Hey! Brian Ðoàn! (Huy Phương)
Tôi gặp Brian Ðoàn cách đây mấy năm khi Ðoàn mở cuộc triển lãm “The Unforgotten Ones” gồm 30 bức ảnh về Làng Việt Nam tại Palawan, Phi Luật Tân ở phòng hội Lê Ðình Ðiểu mà tôi gọi là “Ngôi Làng Buồn Thảm” khi đặt bút viết về những cảm xúc của mình khi xem cuộc triển lãm này.

Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

  •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


  •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


  •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


  •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


  •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


  •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

  •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


  •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


  •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


  •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


  •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


  •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


  •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


  •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


  •  
  • Trùng Tên Giống Họ (Huy Phương)
    Tên và họ của người Việt Nam rất dễ trùng nhau nhất là đối với những người họ Nguyễn. Ở trong nước hiện nay chúng ta có thể có vài nghìn người tên Nguyễn Văn Ba, vài trăm người Tôn Thất Bình, vài chục ông Nguyễn Xuân Nghĩa, hai ba ông Nguyễn Khoa Ðiềm, cũng như ở hải ngoại có vài trăm người tên John Nguyễn hay David Nguyễn.

  •  
  • Trùng Tên Giống Họ (Huy Phương)
    Tên và họ của người Việt Nam rất dễ trùng nhau nhất là đối với những người họ Nguyễn. Ở trong nước hiện nay chúng ta có thể có vài nghìn người tên Nguyễn Văn Ba, vài trăm người Tôn Thất Bình, vài chục ông Nguyễn Xuân Nghĩa, hai ba ông Nguyễn Khoa Ðiềm, cũng như ở hải ngoại có vài trăm người tên John Nguyễn hay David Nguyễn.

  •  
  • Mậu Thân, anh còn nhớ hay anh đã quên? (Huy Phương)
    Vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, Phan Văn Tuấn là một thiếu niên ở tuổi 16, đang học lớp Ðệ Tam, trường tư thục Nguyễn Du, Gia Hội Huế, nhà ở khu Chợ Xép, sát cửa Ðông Ba. Rạng sáng ngày mồng hai Tết, anh cũng như toàn thể dân chúng thành phố Huế nghe nhiều tiếng nổ chát chúa liên hồi, tiếng đạn pháo kích vào thành phố và tiếng súng giao tranh càng ngày càng nhiều.

  •  
  • Mậu Thân, anh còn nhớ hay anh đã quên? (Huy Phương)
    Vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, Phan Văn Tuấn là một thiếu niên ở tuổi 16, đang học lớp Ðệ Tam, trường tư thục Nguyễn Du, Gia Hội Huế, nhà ở khu Chợ Xép, sát cửa Ðông Ba. Rạng sáng ngày mồng hai Tết, anh cũng như toàn thể dân chúng thành phố Huế nghe nhiều tiếng nổ chát chúa liên hồi, tiếng đạn pháo kích vào thành phố và tiếng súng giao tranh càng ngày càng nhiều.

  •  
  • Quốc thể (Huy Phương)
    Hôm Thứ Tư, 5 Tháng Mười Một, 2008, William J. Kole, một người Mỹ hiện là văn phòng trưởng hãng thông tấn AP tại thành phố Vienne, Áo, nhận được một cái hôn trên xe bus của một thiếu nữ không quen biết, khi người này nhận ra ông là người Mỹ.

  •  
  • Quốc thể (Huy Phương)
    Hôm Thứ Tư, 5 Tháng Mười Một, 2008, William J. Kole, một người Mỹ hiện là văn phòng trưởng hãng thông tấn AP tại thành phố Vienne, Áo, nhận được một cái hôn trên xe bus của một thiếu nữ không quen biết, khi người này nhận ra ông là người Mỹ.

  •  
  • Ticket đầu năm (Huy Phương)
    Ở Mỹ này ai cũng sợ ông cảnh sát và chắc chắn là không ai thương cảnh sát, chữ “cop” thì gọi ra chữ “cớm”. Không phải sợ vì ông oai phong lẫm liệt, súng ống, giày bốt, mô tô kềnh càng hay thỉnh thoảng bắn bậy, phần đông sợ khi ông rút cây viết hơn là rút cây súng. Viết xong, ông lễ phép đứng phía ngoài, thò tay vào xin “sir” chữ ký là thấy gần một tuần lương đi đứt, cho nên không ít “young lady” vừa được trình ký vừa sụt sùi nước mắt, còn lịch sự nghẹn ngào nói mấy chữ “Thank you, Officer”.

  •  
  • Ticket đầu năm (Huy Phương)
    Ở Mỹ này ai cũng sợ ông cảnh sát và chắc chắn là không ai thương cảnh sát, chữ “cop” thì gọi ra chữ “cớm”. Không phải sợ vì ông oai phong lẫm liệt, súng ống, giày bốt, mô tô kềnh càng hay thỉnh thoảng bắn bậy, phần đông sợ khi ông rút cây viết hơn là rút cây súng. Viết xong, ông lễ phép đứng phía ngoài, thò tay vào xin “sir” chữ ký là thấy gần một tuần lương đi đứt, cho nên không ít “young lady” vừa được trình ký vừa sụt sùi nước mắt, còn lịch sự nghẹn ngào nói mấy chữ “Thank you, Officer”.

  •  
  • “Thương quá em bé Việt Nam!” ( Huy Phương)
    Tuần trước mày mò trên net, tôi có đọc được một bài kể chuyện mắt thấy tai nghe của một “Việt kiều” về thăm quê, ký tên Phương Toàn. Bài này chỉ là những ghi nhận tình cờ nho nhỏ trong những ngày ở Việt Nam, nhưng đọc lên thấy xót xa biết là chừng nào.

  •  
  • “Thương quá em bé Việt Nam!” ( Huy Phương)
    Tuần trước mày mò trên net, tôi có đọc được một bài kể chuyện mắt thấy tai nghe của một “Việt kiều” về thăm quê, ký tên Phương Toàn. Bài này chỉ là những ghi nhận tình cờ nho nhỏ trong những ngày ở Việt Nam, nhưng đọc lên thấy xót xa biết là chừng nào.

  •  
  • Nỗi ám ảnh cuối đời (Huy Phương)
    Phiên tòa xét xử người phóng viên Muntazer al-Zaidi, người đã ném hai chiếc giày vào Tổng Thống Bush đã được đình lại cho tới ngày 12 Tháng Ba năm nay. Không những ném giày, y còn gọi ông Bush là con chó, cả hai đều là tội nhục mạ lớn nhất ở Trung Ðông.

  •  
  • Nỗi ám ảnh cuối đời (Huy Phương)
    Phiên tòa xét xử người phóng viên Muntazer al-Zaidi, người đã ném hai chiếc giày vào Tổng Thống Bush đã được đình lại cho tới ngày 12 Tháng Ba năm nay. Không những ném giày, y còn gọi ông Bush là con chó, cả hai đều là tội nhục mạ lớn nhất ở Trung Ðông.

  •  
  • Tạp ghi: Những tiếng còi tàu (Huy Phương)
    Ở Orange County này mỗi đêm khó ngủ mơ màng, tôi thường thức giấc vì tiếng còi tàu vẳng đến, trong đêm vắng tôi còn nghe rõ tiếng bánh xe rên xiết trên đường sắt. Có lúc tôi khó dỗ giấc ngủ trở lại, lan man tôi nhớ những tiếng còi tàu trong những ngày tháng đã qua mau.

  •  
  • Tạp ghi: Những tiếng còi tàu (Huy Phương)
    Ở Orange County này mỗi đêm khó ngủ mơ màng, tôi thường thức giấc vì tiếng còi tàu vẳng đến, trong đêm vắng tôi còn nghe rõ tiếng bánh xe rên xiết trên đường sắt. Có lúc tôi khó dỗ giấc ngủ trở lại, lan man tôi nhớ những tiếng còi tàu trong những ngày tháng đã qua mau.

  •  
  • Vẫn còn có những người tử tế (Huy Phương)
    Hôm qua, trong một khu thương mãi đông người, lúc từ parking lái xe lùi lại, tôi nghe chiếc xe trước mặt đang bóp còi và người lái xe hình như đang nhắm vào tôi. Theo phản xạ tôi đạp thắng, và bực mình đưa hai cánh tay lên phác một cử chỉ khó chịu, có ý muốn bảo mình đã làm gì trái khiến cho tên kia phải nhấn còi. Nhưng chỉ mấy giây sau, tôi nhận ra phía bên kia một chiếc xe cũng đang lùi ra từ chỗ đậu, và nếu tôi không đạp thắng theo phản xạ vì tiếng còi kia thì hai xe đã đụng nhau từ phía sau.

  •  
  • Vẫn còn có những người tử tế (Huy Phương)
    Hôm qua, trong một khu thương mãi đông người, lúc từ parking lái xe lùi lại, tôi nghe chiếc xe trước mặt đang bóp còi và người lái xe hình như đang nhắm vào tôi. Theo phản xạ tôi đạp thắng, và bực mình đưa hai cánh tay lên phác một cử chỉ khó chịu, có ý muốn bảo mình đã làm gì trái khiến cho tên kia phải nhấn còi. Nhưng chỉ mấy giây sau, tôi nhận ra phía bên kia một chiếc xe cũng đang lùi ra từ chỗ đậu, và nếu tôi không đạp thắng theo phản xạ vì tiếng còi kia thì hai xe đã đụng nhau từ phía sau.

  •  
  • Cạn kiệt niềm tin (Huy Phương)
    Tôi may mắn được đến Mỹ trước bạn tôi vài năm, cho nên khi được nhờ đứng ra bảo trợ để bạn tôi và gia đình có thể đến định cư tại vùng đất đông người Việt này tôi rất vui mừng sốt sắng, và sắp xếp chuẩn bị để đón tiếp. Tôi nhận được thư bạn tôi nhiều lần căn dặn về giờ giấc và nhắc nhở tôi đừng... quên đi đón bạn.

  •  
  • Cạn kiệt niềm tin (Huy Phương)
    Tôi may mắn được đến Mỹ trước bạn tôi vài năm, cho nên khi được nhờ đứng ra bảo trợ để bạn tôi và gia đình có thể đến định cư tại vùng đất đông người Việt này tôi rất vui mừng sốt sắng, và sắp xếp chuẩn bị để đón tiếp. Tôi nhận được thư bạn tôi nhiều lần căn dặn về giờ giấc và nhắc nhở tôi đừng... quên đi đón bạn.

  •  
  • Tạp ghi Huy Phương: Bà già lượm lon
    Trong khu chung cư tôi đang ở, hằng ngày vào lúc trời chập chạng tối, tôi thường thấy một người đàn bà Việt Nam đi vào chỗ dựng thùng rác, moi tìm những chiếc lon nhôm hay những chai nước bằng nhựa cho vào một chiếc bao lớn bà mang trên vai. Có hôm tôi bất chợt trông thấy bà thì bà vội vã quay mặt đi, kéo cái nón rộng vành xuống che mặt.

  •  
  • Tạp ghi Huy Phương: Bà già lượm lon
    Trong khu chung cư tôi đang ở, hằng ngày vào lúc trời chập chạng tối, tôi thường thấy một người đàn bà Việt Nam đi vào chỗ dựng thùng rác, moi tìm những chiếc lon nhôm hay những chai nước bằng nhựa cho vào một chiếc bao lớn bà mang trên vai. Có hôm tôi bất chợt trông thấy bà thì bà vội vã quay mặt đi, kéo cái nón rộng vành xuống che mặt.

  •  
  • Về thăm lại nhà tù xưa (Huy Phương)
    Nghị Sĩ John McCain đã trở lại nhà tù Hỏa Lò tại Hà Nội của Cộng Sản, một lần năm 2000 với vợ và con trai, và mới đây vào đầu Tháng Tư, 2009, nơi ông đã trải qua hơn năm năm bị giam cầm (1967-1973). Khi chiếc phi cơ A-4 của ông bị bắn rơi, John McCain nhảy dù xuống hồ Trúc Bạch, bị gãy hai tay và bể đầu gối, bị đâm bằng lưỡi lê, đánh bằng báng súng làm xương vai bị gẫy và hằng trăm người đã bu quanh, lột trần, khạc nhổ vào mặt, đánh và đá ông.

  •  
  • 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
    Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.

  •  
  • Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
    Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.

  •  
  • Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
    Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!

  •  
  • Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
    Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.

  •  
  • Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
    Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.

  •  
  • Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
    Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.

  •  
  • Cha chặt tay con gái
    Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.

  •  
  • Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
    Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.

  •  
  • Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
    Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.

  •  
  • Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
    Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.

  •  
  • Tê giác còn sót ở Việt Nam
    Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.

  •  
  • Cụ Phạm-Đỗ Thành


  •  
  • Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa


  •  
  • Cụ Bà Trương Thị Cầm


  •  
  • KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa


  •  

“Tôi không ch?ng ho?c ?ng h? C?ng S?n.

Tôi ch? là m?t ngh? si.”

(Brian Đoàn)

 

Tôi g?p Brian Đoàn cách dây m?y nam khi Đoàn m? cu?c tri?n lăm “The Unforgotten Ones” g?m 30 b?c ?nh v? Làng Vi?t Nam t?i Palawan, Phi Lu?t Tân ? pḥng h?i Lê Đ́nh Đi?u mà tôi g?i là “Ngôi Làng Bu?n Th?m” khi d?t bút vi?t v? nh?ng c?m xúc c?a ḿnh khi xem cu?c tri?n lăm này. S? thành công c?a Đoàn, dù ch? v?n v?n trong ba muoi b?c ?nh, dă làm cho ngu?i ta c?m nh?n du?c nh?ng ǵ Đoàn mu?n chuy?n d?t d?n ngu?i xem, khi ni?m tuy?t v?ng, u u?n th? hi?n lên t?ng b?c ?nh. Đ? có du?c b? ?nh này, Brian Đoàn dă ph?i di Palawan hai l?n, l?n th? nh?t có nhà tài tr?, l?n th? hai ph?i n? ti?n th? tín d?ng. Đoàn cung bi?t chuy?n di này không nh?m chuy?n thuong măi, nh?ng b?c ?nh trong cu?c tri?n lăm không th? bán du?c cho ai: “Ai l?i treo h́nh m?t ngu?i diên dang tr?n tru?ng t?m trong nhà?”

Đ?i v?i tôi, Brian Đoàn cách dây m?y nam là m?t ngu?i tr? tu?i, có h?c, có chuyên môn, bi?t d?n thân, có tâm huy?t v?i d?t nu?c, kh?i d?u là d? án “Ngu?i Vi?t Luu Vong” mà Đoàn dă th?c hi?n trong m?y nam qua do H?i Van H?c Ngh? Thu?t Vi?t-M? b?o tr?. M?c dù kinh phí r?t h?n ch? nhung Đoàn dă c? g?ng di th?t nhi?u, g?p g? d?ng bào ? kh?p m?i noi trên th? gi?i, Châu M?, Châu Âu, Đông Âu... d? ch?p h́nh và l?y tu li?u.” Brian Đoàn cung dă cho r?ng “l?ch s? c?a m?t dân t?c không ch? là nh?ng tr?n dánh oanh li?t, nh?ng chi?n tích oai hùng. Trong su?t chi?u dài l?ch s? Vi?t Nam v?n c̣n m?t m?ng t?i mà chúng ta c?n soi sáng d? con cháu chúng ta hănh di?n hon v? dân t?c ḿnh. M?ng t?i dó là máu xuong c?a hon n?a tri?u ngu?i b? xác noi bi?n Đông ho?c noi r?ng thiêng nu?c d?c, m?t m?ng t?i d?y nu?c m?t c?a nh?ng ngu?i dang s?ng m?t d?i s?ng d?y co c?c và t?i nh?c”. Brian Đoàn mu?n th? hi?n b?ng h́nh ?nh m?t cu?c “th?p t? chinh d?y máu và nu?c m?t” c?a dân t?c ḿnh mà trong dó anh dă m?t hai ngu?i anh ru?t th?t. (NV 2-25-05).

Dù cu?c g?p g? r?t ng?n ng?i bên trong và ngoài pḥng tri?n lăm “The Unforgotten One”, tôi cung dă ghi nh?n ? Đoàn là m?t ngu?i tr? mu?n ph?ng s?, không h? v? l?i khi Đoàn ng? ư mu?n h?p tác v?i tôi trong lo?t bài “Chân Dung M?t H.O.” v? ph?n h́nh ?nh. Lúc dó cung nhu bây gi? tôi th?y h́nh ?nh chân dung c?a nh?ng ngu?i c?u tù nhân không c?n d?n ph?n ngh? thu?t nhi?u, các anh em l?i ? r?i rác nhi?u ti?u bang, m?t ph?n cu?n sách không có kinh phí, nên không dám làm phi?n d?n thi?n chí c?a Đoàn.

Trong ṿng ba nam ng?n ng?i, tôi th?t v?ng khi th?y Brian Đoàn dă ph?n b?i l?i chính anh và ph?n b?i l?i nh?ng ngu?i dă yêu m?n anh. Th?t t́nh, lâu l?m, dây là l?n tôi nghe l?i tên Brian Đoàn trong cu?c tri?n lăm mang tên “F.O.B.II: Ngh? Thu?t Lên Ti?ng” dă di?n ra t?i tr? s? VAALA t? ngày 9 Tháng Giêng 2009 c?a hon 40 ngh? si m?i và cu, mà Đoàn dă d?n d?u b?ng m?t mui xung kích hay du?c g?i là ngu?i mang m?t trái b?c phá n? tung gi?a c?ng d?ng ngu?i Vi?t t? n?n. Nh?ng tác ph?m h?i h?a c?a Nguyên Khai, Ann Phong, Nguy?n Tr?ng Khôi mà chúng ta dă du?c thu?ng ngo?n nhi?u l?n, l?n này tôi có c?m tu?ng nhu cái v? b?c cho nh?ng ǵ mà ban t? ch?c hay ngu?i ch?n tác ph?m Trâm Lê hay Y Sa mu?n m? ra cho ngu?i khác th?y qua nh?ng tác ph?m m?nh danh là “Ngh? Thu?t Lên Ti?ng”.

Cu?c tri?n lăm du?c d? trù tru?c và ban t? ch?c dă m?i nhi?u ngh? si cùng tri?n lăm du?i m?t ch? d? chung hay dây ch? là m?t cu?c tri?n lăm “t?p l?c” quo góp nhi?u tác ph?m l?i trong m?t th?i gian nào dó d? gây ra nh?ng di?u sóng gió t? h?i nhu th?.

Cung nên nói qua “tác ph?m” Vô Đ? (Untitle) c?a Steven Toly v?i l?i gi?i thích ngu ngo r?ng dó là tu?ng trung cho dân t?c dang b? giam hăm và tr?n áp (v́ sao l?i dùng h́nh ?nh c? vàng VNCH v?i ba s?i dây k?m gai màu d??) hay b?c “Super Fab Beauty Queen” c?a Long T. Bui ch? là don gi?n m?t bích chuong c? d?ng (hay d? kích) t?m thu?ng v?i d?ng ư ghép ba h́nh ?nh c? vàng, hoa h?u và chai thu?c viagara, dù gi?i thích th? nào th́ dó là m?t ác ư không th? tha th?. Đi?u này nói lên di?u ǵ: van hóa h?i ngo?i d?a l?c, ghê t?m? M?t d?a tr? cung bi?t r?ng c?ng d?ng h?i ngo?i, trên phuong di?n d?o d?c, t?t d?p hon n?n van hóa hóa XHCH h?ng ngh́n l?n.

Hai b?c tranh trên và c? “Th? Đ?c, Vi?t Nam” c?a Brian Đoàn không th? g?i là “tác ph?m ngh? thu?t”. Tôi không th?y hay chua hi?u n?i nh?ng ǵ g?i là ngh? thu?t hay s? sáng t?o nào trong này, t?t c? d?u du?c s?p d?t c? ư v?i nh?ng h́nh ?nh mà tác g?a mu?n tŕnh bày, dó là chi?c áo c? d? sao vàng và b?c tu?ng bán thân c?a H? Chí Minh trên m?t chi?c bàn nh? có chung m?t b́nh hoa. Đành r?ng m?t nhà nhi?p ?nh có th? dàn d?ng hay s?p d?t d? ch?n m?t h́nh ?nh du?c ghi nh?n vào cái phút b?t ch?p ung ư nh?t. Nguy?n Ng?c H?nh luôn luôn dàn d?ng trong nh?ng tác ph?m c?a ông, nhung b?c ?nh luôn luôn cho ta th?y “th?t” và gây xúc d?ng. Brian Đoàn dă dàn d?ng, nhung nh?ng v?t th? mà Đoàn mu?n dua ra không có ǵ là tr?u tu?ng, khó hi?u mà trái l?i r?t l? li?u, thi?u ch?t m? thu?t có th? dem l?i cho ngu?i xem m?t c?m xúc nào, n?u không nói là r?t khô c?ng v?i m?t lá c? d? và m?t b?c tu?ng bán thân c?a H? Chí Minh, ch? v?i m?t ch? dích nào dó.

Lan Duong trong ban tuy?n ch?n tác ph?m nói r?ng: “b?c ?nh có lá c? C?ng S?n nhung dó không ph?i là d? xi?n duong ch? d? C?ng S?n mà nhu m?t ki?u th?i trang c?a gi?i tr? Vi?t Nam ngày nay”. Qua nh?ng cu?c ti?p xúc v?i báo chí, Brian Đoàn cung dă kh?ng d?nh dây không ph?i là m?t b?c ?nh nói t?t cho ch? d? C?ng S?n v́ “lá c? dùng d? treo ch? không ph?i dùng d? may áo m?c, tu?ng H? Chí Minh ph?i d? ch? trang tr?ng ch? không ph?i trên bàn an”, là d? nói ngày nay ? Vi?t Nam không ai coi tr?ng nh?ng th? này n?a. L?i ng?y bi?n này nghe ch?ng không ?n. “M?t b?c ?nh không nói t?t cho ch? d? C?ng S?n”! N?u lá c? d? sao vàng này du?c in lên m?t manh áo rách c?a m?t em bé dang lê la trong nh?ng d?ng rác vi d?i d? ki?m an ? Vi?t Nam, hay hi?n di?n trên thân ḿnh m?t em bé b?y, tám tu?i dang ph?i ph?c v? khách làng choi b?ng kh?u dâm ? Kampuchea th́ may ra l?p lu?n c?a Brian Đoàn c̣n nghe du?c.

Brian Đoàn cung dă kh?ng d?nh là “không” khi du?c h?i anh có mu?n g?i m?t thông di?p ǵ d?n cho d?ng huong qua b?c ?nh này không? V?y v?n d? c̣n l?i là ǵ, m?t b?c ?nh không mang tính ch?t ngh? thu?t, không gói ghém m?t thông di?p ǵ g?i cho ngu?i thu?ng ngo?n th́ nó ch? là m?t v?t th? hay h́nh ?nh du?c c?u t?o m?t cách vô h?n.

Ch?c ch?n ban t? ch?c cu?c tri?n lăm và tác gi? dă doán bi?t du?c nh?ng ǵ s? x?y ra khi pḥng tri?n lăm m? c?a v?i m?t b?c ?nh nhu th?. Mu?i nam v? tru?c, VAALA và Brian Đoàn cung không quá nh? d? bi?t d?n v? Tr?n Tru?ng v?i cung m?t lá c? và b?c ?nh H? Chí Minh du?c trung bày trong m?t c?a ti?m tu nhân, ? dây bây gi? nó l?i du?c l?p l?i du?i m?t h́nh th?c khác trong m?t cu?c tri?n lăm m? c?a m?i công chúng vào xem. Cái giá dó không r?, d? ban t? ch?c có th? dánh d?i du?c m?t di?u ǵ có l?i trong dó. Rơ ràng dây là m?t cu?c khiêu khích d?y d?ng ư, thô b?, b?t công và hàm h?, nhu c? t́nh t?o nên m?t th?i di?m b?t ?n trong m?t c?ng d?ng ly huong dang chu?n b? d? dón T?t Nguyên Đán nam nay. Ai là k? th? l?i trong “bi?n c?” này, tôi tu?ng dây là m?t di?u d? hi?u...

“Chúng tôi làm ngh? thu?t và dây là ch? ngh? thu?t lên ti?ng”, dă nhi?u l?n ban t? ch?c kh?ng d?nh nhu v?y, xem nhu dám dông này d?u óc ngu mu?i, b? ám ?nh v? chính tr? và không d? tŕnh d? d? thu?ng th?c ngh? thu?t, nhung li?u nh?ng tác ph?m nhu b?c ?nh c?a Brian Đoàn qua th?i gian s?ng du?c bao nhiêu ngày, nói du?c di?u ǵ d? tr? thành m?t b?c ?nh d? tiêu chu?n ngh? thu?t.

Ch? c̣n l?i là tu?i tr? háo th?ng, s? d?ng cái quy?n t? do phát bi?u d? d?p th?ng vào m?t ngu?i khác mà không kiêng dè ǵ d?n v?t thuong c?a c?ng d?ng mà h? l?n lên và thành ngu?i trong dó. V?n d? c̣n l?i là luong tâm c?a nh?ng ngu?i nhân danh tu?i tr?, nhân danh ngh? thu?t, nhân danh t? do ? x? du?c t? do che ch? này, b?ng không dây là m?t cu?c khiêu khích có s?p d?t và có ch? dích nh?m d?n c?ng d?ng t? n?n h?i ngo?i, làm l?i m?t cu?c tr?c nghi?m l?n chi?m khác, c?a nh?ng th? l?c chính tr? dang mu?n phá nát s? doàn k?t và ư chí ch?ng C?ng c?a ngu?i Vi?t luu vong h?i ngo?i.

B?y v? dân c? d?a phuong dă ra thông báo xin VAALA ngung cu?c tri?n lăm này, Hàm Nguy?n, Đông Xuy?n trong ban t? ch?c dă lên ti?ng, cu?c bi?u t́nh c?a d?ng huong t? n?n C?ng S?n dang di?n ra vào sáng ngày 17 Tháng Giêng 2009, thân ph? c?a Brian Đoàn, m?t ngu?i c?u tù “c?i t?o” hon 10 nam trong nhà tù C?ng S?n, dă xu?t hi?n tru?c công chúng, t? ư bu?n phi?n và ng? ư mu?n Brian Đoàn rút l?i “tác ph?m” c?a anh. Ly nu?c tràn thêm v?i chuy?n r?c r?i v? gi?y phép c?a thành ph? Santa Ana, VAALA dă tuyên b? dóng c?a pḥng tri?n lăm.

Hai tu?n sau pḥng tri?n lăm “FOB II: Art Speaks” dóng c?a t?i Santa Ana, báo The Orange County Register ngày 2 Tháng Hai 2009 loan tin nhi?p ?nh gia Brian Đoàn l?i ti?p t?c tri?n lăm b?c ?nh “c? d?, tu?ng H?” này trong m?t cu?c tri?n lăm khác t?i tru?ng d?i h?c c?ng d?ng Cypress College. Brian Đoàn hoàn toàn ph?n bác l?i t?t c? ư ki?n ch?ng l?i tác ph?m c?a anh. Đi?u t? h?i nh?t là Brian Đoàn dă nói v?i báo The Orange County Register r?ng: “Tôi không ch?ng ho?c ?ng h? C?ng S?n. Tôi ch? là m?t ngh? si.”

Tôi chua nghe Brian Đoàn d?nh nghia th? nào là ngh? si. Ngh? si không ph?i là m?t ngu?i có dôi chân di h?ng m?t d?t, d?ng ngoài l? xă h?i, d?ng trên n?i dau d?n hay h?nh phúc c?a ngu?i khác. Ngu?i ngh? si ch?n nh?ng con du?ng khác nhau nhung v?n có tu cách, cuong v? c?a m?t ngu?i công dân c?a m?t xă h?i, con dân c?a m?t d?t nu?c, ph?i có cái tâm và bi?t ch?ng l?i cái ác. Tôi ti?c là Brian Đoàn dă ph? nh?n chính con ngu?i c?a anh c?a nh?ng ngày “The Unforgotten Ones”. Válav Hazel chính là ngu?i ngh? si l?n c?a nhân lo?i khi bi?t dau cùng cái dau c?a dân t?c, không s? cu?ng quy?n, dă t́nh nguy?n ? l?i cùng v?i ng?c tù c?a d?t nu?c d? làm cu?c “Cách M?ng Nhung”, dem Ti?p Kh?c ra kh?i n?n C?ng S?n, có ai chê ông không ph?i là ngu?i ngh? si? Tr?n D?n, Phùng Quán, Phùng Cung dă b? dày d?a su?t 30 nam, nhung ai tu?c do?t du?c danh xung ngh? si c?a h?. Ngày tru?c du?i ch? d? Vi?t Nam C?ng Ḥa, nhi?u ngu?i mang danh ngh? si dă cho ḿnh là ngu?i trung l?p, d?ng ngoài cu?c chi?n, ch?ng chi?n tranh, nhung khi C?ng S?n vào mi?n Nam m?i th?y cái nh?c nhă, qu? l?y c?a chúng. Ch? trong ch? d? t? do, du?c b?o v? t? do và nhân ph?m, và nhân danh t? do, nh?ng ngu?i này m?i du?c la hét, phá qu?y, bi?u di?n l?p tru?ng, nhung trong ch? d? d?c tài, áp b?c, h? ch? là nh?ng con chiên ngoan ngoăn, thúc th?, hèn nhát di theo con du?ng dă du?c v?ch s?n.

Ph?m Duy d?i màu “t?c kè”, Tr?nh Công Son y?u du?i ph?n b?i, dành r?ng h? là ngh? si, nhung nh?ng ngu?i nhu Tr?m T? Thiêng nói d?n n?i dau c?a dân t?c, ghét C?ng S?n d?n xuong t?y, có ai nói Tr?m T? Thiêng không ph?i là ngh? si?

Có th? nhi?u ngh? si cho r?ng ḿnh không làm chính tr?, nhung dă là con ngu?i ph?i có thái d? chính tr?. Đó là s? ghét b? di?u ác, bi?t di cùng n?i kh? c?a con ngu?i và bi?t tranh d?u cho s? toàn thi?n. N?u không, dây ch? là nh?ng ngu?i l?ng lo, th? l?i nhu cô ca si có th? ki?m ti?n b?ng cách lê gi?ng hát ? c? hai noi, v?i hai ch? quê huong ng?t ngào nhu gi?ng cáo c?a La Fontaine.

Đi?u cu?i cùng, ph?i nói là r?t xót xa khi ph?i nói ra dây. Brian c̣n n? nh?ng n?i nh?c nh?n c?a thân ph? anh v?i mu?i nam tù d? dua anh sang dây, v?i m? anh trong nh?ng ngày g?ng gánh tham ch?ng, nuôi con, v?t v? nuôi anh nên ngu?i, d? r?i mu?n làm m?t ngu?i ngh? si “v? vang”, ph?n b?i quá kh?, “không ch?ng C?ng mà cung không theo C?ng”, nhu con b? hung du?i d?t chui lên. Cái háo th?ng c?a tu?i tr?, cái b?t c?n khinh b? ư ki?n dám dông, trong dó có c? các b?c sinh thành, cái hào quang c?a ngu?i ngh? si ch?ng có nghia ǵ khi con ngu?i không có cái tâm lành, mà có cái d?c ác cào x?i lên v?t thuong c̣n dau d?n c?a ngu?i khác, m?ng m? vào cái c?ng d?ng t? dó ḿnh dă l?n lên.

? dây là x? t? do, Brian Đoàn có quy?n làm nh?ng ǵ anh mu?n, du?c c? vơ bao b?c b?i m?t dám nh? d?ng d?ng, hănh ti?n ḿnh là ngu?i ngh? si l?n c?a nu?c M? t? do, Brian Đoàn b?t d?u say mê quy?n l?c, quy?n l?c phát bi?u. Nhung tru?c m?t tôi, hey! Brian Đoàn, d?i v?i gia d́nh, anh ch? là m?t th?ng con b?t hi?u, d?i v?i c?ng d?ng anh là m?t k? b?t nghia.

Con di?u b? b?t s?i dây mà t? dó nó m?i có th? bay lên, s? không bay cao du?c dâu?

(3 Tháng Hai 2009)

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here