Hàng nam c? vào Mùa Hè, ngu?i ch? nhà nào cung lo ng?i ti?n b?o hi?m nhà tang. Có nam t? l? tang này cao x?p x? m?c l?m phát. Có nh?ng nam, nhu nam ngoái, t? l? tang vu?t m?c l?m phát nhi?u nhu m?c tang 7.4%. Nam nay theo co quan ph? bi?n v? b?o hi?m Insurance Information Institute, t? l? tang c?a b?o phí tai n?n nhà ch? có 2.8%, m?c tang ít nh?t trong 5 nam qua.

Lý do nào các hãng b?o hi?m l?i tang b?o phí ch? b?ng 1/3 nam ngoái trong nam nay?

Theo t?p chí BusinessWeek s? phát hành ngày 21 Tháng Sáu 2004 có hai lý do chính d?n d?n giá b?o phí nhà tang ít trong nam 2004.

Lý do th? nh?t là vì gi?i di?u hành các hãng b?o hi?m nhà toàn qu?c Hoa K? v?a th? phào nh? nhõm khi bi?t quy?t d?nh c?a chính quy?n 46 ti?u bang v? trách nhi?m c?a các công ty b?o hi?m.

Phán quy?t quan tr?ng này cho r?ng các công ty b?o hi?m không b? bu?c ch?u trách nhi?m v? nh?ng don ki?n liên quan d?n ch?ng m?c meo, t?c là “mold”, m?c trong nhà.

Tháng Nam v?a qua k?t qu? m?t cu?c nghiên c?u v? tác h?i c?a m?c meo du?c công b?. Theo cu?c nghiên c?u này m?c không h?i cho s?c kh?e con ngu?i nhi?u nhu l?m tu?ng tru?c dây.

Cung vì nh?ng don ki?n v? tác h?i c?a ch?ng m?c trong nhà mà các hãng b?o hi?m dã ph?i b?i thu?ng trên 3 t? M? kim nam 2002 khi?n giá b?o phí trong nam 2003 tang v?t dáng k?.

Lý do th? hai là vì gi?i ch? nhà yêu c?u mua thêm b?o hi?m ch?ng h?a kh?ng b? trong nam 2003 gi?m nhi?u so v?i nam 2002. M?t ph?n vì ngu?i M? nghi r?ng t? l? h?a kh?ng b? x?y ra ngay trong nu?c M? không cao nhu h? lo s? vào th?i k? ngay sau v? kh?ng b? t?n công ngày 11 Tháng Chín 2001.

H?a kh?ng b? là di?u chúng ta không th? ki?m soát nên theo th?i gian và n? l?c d? phòng c?a qu?c gia và t?ng d?a phuong s? lo ng?i có th? gi?m d?n hy v?ng không có l?n t?n công nào khác.

Còn n?n m?c meo tuy không còn là trách nhi?m c?a các hãng b?o hi?m nhung v?n là trách nhi?m c?a ngu?i ch? nhà cho dù có ý d?nh bán nhà hay ti?p t?c cu ng? trong can nhà có n?n m?c. Chú tâm m?t chút ngu?i ch? nhà có th? tìm ra n?n này tru?c khi tr? thành n?n nhân c?a m?t ti?n trình sinh h?c bình thu?ng trong không gian này.

Theo ông Jeffrey C. May - m?t chuyên gia v? ch?t lu?ng không khí - và là d?ng tác gi? c?a sách “My House Is Killing Me!” và The Mold Survival Guide, do Công Ty Johns Hopkins University Press xu?t b?n, ch? nhà c?n chú ý d?n m?t vài di?u sau dây nh?m ch?n d?ng n?n m?c trong nhà mình.

1. Nh?ng d?u hi?u nhà có m?c:

N?u quí v? ng?i th?y trong nhà có mùi ?m m?c và n?u b?n bè, ngu?i thân cho bi?t qu?n áo c?a quí v? có mùi m?c, quí v? c?n chú ý tìm noi có m?c trong nhà. Ði?u này d?c bi?t c?n thi?t n?u quí v? b? b?nh ho, suy?n (asthma) và xoang mui (sinus) mà n?m du?ng b?nh trong nhà dã không kh?i còn th?y b?nh có v? n?ng hon. Nhi?u ngu?i b? d? ?ng v?i n?n m?c lên con suy?n mà có khi nguyên nhân gây m?c ch? là c? hành tây b? hu ho?c ?ng d?n hoi máy di?u hòa không khí b? m?c m?c.

2. Nh?ng noi m?c thu?ng sinh sôi nhi?u nh?t:

N?u trong nhà quí v? có h? th?ng di?u hòa không khí toàn can nhà, m?c thu?ng lan ra d? dàng hon. K? d?n là máy su?i vì ?ng d?n h? th?ng này thu?ng ph?i ch?y vào nh?ng noi ?m th?p trong nhà. Khi ?ng hoi gi? nu?c d?ng lâu ngày co h?i m?c m?c s? tang. Lúc b?t máy di?u hòa không khí ho?c máy su?i quí v? t?o co h?i cho nh?ng c?m m?c lan ra nh?ng noi khác trong h? th?ng ?ng d?n các máy này ho?c lan ra toàn can nhà.

3. Th?m và nh?ng nhà có h?m:

Kho?ng 90% th?m tr?i trong nh?ng can h?m nhà (thu?ng ch? thông d?ng t?i mi?n Ðông và trung tâm nu?c M?) thu?ng có m?c, nh?ng lo?i vi trùng ho?c các lo?i b? ho?c sinh v?t khác, theo ông Jeffrey C. May. Tuy da s? nh?ng lo?i trùng b? và sinh v?t này vô h?i v?i kho?ng 3 ph?n 4 ngu?i không b? ch?ng d? ?ng nhung ngu?i m?c ch?ng d? ?ng thu?ng b? b?nh vì các sinh v?t này.

4. Cách tr? n?n m?c trong nhà:

Quí v? có th? tr? du?c n?n m?c trong nhà b?ng cách s?a h?t nh?ng noi có nu?c d?ng ho?c r? nu?c t? mái nhà cho d?n ?ng thoát nu?c mua. Gi? d? ?m trong nh?ng can h?m nhà du?i 50% và mua máy do d? ?m (digital hygrometer) trong nhà. Máy do d? ?m lo?i t?t thu?ng vào kho?ng 40 M? kim. Chuyên gia cho bi?t d? ?m vào kho?ng 70% d?n 80% b?o d?m môi tru?ng phát tri?n thu?n ti?n nh?t cho n?n m?c. N?u nhà quí v? có d? ?m cao, quí v? nên mua máy gi?m d? ?m (dehumidifier) d? gi?m n?n m?c. Khi dã làm m?i cách mà nhà v?n có mùi m?c, quí v? c?n mu?n chuyên viên dò tìm m?c t?i nh?ng công ty chuyên ki?m tra tình tr?ng nhà d? bi?t tình tr?ng m?c trong nhà mình và nh? dúng chuyên viên tr? n?n m?c này.

5. Cách d? phòng ch?ng m?c trong nhà:

Trong tru?ng h?p nào d? phòng cung t?t hon ch?a tr?. Nh?ng ?ng nu?c trong phòng t?m nên du?c gi? cho d?ng r? nu?c. Ch? ?ng nu?c n?i t? tu?ng ra c?n du?c gi? cho khô ráo k?o m?c có th? m?c bên trong b?c tu?ng n?u nu?c r? lâu ngày. Ð? d? phòng n?n m?c trong nhà quí v? có th? b?t d?u b?ng vi?c làm v? sinh toàn b? h? th?ng ?ng d?n hoi máy di?u hòa không khí trong nhà và thay nh?ng filter trong các h? th?ng máy này. Theo ông Jeffrey C. May, lo?i filter m?ng manh r? ti?n không t?t. Quí v? c?n mua lo?i filter dày có x?p gi?ng qu?t gi?y, lo?i không gi?t r?i dùng l?i du?c, m?i d? s?c l?c b?i và sinh v?t nguy h?i.

Hy v?ng nh?ng ý ki?n thu góp trên dây giúp quí v? d? phòng và ch?a tr? du?c n?n m?c trong nhà mình. M?t ni?m vui nho nh? là v?i b?o phí nhà tang ít nh?t trong 5 nam qua quí v? có th? dành m?t ít ti?n cho vi?c d? phòng và ch?a tr? n?n m?c meo d? b?o d?m s?c kh?e cho mình và nh?ng ngu?i cùng s?ng trong nhà.

Thanh Th?o