Trích t? các bài gi?ng c?a J. Krisnamurti

(LND) - Ð?i s?ng g?m t?t c? nh?ng liên h? gi?a ngu?i v?i ngu?i, hay gi?a ngu?i v?i c?a c?i, ti?n tài, v?i các loài d?ng v?t, c? cây, d?t dá... Nhung có l? gi?a ngu?i v?i ngu?i là m?i liên h? quan tr?ng và khó khan nh?t trong t?t c? các lo?i tuong quan. Chúng ta h?c t? tr? t?i già, v?n không h?t, nh?ng di?u c?n bi?t d? làm cho nh?ng m?i liên h? thân so du?c nh? nhàng, t?t d?p. Nh?ng m?i liên h? dó, có l? ai cung d?ng ý, cho dó là các di?u ki?n can b?n c?a cu?c s?ng h?nh phúc.

Jiddu Chrisnamurti (1895-1986) du?c coi là tri?t gia s? m?t c?a th? k? 20, dã gi?ng d?y g?n sáu th?p niên kh?p th? gi?i cho hàng tri?u thính gi?. Các bài gi?ng liên quan t?i d? tài “Liên h? gi?a ngu?i v?i ngu?i” dã du?c co s? Krisnamurti Foundation tuy?n ch?n xu?t b?n thành m?t cu?n sách mà chúng tôi xin trích d?ch d? dang vào m?c này m?i tu?n. Vì tu tu?ng và l?i gi?ng c?a d?i su Krisnamurti r?t xúc tích nên ngu?i d?ch d?t thêm các ti?u d?, và khi c?n thi?t, cung xin ghi chú thêm cho bài gi?ng d? hi?u hon. Xin quý d?c gi? d?c th?t ch?m và k?, d? h?p th? du?c nh?ng tu tu?ng sâu xa và vi di?u c?a Krisnamurti. (C.H.)

Ti?u s? tri?t gia Jiddu Krisnamurti

Jiddu Krisnamurti sanh t?i ?n Ð? nam 1895, là con m?t gia dình thu?c gi?i Bà La Môn nhung không giàu có. Nam 13 tu?i, Jiddu Krisnamurti du?c bà Ch? T?ch H?i Thông Thiên H?c ngu?i Anh tên là Annie Besant và ngu?i ph? tá Charles Leadbeater ti?p xúc r?i và mang Jiddu và ngu?i em trai c?a ông v? nuôi du?ng, hu?n luy?n. Các v? này nh?n ra tu ch?t thông minh tuy?t v?i c?a Jiddu, và cùng v?i nh?ng l?i tiên tri trong truy?n thông tôn giáo, h? tin r?ng Jiddu có th? là m?t hóa thân c?a Ð?c B? Tát Di L?c.

Sau mu?i nam du?c dua lên làm Giáo Ch? Giáo H?i Ngôi Sao, n?i b?t nhu m?t v? th?y kh? kính, thông tu? và có r?t nhi?u tín d?, J. Krisnamurti tr? dã t? ý gi?i tán giáo h?i (nam 1929) khi ông 34 tu?i. Ông tuyên b? Chân Lý là m?t m?nh d?t không có du?ng di, không c?n theo m?t tôn giáo, tri?t thuy?t hay phe nhóm nào, mà chính chúng ta ph?i t? khám phá. Ông cung không mu?n ngu?i ta gán cho ông ti?ng d?o su, không c?n tín d? hay d? t?. Krisnamurti ch? nói chuy?n v?i tính cách m?t con ngu?i d?i v?i nh?ng con ngu?i khác mà thôi.

Tr?ng tâm các bài gi?ng c?a v? tri?t gia danh ti?ng này là: Xã h?i ch? có th? thay d?i th?c s?, khi m?i ngu?i trong dó chuy?n hóa du?c tâm th?c c?a chính mình. Ông luôn luôn nh?n m?nh t?i nhu c?u c?n hi?u bi?t chính mình. Theo ông, chúng ta cung c?n hi?u bi?t con ngu?i chân th?t c?a chính mình và hi?u rõ v? các ?nh hu?ng không t?t c?a môi tru?ng chung quanh. S? phân bi?t, chia r? do tinh th?n quá khích trong tôn giáo ho?c tinh th?n qu?c gia c?c doan là m?t y?u t? gây nên thù h?n, chi?n tranh và kh?ng b?...

Krisnamurti luôn luôn nh?n m?nh t?i nhu c?u c?p thi?t c?a s? c?i m?, bao dung. Ông cho r?ng không gian mênh mông c?a b? não chúng ta có nh?ng nang lu?ng vô biên, khó tu?ng tu?ng du?c. Ðó là nh?ng d?u ?n riêng bi?t và tinh th?n sáng t?o d?c bi?t c?a Krisnamurti, khi?n cho r?t nhi?u lo?i ngu?i kh?p th? gi?i dã và còn dang say mê h?c theo các bài gi?ng c?a ông.

Th?i còn t?i th?, thính chúng tìm nghe ông thuy?t gi?ng r?t dông, t? ?n Ð? sang t?i M? Châu, và có kho?ng g?n 100 t?a sách dã du?c ?n hành. ?nh hu?ng c?a ông r?t l?n trên gi?i trí th?c kh?p noi, dù cho ông dã m?t t? nam 1986, th? 91 tu?i. Nhi?u t? ch?c mang tên ông (Krisnamurti Foundation) còn ti?p t?c ho?t d?ng t?i nu?c ?n Ð?, Anh, Pháp và Hoa K?. Sách c?a ông ngày nay v?n là lo?i sách tâm linh du?c bày bán nhi?u trong các ti?m sách l?n, có l? ch? sau Ð?t Lai L?t Ma th? 14 và Thi?n Su Thích Nh?t H?nh mà thôi.

Bài gi?ng t?i Ojai (ngày 16/06/1940)

LIÊN H? S? H?U

Ða s? chúng ta có nh?ng m?i liên h? v?i ngu?i khác vì ph? thu?c vào h? v? kinh t? hay v? tâm lý. S? ph? thu?c dó t?o ra nh?ng s? hãi, và nó cung nuôi du?ng tính mu?n chi?m h?u. T? dó sinh ra các b?t d?ng, nghi ng? và phi?n mu?n. S? ph? thu?c kinh t? có th? du?c gi?i t?a nh? lu?t pháp hay do cách t? ch?c d?i s?ng. T? d? nhu khi con tr? l?n lên, không c?n t?i b? m? giúp d? v? tài chánh n?a. Nhung dây, tôi mu?n nói t?i các liên h? có tính cách ph? thu?c tâm lý vào ngu?i khác. Ðó là s? bi?u hi?n c?a ni?m khao khát du?c th?a mãn và du?c s?ng h?nh phúc v.v...

Qua m?i liên h? s? h?u (coi d?i tu?ng nhu m?t th? gì thu?c v? mình), ngu?i ta có c?m tu?ng nhu mình phong phú hon, nang d?ng và nhi?u sáng t?o hon. Trong cu?c s?ng, ngu?i nào cung th?y mình sinh d?ng hon, hình nhu ng?n l?a nh? trong lòng mình du?c ngu?i kia (d?i tu?ng) làm sáng hon. Ð? không b? m?t di ngu?i kia, là ngu?n g?c khi?n cho mình phát tri?n toàn di?n, nh?ng s? hãi do tính s? h?u b?t d?u n?y sinh, cùng các h?u qu? c?a chúng. V?y nên trong nh?ng liên h? nào mà có s? ph? thu?c v? tâm lý, bao gi? cung có s? hãi, nghi ng? ti?m ?n sau nh?ng t? ng? êm ái, ng?t ngào.

Ð? d?i phó v?i n?i s? dó, ngu?i ta luôn luôn di tìm s? an toàn b?ng cách t?o thêm nhi?u liên h? khác, hay t? cô l?p mình trong nh?ng ý tu?ng, nh?ng m?ng mo, ho?c tìm cách th?a mãn b?ng nh?ng th? khác.

Dù ngu?i này ph? thu?c vào ngu?i kia, nhung h? chua hoàn toàn du?c mi?n nhi?m, chua du?c tròn d?y. S? ph?c t?p trong các liên h? gi?a ngu?i v?i ngu?i là làm sao thuong yêu nhau mà không b? ph? thu?c vào nhau, không d?ng ch?m, không xung d?t nhau; cung nhu làm sao d? th?ng du?c ý mu?n ch? s?ng theo mình, d? tr? kh? du?c nguyên nhân c?a các tranh ch?p.

Khi d? cho h?nh phúc c?a ta tùy thu?c vào m?t ngu?i khác, vào xã h?i hay m?t môi tru?ng nào dó, thì nh?ng th? dó tr? nên thi?t y?u, và chúng ta bám víu vào dó. Khi có m?t s? hu ho?i nào x?y ra là ta ch?ng l?i m?t cách d? d?i, vì ta ph? thu?c vào liên h? dó d? du?c an toàn và d? ch?u trong tâm. Dù trong tu tu?ng, chúng ta có th? ý th?c du?c r?ng cu?c d?i là dòng s?ng trôi ch?y liên t?c, m?i chuy?n thay d?i không ng?ng; nhung v? m?t tình c?m, chúng ta bám dính vào nh?ng giá tr? c? h?u, nhu nh?ng ti?n nghi c?a d?i s?ng v?y. Do dó, luôn luôn có tranh ch?p gi?a s? thay d?i và ý mu?n du?c b?n ch?t. Chúng ta có th? ch?m d?t du?c chuy?n tranh ch?p này chang?

Chúng ta không th? s?ng n?u không có các m?i dây liên h?. Nhung chúng ta dã làm cho chúng tròng tréo, x?u xí vì tính s? h?u cá nhân. Có ngu?i nào yêu mà không mu?n chi?m h?u chang? B?n s? tìm du?c câu tr? l?i không ph?i b?ng cách tr?n tránh hay b?ng d?c tin, lý tu?ng nào h?t, mà b?ng cách hi?u bi?t v? g?c r? c?a các tính cách ph? thu?c và s? h?u (understanding of the cause of dependence and possesiveness). N?u con ngu?i hi?u bi?t sâu xa v? liên h? c?a h? v?i ngu?i khác, thì có l? chúng ta s? hi?u và gi?i quy?t du?c các v?n d? v? liên h? c?a cá nhân d?i v?i xã h?i. Vì xã h?i chính là s? n?i r?ng c?a các cá nhân.

TÂM BÌNH, TH? GI?I BÌNH

Môi tru?ng mà chúng ta g?i là xã h?i du?c t?o ra b?i các th? h? dã qua, và chúng ta ch?p nh?n nó, trong khi chính nó cung giúp chúng ta gìn gi? nh?ng tham d?m, ?o tu?ng và tính chi?m h?u. Khi nào con ngu?i còn chua hi?u th?u du?c các liên h? c?a h?, thì xã h?i còn b?t an. Vì liên h? c?a chúng ta có g?c r? là tình yêu s? h?u, chúng ta c?n ph?i t? ý th?c (t?nh th?c - aware) du?c v? s? ra d?i, v? các hành d?ng và s? ho?i di?t c?a th? tình yêu dó.

M?t khi hi?u th?u du?c ti?n trình c?a tình yêu chi?m h?u, cùng các b?o hành, s? hãi do nó gây ra, chúng ta có th? th?y du?c s? tròn d?y, hoàn h?o c?a tình yêu. S? hi?u bi?t dó là d? d? cho ta du?c t? do, không còn tinh th?n ph? thu?c hay chi?m h?u n?a. Chính t? trong tâm mà chúng ta có th? tìm du?c m?i liên h? hài hòa ch? không ph?i t? môi tru?ng bên ngoài.

Trong các m?i liên h?, nguyên nhân d?u tiên c?a xung d?t chính là cái Ta, cái Ngã, trung tâm c?a ham mu?n du?c hòa nh?p v?i ngu?i khác. Nhung n?u ta hi?u du?c r?ng hành d?ng c?a ngu?i khác không ph?i là di?u ki?n thi?t y?u; cung nhu khi th?u hi?u du?c t?ng hành d?ng và ph?n ?ng c?a m?i ngu?i, thì liên h? gi?a ta v?i ngu?i khác có th? du?c thay d?i th?c s?.

Trong liên h? v?i ngu?i khác, không ph?i ch? có nh?ng ti?p xúc v? th? ch?t, nhung còn bao g?m t?t c? các m?c d? ti?p xúc v? tình c?m, tu tu?ng. Ta ch? có th? liên h? hòa h?p v?i ngu?i kia khi ta hoàn toàn an hòa v?i chính mình. Trong các m?i dây liên h?, ta c?n ph?i nh? r?ng, y?u t? MÌNH ch? không ph?i ngu?i kia, là quan tr?ng nh?t. Nói v?y không có nghia là ta c?n ph?i cô l?p, nhung chính ta c?n ph?i hi?u rõ mình, d? bi?t du?c nh?ng nguyên nhân sâu xa c?a các tranh ch?p và phi?n não. Khi nào ta còn ph? thu?c vào ngu?i khác d? có du?c s? an bình v? tâm lý, tinh th?n hay tình c?m, thì tâm ta còn t?o ra nh?ng s? hãi và bu?n phi?n.

(Còn ti?p)