti?p t?c cu?c chi?n tranh b?o v? Vi?t Nam C?ng Hòa dã khuy?n khích gi?i lãnh d?o C?ng S?n t?i Hà N?i m? cu?c t?n công sau cùng d? chi?m l?y mi?n Nam t? do.

- Ngày 25 Tháng Mu?i Hai, 1978, Vi?t Nam dánh chi?m Cam-pu-chia. Quân d?i C?ng S?n Vi?t Nam, v?i khí th? chi?n th?ng “Ð? Qu?c M?” và “quân d?i Sài Gòn” còn dang vang d?i trên tru?ng qu?c t? và v?i vi?c v?a th?ng nh?t thành m?t nu?c hùng m?nh v? quân s? - sau khi dã gom du?c vào tay mình c? hai kho vu khí hi?n d?i c?a kh?i C?ng S?n và phe Th? Gi?i T? Do vì Sài Gòn s?p d? - dã xua quân vu?t biên gi?i ti?n th?ng vào Cam-pu-chia d? thanh toán ch? d? di?t ch?ng c?a Pol Pot và Iêng Sary t?i dây. Sau hon m?t tu?n t?n công, ngày 5 Tháng Giêng, 1979, Quân Ð?i Nhân Dân c?a C?ng S?n Vi?t Nam chi?m du?c th? dô Phnom Penh, và quân Khmer Ð? thoát ch?y v? hu?ng biên gi?i Lào và Thái Lan.

- Ngày 17 Tháng Hai, 1979, x?y ra chi?n tranh biên gi?i Vi?t-Trung. L?y lý do ph?i “d?y cho Vi?t Nam m?t bài h?c” sau khi Vi?t Nam dem quân chi?m dóng Cam-pu-chia, ngày 17 Tháng Hai nam 1979, Trung Qu?c dã xua h?ng ch?c nghìn quân b? chi?n có chi?n xa và d?i pháo y?m tr? dánh chi?m sáu t?nh biên gi?i phía B?c c?a Vi?t Nam. Quân C?ng S?n Vi?t Nam ph?n công k?ch li?t, khi?n c? hai phía d?u thi?t h?i r?t n?ng v? nhân m?ng. Cu?c chi?n tranh biên gi?i gi?a hai nu?c C?ng S?n th?y trò này kéo dài cho t?i ngày 8 Tháng Ba thì quân Trung Qu?c rút v?, sau khi dã gây tàn phá n?ng n? cho sáu t?nh mà h? t?m th?i chi?m dóng.

- Tháng Giêng nam 1980, Hoa K? và Vi?t Nam th?a thu?n thành l?p Chuong Trình Ra Ði Có Tr?t T? (Orderly Departure Program, ODP) nh?m giúp các công dân M? có thân nhân ru?t th?t t?i Vi?t Nam có th? b?o lãnh nh?ng ngu?i này sang M? dòan t?, v?i m?c dích làm gi?m thi?u con s? ngu?i vu?t biên và vu?t bi?n tìm t? do quá dông dúc dang là m?t th?m k?ch c?a th? gi?i vào th?i di?m này.

- Nam 1981, Hòa Thu?ng Thích Qu?ng Ð?, vi?n tru?ng Vi?n Hóa Ð?o Ph?t Giáo Vi?t Nam Th?ng Nh?t, b? nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam b?t giam r?i sau dó b? qu?n thúc t?i gia vì b? tình nghi ho?t d?ng ch?ng d?i chính sách dàn áp tôn giáo c?a Vi?t Nam. Cùng ch?u c?nh ng? tuong t? là Hòa Thu?ng Thích Huy?n Quang, vi?n tru?ng Vi?n Tang Th?ng Giáo H?i Ph?t Giáo Vi?t Nam Th?ng Nh?t. Ngoài nh?ng v? lãnh d?o tinh th?n các tôn giáo ra, nhi?u nhà b?t d?ng chính ki?n khác t?i Vi?t Nam cung dã b? b? tù, qu?n thúc t?i gia, ho?c b? công an theo dõi, trong dó có các ông Hoàng Minh Chính, c?u vi?n tru?ng Vi?n Tri?t H?c Hà N?i và ch? t?ch d?ng Dân Ch? Th? K? 21, ông Hà Si Phu, m?t nhà lý thuy?t ch?ng d?i ch? nghia C?ng S?n, ông Tr?n Khuê, phó ch? t?ch d?ng Dân Ch? Th? K? 21, c?u Ð?i Tá Quân Ð?i Nhân Dân Vi?t Nam Ph?m Qu? Duong, ký gi? Nguy?n Vu Bình...

- Nam 1983, dài truy?n hình PBS cho chi?u b? phim dài 13 t?p v? cu?c Chi?n Tranh Vi?t Nam c?a nhà s?n xu?t Richard Ellison (1924-2004) nhan d? “Vietnam: A Television History” (Vi?t Nam: Thiên S? Truy?n Hình). B? phim d?y nh?ng thiên ki?n và nh?n d?nh l?ch l?c này v? l?ch s? cu?c xung d?t Qu?c-C?ng t? 1945 t?i 1975 tuy có làm v?a lòng da s? qu?n chúng M? - và do?t nhi?u gi?i thu?ng truy?n hình c?a M? - v?a có khuynh hu?ng ph?n chi?n v?a thích d? l?i các th?t b?i c?a phe Ð?ng Minh cho nh?ng y?u kém c?a chính ph? mi?n Nam Vi?t Nam và Quân L?c Vi?t Nam C?ng Hòa nhung dã gây ph?n n? trong du lu?n ngu?i Vi?t Qu?c Gia t?i h?i ngo?i và nh?ng thành ph?n dân chúng t? kh?p noi trên th? gi?i t?ng có c?m tình v?i cu?c chi?n d?u t? v? c?a mi?n Nam t? do ch?ng l?i cu?c xâm lu?c c?a C?ng S?n t? mi?n B?c ti?n vào. B? phim này còn du?c chi?u di, chi?u l?i trên truy?n hình M? trong các nam 1989 và 1997 n?a.

- Ngày 8 Tháng Tám, 1983, c?u T?ng Th?ng Vi?t Nam C?ng Hòa Duong Van Minh, công dân nu?c C?ng Hòa Xã H?i Ch? Nghia Vi?t Nam, du?c chính quy?n Hà N?i cho phép di cu sang Pháp.

- Ngày 11 Tháng Tu, 1984, Trung Qu?c l?i dánh Vi?t Nam thêm m?t tr?n n?a t?i vùng biên gi?i phía B?c, nhung tr?n chi?n cung không vu?t quá khuôn kh? c?a cu?c xung d?t d?a phuong gi?a hai nu?c thù d?ch nhau.

- Nam 1986, Duong Thu Huong, nhà van ph?n kháng ch? d? C?ng S?n Vi?t Nam, cho ph? bi?n các tác ph?m “Bên Kia B? ?o V?ng” (l?y b?i c?nh là th? dô Hà N?i), và “Ti?u Thuy?t Vô Ð?” v?i n?i dung phoi bày nh?ng m?t y?u kém và nh?ng di?u ngh?ch lý trong c?u trúc xã h?i t?i C?ng S?n Vi?t Nam.

- Nam 1986: Sau Ð?i H?i Ð?ng VI, v?i Nguy?n Van Linh (1986-1991) là t?ng bí thu, C?ng S?n Vi?t Nam cho ra d?i chính sách d?i m?i trong tu duy và hành d?ng, tiêu bi?u là chuy?n d?i n?n kinh t? ch? huy trong nu?c sang n?n kinh t? th? tru?ng và cho phép dân chúng du?c quy?n tu h?u gi?i h?n, du?c phép buôn bán, kinh doanh nh? trong khuôn kh? m?t n?n kinh t? t? do phôi thai. T?ng Bí Thu Linh còn d? ra “Nh?ng Vi?c C?n Làm Ngay” cho cán b?, d?ng viên C?ng S?n th?c hi?n nh?m xoa d?u nh?ng b?t mãn trong dân chúng, ch?m d?t h? th?ng nông tru?ng t?p th?, bãi b? vi?c chính ph? ki?m soát các xí nghi?p, ch?m d?t cu?c chi?m dóng Cam-pu-chia, và lo bình thu?ng hóa quan h? v?i Trung Qu?c, là nu?c d?u sao cung là qu?c gia C?ng S?n b?c th?y và t?ng là ân nhân c?a C?ng S?n Vi?t Nam trong th?i chi?n tranh ch?ng M? gian kh? tru?c kia.

- Ngày 28 Tháng Tám nam 1987, c?u Phó Ð? Ð?c Hoàng Co Minh c?a Vi?t Nam C?ng Hòa, ch? t?ch L?c Lu?ng Quân Dân Vi?t Nam H?i Ngo?i, b? mình t?i Lào trên du?ng xâm nh?p Vi?t Nam d? muu d? kháng chi?n ch?ng C?ng.

- Tháng Mu?i Hai nam 1987, Vi?t Nam công b? Lu?t H?i Huong Dành Cho Tr? Lai M? (mà Hoa K? g?i là "Hone Coming Act") nh?m d? cho con cái c?a các quân nhân và viên ch?c M? còn k?t l?i t?i Vi?t Nam sau nam 1975 du?c sang M? dòan t? v?i gia dình ho?c d?n ? v?i nh?ng t? ch?c b?o tr? t?i M?. 

- Nam 1988, Vi?t Nam kh?i s? cho phép M? vào tìm hài c?t quân nhân M? cung nhu các quân nhân M? b? coi là m?t tích (MIA) nhung nghi là còn s?ng sót dâu dó trên lãnh th? Ðông Duong sau Cu?c Chi?n Tranh Vi?t Nam.

- Nam 1988, h?i quân Trung Qu?c dánh vào qu?n d?o Tru?ng Sa, gi?t 70 quân Vi?t Nam trong các tr?n th?y chi?n nh? l?c lu?ng h?i quân hùng h?u hon và trang b? t?i tân hon phía C?ng S?n Vi?t Nam. Quân Trung Qu?c sau dó chi?m dóng m?t s? d?o tru?c dây v?n do Quân Ð?i Nhân Dân Vi?t Nam canh gi? trong qu?n d?o dang b? nhi?u nu?c trong vùng (nhu Ðài Loan, Phi Lu?t Tân, Mã Lai Á, Brunei và Indonesia) tranh ch?p ráo ri?t.

- Ngày 30 Tháng B?y nam 1989, Hoa K? và Vi?t Nam th?a thu?n d? cho nh?ng c?u tù nhân chính tr? (nh?ng ngu?i b? nhà c?m quy?n C?ng S?n b?t di "h?c t?p c?i t?o" t?i các tr?i t?p trung ? Vi?t Nam sau nam 1975) và các thành viên trong gia dình h? du?c sang d?nh cu t?i Hoa K?, g?i t?t là Chuong Trình H.O. (Humanitarian Operation).

- Ngày 26 Tháng Chín, 1989, ngu?i lính cu?i cùng trong s? 26,000 quân còn l?i c?a Quân Ð?i Nhân Dân Vi?t Nam r?i kh?i Cam-pu-chia v? nu?c sau m?t th?p niên chi?m dóng.

- Tháng Mu?i Hai, 1989: Nhà c?m quy?n Anh t?i H?ng Kông cu?ng b?c 51 thuy?n nhân Vi?t Nam dang t?m trú t?i các tr?i t? n?n ? H?ng Kông ph?i h?i huong v? Vi?t Nam sau khi ghép h? vào lo?i “t? n?n kinh t?” ch? không ph?i t? n?n chính tr?. Ðây là d?u hi?u d?u tiên c?a h?i ch?ng “tình thuong m?t m?i” c?a c?ng d?ng th? gi?i tru?c nh?ng d?t t? n?n C?ng S?n h?u nhu b?t t?n c?a ngu?i Vi?t Nam t? Nam chí B?c lu lu?t b? nu?c ra di d? muu tìm m?t cu?c s?ng ?m no và t? do hon noi các “d? tam qu?c gia,” t?c là nh?ng nu?c ngoài các qu?c gia cho ngu?i t? n?n t?m trú d?u tiên.

- Ngày 14 Tháng Mu?i Hai, 1990, t?i các tr?i t? n?n ? H?ng Kông, 10 thuy?n nhân Vi?t Nam châm l?a t? thiêu d? ph?n d?i th? t?c thanh l?c c?a tr?i nh?m bu?c nh?ng thuy?n nhân mà ngu?i ta cho là dân t? n?n kinh t? ph?i tr? v? Vi?t Nam ch? không cho di d?nh cu t?i các nu?c th? ba nhu tru?c kia n?a. M?c dích c?a k? ho?ch thanh l?c thuy?n nhân là c?t làm n?n lòng nh?ng thuy?n nhân Vi?t Nam tuong lai nào có ý d?nh b? nu?c ra di vào “cu?i mùa t? n?n.”

-Ngày 9 Tháng Mu?i M?t, 1991, c?nh sát H?ng Kông l?i cu?ng bách h?i huong 59 ngu?i t? n?n Vi?t Nam n?a b?ng cách t?ng h? lên phi co d? v? nu?c.

-Tháng Chín, 1992, c?u phi công ph?n l?c Không L?c Vi?t Nam C?ng Hòa Lý T?ng (b? t? cáo là) dã cu?p m?t phi co c?a Hàng Không Vi?t Nam và bu?c phi công ph?i bay vào không ph?n Sài Gòn c?a Vi?t Nam t? dó ông r?i xu?ng h?ng ch?c nghìn truy?n don kêu g?i dân chúng n?i lên ch?ng chính ph? C?ng S?n. Lý T?ng b? b?t s?ng sau khi b? bu?c ph?i nh?y dù ra kh?i phi co. Ngu?i hùng này b? nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam bi?t giam mãi t?i nam 1998 m?i du?c ân xá, cùng d?t v?i các nhà b?t d?ng chính ki?n Ðoàn Vi?t Ho?t và Nguy?n Ðan Qu?.

- Ngày 14 Tháng Mu?i Hai, 1992, Hoa K? cho phép các công ty M? ký h?p d?ng kinh doanh v?i Vi?t Nam sau 17 nam c?m doán.

- Nam 1992, ngân hàng Asia Development Bank thi?t l?p liên h? giao thông và vô tuy?n vi?n liên gi?a các qu?c gia Trung Qu?c, Cam B?t, Lào, Myanmar (Mi?n Ði?n cu), Thái Lan và Vi?t Nam.

- 1992-1993, sau 7 nam tù vì t?i ch?ng d?i chính quy?n C?ng S?n Vi?t Nam, nhà b?t d?ng chính ki?n Nguy?n Ðình Huy thành l?p “Phong Trào Ðoàn K?t và Xây D?ng Dân Ch?.” Sáu tháng sau khi du?c phóng thích, ông Huy b? b?t l?i vào nam 1995 và b? k?t án tù giam vì t?i âm muu l?t d? chính ph? Hà N?i.

- Nam 1993, Jimmy Tr?n b? nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam k?t án 20 nam tù v? t?i âm muu dánh bom phá ho?i t?i Sài Gòn. Ông du?c ân xá nam 1998.

- Ngày 3 Tháng Hai, 1994, T?ng Th?ng Bill Clinton h?y b? 19 nam Hoa K? c?m v?n Vi?t Nam.

- Nam 1994, V?nh H? Long du?c T? Ch?c Giáo D?c, Khoa H?c và Van Hóa Liên Hi?p Qu?c (UNESCO) x?p vào lo?i Ð?a Ði?m Di S?n Th? Gi?i (World Heritage Site) c?n du?c th? gi?i chung s?c b?o t?n.

- Ngày 11 Tháng B?y, 1995, Hoa K? du?i chính quy?n Clinton thi?t l?p bang giao d?y d? v?i C?ng S?n Vi?t Nam.

- Ngày 28 Tháng B?y, 1995: Vi?t Nam gia nh?p Hi?p H?i Các Qu?c Gia Ðông Nam Á (Association of Southeast Asian Nations, ASEAN), m?t t? ch?c kinh t? và chính tr? c?a các nu?c không C?ng S?n ? Ðông Nam Á.

- Ngày 5 Tháng Tám, 1995, Ngo?i Tru?ng Hoa K? Warren Christopher chính th?c tham Hà N?i nh?m “xây d?ng cây c?u h?p tác” gi?a Hoa K? và Vi?t Nam. Ngo?i Tru?ng Christopher là gi?i ch?c cao c?p nh?t c?a Hoa K? d?n C?ng S?n Vi?t Nam sau khi Cu?c Chi?n Tranh Vi?t Nam ch?m d?t.

- Ngày 1 Tháng Mu?i M?t, 1995, nhà tho danh ti?ng ch?ng d? ch? d? C?ng S?n Vi?t Nam, Nguy?n Chí Thi?n, 56 tu?i, d?n d?nh cu t?i Hoa K? sau 32 nam b? nhà c?m quy?n C?ng S?n giam c?m t?i quê nhà và ch? ch?u tr? t? do cho ông du?i áp l?c n?ng n? c?a qu?c t?. Thi ph?m Hoa Ð?a Ng?c g?m nh?ng bài tho ông vi?t trong tù dã du?c d?c gi? và các nhà tranh d?u cho nhân quy?n trên kh?p th? gi?i hoan nghênh. Quy?n h?i ký H?a Lò c?a thi si Nguy?n Chí Thi?n, k? v? cu?c s?ng tù dày nhu trong d?a ng?c c?a ông t?ng du?c c?ng d?ng th? gi?i dánh giá cao, dã du?c d?ch sang Anh ng? (Hanoi Hilton) và s? do nhà xu?t b?n d?i h?c Yale University xu?t b?n trong nam nay.

- Tháng Ba nam 1996, sân dánh bóng lan (bowling) d?u tiên c?a Vi?t Nam m? c?a t?i qu?n 10, Sài Gòn.

- Tháng Mu?i nam 1996, Vi?t Nam thi?t l?p án t? hình cho nh?ng ai ph?m t?i tham nhung trên quy mô l?n và gây thi?t h?i cho tài s?n c?a nhà nu?c.

- Nam 1996, 23 nam sau khi Cu?c Chi?n Tranh Vi?t Nam ch?m d?t, s? ngu?i ch?t vì bom, d?n và mìn chua n? trên toàn qu?c Vi?t Nam lên t?i con s? 38,248 ngu?i.

- Ngày 23 Tháng Sáu, 1997, l?n d?u tiên, công nhân Vi?t Nam làm vi?c cho các co xu?ng do các t?p doàn ngo?i qu?c d?u tu và làm ch? t?i Sài Gòn m? cu?c dình công dòi tang luong và c?i thi?n tình tr?ng làm vi?c.

- Ngày 31 Tháng B?y, 1997, B?o Ð?i (Emperor of Annam), v? hoàng d? cu?i cùng c?a Vi?t Nam và t?ng là qu?c tru?ng qu?c gia Vi?t Nam, m?t t?i Pháp. C?u Hoàng B?o Ð?i t?ng là c? v?n t?i cao trong chính ph? Vi?t Nam Dân Ch? C?ng Hòa do Ch? T?ch H? Chí Minh lãnh d?o t?i Hà N?i h?i nam 1945.

- Ngày 13 Tháng Mu?i, 1997, nhà báo Nguy?n Hoàng Linh b? b?t vì t?i “ti?t l? bí m?t qu?c gia.” Th?t ra, ông Linh dang vi?t nh?ng bài báo di?u tra t? n?n tham nhung trong các c?p chính quy?n C?ng S?n Vi?t Nam.

- Ngày 25 Tháng Mu?i M?t, 1997, h?i ngh? thu?ng d?nh Kh?i H?p Tác Kinh T? Á Châu-Thái Bình Duong (Asia-Pacific Economic Cooperation, APEC), nhóm h?p t?i Vancouver ? Canada, d?ng ý k?t n?p Nga, Vi?t Nam và Peru vào t? ch?c này, k? t? 1998.

- Ngày 1 Tháng Chín, 1998, chính quy?n C?ng S?n t?i Vi?t Nam th? 5,000 tù nhân, trong dó có nhi?u tù chính tr?.

- Ngày 15 Tháng Mu?i Hai, 1998, h?i ngh? thu?ng d?nh Hi?p H?i Các Qu?c Gia Ðông Nam Á (ASEAN) khai m?c t?i Hà N?i, Vi?t Nam. Ngày 16 Tháng Mu?i Hai, h?i ngh? ch?p thu?n “K? Ho?ch Hành Ð?ng Hà N?i” (:Hanoi Action Plan”) g?m 34 di?m, nh?n m?nh vào vi?c h?c h?i kinh t? trong vùng và d?y m?nh chính sách th? tru?ng t? do t?i các qu?c gia thành viên.

- 1998-2001: Qu? B?o Tr? Nhi Ð?ng Qu?c T? Liên Hi?p Qu?c (UNICEF) báo cáo 60,000 ph? n? Vi?t Nam dã b? chuy?n l?u sang vùng t? tr? Guangxi Zhuong c?a Trung Qu?c du?i hình th?c k?t hôn nhân v?i dân d?a phuong ho?c b? bán vào các ? mãi dâm trong vùng.

- Ngày 26 Tháng Hai, 1999, khách s?n Hilton Hà N?i Opera, tr? giá 64 tri?u M? kim, du?c khánh thành t?i th? dô Hà N?i. Khách s?n này g?i nh? t?i "Hanoi Hilton" là tên mà các tù binh M? th?i Chi?n Tranh Vi?t Nam d?t cho nhà tù Hòa Lò (dã b? phá b? d? xây các cao ?c m?i) t?ng giam gi? c? các tù binh chi?n tranh M? l?n các tù chính tr? và hình s? thu?c l?ai t?i n?ng c?a Vi?t Nam. Tù binh M? danh ti?ng nh?t c?a "Hanoi Hilton" là Ð?i Tá John McCain, hi?n nay là Thu?ng Ngh? Si Hoa K?, dang v?n d?ng d? du?c d?ng C?ng Hòa dua ra tranh c? t?ng th?ng vào nam 1998. Ngu?i tù chính tr? Vi?t Nam danh ti?ng nh?t c?a H?a Lò là nhà tho Nguy?n Chí Thi?n, hi?n d?nh cu t?i California, Hoa K?, tác gi? quy?n h?i ký v? cu?c s?ng tù dày c?a ông nhan d? “H?a Lò” dã xu?t b?n. M?t c?u tù binh chi?n tranh M? khác t?ng b? giam gi? t?i “Hanoi Hilton”, Ð?i Tá Jeremiah Dalton, cung dã vi?t m?t h?i ký v? cu?c s?ng tù dày c?a các tù binh M? noi dây, nhan d? “When Hell Was in Session,” xu?t b?n t?i Hoa K? nam 1976.

- Ngày 7 Tháng Chín, 1999, Ngo?i Tru?ng Hoa K? Madeleine Albright d?n Vi?t Nam khánh thành tân lãnh s? quán M? t?i Sài Gòn.

- Ngày 22 Tháng Sáu, 1999, tác gi? Lewis Sorley ra m?t quy?n sách v? Cu?c Chi?n Tranh Vi?t Nam nhan d? A Better War (mà tên sách d?y d? là A Better War: The Unexamined Victories and Final Tragedy of America's Last Yeras in Vietnam) trong dó tác gi? t? ý ti?c r?ng s?c chi?n d?u kiên cu?ng và anh dung c?a quân d?i Hoa K? và Quân L?c Vi?t Nam C?ng Hòa dã không th? c?u vãn du?c mi?n Nam t? do khi quân d?i mi?n Nam Vi?t Nam chua k?p d?t t?i chi?n th?ng sau cùng thì l?i b? d?ng minh Hoa K? c?t vi?n tr? khi?n quân d?i mi?n Nam ph?i thua tr?n. Tác gi? l?p lu?n r?ng, trên th?c t?, Hoa K? dã th?ng cu?c chi?n tranh t?i Vi?t Nam vì sau m?t th?p niên d?n Vi?t Nam dánh tr?n theo ki?u “m?t tay b? trói sau lung,” Hoa K? v?n có th? giúp gi? v?ng mi?n Nam Vi?t Nam cho t?i nam 1973 khi h? rút quân v? nu?c (trong khi C?ng S?n B?c Vi?t b? tàn phá h?t s?c n?ng n?) nhung Quân L?c Vi?t Nam C?ng Hòa thì l?i dành ph?i thua k? thù C?ng S?n vì b? d?ng minh Hoa K? b? roi sau khi Hi?p Ð?nh Hòa Bình Ba Lê (Paris) du?c ký k?t và sau khi M? dã rút du?c h?t h?ng tram tù binh b? ngu?c dãi và kh?ng b? kinh hoàng v? nu?c. Quân d?i c?a mi?n Nam Vi?t Nam, v?i nh?ng tu?ng lãnh tài ba d?y ti?t tháo anh hùng “thành m?t ch?t theo thành” và nh?ng doàn quân tinh nhu?, l? ra ph?i du?c chi?n d?u trong m?t cu?c chi?n tranh danh d? hon, không b? du lu?n th? gi?i vì l?m mê mà lên án và không b? d?ng minh vì thi?u ý chí mà rút lui n?a ch?ng r?i còn c?t d?t vi?n tr? quân s? c?n thi?t cho cu?c chi?n d?u d? sinh t?n c?a mình.

- Tháng B?y nam 2000, Vi?t Nam khánh thành m?t khu công k? ngh? di?n toán tr? giá 1.8 tri?u M? kim t?i Sài Gòn, quy t? 25 hãng di?n t? c?p cao c?a qu?c t?.

- Tháng Tám nam 2000, Vi?t Nam công b? m?t d? án 4 nam v?i phí t?n 400 tri?u M? kim nh?m bi?n du?ng mòn H? Chí Minh thành Xa L? 14 n?i li?n Hà N?i v?i Sài Gòn.

- Tháng Mu?i M?t, 2000, Vi?t Nam n?m quy?n ch? t?ch luân luu c?a Hi?p H?i Các Qu?c Gia Ðông Nam Á (ASEAN).

- Ngày 16 Tháng Mu?i M?t, 2000, T?ng Th?ng Hoa K? Bill Clinton kh?i d?u chuy?n công du l?ch s? t?i Vi?t Nam nh?m d?y m?nh vi?c phát tri?n kinh t? và khuy?n khích các c?i cách chính tr? t?i Vi?t Nam.

- Ngày 17 Tháng Mu?i M?t, 2000, Vi?t Nam công b? b? lu?t quy d?nh vi?c thành l?p và ho?t d?ng c?a các công ty tu nhân, d? trù trong th?i gian ba nam s? có 54,000 công ty và xí nghi?p tu du?c thành l?p t?i Vi?t Nam.

- Ngày 17 Tháng Mu?i M?t, 2000, Lý T?ng (b? cáo bu?c) dã cu?p m?t phi co nh? t? Thái Lan bay sang không ph?n Sài Gòn và r?i 50,000 truy?n don ch?ng C?ng xu?ng thành ph? l?ch s? này, trùng h?p v?i th?i gian T?ng Th?ng Bill Clinton dang vi?ng tham thi?n chí Vi?t Nam. V? d?n không ph?n Thái Lan, ông b? b?t và b? k?t án b?y nam, b?n tháng tù giam.

- Tháng Hai nam 2001, nh?ng ngu?i Thu?ng theo d?o Co Ð?c t?i Ban Mê Thu?t, Pleiku, và Kontum bi?u tình ch?ng vi?c nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam c?m h? d?n nhà th? và t?ch thu d?t dai c?a h?. Nhi?u ngu?i Thu?ng sau dó dã ph?i ch?y tr?n sang Cam B?t trong khi nh?ng ngu?i khác thì b? b?t giam vì t?i t? ch?c dua ngu?i tr?n ra kh?i nu?c.

- Ngày 21 Tháng Hai, 2001, T?ng Giám M?c Francisco Xavier Nguy?n Van Thu?n, t?ng b? C?ng S?n b? tù sau nam 1975, dã du?c Ð?c Giáo Hoàng Gioan Phaolô Ð? Nh? t?n phong H?ng Y v?i tu?c hi?u chính th?c Cardinal Deacon of S. Maria della Scala. Tru?c dó, khi m?i du?c phóng thích và d?n La Mã, T?ng Giám M?c Thu?n dã du?c Ð?c Giáo Hoàng giao vi?c lãnh d?o H?i Ð?ng Giáo Hoàng Vì Công Lý và Hòa Bình (Pontifical Council for Justice and Peace) t?i Tòa Thánh Vatican.

- Ngày 17 Tháng Tu, 2001, T?ng Bí Thu Lê Kh? Phiêu b? ?y Ban Trung Uong Ð?ng C?ng S?n Vi?t Nam cách ch?c vì ch? truong b?o th? và c?ng r?n. Nông Ð?c M?nh, 60 tu?i, ngu?i dân t?c Tày và du?c d?n là con trai c?a c? Ch? T?ch H? Chí Minh, du?c c? gi? ch?c T?ng Bí Thu, ngày 22 Tháng Tu.

- Ngày 8 Tháng Tám, 2001, c?u Ð?i Tu?ng Duong Van Minh, t?ng th?ng cu?i cùng c?a Vi?t Nam C?ng Hòa, qua d?i t?i Pasadena, California, ? Hoa K?.

- Ngày 29 Tháng Chín, 2001, c?u T?ng Th?ng Vi?t Nam C?ng Hòa Nguy?n Van Thi?u qua d?i t?i Boston, Massachusetts, ? Hoa K?.

- Tháng Mu?i Hai nam 2001, Hoa K? và Vi?t Nam ký m?t th?a hi?p kinh t? song phuong.

- Ngày 22 Tháng Tu, 2002, nhi?u nhóm dân chúng t?i Vi?t Nam bi?u tình t?i 20 thành th? và t?nh l? ch?ng vi?c nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam nhu?ng 800 d?m vuông d?t và lãnh h?i thu?c vùng biên gi?i phía B?c cho Trung Qu?c mà không tham kh?o ý ki?n Qu?c H?i hay dân chúng.

- Ngày 24 Tháng Mu?i M?t, 2002, Trung Qu?c ký m?t th?a hi?p v?i m?t s? nu?c thành viên ASEAN (Brunei, Malaysia, Philippines, và Vi?t Nam) nh?m tránh các cu?c xung d?t võ trang t?i qu?n d?o Tru?ng Sa (Spratly Islands). Indonesia ph?n d?i th?a hi?p này, trong khi Ðài Loan thì b? Trung Qu?c c?m không cho ký tên.

- Ngày 15 Tháng Tám, 2003, Ngân Hàng Th? Gi?i th?a thu?n cho Vi?t Nam vay 100 tri?u M? kim trong vòng ba nam t?i d? y?m tr? nh?ng cu?c c?i cách, c?t gi?m tình tr?ng nghèo khó trong nu?c, phát tri?n n?n kinh t? th? tru?ng và thi?t l?p h? th?ng pháp lu?t m?i cho phù h?p v?i lu?t l? qu?c t?.
- Ngày 24 Tháng Tám, 2003, Hàng Không Vi?t Nam ti?p nh?n 1 trong 4 chi?c phi co ph?n l?c thuong m?i Boeing 777-200 ER nh? ngân kho?n vay du?c t? ngân hàng Export-Import Bank c?a M?.

- Ngày 8 Tháng Mu?i, 2003, Vi?t Nam và Hoa K? d?ng ý m? các chuy?n bay dân s? gi?a hai nu?c, l?n d?u tiên k? t? khi cu?c chi?n tranh Vi?t Nam ch?n d?t h?i nam 1975.

- Ngày 19 Tháng Mu?i M?t, 2003, m?t khu tr?c h?m trang b? h?a ti?n vô tuy?n di?u khi?n c?a H?i Quân Hoa K? ghé b?n Sài Gòn trong chuy?n vi?ng tham h?u ngh? l?n d?u tiên th?i h?u chi?n c?a m?t chi?n h?m M? d?n Vi?t Nam.

- Ngày 31 Tháng Mu?i Hai, 2003, nhà b?t d?ng chính ki?n Nguy?n Vu Bình (35 tu?i) b? k?t án 7 nam tù và 3 nam qu?n thúc t?i gia vì, vào nam 2002, dã vi?t bài trên m?ng lu?i Internet ch? trích th?a hi?p biên gi?i gi?a Vi?t Nam và Trung Qu?c.

- Ngày 10 Tháng Tu, 2004, ngu?i Thu?ng t?i t?nh Daklak ? Trung ph?n l?i bi?u tình ch?ng chính sách ngan c?m tôn giáo và t?ch thu d?t dai c?a nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam.

- Ngày 21 Tháng Sáu, 2004, ngân hàng Far-East National Bank c?a Hoa K? m? chi nhánh d?u tiên t?i Sài Gòn, tr? thành ngân hàng th? ba c?a M? ho?t d?ng t?i Vi?t Nam.

- Ngày 10 Tháng Mu?i Hai, 2004, hãng hàng không M? United Airlines b?t d?u các chuy?n bay thuong m?i t?i Sài Gòn, v?i chuy?n bay United Flight 869 dáp xu?ng phi tru?ng qu?c t? Tân Son Nh?t.

- Ngày 1 Tháng Giêng, 2005, Vi?t Nam có dân s? 83.7 tri?u ngu?i, d?t m?c tang tru?ng kinh t? d? trù trong nam là 6.8%, và l?i t?c bình quân tính theo d?u ngu?i là 560 M? kim/nam.

- Ngày 17 Tháng Nam, 2005, m?t t? h?p qu?c t?, do t?p doàn công ty Technip c?a Pháp c?m d?u, dã ký th?a u?c tr? giá 1.5 t? M? kim v?i chính ph? Hà N?i d? xây d?ng nhà máy l?c d?u d?u tiên cho Vi?t Nam t?i Dung Qu?t thu?c t?nh Qu?ng Ngãi ? mi?n Trung Vi?t Nam.

- Ngày 19 Tháng Sáu, 2006, Th? Tu?ng Phan Van Kh?i, 71 tu?i, d?t chân lên Seattle, ti?u bang Washington, tr? thành nhà lãnh d?o cao c?p nh?t c?a Vi?t Nam vi?ng tham Hoa K? k? t? sau Cu?c Chi?n Tranh Vi?t Nam. Ông Kh?i dã b? nh?ng ngu?i Vi?t Qu?c Gia t?i h?i ngo?i, b?t bình v?i chính sách dàn áp chính tr? và tôn giáo t?i Vi?t Nam, bi?u tình ph?n d?i và hô kh?u hi?u “Ð? Ð?o C?ng S?n.” Trong chuy?n công du M? Qu?c kéo dài m?t tu?n này, Th? Tu?ng Kh?i dã du?c T?ng Th?ng Hoa K? George W. Bush dón ti?p t?i Tòa B?ch ?c vào ngày 21 Tháng Sáu, v?i l?i tuyên b? r?ng Hoa K? ?ng h? t?i da vi?c Vi?t Nam xin gia nh?p t? ch?c kinh tài th? gi?i WTO.

- Ngày 8 Tháng Mu?i M?t, 2005, B? Ngo?i Giao Hoa K? g?i d?n Qu?c H?i b?n báo cáo thu?ng niên l?n th? b?y v? tình tr?ng nhân quy?n th? gi?i, nêu danh Myanmar (Mi?n Ði?n), Trung Qu?c, Eritrea, Iran, B?c Hàn, ? R?p Saudi, Sudan và Vi?t Nam là nh?ng nu?c dang h?n ch? t? do tôn giáo.

- Ngày 22 Tháng Mu?i M?t, 2005, Ð?c Giáo Hoàng Benedict XVI ký s?c l?nh c?a Tòa Thánh Vatican t?o l?p giáo ph?n Bà R?a t?i Vi?t Nam, v?i m?t ph?n s? giáo dân l?y t? giáo ph?n Xuân L?c. Ð?c Ông Thomas Nguy?n Van Trâm du?c c? làm giám m?c Bà R?a. Vi?t Nam hi?n có ch?ng 6 tri?u tín d? Công Giáo La Mã.

- Ngày 29 Tháng Mu?i M?t, 2005, Giáo H?i Công Giáo La Mã làm l? t?n phong cho 57 v? tân linh m?c t?i Hà N?i, Vi?t Nam. Ðây là s? giáo si Công Giáo dông d?o nh?t th? phong t?i m?t bu?i l? trong l?ch s? Giáo H?i Công Giáo Vi?t Nam.

- Tháng Mu?i Hai nam 2005, l?i x?y ra nhi?u cu?c dình công c?a công nhân và nhân viên Vi?t Nam làm vi?c cho các công ty và xí nghi?p ngo?i qu?c t?i Sài Gòn và vùng ph? c?n. Nh?ng ngu?i dình công yêu c?u du?c tang luong và dòi gi?i ch? ph?i c?i thi?n di?u ki?n làm vi?c c?a h?.
- Ngày 4 Tháng Giêng, 2006, công ty di?n toán M? Intel n?p don xin phép xây d?ng m?t nhà máy s?n xu?t linh ki?n di?n t? tr? giá 605 tri?u M? kim ? phía Nam Sài Gòn.

- Ngày 22 Tháng Tu, 2006, Vi?t Nam chào dón nhà t? phú Bill Gates, ch? t?ch công ty di?n toán kh?ng l? Microsoft c?a M?, d?n tham Hà N?i và B?c Ninh d? tham dò kh? nang phát tri?n công nghi?p di?n toán t?i Vi?t Nam.

- Ngày 13 Tháng Nam, 2006, Ð?c Giáo Hoàng Benedict XVI b? nhi?m m?t tân giám m?c t?i Vi?t Nam, m?c dù gi?a Vatican và Vi?t Nam chua có quan h? chính th?c. D?u sao, Vi?t Nam v?n là nu?c có s? tín d? Công Giáo La Mã dông vào hàng th? nhì t?i Á Châu, ch? d?ng sau Phi Lu?t Tân mà thôi.

- Ngày 31 Tháng Nam, 2006, Hoa K? và Vi?t Nam ký m?t th?a u?c chính y?u tháo g? nh?ng c?n tr? sau cùng trên bu?c du?ng Vi?t Nam gia nh?p T? Ch?c M?u D?ch Th? Gi?i (WTO).
- Ngày 4 Tháng Sáu, 2006, B? Tru?ng Qu?c Phòng Hoa K? Donald Rumsfeld d?n tham Vi?t Nam nh?m tang cu?ng m?i quan h? v? an ninh v?i Vi?t Nam tru?c nh?ng quan ng?i m?i c?a dôi bên v? vi?c Trung Qu?c ngày càng bành tru?ng s?c m?nh quân s? c?a h? trong vùng.

- Ngày 27 Tháng Sáu, Qu?c H?i C?ng S?n Vi?t Nam ch?n Nguy?n Minh Tri?t, 63 tu?i, nguyên bí thu C?ng S?n thành ph? Sài Gòn, lên làm ch? t?ch nu?c. Ch? T?ch Tri?t sau dó ch? d?nh Phó Th? Tu?ng Nguy?n T?n Dung, 56 tu?i, lên làm th? tu?ng thay th? cho duong kim Th? Tu?ng Phan Van Kh?i ngh? huu.

- Ngày 7 Tháng Mu?i M?t, T? Ch?c M?u D?ch Th? Gi?i (WTO) chính th?c ch?p thu?n cho Vi?t Nam làm thành viên c?a t? ch?c qu?c t? này. Chính ph? Hoa K? lên ti?ng chúc m?ng Vi?t Nam và thúc gi?c Qu?c H?i M? mau l? c?p cho Vi?t Nam quy ch? Quan H? M?u D?ch Bình Thu?ng Vinh Vi?n (PNTR).

- Ngày 13 Tháng Mu?i M?t, 2006, nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam t?ng xu?t v? Hoa K? Nguy?n Thu?ng “Cúc” Foshee, 58 tu?i, m?t ph? n? M? m?i v?a b? dem ra xét x? v? t?i kh?ng b? và âm muu chi?m dài phát thanh d? kêu g?i dân chúng l?t d? ch? d? C?ng S?n t?i Vi?t Nam. Sau dó, Hoa K? xóa tên Vi?t Nam ra kh?i danh sách nh?ng nu?c có thành tích dàn áp tôn giáo.
- Ngày 17 Tháng Mu?i M?t, 2006, T?ng Th?ng Hoa K? George W. Bush d?n d? h?i ngh? thu?ng d?nh APEC t?i Hà N?i. Nhà lãnh d?o M? dã có nh?ng cu?c h?i dàm song phuong v?i các nhà lãnh d?o C?ng S?n Vi?t Nam cung nhu v?i các v? nguyên th? qu?c gia khác d?n d? h?i ngh?, k? c? T?ng Th?ng Vladimir Putin c?a Nga, Ch? T?ch H? C?m Ðào c?a Trung Qu?c, và Th? Tu?ng Úc John Howard. Sau cu?c h?p, T?ng Th?ng Bush và phái doàn M? dã bay vào Sài Gòn và ghé tham th? tru?ng ch?ng khoán t?i dây.

-Tháng Mu?i Hai nam 2006, Th? Tu?ng Vi?t Nam Nguy?n T?n Dung ký s?c lu?t công b? s? c? ph?n c?a hãng hàng không Vi?t Nam trong nam 2008 cùng k? ho?ch tu h?u hóa t?ng ph?n kho?ng 50 xí nghi?p và công ty qu?c doanh t?i Vi?t Nam t? nay cho t?i nam 2010.

- Ngày 11 Tháng Giêng, 2007, Vi?t Nam tr? nên thành viên th? 150 c?a T? Ch?c M?u D?ch Th? Gi?i (WTO), m?t bi?n c? mang tính c?t m?c l?ch s? m? d?u m?t th?i d?i m?i v?i nh?ng thay d?i m?nh m? v? kinh t? và chính tr? nh?m dua qu?c gia C?ng S?n này t?i Ðông Nam Á ti?n v? phía n?n kinh t? th? tru?ng c?a th? gi?i.

Sau khi Vi?t Nam chính th?c gia nh?p WTO, ngày 11 Tháng Giêng, 2007, dã x?y ra nh?ng v? nhà c?m quy?n C?ng S?n Vi?t Nam ti?p t?c b?t b?, b? tù và chu?n b? dua ra xét x? các nhà tranh d?u cho t? do, dân ch? t?i Vi?t Nam nhu Linh M?c Nguy?n Van Lý, Lu?t Su Nguy?n Van Ðài, Lu?t Su Lê Th? Công Nhân, và n? van si Tr?n Kh?i Thanh Th?y... Bi?n c? k? ti?p là vi?c c?u phi công Khôn L?c Vi?t Nam C?ng Hòa Lý T?ng tr? v? Hoa K? (ngày 7 Tháng Tu) nhu m?t ngu?i anh hùng sau khi du?c nhà c?m quy?n Thái Lan tr? t? do vì tòa án nu?c này không cho phép d?n d? Lý T?ng v? Vi?t Nam d? b? xét x? t?i r?i truy?n don trên không ph?n Sài Gòn h?i nam 2000... B?n li?t kê nh?ng bi?n c? tiêu bi?u liên h? t?i tình hình Vi?t Nam còn dài. (V.P.)