“Daylight Saving Time” - Ð?i gi? d? ti?t ki?m nang lu?ng. Ðó là lý do hàng nam nu?c M? có hai l?n d?i gi?, m?t l?n v?n ngu?c l?i m?t gi? d?ng h?i vào cu?i Tháng Mu?i và m?t l?n v?n thêm lên m?t gi? vào cu?i Tháng Tu.

Vào mùa d?i gi? nam nay, nhân d?p giá d?u trên th? gi?i tang lên quá cao, có lúc lên hon 55 dô la m?t thùng d?u thô, ti?n chi phí cho nang lu?ng gây t?n kém thêm r?t l?n cho t?t c? m?i ngu?i c?n d?n nhiên li?u và nang lu?ng. Vì v?y S? B?o V? Môi Tru?ng Liên Bang (Enviromental Protection Agency - thu?ng vi?t t?t là EPA) kh?n thi?t hon bao gi? h?t, kêu g?i m?i ngu?i c? g?ng ti?t ki?m nang lu?ng và nhiên li?u càng nhi?u càng t?t. M?t m?t là ti?t ki?m ti?n b?c cho t?t c? m?i ngu?i ? t?t c? m?i c?p d? s? d?ng và m?t khác cung là b?o v? môi sinh.

Ð?i v?i nang lu?ng, S? B?o V? Môi Tru?ng Liên Bang thúc gi?c m?i ngu?i s? d?ng các lo?i d?ng c? ít hao t?n nhiên li?u, nang lu?ng mà v?i các d?ng c? và bóng dèn dùng trong nhà, thu?ng có ch? “Energy Star”.

S? B?o V? Môi Tru?ng Liên Bang làm con tính d? thuy?t ph?c m?i ngu?i r?ng n?u t?t c? m?i gia dình d?u thay 5 bóng dèn chi?u sáng thu?ng d? dùng 5 bóng dèn cùng d? sáng nhung s? d?ng ít nang lu?ng t?i 2/3 và l?i b?n hon r?t nhi?u, c? nu?c s? ti?t ki?m du?c kho?ng 3 t? dô la m?i nam v? ti?n di?n. Mà cung nh? dó, khí th?i làm h?i môi tru?ng (greenhouse gas emissions) tuong duong v?i khói th?i c?a 8 tri?u chi?c xe hoi có th? gi?m thi?u du?c.

Ð? d?ng, m?i gia dình ? M? dùng di?n t?n ch?ng $100 m?t nam, trong dó 7% là dùng d? b?t dèn chi?u sáng. N?u ngu?i ta thay các bóng dèn lo?i thu?ng, các máy móc ch? t?o v?i ch? dích ti?t ki?m nang lu?ng (t? l?nh, máy gi?t, máy s?y v.v... có g?n ngôi sao và hàng ch? Energy Star) sang thành các lo?i bóng dèn dùng ít nang lu?ng hon, ngu?i ta có th? ti?t ki?m du?c d?n 60 dô la m?t nam. Nói chung, ngu?i ta dùng di?n d? chi?u sáng nhà b?p, phòng khách, nhà t?m, dèn chi?u sáng chung quanh nhà.

Theo s? kh?o c?u, các lo?i bóng dèn thu?c lo?i “Energy Star” có th? b?n hon các lo?i bóng dèn thu?ng t? 6 d?n 10 l?n trong khi dó l?i dùng h?t ít nang lu?ng hon 2/3. Thêm n?a, lo?i bóng dèn này l?i t?a ra ít nhi?t lu?ng hon d?n 70% so v?i lo?i bóng dèn thu?ng. Ðó là l?i di?m gi?m thi?u nang lu?ng c?n thi?t d? làm cho can nhà mát hon.

Ngày nay, lo?i d?ng c? di?n cung nhu bóng dèn di?n có hàng ch? và d?u hi?u “Energy Star” ngày càng tr? nên ph? thông trên th? tru?ng và nó cung càng ngày càng r?, d? c?ng k?nh hon nh? k? thu?t m?i ngày du?c c?i ti?n thêm. Tuy nhiên, th?ng kê nói r?ng hi?n cung m?i ch? có 4% s? bán các lo?i bóng dèn này trên t?ng s? các lo?i bóng dèn chi?u sáng, cho th?y nó v?n còn khiêm t?n.

So v?i giá ti?n mua các lo?i bóng dèn thu?ng, m?t bóng dèn lo?i “Energy Star” d?t hon g?p ch?c l?n, nhung bù l?i, nó b?n hon, ít t?n nang lu?ng hon và ngu?i ta l?y l?i phí t?n v? lâu v? dài.

K?t qu? so sánh và d?i chi?u k? thu?t cho th?y:

Bóng dèn Energy Star có th? dùng du?c t? 10,000 gi? d?n 20,000 gi? trong khi các lo?i bóng dèn thu?ng ch? t?n t?i trung bình t? 1,000 d?n 2,000 gi?. N?u ngu?i ta trung bình dùng bóng dèn Energy Star ch?ng 3.5 gi? m?t ngày, bóng dèn này có th? dùng d?n 7 nam m?i ph?i thay th?.

Bóng dèn Energy Star t?a sáng d?u hon, hi?u qu? hon bóng dèn thu?ng.

Cách dây vài nam, ngu?i ta có phong trào dùng lo?i bóng dèn “halogen” d? chi?u sáng. Nhung bóng dèn này có cái d? là t?a ra nhi?t lu?ng r?t l?n. H?u qu? r?t d? gây cháy khi các bóng dèn lo?i này l?i ng?a lên tr?i. Sau nhi?u v? cháy vì lo?i dèn này, ngu?i ta không còn khuynh hu?ng dùng chúng m?y n?a.

Các lo?i bóng dèn Energy Star du?c nhà s?n xu?t b?o d?m h?u d?ng t? 2 nam tr? lên trong khi các nhà s?n xu?t các lo?i bóng dèn thu?ng ch? b?o d?m có m?t nam.

Khi m?i ph? bi?n trên th? tru?ng, các lo?i bóng dèn Energy Star có v? thô, c?ng k?nh. Nhung bây gi?i, nh? k? thu?t c?i ti?n, chúng tr? nên nh? hon nhi?u và cung m? thu?t hon nhi?u.

Ngày nay, k? thu?t ch? t?o các lo?i dèn chi?u sáng c?i ti?n không ng?ng. Nh? dó, ngu?i ta có th? t?n hu?ng ti?n nghi c?a van minh v?i c? k? thu?t và m? thu?t và l?i ít t?n nang lu?ng hon, ti?t ki?m du?c ti?n b?c v? lâu v? dài.

Theo S? B?o V? Môi Tru?ng Liên Bang, d?n d?n, ngu?i ta cung nên thay lo?i bóng dèn ?ng (flourescent) b?ng lo?i bóng dèn Energy Star vì nó g?n hon, ít t?n nang lu?ng hon. Tru?c dây m?y ch?c nam, khi lo?i dèn Flourescent du?c phát minh, ngu?i ta dã cho dây là m?t ti?n b? l?n trong v?n d? chi?u sáng vì chúng tiêu th? ít nang lu?ng hon so v?i bóng dèn thu?ng. Bây gi? lo?i bóng dèn Energy Star l?i nâng kh? nang chi?u sáng lên m?t n?c k? thu?t cao hon n?a, thích h?p hon d? chi?u sáng nhi?u khu v?c mà bóng dèn “Flourescent” không thích h?p. Nó r?t d? dàng khi c?n thay th? y h?t nhu bóng dèn thu?ng vì ch?ng c?n ph?i thay d?i hay di?u ch?nh l?i h? th?ng dây di?n.

M?t di?u khác có th? giúp ngu?i ta ti?t ki?m thêm nang lu?ng là ngày nay, ngu?i ta có s?n xu?t thêm các b? ph?n thay d?i cu?ng d? dòng di?n cá nhân. Lo?i này ti?ng Anh g?i là “dimmer”. Ch? c?n g?n thêm b? ph?n này theo v?i h? th?ng dèn, ngu?i ta có th? di?u ch?nh d? sáng theo nhu c?u và nhu th? cung là ti?t ki?m thêm nang lu?ng. Lúc nào c?n th?t sáng thì cho chi?u sáng t?i da. Ð?n dêm ch?ng h?n, mu?n h? ánh sáng xu?ng th?t th?p cho b?t t?n di?n và v?n còn kh? nang chi?u sáng ? m?c d? t?i thi?u khi m?i ngu?i di ng?, thì r?t ti?n, và v?n ít t?n kém.

M?t di?u mà nhi?u nhà hi?n nay dùng v?i các lo?i dèn chi?u sáng chung quanh nhà. T?c là có g?n thêm b? ph?n khám phá ra b?t c? cái gì di d?ng (Motion Detector) theo dèn. Khi có ngu?i t?i g?n nhà d? xe, dèn b?t sáng. Khi có ngu?i bu?c chân ra vu?n, dèn m?i b?t sáng. Nang lu?ng v?n du?c ti?t ki?m và v?n d? chi?u sáng cung nhu v?n d? an ninh chung quanh nhà cung v?n du?c “con m?t bóng dèn” canh ch?ng không ng?ng ngh?.

H? Ði?p