Chuyện âm nhạc với Quỳnh Giao
Ông mất vào một ngày Tháng Tám, năm 1991. Gia đình và bè bạn ghi nhớ rằng ông thọ có 62 tuổi, nhưng văn học nghệ thuật có lẽ phải nhìn ra một tuổi thọ khác của Phạm Ðình Chương, qua mấy trăm ca khúc về tuổi thanh xuân, tình yêu và quê hương.

Home

Ph?m Ðình Chuong - Quê Huong M?t Ni?m

 

N?u còn ? v?i chúng ta, Tháng Mu?i M?t này, Ph?m Ðình Chuong dã 76 tu?i.

Ông m?t vào m?t ngày Tháng Tám, nam 1991. Gia dình và bè b?n ghi nh? r?ng ông th? có 62 tu?i, nhung van h?c ngh? thu?t có l? ph?i nhìn ra m?t tu?i th? khác c?a Ph?m Ðình Chuong, qua m?y tram ca khúc v? tu?i thanh xuân, tình yêu và quê huong.

Hãy nói v? ti?ng hát, vì ngày nay nhi?u ngu?i dã có th? quên ho?c không bi?t.

Hoài B?c là m?t trong nh?ng gi?ng nam diêu luy?n và xu?t s?c c?a nh?c Vi?t trong h? bán th? k? XX, t? nh?ng nam 1950 d?n 1975 và sau dó n?a. Ti?ng hát Hoài B?c d?m d?c ch?t giang h?, c?a men ru?u hòa trong khói thu?c. Nhung có l? Ph?m Ðình Chuong dã hy sinh ti?ng hát ?y cho s? l?y l?ng c?a ban Thang Long, mà ông là linh h?n, là con chim d?u dàn và tay hòa âm tuy?t v?i.

Phòng trà Sài Gòn tru?c 1975 dã ch?ng có nét van ngh? r?t phong luu n?u không có ti?ng hát và cây dàn Hoài B?c cùng ly ru?u và ti?ng nh?c Ph?m Ðình Chuong. Sài Gòn ngày nay thì chua bi?t dã v?i quên, th?t dáng ti?c cho thính gi?.

Ph?m Ðình Chuong lên du?ng h?i ng? v?i tân nh?c và kháng chi?n t? r?t tr?, gi?a th?p niên 1940, v?i các ca khúc dã hòa vào dòng nh?c hào hùng th?i dó, nhu “Ra Ði Khi Tr?i V?a Sáng”, “Bài Ca Tu?i Tr?”, “Hò Leo Núi”, “Ti?ng Dân Chài” hay “Trang R?ng”. N?u có m?t d?c di?m thì t? th?i dó, khi chua d?n tu?i dôi muoi, Ph?m Ðình Chuong dã vi?t v? tu?i tr? cho tu?i tr? mà không bu?c qua khung c?a uy nghiêm c?a l?ch s?. Nh? d?y, nh?c tu?i xanh c?a ông c? mon m?n h?nh phúc và l?p lánh ni?m tin tru?c m?t.

Vào Nam r?t s?m, t? 1951, ông m? ra m?t trang m?i cho dòng nh?c hoài huong v?i “Xuân Tha Huong”, bài ca dùng trong m?t cu?n phim Hoa K? th?c hi?n ? Sài Gòn gi?a th?p niên 1950. Tuy?t v?i nh?t trong dòng nh?c quê huong, Ph?m Ðình Chuong có tru?ng ca “H?i Trùng Duong”, d?t dào ni?m h?i ng? c?a ba dòng sông t? ba mi?n d?t nu?c. Mà nói v? Mùa Xuân và dân t?c, còn gì d?p hon khúc hoan ca “Ly Ru?u M?ng”, ca khúc không th? thi?u trong d?p T?t?

Quê ngo?i Ph?m Ðình Chuong là Son Tây, và hai bài tho bi hùng c?a Quang Dung là “Ðôi B?” và “Ðôi M?t Ngu?i Son Tây” du?c ông dua lên d?nh cao c?a thi ca, khi ph? vào nh?c thành ca khúc “Ðôi M?t Ngu?i Son Tây”, có l? là ca khúc quen thu?c nh?t c?a ông ? mi?n Nam tru?c dây. Ngu?i trình bày tác ph?m này v?i nét tru?ng phu bi hùng nh?t l?i chính là Hoài B?c, nh?ng khi ?y, dôi m?t ông còn long lanh hon ly ru?u trong tay!

Nh? l?i Ph?m Ðình Chuong và nh?ng chuy?n luu di?n cùng ông ? nhi?u noi sau 1975, Qu?nh Giao nghi r?ng t? d?u và mãi mãi v? sau, Ph?m Ðình Chuong không di theo dám dông mà t? t?o m?t th? gi?i âm thanh riêng, ông không vi?t cho th? hi?u qu?n chúng hay trào luu c?a xã h?i. Ông m? ra trào luu riêng. Ph?m Ðình Chuong ch? bi?t bu?n và vi?t nh?c bu?n khi vi?t v? tình yêu.

Ngoài Quang Dung v?i các thính gi? mi?n Nam, nhi?u thi si th?c ra có món n? v?i Ph?m Ðình Chuong khi ông ph? tho c?a h? vào cõi nh?c d? d?ng mãi trong h?n ngu?i. Nhi?u ngu?i yêu nh?c dã tìm d?n tho cung nh? thanh âm Ph?m Ðình Chuong. Ông n?m l?y cái h?n c?a bài tho và v? ra m?t không gian khác, m?t tâm tu khác, b?ng nh?c. Ph?i chang vì nh?ng b?ng h?u chí thi?t nh?t c?a ông là nh?ng nhà tho, nhà van, nh?ng ngu?i c?m bút?

Nhung, b?n tình ca tuy?t di?u nh?t c?a Ph?m Ðình Chuong “N?a H?n Thuong Ðau” ông dã vi?t l?y, c? t? và nh?c, trong m?t phút xu?t th?n Ông nh?n l?i Hoàng Vinh L?c (cung là ngu?i vi?t l?i ca r?t hay du?i tên D? Chung nh?t là cho nh?c Lâm Tuy?n) s? so?n m?t ca khúc riêng cho phim “Chân Tr?i Tím”. Nhung b?n bè làm ông quên b?ng, cho t?i khi men ru?u lay ông t?nh vào dêm cu?i cùng tru?c k? h?n v?i b?n!

Ð?y là phút giây k? di?u c?a sáng tác.

Sau khi ra kh?i Vi?t Nam, Ph?m Ðình Chuong ti?p t?c ôm dàn và vi?t nh?c. U u?n hon, ray r?t hon. N?u bài “Xuân Tha Huong” du?c vi?t t?i Sài Gòn mà làm ta nh? Hà N?i thì g?n 40 nam sau, t?i h?i ngo?i, Ph?m Ðình Chuong l?i vi?t m?t khúc bi ca n?a v? quê huong. L?n này, bài ca làm ta nh? Sài Gòn. Ph? tho Du T? Lê, bài “Ðêm, Nh? Trang Sài Gòn” có th? là m?t nh?c nh? n?ng nàn nh?t v? Ph?m Ðình Chuong, trong nh?ng nam cu?i d?i.

Nhân ngày gi? c?a ông trong Tháng Tám này, hãy bùi ngùi tìm l?i ca khúc Ph?m Ðình Chuong. Ð? nh? ông, và quê huong.

 

Qu?nh Giao

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here