Tri?u Giang

Ngh? si Nam Châu: Ma c?i luong ca v?ng c? ch? không nhát ai h?t!

(ti?p theo k? tru?c)

Ti?p t?c ph?ng v?n Má B?y Phùng Há v? Chùa Ngh? Si thì du?c Má B?y cho bi?t thêm sau khi H?i Ðua Ng?a Tru?ng Ðua Phú Th? d?ng ý giúp cho m?t ngày ti?n l?i dua ng?a thì công cu?c tìm mua d?t c?t Chùa, l?p nghia trang du?c ti?n hành ngay. Th? nhung, không ph?i có ti?n r?i mua du?c li?n, mà ph?i tr?i qua nhi?u giai do?n gian nan, chán chu?ng b? ra không bi?t bao nhiêu thì gi? công s?c, b?i nhi?u khó khan ph?c t?p c?a v?n d? mà mãi d?n c? nam sau H?i m?i mua du?c mi?ng d?t.

- TG: Theo nhu chúng tôi du?c bi?t thì vào th?i di?m 1957 d?t cát ? vùng Gia Ð?nh mu?n mua cung không khó l?m, di?n hình là có r?t nhi?u chùa Ph?t Giáo du?c xây c?t ? th?i gian dó, v?y thì do dâu vi?c mua d?t c?t Chùa Ngh? Si ph?i c? nam sau?

- MB: N?u ch? c?t Chùa thôi thì d? dàng mua d?t và cung d? xin gi?y phép, nhung d?ng n?y H?i Ngh? Si Ái H?u ph?i th?c hi?n hai công vi?c cùng m?t lúc là v?a c?t Chùa, d?ng th?i l?p nghia trang luôn, và cung do tìm ki?m mua d?t thích h?p cho c? hai m?c tiêu nên m?i khó khan.

- TG: Ð? cho gi?i ngh? si c?i luong sau n?y hi?u rõ công lao c?a ngu?i di tru?c, xin má B?y cho bi?t m?t vài khó khan c? th? mà lúc b?y gi? H?i dã g?p ph?i trong v?n d? mua d?t?

- MB: Lúc dó ? g?n Ðô Thành Sài Gòn thì không có d?t r?ng, có chang thì giá c? cung r?t d?t, s? ti?n c?a H?i có không th? vói t?i (má B?y không nói rõ là H?i có bao nhiêu ti?n và chúng tôi cung không h?i vi?c dó), hon n?a n?u ? g?n Ðô Thành hay Th? Xã Gia Ð?nh thì không th? xin gi?y phép du?c. Nhu tôi dã nói c?t Chùa thì d? hon, d?t cung không c?n r?ng l?m, và gi?y phép cung d? xin, ch? còn kèm theo nghia trang thì vi?c xin gi?y phép là c? m?t v?n d?, không có xã nào mu?n dem thây ma xác ch?t v? chôn ? d?a phuong mình, thành th? ra khó khan vô cùng và m?t r?t nhi?u th?i gian.

- TG: G?m chung hai v?n d? g?p khó khan, th? nhung t?i sao H?i không tách hai v?n d? ra, c?t chùa riêng và l?p nghia trang riêng?

- MB: Theo ý ki?n c?a da s? ngu?i trong H?i lúc b?y gi? thì mu?n cho gi?i ngh? si v?a di Chùa v?a di tham vi?ng cham sóc m? m? d?ng nghi?p luôn, ch? nghia trang riêng thì hi?m có ngu?i di tham, b?i lúc dó có nhi?u ngh? si tu?i dã v? chi?u, m?t s? dã n?m xu?ng r?i.

- TG: Còn nh?ng gian nan, chán chu?ng, khó khan trong v?n d? di mua d?t mà má B?y d? c?p khi nãy là nh?ng gì v?y?

- MB: Khi dã di coi v?a ý m?t m?nh d?t, dã thuong lu?ng xong v?i ch? d?t thì li?n sau dó tôi và anh Nam Châu ph?i liên h? ngay v?i chính quy?n xã ?p d?a phuong v? vi?c c?p gi?y phép, n?u chính quy?n d?ng ý thì m?i ti?n hành th? t?c mua bán, ch? nhu mua d?t r?i mà không xin phép du?c thì làm sao dây? M?c tiêu c?a H?i là c?t Chùa và l?p nghia trang cho ngh? si, nhung b?t c? ? xã nào trong t?nh Gia Ð?nh chúng tôi cung g?p khó khan trong v?n d? cho phép, ch? nào cung nói: Ch? xét! Mà m?i l?n nhu v?y là m?t dôi ba tu?n, có khi m?t trên c? tháng và cu?i cùng thì nhi?u xã ?p dua ra d? lý do d? t? ch?i c?p gi?y phép.

- TG: Nh?ng lý do nào mà các chính quy?n ? d?a phuong dua ra d? không ch?p thu?n vi?c c?p gi?y phép, xin má B?y cho bi?t m?t vài thí d??

- MB: H? dua ra c? ch?c lý do, nói r?ng ph?i chi xin phép l?p hãng xu?ng, xây d?ng co s? làm an nhu v?a qua m?y ngu?i Tàu xin l?p hãng nu?c dá thì h? cho phép li?n mà còn hoan nghinh, ch? d?ng n?y xin l?p nh? t? thì ph?i xét cho k? lu?ng, dem nh? t? v? dây bu?n l?m! H? vi?n r?t nhi?u lý do d? t? ch?i c?p gi?y phép mà trong dó có c? lý do... s? ma n?a, m?i th?t là bu?n cu?i, th?t là vô lý!

- TG: V?n d? “s? ma” h? ch?ng minh th? nào v?y má B?y, có ph?n khoa h?c hay không, có th?c t? không hay ch? nói vu vo?

- MB: Có l?n kho?ng g?n T?t d?u nam 1958, chúng tôi ch?n du?c mi?ng d?t hon m?t m?u Tây trên mi?t Bà Qu?o, giá c? v?a ph?i, v?a túi ti?n c?a H?i lúc dó và ch? d?t cung mong chúng tôi mua xong s? có ti?n an T?t, d?ng th?i chia cho con cái s? v?n làm an, b?i h? dang nghèo mong cho d?t có ngu?i mua. Th? nhung, khi d?n chính quy?n H?i Ð?ng Xã d?a phuong h?i v? vi?c c?p phép thì xã không ch?p thu?n v?i lý do s? ma, mà tôi còn nh? lúc b?y gi? ? gi?a phòng h?p có chi?c bàn l?n, chúng tôi ng?i m?t bên, viên ch?c xã ng?i m?t bên nói chuy?n. Bên chúng tôi g?m 5 ngu?i và anh Nam Châu du?c d? c? an nói v?i làng xã, còn 4 ngu?i chúng tôi g?m có anh Duy Lân, anh Tu Trang, ch? B?y Nam và tôi thì ng?i nghe nhi?u hon. Bên phía xã thì có th?y Huong Qu?n, t?c H?i Viên C?nh Sát, ông H?i Viên Kinh T?, ông H?i Viên Giáo D?c cùng vài viên ch?c khác c?a xã, ông H?i Viên Kinh T? nói tru?c: Mi?ng d?t mà quý ông bà dào kép hát c?i luong mua dó, nó n?m c?nh con du?ng qua l?i làm an c?a dân chúng, h? di khuya v? s?m, nh?ng ngu?i gánh rau c?i, b?u bí cho b?n hàng dem xu?ng bán các ch? ? Sài Gòn, h? di ngang mi?ng d?t dó t? 4, 5 gi? khuya và dân di làm ru?ng r?y, c?t lúa d?p lúa cung di ngang dó lúc m?t tr?i chua m?c, n?u làm nh? t? ? dây khi?n h? s? ma không dám di s?m, ?nh hu?ng d?n công chuy?n mua bán làm an c?a h?.

Viên ch?c trông coi v? Kinh T? nói d?n dây thì ông Giáo D?c nói r?ng, ? xã lân c?n cho l?p nh? t? cung n?m sát con du?ng h?c trò d?n tru?ng, tr? con nhát ma v?i nhau không dám di h?c, và có l?n b?n chúng choi trò tr?n ki?m trong nghia d?a, m?t d?a b? ma gi?u (?)t?i ch?ng d?n chó di cho s?a thì g?p nó ng?i g?n bên cái m? m?i chôn, mi?ng ng?m d?y d?t sét! Rút kinh nghi?m nên v?i tu cách ngu?i trông coi v? s? h?c hành c?a xã tôi ch?ng l?i vi?c l?p nh? t?! Còn th?y Huong Qu?n thì th?c t? hon, ông nói r?ng l?p nh? t? t?i dây thì là ch? ?n náo t?t cho b?n b?t luong tr?m cu?p, chúng s? l?i d?ng s? v?ng v? cu?p gi?t ngu?i di du?ng, t?o s? b?t an trong xã. Là viên ch?c có trách nhi?m v? an ninh ? d?a phuong, ông cung không ch?p thu?n làm nghia d?a ? dây, xin quí ông bà di ki?m d?t ch? khác.

Bi?t là h? không ch?p thu?n r?i, nói nhi?u cung vô ích, ngh? si Nam Châu m?t mày bu?n hiu, cu?i gu?ng và nói gi? l? trong phòng h?p: “Ma nào thì nhát, ch? ma c?i luong thì hi?n khô, không có nhát ai dâu mà ch? ca sáu câu v?ng c? thôi! G?p ma c?i luong thì cung gi?ng nhu bà con di coi tu?ng Ph?m Công Cúc Hoa v?y!”

- TG: Vô lý nhu v?y sao má B?y và các ngh? si không khi?u n?i ? co quan hành chánh c?p cao hon nhu qu?n, t?nh, ch? xã nào cung không cho l?p nghia trang thì ngu?i ch?t chôn ? dâu?

- MB: Khi?u n?i cái n?i gì, không du?c ch? n?y thì di ki?m ch? khác, hoi s?c dâu di khi?u n?i, thua g?i m?t thì gi? r?i cung ch?ng di d?n dâu. “Phép Vua thua l? Làng” mà!

(còn ti?p k? sau)