QU?N CAM 24-06 (NV).- Không nh?ng gi?i d?a ?c mò m?m website c?a Hi?p H?i Ð?a ?c d?a phuong bi?t. Ngu?i bán cung nhu ngu?i mua nhà cung bi?t là th? tru?ng nhà c?a ? dây không còn “sôi s?c” nhu hai ba nam tru?c, hay ít ra nhu ba tháng d?u nam n?a.

Hi?n nay, có r?t nhi?u nhà ? Qu?n Cam t? nh?ng can nhà b?c tri?u d?n nh?ng can nhà trên du?i $500,000 không ph?i dánh tranh dánh cu?p m?i mua n?i. Trái l?i, nó n?m lâu hon trên th? tru?ng t? khi du?c ch? nhà niêm y?t bán. Bán không du?c v?i giá niêm y?t, h?u qu?, ch? nhà h? th?p giá bán t? vài ngàn t?i vài ch?c ngàn.

Nói chuy?n v?i m?t s? chuyên viên d?a ?c, chúng tôi du?c h? xác nh?n cho bi?t hi?n th? tru?ng r?t d? th? cho ngu?i mua.

M?t s? d?n ch?ng v? các can nhà dang có trên th? tru?ng (active listings) ph?i gi?m giá bán và ? các thành ph? r?t du?c ngu?i Vi?t Nam ? d?a phuong ua chu?ng nhu Westminster, Huntington Beach, Garden Grove, Fountain Valley v.v... Nh?ng ai mu?n mua nhà tuong d?i giá c? “nh? nhàng” thì ch?n Garden Grove, Anaheim, Stanton, Fullerton. Nh?ng ai ti?n b?c khá hon thì ch?n Westminster, Fountain Valley, Huntington Beach và các thành ph? phía Nam, trên d?i cao, ho?c d?c theo bi?n.

T?i thành ph? Westminster, m?t can nhà ? du?ng Las Lunas (g?n ngã tu Brookhurst và Bolsa, khu v?c r?t du?c ngu?i Vi?t ua chu?ng vì g?n ch? búa ti?m tùng khu ngu?i d?ng huong tung ra th? tru?ng bán ngày 5 Tháng Sáu 2004 v?i giá $729,000. Nhung hai tu?n l? sau th?y gi?m xu?ng còn $619,000 nhu niêm y?t trên website c?a Hi?p H?i Ð?a ?c Qu?n Cam. Can nhà này g?m 4 phòng ng?, 3 phòng t?m, có l?u, di?n tích trong nhà du?c 2,157SF t?c thu?c lo?i tuong d?i r?ng rãi, ch? nhà tân trang trong ngoài t?n kém r?t nhi?u ti?n. R?t ít th?y có can nhà nào s?t giá nhi?u nhu v?y ($110,000) trong m?t th?i gian ng?n ng?i trên th? tru?ng có hai tu?n l?.

Cung v?n ? thành ph? Westminster, m?t can nhà ? du?ng Orwell (g?n ngã tu hai du?ng Beach và Bolsa), tung ra th? tru?ng bán t? ngày 20 Tháng Nam 2004 v?i giá là $630,000 nhung d?n ngày 22 Tháng Sáu 2004 thì th?y s?t giá xu?ng còn $589,900 (t?c gi?m $40,100). Ngôi nhà này bên trong nhà r?ng 1,662SF g?m 4 phòng ng?, 2 phòng t?m.

Cung ? khu v?c v?a k? có can nhà ? du?ng Clemente rao bán t? ngày 18 Tháng Nam 2004 v?i giá $625,000, t?i ngày 22 Tháng Sáu 2004 th?y niêm y?t xu?ng còn $605,000 (gi?m $20,000). Can nhà này tuy m?t t?ng nhung r?ng rãi hon di?n tích xây c?t nguyên th?y nhò ch? cu xây thêm m?t can phòng l?n phía sau dùng làm phòng sinh ho?t gia dình (family room).

? khu v?c tuong d?i r? hon c?a thành ph? Westminster n?m ? khu v?c g?n các du?ng l?n nhu Trask và Edwards, có can nhà ? du?ng Sutter niêm y?t bán t? ngày 30 Tháng Tu 2004 v?i giá nguyên th?y là $549,900, t?i ngày 10 Tháng Nam 2004 thì gi?m xu?ng còn $519,950 (t?c gi?m xu?ng $29,950). Ð?n nay v?n còn th?y n?m trên th? tru?ng chua bán du?c.

Dù ch? nhà nói r?ng can nhà dã du?c tân trang r?t nhi?u t? phòng t?m, nhà b?p d?n thay th?m m?i, son m?i, nhung di?n tích trong nhà khá nh? (ch? có 1,176SF) cho m?t can nhà 4 phòng ng? 2 phòng t?m nên vì v?y có th? hoi khó bán vào lúc th? tru?ng không còn “hot”.

? thành ph? Huntington Beach - khu v?c dành cho nh?ng ai thích s?ng g?n bi?n hon, can nhà ? du?ng Rhine (không xa khu Shopping Mall là Huntington Center l?m) du?c tung ra bán trên th? tru?ng ngày 4 Tháng Sáu 2004 v?i giá $745,000. Hai tu?n l? sau, ngày 19 Tháng Sáu 2004 dã du?c ch? nhà gi?m xu?ng còn $695,000 (t?c rút xu?ng $50,000). Can nhà này cung g?m 4 phòng ng?, hai phòng t?m nhung có thêm phòng gia dình r?ng nên tuong d?i tho?i mái.

M?t can nhà thu?c khu v?c r? ti?n nh?t thành ph? Huntongton Beach n?m ? du?ng Spar Drive, g?n ngã tu hai du?ng l?n là Springdale và Westminster Avenue, rao bán t? ngày 18 Tháng Nam 2004 v?i giá $539,900, t?i ngày 12 Tháng Sáu 2004 thì th?y gi?m giá xu?ng còn $529,900 (t?c b?t $10,000). Can nhà này r?t nh?, tuy có 4 phòng ng? hai phòng t?m nhung ch? có 1,203 SF nên không có phòng sinh ho?t gia dình và nhà b?p cung ch?t h?p. Cách dây 25 nam, k? vi?t bài này thuê m?t cách can nhà dang bán trên th? tru?ng này 2 can. Di?n tích và hình dáng cung “y chang nhau”. Lúc dó, ch? nhà h?i n?u chúng toi mu?n mua, ông ta s?n sàng bán l?i v?i giá $75,000.

Giá c? th? tru?ng là do nhu c?u mua bán t? di?u ti?t, khi lên khi xu?ng.

Hai nam qua và cho d?n ba tháng d?u nam nay khi lãi su?t xu?ng th?t th?p, giá nhà c? d?i nhau d? lên cao hon và ngu?i ta t? h?i d?n bao gi? thì nó xu?ng, hay ít nh?t thì kh?ng l?i. M?t s? d?n ch?ng ? trên cho th?y th? tru?ng d?a ?c ? khu v?c Qu?n Cam California cung dã ngu?i l?i r?i.

Ba y?u t? can b?n ?nh hu?ng t?i giá nhà. Th? nh?t, nhu c?u ch? ?, th? hai tình hình công vi?c làm g?n li?n v?i n?n kinh t?, th? ba là m?c d? lãi su?t.

Nhu c?u c?a dân chúng Qu?n Cam California và nói chung ? mi?n Nam California v?n còn r?t l?n, các b?n th?ng kê hay kh?o c?u c?a các gi?i chuyên môn d?u nhìn th?y nhu v?y. B?ng ch?ng là th?i gian v?a qua, dù giá nhà lên cao mãi, ngu?i ta nhi?u khi ph?i “d?u giá” v?i nhau m?i mua n?i m?t can nhà (nhi?u khi không thích d? th? ? trong nhà, ch? vì tâm lý không mua thì ngu?i khác mua m?t và mình s? không bi?t d?n bao gi? m?i mua n?i m?t can nhà d? ?). Tình hình kinh t? và công vi?c làm ? khu v?c này thu?ng t?t d?p hon ph?n l?n các noi khác trên toàn nu?c M? nh? s? da d?ng c?a các lo?i k? ngh? t? s?n xu?t co khí d?n k? ngh? d?ch v? và k? thu?t cao. Bao gi? cung v?y, t? l? th?t nghi?p ? Qu?n Cam cung th?p hon ? toàn ti?u bang và c? nu?c M?.

Hai y?u t? v?a k? không ?nh hu?ng x?u nhi?u d?n th? tru?ng d?a ?c. Còn l?i ch? có th? d? t?i cho lãi su?t gia tang trong hai tháng v?a qua và giá nhà tang quá b?o làm gi?i tiêu th? kh?ng l?i, h?u qu?, nhi?u ngôi nhà ph?i gi?m giá bán.

Tuy nhiên, giá bán nhà gi?m xu?ng ph?n nào không có nghia là nhà ? Qu?n Cam California “m?t giá”. Trái l?i là khác, nó v?n tang giá. B?ng ch?ng?

Theo phúc trình ph? bi?n ngày 16 Tháng Sáu 2004 c?a công ty d? li?u d?a ?c Dataquick du?c coi nhu kim ch? nam cho th? tru?ng theo dõi, giá nhà trung bình ? dây chung cho t?t c? các lo?i nhà g?m l?i trong Tháng Sáu 2004 là $543,000 (g?m t? nhà bi?t l?p, nhà m?i, nhà cu d?n chung cu). So v?i m?t nam tru?c, giá nhà c?a Qu?n Cam dã lên giá (appreciation) t?i 36%. Nhu v?y, nh?ng ngu?i có co h?i làm ch? m?t can nhà ? dây, ai không “su?ng tê ngu?i”? B? ti?n g?i truong m?c ti?t ki?m ? ngân hàng l?y hai ba ph?n tram làm gì trong khi mua nhà du?c lãi t?i hon 30%?

N?u ch? nói riêng v? lo?i nhà bi?t l?p (single home), giá nhà trung bình trong toàn Qu?n Cam là $600,000. V?i giá ti?n này, th?t tình r?t nhi?u ngu?i có nhu c?u mua nhà dã b? d?y ra kh?i th? tru?ng. Cu?c kh?o c?u g?n dây nói r?ng ch? có kho?ng 17% cu dân trong qu?n là có kh? nang mua nhà ch? vì giá nhà ? dây quá d?t và lên quá nhanh trong 2 nam qua. Vì v?y mà s? nhà bán du?c trên th? tru?ng c?a qu?n dã gi?m 8% so v?i m?t nam tru?c và nhu trên chúng tôi dã trình bày v?i nhi?u thí d? d? d?n ch?ng, giá nhà dã xu?ng.

Theo s? nh?n d?nh c?a nhà phân tích th? tru?ng John Karevoll c?a Dataquick, m?t trong nh?ng lý do khi?n th? tru?ng Qu?n Cam b?t nóng có th? nhi?u ngu?i b? ch?y vào các qu?n sâu trong n?i d?a nhu Riverside, San Bernadino d? mua. Giá nhà các khu này còn r? hon Qu?n Cam m?t b?c. Ngu?i ta ch?p nh?n di xa hon, th?i ti?t nóng hon vào Mùa Hè, d? mua du?c nhà. Nhung cung chính vì v?y mà giá nhà ? các vùng sâu phía trong Riverside và San Bernadino cung lên giá r?t b?o.

Ð? mua du?c m?t can nhà ? Qu?n Cam vào Tháng Nam m?i dây, v?n theo th?ng kê c?a Dataquick, ngu?i ta trung bình ph?i b? ra t?i $125,430 mà so v?i m?t nam tru?c, ngu?i ta tr? tru?c (downpayment) ch? có kho?ng $41,860, t?c g?p ba l?n. M?t ph?n tu tri?u là con s? r?t l?n không có nhi?u ngu?i d? kh? nang d? dành.

Theo s? tiên doán c?a Ð?i H?c Chapman (Qu?n Cam California), giá nhà trong qu?n vào nam t?i có th? m?t giá (depreciation) 2.7%.

Ngô Ð?ng