Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Nga xâm chiếm Georgia ảnh hưởng tới bầu cử Mỹ
Đúng ngày khai mạc Thế Vận Hội, trong khi TT George W. Bush còn bàn cãi về nhân quyền với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, quân Nga và quân Georgia bắt đầu đụng độ ở vùng Nam Osseitia, dẫn đến cuộc chiến tranh xâm chiếm Nam Osseitia, Abkhaz và Georgia với những đoàn xe tăng rầm rộ lăn qua Georgia khiến mọi người nhớ lại hình ảnh của những đoàn xe tăng với những tham vọng của các nhà lãnh đạo độc tài Sô Viết, Hung Gia Lơi năm 1956, Prague năm 1968, A Phú Hãn năm 1979...
- Nga xâm chiếm Georgia ảnh hưởng tới bầu cử Mỹ
Đúng ngày khai mạc Thế Vận Hội, trong khi TT George W. Bush còn bàn cãi về nhân quyền với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, quân Nga và quân Georgia bắt đầu đụng độ ở vùng Nam Osseitia, dẫn đến cuộc chiến tranh xâm chiếm Nam Osseitia, Abkhaz và Georgia với những đoàn xe tăng rầm rộ lăn qua Georgia khiến mọi người nhớ lại hình ảnh của những đoàn xe tăng với những tham vọng của các nhà lãnh đạo độc tài Sô Viết, Hung Gia Lơi năm 1956, Prague năm 1968, A Phú Hãn năm 1979...
- Nhật ký tuần lễ bão: Ike và Wall Street, câu chuyện về hai cơn bão
Những cơn bão hay được hình thành ở vùng Vịnh Mississipi và Gulf Coast vì biển ấm. Mực nước biển lại tăng lên mỗi năm, soi mòn Galveston những năm gần đây, nhất là sau trận bão Rita, đã lỡ dịp đi qua vùng Galveston ba năm trước, dân lại đổ về tăng gia xây cất nhà cửa khiến môi sinh vùng vịnh Galveston thay đổi. Mặt biển tăng cao từ khi thời giá băng (ice age) châm dứt 12,000 năm trước. Các nhà khoa học tiên đoán, khi mực nước biển dâng lên 15 thước, nhân loại sẽ nhận những hậu quả tai hại trong hai thế kỷ sắp đến.
- Nhật ký tuần lễ bão: Ike và Wall Street, câu chuyện về hai cơn bão
Những cơn bão hay được hình thành ở vùng Vịnh Mississipi và Gulf Coast vì biển ấm. Mực nước biển lại tăng lên mỗi năm, soi mòn Galveston những năm gần đây, nhất là sau trận bão Rita, đã lỡ dịp đi qua vùng Galveston ba năm trước, dân lại đổ về tăng gia xây cất nhà cửa khiến môi sinh vùng vịnh Galveston thay đổi. Mặt biển tăng cao từ khi thời giá băng (ice age) châm dứt 12,000 năm trước. Các nhà khoa học tiên đoán, khi mực nước biển dâng lên 15 thước, nhân loại sẽ nhận những hậu quả tai hại trong hai thế kỷ sắp đến.
- Nhật ký tuần lễ bão: Ike và Wall Street, câu chuyện về hai cơn bão
Những cơn bão hay được hình thành ở vùng Vịnh Mississipi và Gulf Coast vì biển ấm. Mực nước biển lại tăng lên mỗi năm, soi mòn Galveston những năm gần đây, nhất là sau trận bão Rita, đã lỡ dịp đi qua vùng Galveston ba năm trước, dân lại đổ về tăng gia xây cất nhà cửa khiến môi sinh vùng vịnh Galveston thay đổi. Mặt biển tăng cao từ khi thời giá băng (ice age) châm dứt 12,000 năm trước. Các nhà khoa học tiên đoán, khi mực nước biển dâng lên 15 thước, nhân loại sẽ nhận những hậu quả tai hại trong hai thế kỷ sắp đến.
- Theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2008: tại sao ông Barack Obama dẫn đầu nhưng vẫn có thể thua?
Cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Oc năm 2008 giữa hai liên danh Barack Obama - Joe Biden và John McCain – Sarah Palin đến hồi gây cấn. Cuộc vận động bầu cử trở lại không khí bình thường của những cuộc bầu cử trước, các ứng cử viên không còn tử tế với nhau và cử tri Hoa Kỳ như thường lệ mỗi bốn năm lại được đóng một vai trò quan trọng.
- Theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2008: tại sao ông Barack Obama dẫn đầu nhưng vẫn có thể thua?
Cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Oc năm 2008 giữa hai liên danh Barack Obama - Joe Biden và John McCain – Sarah Palin đến hồi gây cấn. Cuộc vận động bầu cử trở lại không khí bình thường của những cuộc bầu cử trước, các ứng cử viên không còn tử tế với nhau và cử tri Hoa Kỳ như thường lệ mỗi bốn năm lại được đóng một vai trò quan trọng.
- Một vấn đề nhức nhối trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc: Hiện Trạng Nền Y Tế Hoa Kỳ--So Sánh Bảo Hiểm Sức Khỏe Giữa Obama và McCain
Ngày cơn bão tài chánh thổi qua thị trường chứng khoán Nữu Ước, tôi đọc bộ sách “Sự sụp đổ của đế quốc La Mã” của Edward Gibbon, sau khi nghe TT Nga Vladimir Putin và TT Venezuela Hugo Chavez cười chế nhạo “ngày tàn của đế quốc Mỹ”. Tôi tình cờ khám phá nhiều điều trùng hợp thú vị, cả hai “đế quốc” cùng dùng huy hiệu con ó, điện Capitol ở trên đồi, các ông TNS nhiêu quyền hành như vua và trong thời kỳ suy sụp có nhiều đại đế La Mã da đen như Severus chứ không hẳn chỉ dân da trắng thành La Mã!
- Một vấn đề nhức nhối trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc: Hiện Trạng Nền Y Tế Hoa Kỳ--So Sánh Bảo Hiểm Sức Khỏe Giữa Obama và McCain
Ngày cơn bão tài chánh thổi qua thị trường chứng khoán Nữu Ước, tôi đọc bộ sách “Sự sụp đổ của đế quốc La Mã” của Edward Gibbon, sau khi nghe TT Nga Vladimir Putin và TT Venezuela Hugo Chavez cười chế nhạo “ngày tàn của đế quốc Mỹ”. Tôi tình cờ khám phá nhiều điều trùng hợp thú vị, cả hai “đế quốc” cùng dùng huy hiệu con ó, điện Capitol ở trên đồi, các ông TNS nhiêu quyền hành như vua và trong thời kỳ suy sụp có nhiều đại đế La Mã da đen như Severus chứ không hẳn chỉ dân da trắng thành La Mã!
- "Đế quốc Mỹ" vẫn bá chủ, tân tổng thống Obama phải đối phó với trật tự thế giới mới
40 năm sau ngày Mục sư tranh đấu nhân quyền người da đen Martin Luther King bị ám sát, Thượng nghị sĩ da đen lai hai dòng máu Barack Obama đã làm lịch sử. Nhờ tài hùng biện và vóc dáng quyến rũ, ông đã được giới trẻ và những người Mỹ da đen biến ngày bầu cử 4/11/2008 thành ngày lịch sử trọng đại của Hoa Kỳ, lần đầu tiên một ứng cử viên da mầu vào tòa Bạch Ốc.
- "Đế quốc Mỹ" vẫn bá chủ, tân tổng thống Obama phải đối phó với trật tự thế giới mới
40 năm sau ngày Mục sư tranh đấu nhân quyền người da đen Martin Luther King bị ám sát, Thượng nghị sĩ da đen lai hai dòng máu Barack Obama đã làm lịch sử. Nhờ tài hùng biện và vóc dáng quyến rũ, ông đã được giới trẻ và những người Mỹ da đen biến ngày bầu cử 4/11/2008 thành ngày lịch sử trọng đại của Hoa Kỳ, lần đầu tiên một ứng cử viên da mầu vào tòa Bạch Ốc.
- Buổi ra mắt sách ngày 15/11/2008: về Seattle đi tìm khoảng thời gian đã mất
Buổi sáng thứ sáu cuôi tuần, tôi rời Houston, tránh được cơn gió lạnh thổi xuống thành phố từ miền Ngũ Hồ. Bên kìa bờ Tây Bắc Hoa Kỳ, thành phố Seattle bổng nhiên ấm áp đón tôi trong ngày ra mắt sách Tuyển Tập Từ Bàn Viết Houston. Seattle trong bốn ngày cuối tuần trời xanh nắng ấm, vắng những cơn mưa rỉ rả đặc biệt của những thành phố miền Tây Bắc, Seattle và Portland.
- Buổi ra mắt sách ngày 15/11/2008: về Seattle đi tìm khoảng thời gian đã mất
Buổi sáng thứ sáu cuôi tuần, tôi rời Houston, tránh được cơn gió lạnh thổi xuống thành phố từ miền Ngũ Hồ. Bên kìa bờ Tây Bắc Hoa Kỳ, thành phố Seattle bổng nhiên ấm áp đón tôi trong ngày ra mắt sách Tuyển Tập Từ Bàn Viết Houston. Seattle trong bốn ngày cuối tuần trời xanh nắng ấm, vắng những cơn mưa rỉ rả đặc biệt của những thành phố miền Tây Bắc, Seattle và Portland.
- Nhân mùa Giáng Sinh, nhìn về sự mầu nhiệm: cấu trúc phức tạp và những thay đổi của não bộ
Một mùa Giáng Sinh lại về, thành phố lên đèn với những cây Giáng sinh trong các cửa hiệu và trên các tòa cao ốc. Những cây giáng sinh tượng trưng cho một sức sống mới bắt nguồn từ cây đời sống (tree of life) của nền văn minh cổ kính đầu tiên của nhân loại, nền văn minh Babylon. Tiếng hát từ một bài hát Giáng sinh mỗi năm được nghe đi nghe lại: “Do you feel what I feel”. “Do you hear what I hear?…...” Bạn có thấy, bạn có nghe mùa giáng sinh mầu nhiệm? Những ngọn đèn xe lưu thông trên xa lộ đổ về trung tâm thành phố trên màn ảnh truyền hình tin tức mỗi tối, trông giống như những tế bào chạy dọc trên những giây thần kinh dưới kính hiến vi, khiên tôi có dịp nghĩ về những sự nhiệm mầu của đời sống và những thay đổi bốn mùa của kiếp người và của cuộc đời.
- Nhân mùa Giáng Sinh, nhìn về sự mầu nhiệm: cấu trúc phức tạp và những thay đổi của não bộ
Một mùa Giáng Sinh lại về, thành phố lên đèn với những cây Giáng sinh trong các cửa hiệu và trên các tòa cao ốc. Những cây giáng sinh tượng trưng cho một sức sống mới bắt nguồn từ cây đời sống (tree of life) của nền văn minh cổ kính đầu tiên của nhân loại, nền văn minh Babylon. Tiếng hát từ một bài hát Giáng sinh mỗi năm được nghe đi nghe lại: “Do you feel what I feel”. “Do you hear what I hear?…...” Bạn có thấy, bạn có nghe mùa giáng sinh mầu nhiệm? Những ngọn đèn xe lưu thông trên xa lộ đổ về trung tâm thành phố trên màn ảnh truyền hình tin tức mỗi tối, trông giống như những tế bào chạy dọc trên những giây thần kinh dưới kính hiến vi, khiên tôi có dịp nghĩ về những sự nhiệm mầu của đời sống và những thay đổi bốn mùa của kiếp người và của cuộc đời.
- Tống cựu nghinh tân năm Kỷ Sửu: tân tổng thống Barack Obama và những vấn đề mới của Hoa Kỳ (Việt Nguyên)
Năm Kỷ Sửu con trâu lừng lững đi đến, bỏ lại đằng sau một năm lịch sử. Một năm của những ảo ảnh và ảo tưởng như những con số 8 của Thế Vận Hội mùa Hè ở Bắc Kinh. Sau thế vận hội, Hoa Kỳ và cả thế giới toàn cầu hóa tư bản tan vỡ một ngày sau cơn bão tài chánh Wall Street, khủng hoảng thị trường chứng khoán, giá nhà sập cùng sự chảy máu của ba đại công ty xe hơi.
- Tống cựu nghinh tân năm Kỷ Sửu: tân tổng thống Barack Obama và những vấn đề mới của Hoa Kỳ (Việt Nguyên)
Năm Kỷ Sửu con trâu lừng lững đi đến, bỏ lại đằng sau một năm lịch sử. Một năm của những ảo ảnh và ảo tưởng như những con số 8 của Thế Vận Hội mùa Hè ở Bắc Kinh. Sau thế vận hội, Hoa Kỳ và cả thế giới toàn cầu hóa tư bản tan vỡ một ngày sau cơn bão tài chánh Wall Street, khủng hoảng thị trường chứng khoán, giá nhà sập cùng sự chảy máu của ba đại công ty xe hơi.
- Tống cựu nghinh tân năm Kỷ Sửu: tân tổng thống Barack Obama và những vấn đề mới của Hoa Kỳ (Việt Nguyên)
Năm Kỷ Sửu con trâu lừng lững đi đến, bỏ lại đằng sau một năm lịch sử. Một năm của những ảo ảnh và ảo tưởng như những con số 8 của Thế Vận Hội mùa Hè ở Bắc Kinh. Sau thế vận hội, Hoa Kỳ và cả thế giới toàn cầu hóa tư bản tan vỡ một ngày sau cơn bão tài chánh Wall Street, khủng hoảng thị trường chứng khoán, giá nhà sập cùng sự chảy máu của ba đại công ty xe hơi.
- Tản Mạn Đầu Năm Về Cuộc Đời: Mất Một Người Bạn Thân Dễ Dầu Tìm Thấy Được (Việt Nguyên)
Trong vòng mười năm qua, những tấm thiệp Tết của báo Ngày Nay vẫn còn nằm trong ngăn bàn viết của tôi. Những tấm thiệp không thay đổi kiểu mỗi năm. Mặt ngoài tấm thiệp hình trang nhất báo Xuân Ngày Nay, mặt trong là những giòng chữ viết tay của ông bạn già, chủ nhiệm chủ bút Ngày Nay, Trọng Kim: “Cám ơn ông bạn trẻ Việt Nguyên đã hết lòng với ông bạn già và với tờ báo trong năm qua”.
- Tản Mạn Đầu Năm Về Cuộc Đời: Mất Một Người Bạn Thân Dễ Dầu Tìm Thấy Được (Việt Nguyên)
Trong vòng mười năm qua, những tấm thiệp Tết của báo Ngày Nay vẫn còn nằm trong ngăn bàn viết của tôi. Những tấm thiệp không thay đổi kiểu mỗi năm. Mặt ngoài tấm thiệp hình trang nhất báo Xuân Ngày Nay, mặt trong là những giòng chữ viết tay của ông bạn già, chủ nhiệm chủ bút Ngày Nay, Trọng Kim: “Cám ơn ông bạn trẻ Việt Nguyên đã hết lòng với ông bạn già và với tờ báo trong năm qua”.
- Tản Mạn Đầu Năm Về Cuộc Đời: Mất Một Người Bạn Thân Dễ Dầu Tìm Thấy Được (Việt Nguyên)
Trong vòng mười năm qua, những tấm thiệp Tết của báo Ngày Nay vẫn còn nằm trong ngăn bàn viết của tôi. Những tấm thiệp không thay đổi kiểu mỗi năm. Mặt ngoài tấm thiệp hình trang nhất báo Xuân Ngày Nay, mặt trong là những giòng chữ viết tay của ông bạn già, chủ nhiệm chủ bút Ngày Nay, Trọng Kim: “Cám ơn ông bạn trẻ Việt Nguyên đã hết lòng với ông bạn già và với tờ báo trong năm qua”.
- Băng đảng Peru giết người lấy mỡ bán cho công ty mỹ phẩm
Cảnh sát Peru cho hay một băng đảng trong vùng rừng rậm ở quốc gia này đang giết người rồi sau đó gạn lấy mỡ của các xác chết đem bán ra thị trường chợ đen để dùng trong kỹ nghệ mỹ phẩm, dù rằng các chuyên gia y tế nói rằng họ không nghĩ có một thị trường lớn cho loại mỡ này.
- Bệnh tiêu chảy và sưng phổi giết nhiều trẻ nhỏ xứ nghèo
Tiêu chảy không làm nhiều người chú ý. Bệnh sưng phổi cũng vậy. Còn tin liên quan AIDS và sốt rét luôn được chạy trên các hàng tít lớn.
- Dùng trẻ vị thành niên đưa ma túy vào Hoa Kỳ
Tình trạng sử dụng trẻ vị thành niên để đưa đủ loại ma túy từ Mexico vào lãnh thổ Hoa Kỳ đang ngày càng gia tăng.
- Ngày 21 tháng 11
Tin tức của Pháp Tấn Xã cho hay viên Phó Lãnh Sự Pháp tại Saigon bị mất tích từ hôm 21 Tháng Chín, 1965 dường như đã từ trần trong khi bị Việt cộng giam cầm.
- Việt Nam không còn cửa vào vòng chung kết
Tham dự giải Asian Cup 2011, đội tuyển Việt Nam đã thi đấu vòng loại bảng D từ năm 2009 với chiến thắng 3-1 trước Lebanon vào ngày 14 Tháng Giêng, năm 2009 trên sân Mỹ Ðình, nhưng sau đó ngày 28 Tháng Giêng, năm 2009 lại thua đậm Trung Quốc 1-6 trên sân Hàng Châu, khiến cho con đường đến Qatar vào năm 2011 càng khó khăn hơn.
- Tina Bùi có sức mạnh hơn người
Tuy chỉ mới 13 tuổi nhưng cô bé Việt Nam cư ngụ tại thành phố Westminster, Orange County, có sức mạnh hơn “gái 17 bẻ gãy sừng trâu” mà trong nhân gian thường nhắc đến. Ðó là em Tina Bùi, cao 4'9”, hiện mang Ðai Ðen Ðệ Nhị Ðẳng Taekwondo của võ đường Ðường Sơn Ðại Huynh do chính thân phụ của bé là võ sư Bùi Ngọc Sơn thành lập.
- Con dâu chết, mẹ chồng chết theo
Một sản phụ sau khi sinh bị băng huyết và qua đời, sau khi nghe tin này, bà mẹ chồng bị bệnh tim đã lên cơn đau tim và chết ngay sau đó.
- Trừ lương ‘ủng hộ quĩ người nghèo’ đẩy cán bộ xuống thành người nghèo
Vì muốn “hoàn thành tốt” cho “chỉ tiêu trên giao” nên viên chức địa phương đã đẩy cán bộ, giáo viên xuống thành những người nằm trong chuẩn nghèo do nhà nước đặt ra.
- Trừ lương ‘ủng hộ quĩ người nghèo’ đẩy cán bộ xuống thành người nghèo
Vì muốn “hoàn thành tốt” cho “chỉ tiêu trên giao” nên viên chức địa phương đã đẩy cán bộ, giáo viên xuống thành những người nằm trong chuẩn nghèo do nhà nước đặt ra.
- Máy bắn phá nguyên tử được khởi động trở lại
Các khoa học gia đang tái khởi động một bộ máy khổng lồ để phá vỡ nguyên tử, được xây dựng để tái tạo các điều kiện của “Vụ Nổ Lớn” (Big Bang), Tổ Chức Nghiên Cứu Hạt Nhân Âu Châu (CERN) cho biết hôm Thứ Sáu.
- Vụ in tiền Polymer cho VN: Tìm chứng cớ hối lộ quan chức VN, cảnh sát Úc xét nhà viên chức RBA
Vụ các viên chức Ngân Hàng Trung Ương Úc (RBA - Reserve Bank of Australia) hối lộ hơn 10 triệu đô la Úc để in tiền Plymer cho Việt Nam đang có những diễn biến mới.
- Vụ in tiền Polymer cho VN: Tìm chứng cớ hối lộ quan chức VN, cảnh sát Úc xét nhà viên chức RBA
Vụ các viên chức Ngân Hàng Trung Ương Úc (RBA - Reserve Bank of Australia) hối lộ hơn 10 triệu đô la Úc để in tiền Plymer cho Việt Nam đang có những diễn biến mới.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn
Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ.
|
Blog và m?ng lu?i thông tin thay th? sách?
* VI?T NGUYÊN
(Đ?c bi?t c?a Ngày Nay)
LTS – T? Bàn Vi?t Houston là c?t m?c bàn v? các v?n d? th?i s? t? chính tr? t?i kinh t?, van hóa... do nhà báo Vi?t Nguyên trong ban biên t?p Ngày Nay ph? trách. Ông cung là m?t bác si làm vi?c t?i Houston.
Chuong tŕnh kinh t? m?i hon 700 t? M? kim c?a tân T?ng th?ng Barrack Obama nh?m tân trang s?a ch?a h? t?ng ki?n trúc, tru?ng h?c, h? th?ng y t?, m?ng lu?i thông tin và b?o t?n nang lu?ng là chuong tŕnh liên bang có tham v?ng l?n trong dó chuong tŕnh Broadband cho m?ng lu?i thông tin lên d?n 100 t? M? kim d? dem m?ng lu?i d?n t?ng l?p h?c ? m?i tru?ng công. Chi ti?t c?a chuong tŕnh chua rơ cho d?n ngày ông Obama nh?m ch?c nhung chuong tŕnh thúc d?y kinh t? dă áp d?ng ? Nh?t sau th?i k? kh?ng ho?ng d?a ?c trong “th?p niên m?t mát” 1990 dă th?t b?i.
Chuong tŕnh Broadband có v? hoi khôi hài khi mà da s? ngu?i M? dă có m?ng lu?i d?n t?ng nhà, không c̣n mu?n lên m?ng d? xem toàn nh?ng tin t?c x?u vào cu?i nam! ? các s? làm, công nhân viên du?c khuy?n cáo không lên m?ng lu?i thu?ng xuyên v́ nang xu?t làm vi?c sút kém và cho dên nay, chua có th?ng kê nào cho thây m?ng lu?i thông tin dă giúp h?c sinh M? tr? nên thông minh, thành ngu?i trí th?c, ngu?c l?i ph? huynh càng ngày càng lo ng?i con em hu h?ng v́ m?ng lu?i Internet
B? m?t trái c?a m?ng lu?i thông tin
Trong th? k? th? 20 v?a qua, các ti?n b? nhanh chóng v? k? thu?t, nh?t là v? y h?c và k? thu?t di?n t?, dă giúp con ngu?i s?ng d? dàng hon nhung không giúp con ngu?i suy nghi d? hon. Nam 1749, nhà báo ngu?i Pháp Julien Offray de la Methrie dă c?nh cáo: “Con ngu?i khác máy móc, con ngu?i có tâm h?n và suy nghi ph?c t?p không th? tùy thu?c hoàn toàn vào máy móc”, khác h?n v?i u?c mu?n c?a các nhà tin h?c ngày nay mu?n con ngu?i, công nhân và sinh viên ph?i tùy thu?c và ch?p nh?n máy di?n toán. Ông Wendell Berry, nhà giáo d?c, dă c?nh cáo nam 1999: “Th?t là d? dàng cho tôi tu?ng tu?ng d?n m?t th? gi?i trong tuong lai chia dôi gi?a nh?ng ngu?i mu?n s?ng v?i óc sáng t?o và nh?ng ngu?i s?ng nhu cái máy.”
Con ngu?i ? th? k? th? 20 hào h?ng v? m?ng lu?i thông tin cung tuong t? nhu ? th? k? th? 18, nhân lo?i dă ti?n m?t bu?c xa v?i khám phá v? di?n tín. Nam 1840, di?n tín n?i li?n Âu Châu v?i M? v?i nh?ng thông tin d?y ph?m ch?t cho d?n cu?i th? k? th? 19, phát minh v? di?n tho?i k? di?u dă qua m?t di?n tín. V?i du?ng xe h?a và thông tin di?n con ngu?i bu?c qua k? nguyên m?i.
M?ng lu?i thông tin Internet là m?t ti?n b? k? thu?t thay d?i b? m?t th? gi?i và dóng góp vào ti?n tŕnh van minh c?a con ngu?i ? thê k? th? 20. Internet dem d?n ni?m t? hào cho Phó t?ng th?ng Al Gore ngu?i t? nh?n là cha d? c?a m?ng lu?i thông tin trong k? tranh c? T?ng th?ng nam 2000 và là huy?n tho?i v? m?t trong nh?ng nguyên nhân dánh s?p ch? d? C?ng s?n Đông Âu nam 1989. Nhung m?ng lu?i thông tin cu?i cùng cung có m?t tác d?ng th? hai trong th?i d?i máy móc nhu công nhân trong cu?n phim “Le temps modern” c?a Charlie Chaplin. Con ngu?i tùy thu?c vào máy móc và b? máy móc kh?ng ch?.
M?ng lu?i thông tin dă thay d?i b? óc và cách suy nghi c?a con ngu?i, s? thay d?i nhu là s? thay d?i chuong tŕnh (reprogram) trên máy di?n toán. Ngu?i d?c bài trên m?ng lu?i m?t s? t?p trung tu tu?ng, sau vài trang bài trên màn ?nh, d?c lu?t trên các m?ng n?i li?n (link). Ngu?i d?c m?i ngày b? nhi?u th́ gi? d?c tho di?n t?, d?c t?a d? hon là d?c chi ti?t. Các bài vi?t, xem các Blog (di?n dàn), xem phim ?nh trên m?ng lu?i và trên I pod d? dua d?n t́nh tr?ng nghi?n m?ng lu?i. Các h́nh ?nh t?a d? ch?y qua tai, m?t d?n óc, ?nh hu?ng d?n vi?c suy nghi, cu?i cùng nh?ng ngu?i trên di?n dàn (Bloggers) ng?ng d?c sách. Đ?n nhu Bs Bruce Friedman, giáo su b?nh lư d?i h?c Michigan qua vi?c nghiên c?u ?nh hu?ng c?a máy di?n toán trong y h?c, dă ph?i thú nh?n ông không c̣n kh? nang h?p th? nh?ng bài vi?t dài trên m?ng lu?i và ông cung m?t kiên nh?n d? có kh? nang d?c nh?ng cuôn sách dày 700 trang nhu b? Chi?n Tranh và Ḥa B́nh c?a Leo Tolstoy. M?t nghiên c?u khác c?a University College of London, trong nam nam cho th?y nh?ng ngu?i d?c trên m?ng thu?ng nh?y t? bài này qua bài khác, ch? d? này qua ch? d? khác. Lôi d?c c?a ngu?i d?c trên m?ng thi?u sâu s?c. 100 t? t? bào năo b? thay d?i chuong tŕnh, ho?t d?ng khác h?n d?i v?i các tín hi?u so v?i ngu?i d?c sách.
Ngu?i vi?t cho m?ng hay ngu?i vi?t b?ng máy di?n toán cung khác v?i ngu?i vi?t b?ng cây vi?t và t? gi?y tr?ng. Câu chuy?n tuong t? nhu nam 1882, tri?t gia Friedrich Nietzche v́ m?t kém nên m?ng r?, gơ trên máy dánh ch? m?i phát ḿnh th?i ?y, Malling Hansen Writing Ball. Tu tu?ng c?a ông thay d?i qua bàn máy dánh ch? nhung không thoát kh?i c?p m?t tinh tu?ng c?a các b?n ông, tu tu?ng c?a Nietzche khác h?n th?i ông c?m bút vi?t, t? tu tu?ng, van ông tr? thành “n?n” ch?, t? l?i tranh lu?n kích thích d?i tho?i d?i ra nh?ng ki?u cách ngôn, t? gi?ng van hùng bi?n, van ông bi?n thành th? lo?i vi?t di?n tín.
Máy di?n toán dă ?nh hu?ng d?n b? năo c?a con ngu?i gi?ng nhu h?i th? k? th? 14 khi d?ng h? co khí du?c sáng ch? và dùng vào vi?c ki?m soát công nhân. Đ?ng h? quy?t d?nh gi? an, gi? làm vi?c, gi? ng?, gi? th?c gi?c. Con ngu?i không c̣n nghe hay ph?n ?ng b?ng chính giác quan c?a ḿnh mà vâng l?nh s? di?u khi?n c?a d?ng h?. Trong th?i d?i di?n toán v?i ph?n m?m và m?ng lu?i, s? nh?n th?c c?a con ngu?i dă b? thay d?i; con ngu?i di theo b?n d?, d?ng h?, báo di?n t?, phim ?nh, dài phát thanh trên m?ng lu?i, d? b?t th́ gi? các chuong tŕnh này càng ngày càng ng?n. Chính công ty Google dă ch? truong: “B? óc con ngu?i là m?t máy di?n toán l?i th?i cân ph?i có ph?n m?m khác”. V́ v?y công ty Google mu?n ngu?i d?c ph?i nhanh, d? thu t?p chi ti?t cá nhân ngu?i d?c, hâu có nhi?u qu?ng cáo. H? ghét nh?ng d?c gi? d?c ch?m răi d? có th́ gi? suy ng?m và tiêu th? kiên th?c.
Blog và Di?n dàn
Di?n dàn trên m?ng lu?i, c̣n có nhi?u tai h?i hon la các bài vi?t (ch? Blog do ch? B cu?i ch? Web ghép v?i ch? log mà ra có nghia là lên m?ng). Các di?n dàn do ngu?i vi?t t? xu?t b?n trên m?ng lu?i, vi?t r?t nhanh, c?n ph?n ?ng ngay l?p t?c tru?c các v?n d? th?i s? nóng h?i, ph?i di?n t? tu tu?ng nhanh chóng không ch?n l?c, không có ngu?i s?a ch?a nhu vi?t báo, ngo?i tr? nh?ng l?i chính t?. Blog v́ v?y có hi?u qu? trong các v?n d? d?u tranh chính tr? nhung khuy?t di?m c?a di?n dàn là thi?u ngh? thu?t c?m vi?t và dôi khi s? th?t t?m b?, sai l?c du?c ph? bi?n trên m?ng lu?i qua các n?i không k?p th?i thâu h?i. Không khí di?n dàn sôi n?i gây ra b?i các Blogger dă t?o nên t́nh tr?ng: ngu?i d?c và ngu?i vi?t không c̣n kh? nang t?p trung tu tu?ng. Chính các nhà vi?t di?n dàn nhanh nhu các kư m?c gia c?a t? New York Times cung ph?i công nh?n là các di?n dàn h?i h?t, ít có ngu?i nào th?t s? d?c m?t bài vi?t trên 9,000 ch? trên m?ng. Ngu?i vi?t di?n dàn n?i ti?ng nhu ông Andrew Sullivan dă ph?i b? vi?t. Trong hàng tri?u di?n dàn trong nhi?u nam qua, các kư gi? dă loan truy?n tin t?c th?t thi?t, nhu trong các cu?c b?u c?, và các kư gi? m?t th́ gi? theo dơi tin t?c trên di?n dàn hon là di t́m ki?m s? th?t.
M?ng lu?i dóng vai tṛ quan tr?ng trong vi?c truy?n thông nhung truy?n thông không ph?i lúc nào cung dúng nhu th?i Voltaire có T? di?n Bách khoa c?a Diderot nhung Voltaire cung không tin và vi?t h?n m?t cu?n sách khác d? d?t v?n d? v?i T? di?n Bách Khoa.
D?n d?n d?c gi?, nh?t là nh?ng ngu?i l?n tu?i, tr? l?i v?i báo gi?y ph? bi?n giá tr?, và ki?n th?c. C?m bài trên gi?y in ra, d?c ch?m d?c k?, nh?ng s? thâu nh?n d?p vào trong óc m?nh hon và r?i ngu?i d?c cung c?m th?y kính tr?ng nh?ng ngu?i vi?t theo truy?n th?ng cu. H? bi?t nh?ng tu tu?ng ghi trên gi?y dă du?c so?n k?, m?t th?i gi?, suy nghi có h? th?ng m?ch l?c tru?c khi vi?t c?a ngu?i vi?t c?n tr?ng.
Sách v? s? bi?n m?t?
M?ng lu?i mang d?n thông tin, di?n dàn Blog h?p v?i chính tr?, sách v? dem dên ki?n th?c cho ngu?i d?c nhung sách cung b? de d?a b?i m?ng lu?i và báo di?n t?. Trong ṿng mu?i nam qua, báo gi?y dă b? báo di?n t? c?nh tranh, g?n dây các báo l?n nhu t? New York Times dă gi?m s? phát hành v́ l?i t?c xu?ng th?p. Công ty Tribune ch? nhân c?a các t? báo l?n Chicago Tribune, LA Times, phá s?n. Tu?n báo Newsweek (do Washington Post làm ch?) in m?ng l?i. Các nhà sách nhu Barnes and Noble ? ?m, ít ngu?i mua sách, nh?ng ngu?i yêu sách lo ng?i sách s? bi?n m?t nh?t là v?i ch? truong c?a công ty Google dua sách lên m?ng và Amazon bán sách máy di?n t? Kindle giúp ngu?i d?c c?m máy d?c sách mang xu?ng t? m?ng lu?i.
T? nam 2006, công ty Google kư v?i nam thu vi?n nghiên c?u l?n nh?t: Thu vi?n công c?ng New York, Thu vi?n Đ?i h?c Harvard, Michigan, Stanford và Oxford. Công ty có tham v?ng di?n t? hóa sách, dem sách d?n m?i t?ng l?p nhung công ty dă th?t b?i. Các v? thua ki?n b?n quy?n dă x?y ra. Các tác gi? và nhà xu?t b?n dă thua công ty Google dua trên lu?t tác quy?n nam 1976 và lu?t b? túc nam 1998, trong dó các sách xu?t b?n sau nam 1923 du?c b?o v? b?i lu?t b?n quyên. Tác quy?n bao g?m th?i gian s?ng c?a tác gi? c?ng thêm 70 nam! Đ?i v?i sách qu?n chúng, công c?ng, v?i lu?t tác quy?n công ty Google có th? in t?ng trang m?t m?i k?. M?t di?u n?a là các bài du?c ph? bi?n trên m?ng không có nghia là du?c t? do in l?i. Bài trên Internet cung ch?u lu?t ch? quyên. Ba tháng tru?c trong nam nay, báo New York Times dă th?ng m?t v? ki?n hon hai tri?u M? kim khi m?t ngu?i làm báo dă in các bài trên m?ng lu?i thành bài trên báo qu?ng cáo c?a ông ta. Công ty Google có m?c tiêu l?n nhung h? không th? di?n t? hóa t?t c? các sách có trên th? gi?i nh?t là các sách c? van t? th? k? th? 17 và 18. V?i trên 543 tri?u sách trong các thu vi?n kh?o c?u trên th? gi?i, công ty Google d?t m?c dích gi?i h?n di?n t? hóa 15 tri?u cuôn và h? không nh?m vào nh?ng sách quư (special collection). Cung nhu không di?n t? hóa sách trong Microfilm. Công ty dă ph?m nhi?u l?i, mu?n nhi?u k? su nhung không mu?n chuyên viên v? sách v? van chuong và di nhiên ? th?i k? kinh t? suy thoái này các công ty di?n t? nhu Google có th? bi?n m?t tru?c sách v? trong thu vi?n!
Sách m?ng l?i ki?n th?c, ki?n th?c nhu tri?t gia Francis Bacon thê k? th? 16: “Ki?n th?c là s?c m?nh”. Ki?n th?c luôn luôn là v?n d? cá nhân c?a con ngu?i, m?t ngu?i không s?ng m?t ḿnh nhung tùy thu?c vào nh?ng ngu?i khác. Ki?n th?c và hi?u bi?t giúp con ngu?i b?t c?c doan không l? thu?c vào máy móc và nh?ng thành ki?n.
Tr? em c?n sách hon m?ng lu?i Internet. Francis Shifford tác gi? cu?n Tr? tru?ng thành nh? sách (the child that book built), ví d? d?c sách nhu m?t s? chuy?n hóa: “Đôi khi có m?t cu?n sách d?c bi?t nhu m?t h?t th?y tinh roi dúng lúc vào d?u, gi?ng nhu dung d?ch b?o ḥa và th́nh ĺnh chúng ta thay d?i h?n”. Tr? em t́m th?y trong sách v? m?t th? gi?i thay d?i trong dó chúng t́m th?y d?i s?ng gia d́nh, nhân lo?i khác h?n v?i nh?ng sách trong tru?ng h?c.
Sách cung nhu khoa h?c và k? thu?t, có ?nh hu?ng l?n trên s? tu?ng tu?ng c?n thi?t cho s? tru?ng thành c?a tr? em nhu câu chuy?n Le Petit Prince c?a Antoine de Saint Exupery. C?u hoàng t? bé sáu tu?i m?t ḿnh l?c ? sa m?c Sahara, v? h́nh con tran nu?t con voi. C?u t? h?i t?i sao m?i ngu?i l?i s? cái mu, di nhiên d?y không ph?i là h́nh cái mu mà là h́nh con tran nu?t con voi. Ngu?i l?n thi?u óc tu?ng tu?ng và r?i c?u ph?i dâu hàng v?i ngu?i l?n v́ “ngu?i l?n ch?ng có th? t? hi?u chuy?n ǵ c?, tr? con luôn luôn ph?i gi?i thích cho ngu?i l?n, m?t quá!”
Làm sao tr? em có th? g?i l?i cho ngu?i l?n dă b? nhi?m d?c b?i máy móc cái c?m giác “câm trên tay d?c cu?n truy?n d?u tiên là m?t xúc d?ng gi? lâu dài trong d?i tr?” hay nhu chàng Robinson Crusoe d?m t?u trên hoang d?o cô d?c, boi ra thuy?n dem t?t c? sách v?t vát lên b? làm b?n. Tu?i tr? s?ng qua sách v? nhu Robinson Crusoe c?a nhà van Dofoe: phiêu luu, thám hi?m d? thoát kh?i nhà tù c?a ngu?i l?n giam hăm chúng.
Công ty Amazon khám phá ra máy d?c sách Kindle, nhung Kindle không bán ch?y nh?t là ? Pháp. 43% sinh viên Pháp cho bi?t h? v?n thích mùi gi?y quy?n ru c?a sách m?i khác h?n cái l?nh lùng c?a máy di?n toán và Kindle.
V?i khí tr?i lành l?nh, b?n d?c ch?c cung d?ng ư v?i tôi, c?m trên tay t? báo v?n c?m th?y d? ch?u hon ngôi d?c trên máy di?n toán và cu?n sách, ngu?i b?n, cung chi?u ḷng có th? n?m trên gh? hay n?m trong chan ?m cúng vào nh?ng ngày cu?i nam.
Vi?t Nguyên
(20-12/2008)
|