Ghềnh Son
Có một điều lạ là trước 75 không nghe ai nhắc đến địa danh Gềnh Son. Ngay cả trong giới nhiếp ảnh. Tình cờ thấy mấy áp phít quảng cáo bộ film Dấu Ấn Của Quỷ, lấy Ghềnh Son làm ngoại cảnh, tôi rất đỗi ngạc nhiên. Nước mình lại có một gềnh biển đẹp thế sao! Dù bận gì cũng phải đi.

Home
Bài và ?nh: Tr?n Công Nhung Có m?t di?u l? là tru?c 75 không nghe ai nh?c d?n d?a danh G?nh Son. Ngay c? trong gi?i nhi?p ?nh. T́nh c? th?y m?y áp phít qu?ng cáo b? film D?u ?n C?a Qu?, l?y Gh?nh Son làm ngo?i c?nh, tôi r?t d?i ng?c nhiên. Nu?c ḿnh l?i có m?t g?nh bi?n d?p th? sao! Dù b?n ǵ cung ph?i di. G?nh Son n?m ngay Phan Rí, cách Phan Rang ch?ng 80 km v? phía Nam. Tr?i tháng sáu, n?ng Mi?n Trung ph?i bi?t, nóng nhu l?a ḷ. Vùng Qu?ng B́nh Qu?ng Tr? th́ c̣n khi?p hon. Ra du?ng ai cung dùng khan b?t m?t, tránh gió Lào. Tôi r? m?t ngu?i b?n tr? có chi?c Gi?c Mo (Dream) cùng di. Kh?i hành t? Nha Trang th?t s?m. Đ?n Phan Rang, b́nh minh v?a m?i ?ng. Chúng tôi ṿng xe v? hu?ng Ninh Ch?, noi có nhi?u c?nh son th?y h?u t́nh. M?t tr?i mùa hè d? d?m, tṛn nhu cái nia lên d?n sau ng?n Tháp Bút. D?ng xe ngh? chân, ch?p vài ?nh. Khi m?t tr?i lên h?n chúng tôi quay l?i qu?c l? 1, ghé qua nhà anh B?u, ngay ngă ba di Đà L?t, d? h?i tham du?ng. Anh B?u choi ?nh tru?c 75, tôi không bi?t rơ l?m song lúc g?p nhau, anh r?t ni?m n? và cho chúng tôi hay: - Th? này là các anh hên nhá. Tôi không hi?u, h?i l?i: - Anh b?o hên nghia là sao? - T?t Katé c?a ngu?i Cham, Katé m? h?i 3 ngày liên ti?p. Chuong tŕnh hôm nay bi?u di?n các môn th? thao van ngh?. Ngày mai, l? ru?c y trang Bà t? Đ?n v? Tháp L?n. Tuy chua bi?t th? nào nhung tôi tin ch?c là có nhi?u cái l? nên h?i anh B?u: - V?y chúng ta di ngay vào ch? hành l?. - V?i ǵ, c̣n s?m mà, u?ng cà phê dă. - Thôi s?n m?i anh B?u di an sáng, r?i chúng ta di luôn... T? qu?c l? 1 chúng tôi bang ngang du?ng s?t di th?ng vào hu?ng núi. Qua m?t cánh d?ng th́ d?n m?t b?n làng. H?u h?t nhà tranh vách d?t. T?i m?t ngôi tru?ng ti?u h?c, d?ng bào Cham t? h?p dông nhu h?i ch?. Y ph?c màu s?c r?c r?, xanh th?t xanh, d? th?t d?. Ít th?y màu pha nh? nhàng nhu ph?n dông ngu?i Vi?t thu?ng dùng. H? t? v? sung su?ng có du?c m?t ngày l? h?i. Chúng tôi th́ tha h? ch?p nh?ng c?nh l? m?t chua t?ng g?p. Bu?i sáng th? thao, chi?u ca vu, nhung toàn các màn d?ng di?n. Các bô lăo ngu?i Cham có nét nhan nheo kh?i chê, anh em tha h? b?m portrait. Có nh?ng ch? Cham, sau lung cùi m?t d?a, tru?c b?ng ?m m?t d?a, m?t d?a d?t tay... Đ?i s?ng càng th?p càng sinh d? nhi?u, d? nhi?u mà nuôi ch?ng du?c bao nhiêu. Sáng hôm sau chúng tôi tr? l?i, tru?c khi c? hành l? ru?c y trang Bà (Thiên Y A Na, Nha trang t?i Tháp Bà cung th? Thiên Y A Na), m?t doàn thi?u n? xiêm y l?ng l?y, múa hát, ti?ng tr?ng ti?ng kèn r?n ràng c? m?t vùng thôn dă. Tôi có c?m giác nhu ḿnh dang lùi v? m?t th?i xa xua nào dó... G?n n?a bu?i, doàn ru?c b?t d?u di chuy?n, kéo dài c? cây s?. H́nh ?nh dám ru?c ngo?n ngoèo qua các l?i ṃn th?t d?p. Anh em b?m máy cách h? hê. Theo doàn ru?c ch?ng hon cây s?, anh B?u b?o: - Chúng ta ch?y v? Tháp, ph?i lên tru?c dón ch?p toàn c?nh doàn ru?c. Anh d?n chúng tôi lên m?t ng?n d?i khá cao, d?i di?n nh́n qua Tháp. Noi dây c̣n d?u tích m?t lô c?t, ti?n d?n c?a quân d?i mi?n Nam. Đ?ng trên nóc công s?, ?ng kính chúng tôi bao quát c? m?t vùng d?y màu s?c. Đ?u dám ru?c dă d?n chân Tháp mà duôi c̣n t?n dâu dâu. C?nh vô cùng hùng vi. B?m th?t dă tay. L?y du?c h́nh ?nh t?ng quát r?i, chúng tôi di qua Tháp. Tháp chính d?ng trên ng?n d?i không cao l?m nhung leo cung khá m?t. Tôi len gi?a r?ng ngu?i mà da ph?n là phái n?. Ngu?i Kinh di xem cung dông. M?t ngày l? nhu th? mà gi?i nhi?p ?nh không m?y ngu?i. Lư do là ít ai rơ ngày T?t c?a ngu?i Cham. L?ch Cham không bi?t tru?c, g?n t?i mùa, các th?y Cham m?i tính. Thu?ng ch? m?t hai tu?n tru?c ngày l?. Nghi l? cúng Tháp xem ra cung ph?c t?p. Ph?m v?t d? các th?, bày t?ng hàng quanh chân Tháp, có ch? cúng, có ch? các Th?y Cham xem bói. Th?y l?m b?m liên t?c nhu c?u kinh. Chúng tôi không m?y hi?u t?c l? h?i hè c?a ngu?i Cham, nên th?y ǵ cung mu?n ch?p. Hai ngày, du?c khá nhi?u ?nh v? d?i s?ng và nét van hóa d?c thù c?a m?t dân t?c. Qua ngày th? ba, chúng tôi d?y th?t s?m, ph?i có m?t t?i Gh?nh Son tru?c khi m?t tr?i lên. Dù dang mùa hè nhung ch?y xe gi?a khuya, gió th?i cung l?nh d?. Đu?ng v?ng v?, lâu lâu m?i có m?t chuy?n xe ḍ ch?y qua. Đi Honda kho?ng du?ng này vào dêm khuya cung khá nguy hi?m. N?u có k? gian ám h?i th́ cung ch?ng bi?t kêu ai. Sau hon ti?ng ru?i, chúng tôi ch?y qua m?t tr?ng khá r?ng, b?ng ph?ng, du?ng nhu ru?ng dua. Ánh dèn xe quét lên m?t t?m b?ng có mui tên ch? v? hu?ng bi?n: Gh?nh Son. T? dó ra d?n xóm chài không xa l?m. Tr?i v?n c̣n t?i thui. Chua bi?t di l?i nào ra gh?nh, chúng tôi lom khom d?y xe (v́ cát) vào xóm, ch?t th?y nhà bên du?ng m? c?a, m?t c? già dang u?ng trà s?m. Tôi v?i ghé l?i chào và nh?p d? ngay k?o s? ông c? nghi ng?: - Chào bác, dây có ph?i Gh?nh Son không Bác? - Đây là Giu?ng, Gh?nh Son ra tu?t ngoài bi?n. Các ông di dâu s?m, vào u?ng trà dă. Không c̣n xa dâu. Bu?n ng? g?p chi?u manh, tôi quay nói v?i ngu?i b?n tr?: - Em d?ng xe noi th?m, vào dây chút cho d? l?nh r?i di. Tôi t? d?ng kéo gh? ng?i, ông già rót cho tôi m?t tách trà nóng, khói b?c cao. Ông ch?m răi nói: - Ông bi?t t?i sao d?a danh n?y g?i là Giu?ng không? Xua kia lúc quân nhà Nguy?n vào du?i Chiêm Thành, ngu?i Vi?t d?n d?nh cu t?i dây và b? gi?t nhi?u (Cáp Du?n). Tr?i qua bao nhiêu d?i, nay ch? c̣n ti?ng Giu?ng d?c tr?i di. Ông già c̣n nói nhi?u v? m?t s? d?a danh Nam Trung B?c. Tôi ng?c nhiên v? nh?ng hi?u bi?t c?a m?t ngu?i s?ng noi h?o lánh nhu v?y. Tôi h?i: - Xin l?i, tru?c dây ch?c bác di làm an xa. - Xua kia tui là tài x? ch?y du?ng B?c Nam, nên rày dây mai dó, ít khi ? nhà. - Hèn ǵ bác bi?t nhi?u th?. Có cu?c d?i nhu bác, thích th?t. - Ông nói v?y ch? v?t v? l?m. Mua gió th?t thu?ng, com hàng, quán tr? quanh nam. - D?, du?c di dây dó, bi?t nhi?u th? hay ch? bác. Ông già cu?i có v? cung thích. Tr?m ngâm m?t lúc ông k?: - Ông nói r?t ph?i, chính v́ th?i thanh niên ua giang h? tui m?i lang b?t kh?p noi, r?i tr?i xui d?t khi?n sao mà cu?i cùng v? s?ng noi này. Ông nhu s?ng l?i th?i di văng, k? cho tôi nghe nhi?u chuy?n v? quăng d?i dă qua. Tôi không ng? du?c u?ng trà và nghe chuy?n trong tru?ng h?p th?t thú v?. Trà nóng làm cho tôi t?nh ngu?i sáng trí, mà ph?i u?ng trà sáng s?m m?i thích. Không hi?u sao có ngu?i l?i b?o: “Khi ru?u s?m, khi trà trua”. Chuy?n văn m?t lúc th́ tr?i l? m? sáng. Chúng tôi t? giă ông già và d?y xe ra Gh?nh Son. Không xa, nhung ph?i l?i cát, l?i lên d?c nên cung khá m?t. M?t mà ?m. Đúng là gh?nh, v́ kho?ng b? bi?n chúng tôi dang d?ng cao hon m?t nu?c ch?ng 15 m. M?t tr?i hôm nay không d? và ít gió. Lúc tr?i sáng h?n th́ th?y rơ m?t vách dá màu h?ng, ch?y dài m?t kho?ng xa, nu?c xoi ṃn thành nhi?u khe th?ng d?c. Băi cát h?p, ph?ng ĺ, khá sâu, v́ cách b? có m?t kho?ng mà nu?c dă xanh bi?c. Trên m?t Gh?nh Son là m?t d?i d?t sét d?, c?ng, do mua gió bào ṃn t? bao d?i nay, d? l?i m?t vùng c?nh quang khá d?c bi?t. Tu?ng nhu ? m?t hành tinh nào xa l?. V́ d?a th? nhu v?y nên không có sinh ho?t thuy?n chài noi dây. Lâu lâu có ngu?i quang gánh t? xóm ngoài vào xóm trong. Chúng tôi ch? s?n b?m máy, không ph?i s?p x?p nh? v? ǵ. Đ?ng du?i mé bi?n nh́n lên m?i càng l?. Gh?nh cao th?t cao, hai màu, du?i chân tr?ng xám, trên d? s?m. Đâu dó nhô ra m?t lùm cây n?i h?n gi?a b?u tr?i xanh, m?t b?c ?nh d?p ít th?y. G?nh Son m?t noi tuy?t v?i cho vi?c sáng tác ?nh. Đ?i v?i nhi?p ?nh dôi khi không c?n b?i c?nh vi d?i, do dó ? dây xoay máy noi nào cung có th? b?m du?c. Màu s?c du?ng nét c?a Gh?nh Son kích thích cái nh́n c?a ngu?i c?m máy cách mănh li?t. Lúc ngh? tay, ng?i xu?ng băi cát nghe sóng v? nh? vào b?, ng?m vóc dáng Gh?nh Son tôi l?i càng thú v? khi nh? c?nh Băi B? Đ? Son c?a Hoàng ng?c Phách trong T? Tâm. G?n trua chúng tôi vào tham trong làng Giu?ng. Ngu dân s?ng quây qu?n trong m?t eo bi?n cong cong, xem ra cung d? các th? sinh ho?t. Ngu?i dân không ph?i di chuy?n xa cho các nhu c?u c?a ḿnh. N?u so sánh Giu?ng v?i C?a Bé Nha Trang th́ d?i s?ng ? dây sáng s?a hon. Song du?ng di trong xóm th́ y h?t nhau.H?m này qua h?m kia, ṿng vèo, ch? v?a cho m?t ngu?i gióng gánh. Đây, d?c bi?t thúng chai t?p trung r?t nhi?u, m?t lo?i thuy?n tṛn d? di chuy?n m?t hai ngu?i t? b? ra ghe l?n. M?t lo?i thuy?n thúng, tôi nghi, ch? có t?i Vi?t Nam. M?t d? tài r?t g?i c?m d?i v?i ngu?i nhi?p ?nh. Tôi dă có l?n th?y c?nh “dua” thúng chai. Sáng s?m ? Xóm C?n Nha Trang, m?i khi có ghe cá v?, doàn thúng chai c? ch?c chi?c c?a con buôn thi nhau boi d?n bu quanh ghe cá. C? tu?ng nhu con kh?ng long v?a ngă dă có c? b?y sói d?n chia ph?n. H? làm r?t nhanh, m?c c? mua bán xong là rút ngay, ch? t?p vào ghe cá khác. Cho d?n lúc mua d? s? lu?ng, h? mang ra ch? bán l?. Gh?nh Son, n?u khéo t? ch?c, có th? bi?n thành m?t khu du l?ch khá h?p d?n. V? trí c?a Gh?nh Son l?i xa thành ph? th? tr?n, dó cung là di?m nhi?u khêu g?i dân du l?ch. ? m?t noi, ng?i m?t ch?, c? tu?ng ḿnh bi?t nhi?u th?, di ra m?i th?y ḿnh chua bi?t ǵ. M?t d?i ngu?i d? di, d? h?c qu? th?t không th?m vào dâu c?. Tr?n Công Nhung (Tháng 4-95)
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here