Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Đoán lầm
Vào dịp cuối năm cũ, đầu năm mới, nhà báo thường đưa ra những bài để trước là điểm năm cũ, sau đó là tiên đoán năm mới. Tạp chí The Economist ở Anh chẳng hạn năm nào cũng cho xuất bản một ấn bản đặc biệt tiên đoán về năm tới.
- Ðầu năm lại nói chuyện tương lai (Lê Phan)
Vẫn biết đoán chuyện tương lai là điều khó khăn nhưng nhà báo vẫn có cái tật muốn bàn chuyện tương lai. Hôm nọ tình cờ tôi được nghe một chương trình của đài BBC trong đó bốn phóng viên “lâu đời” của đài BBC được hỏi năm câu hỏi: Theo bạn chuyện gì sẽ là câu chuyện lớn nhất năm 2009? Bạn sẽ trông chờ gì nhất ở năm 2009? Ðiều gì ở năm 2009 mà bạn không muốn thấy xảy ra nhất? Liệu bạn có thể tưởng tượng được việc gì vui nhất cho năm 2009 hay không? Và nếu được quyền chọn để phỏng vấn thì bạn muốn phỏng vấn ai?
- Ðầu năm lại nói chuyện tương lai (Lê Phan)
Vẫn biết đoán chuyện tương lai là điều khó khăn nhưng nhà báo vẫn có cái tật muốn bàn chuyện tương lai. Hôm nọ tình cờ tôi được nghe một chương trình của đài BBC trong đó bốn phóng viên “lâu đời” của đài BBC được hỏi năm câu hỏi: Theo bạn chuyện gì sẽ là câu chuyện lớn nhất năm 2009? Bạn sẽ trông chờ gì nhất ở năm 2009? Ðiều gì ở năm 2009 mà bạn không muốn thấy xảy ra nhất? Liệu bạn có thể tưởng tượng được việc gì vui nhất cho năm 2009 hay không? Và nếu được quyền chọn để phỏng vấn thì bạn muốn phỏng vấn ai?
- Hoài cổ (Lê Phan)
Mỗi dân tộc quả là có một đặc tính. Nếu người Mỹ thích cái mới thì ngược lại ở Anh, người ta chuộng cái cũ. Hai bên đều có cái lý của họ, nhưng khi đi đến thái cực thì quả là nực cười.
- Hoài cổ (Lê Phan)
Mỗi dân tộc quả là có một đặc tính. Nếu người Mỹ thích cái mới thì ngược lại ở Anh, người ta chuộng cái cũ. Hai bên đều có cái lý của họ, nhưng khi đi đến thái cực thì quả là nực cười.
- Âu châu và Guantanamo (Lê Phan)
Nếu có một vấn đề mà toàn thể Âu Châu tỏ ra bất đồng với Hoa Kỳ mạnh mẽ nhất trong những năm tháng sau ngày 11 tháng 9 thì đó hẳn phải là trại tù ở căn cứ Guantanamo. Âu Châu cho trại tù này là tiêu biểu của một thái độ “bắt nạt” của cường quốc duy nhất sử dụng tra tấn để đạt được những lời thú tội từ các nghi phạm khủng bố. Toàn thể Âu Châu muốn Hoa Kỳ đóng cửa trại tù này.
- Âu châu và Guantanamo (Lê Phan)
Nếu có một vấn đề mà toàn thể Âu Châu tỏ ra bất đồng với Hoa Kỳ mạnh mẽ nhất trong những năm tháng sau ngày 11 tháng 9 thì đó hẳn phải là trại tù ở căn cứ Guantanamo. Âu Châu cho trại tù này là tiêu biểu của một thái độ “bắt nạt” của cường quốc duy nhất sử dụng tra tấn để đạt được những lời thú tội từ các nghi phạm khủng bố. Toàn thể Âu Châu muốn Hoa Kỳ đóng cửa trại tù này.
- Về quê ăn Tết (Lê Phan)
Bất cứ một người Việt nào hiện đang sống ở hải ngoại khi nói đến về quê ăn Tết hẳn lại nghĩ ngay đến quê nhà ở Việt Nam. Hình ảnh ngày Tết quê hương là hình ảnh của ký ức, vô cùng đầm ấm và đẹp đẽ. Nhưng nhiều khi chúng ta bị ký ức đánh lừa.
- Về quê ăn Tết (Lê Phan)
Bất cứ một người Việt nào hiện đang sống ở hải ngoại khi nói đến về quê ăn Tết hẳn lại nghĩ ngay đến quê nhà ở Việt Nam. Hình ảnh ngày Tết quê hương là hình ảnh của ký ức, vô cùng đầm ấm và đẹp đẽ. Nhưng nhiều khi chúng ta bị ký ức đánh lừa.
- Không biết cười (Lê Phan)
Tuần này đến phiên ông Ôn Gia Bảo, thủ tướng của Bắc Kinh bị ném giày. Kể từ ngày ông nhà báo Muntadhar al-Zeidi ném giày vào cựu Tổng Thống George W. Bush đến nay, cử chỉ phản đối này đã được nhiều người bắt chước thành ra cũng chẳng có gì lạ cả. Lạ chăng là phản ứng của chính phủ, báo chí và các blog ở Trung Quốc. Thay vì đùa giỡn, họ tức tối và tỏ ra rất hằn học. Nhưng thật ra chuyện đó cũng chẳng có gì là lạ cả.
- Không biết cười (Lê Phan)
Tuần này đến phiên ông Ôn Gia Bảo, thủ tướng của Bắc Kinh bị ném giày. Kể từ ngày ông nhà báo Muntadhar al-Zeidi ném giày vào cựu Tổng Thống George W. Bush đến nay, cử chỉ phản đối này đã được nhiều người bắt chước thành ra cũng chẳng có gì lạ cả. Lạ chăng là phản ứng của chính phủ, báo chí và các blog ở Trung Quốc. Thay vì đùa giỡn, họ tức tối và tỏ ra rất hằn học. Nhưng thật ra chuyện đó cũng chẳng có gì là lạ cả.
- Chuyện thời thế (Lê Phan)
Hôm đầu tuần, tại Ủy Ban Dịch Vụ Tài Chánh Hạ Viện, tám vị CEO của tám đại ngân hàng Hoa Kỳ đã phải đối diện với các vị dân cử. Cũng đầu tuần này, các vị CEO của các đại ngân hàng Anh Quốc cũng “bị” phải ra điều trần trước Ủy Ban Tài Chánh Hạ Viện Anh. Cả hai bên bờ Ðại Tây Dương, các vị tổng quản trị của các ngân hàng đều bị đặt câu hỏi về tiền thưởng bonus, về lương hướng và về những hành động của họ đã dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chánh mở đầu cho khủng hoảng kinh tế và nay đang đưa chúng ta đến trên bờ vực thẳm của suy thoái kinh tế.
- Chuyện thời thế (Lê Phan)
Hôm đầu tuần, tại Ủy Ban Dịch Vụ Tài Chánh Hạ Viện, tám vị CEO của tám đại ngân hàng Hoa Kỳ đã phải đối diện với các vị dân cử. Cũng đầu tuần này, các vị CEO của các đại ngân hàng Anh Quốc cũng “bị” phải ra điều trần trước Ủy Ban Tài Chánh Hạ Viện Anh. Cả hai bên bờ Ðại Tây Dương, các vị tổng quản trị của các ngân hàng đều bị đặt câu hỏi về tiền thưởng bonus, về lương hướng và về những hành động của họ đã dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chánh mở đầu cho khủng hoảng kinh tế và nay đang đưa chúng ta đến trên bờ vực thẳm của suy thoái kinh tế.
- Nếu... (Lê Phan)
Hồi trước năm 1975, nhà văn Nguyễn Mạnh Côn có viết một cuốn truyện mang cái tên Ba Người Lính Nhảy Dù Lâm Nạn, một cuốn truyện khoa học giả tưởng trong đó ba quân nhân nhảy dù đã tình cờ vượt thời gian trở lại quá khứ.
- Nếu... (Lê Phan)
Hồi trước năm 1975, nhà văn Nguyễn Mạnh Côn có viết một cuốn truyện mang cái tên Ba Người Lính Nhảy Dù Lâm Nạn, một cuốn truyện khoa học giả tưởng trong đó ba quân nhân nhảy dù đã tình cờ vượt thời gian trở lại quá khứ.
- Nói chuyện với Nga (Lê Phan)
Hôm Thứ Tư vừa qua, hội nghị bộ trưởng ngoại giao Liên Minh Bắc Ðại Tây Dương Nato, dưới sự thúc đẩy của Hoa Kỳ và sự “đồng lõa” của Ðức và Pháp, đã đơn phương tuyên bố sẽ tái tục đối thoại với Liên Bang Nga qua Hội Ðồng Nato-Nga, một tổ chức tham vấn đã bị đình chỉ hoạt động để phản đối cuộc xâm lăng và chia đôi Georgia của Nga.
- Nói chuyện với Nga (Lê Phan)
Hôm Thứ Tư vừa qua, hội nghị bộ trưởng ngoại giao Liên Minh Bắc Ðại Tây Dương Nato, dưới sự thúc đẩy của Hoa Kỳ và sự “đồng lõa” của Ðức và Pháp, đã đơn phương tuyên bố sẽ tái tục đối thoại với Liên Bang Nga qua Hội Ðồng Nato-Nga, một tổ chức tham vấn đã bị đình chỉ hoạt động để phản đối cuộc xâm lăng và chia đôi Georgia của Nga.
- Những kẻ không nhà (Lê Phan)
Hẳn nói đến kẻ không nhà là chúng ta nghĩ đến những người mà chúng ta thường gặp ở các thành phố lớn của thế giới, nhưng con người hình hài bệ rạc, sống lang thang ở xó đường, góc phố, những kẻ bần cùng của xã hội, nhưng con người đã bị xã hội gạt sang một bên.
- Những kẻ không nhà (Lê Phan)
Hẳn nói đến kẻ không nhà là chúng ta nghĩ đến những người mà chúng ta thường gặp ở các thành phố lớn của thế giới, nhưng con người hình hài bệ rạc, sống lang thang ở xó đường, góc phố, những kẻ bần cùng của xã hội, nhưng con người đã bị xã hội gạt sang một bên.
- Chính trị tàu chiến hay là Binh pháp Tôn Tử (Lê Phan)
“Gunboat diplomacy” tức chính trị tàu chiến là một danh từ đã được gán cho chính sách ngoại giao của Lord Palmerston, bộ trưởng ngoại giao, khi đế quốc Anh của Nữ Hoàng Victoria đang chế ngự thế giới. Tôn Tử Binh Pháp là tác phẩm nổi tiếng của chiến lược gia thời Xuân Thu Chiến Quốc.
- Chính trị tàu chiến hay là Binh pháp Tôn Tử (Lê Phan)
“Gunboat diplomacy” tức chính trị tàu chiến là một danh từ đã được gán cho chính sách ngoại giao của Lord Palmerston, bộ trưởng ngoại giao, khi đế quốc Anh của Nữ Hoàng Victoria đang chế ngự thế giới. Tôn Tử Binh Pháp là tác phẩm nổi tiếng của chiến lược gia thời Xuân Thu Chiến Quốc.
- Đồng Đô la vẫn là số 1 (Lê Phan)
Hôm đầu tuần, ông Châu Tiểu Tuyền, thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Trung Quốc đã gây nhiều ồn ào khi một bài luận văn của ông được Bắc Kinh cho phổ biến cả bằng Anh văn lẫn Hoa văn, trong đó ông đề nghị thành lập một đồng tiền dự trữ mới cho thế giới do Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF điều hành.
- Đồng Đô la vẫn là số 1 (Lê Phan)
Hôm đầu tuần, ông Châu Tiểu Tuyền, thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Trung Quốc đã gây nhiều ồn ào khi một bài luận văn của ông được Bắc Kinh cho phổ biến cả bằng Anh văn lẫn Hoa văn, trong đó ông đề nghị thành lập một đồng tiền dự trữ mới cho thế giới do Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF điều hành.
- Phải chăng đã hết thời của “cách mạng”? (Lê Phan)
Thế là Hội Nghị Thượng đỉnh G20 tại Luân Ðôn đã kết thúc. Các vị lãnh tụ đã tự khen thưởng “cứu nguy” được cho thế giới. Quần áo của các phu nhân đã được bàn luận và khen chê. Tiệc đã tàn và khách đã ra về. Nhưng có một điều mà hội nghị thượng đỉnh lần này khác với những hội nghị thượng đỉnh kinh tế khác: Số người biểu tình đã không đông như thường lệ và đại đa số đã tỏ ra rất hòa hoãn. Phải chăng đó chỉ vì hội nghị tổ chức ở Luân Ðôn hay là tại thời của “cách mạng” đã qua?
- Phải chăng đã hết thời của “cách mạng”? (Lê Phan)
Thế là Hội Nghị Thượng đỉnh G20 tại Luân Ðôn đã kết thúc. Các vị lãnh tụ đã tự khen thưởng “cứu nguy” được cho thế giới. Quần áo của các phu nhân đã được bàn luận và khen chê. Tiệc đã tàn và khách đã ra về. Nhưng có một điều mà hội nghị thượng đỉnh lần này khác với những hội nghị thượng đỉnh kinh tế khác: Số người biểu tình đã không đông như thường lệ và đại đa số đã tỏ ra rất hòa hoãn. Phải chăng đó chỉ vì hội nghị tổ chức ở Luân Ðôn hay là tại thời của “cách mạng” đã qua?
- Câu Chuyện Cuối Tuần (Lê Phan)
Nếu quí vị đọc báo, nhất là các báo lá cải trên thế giới, thì quí vị sẽ không biết là đã có Hội Nghị Thượng Ðỉnh của khối G20 ở Luân Ðôn tuần trước. Hay đúng hơn, hội nghị quan trọng để giải quyết vấn đề kinh tế cho thế giới chỉ là cái cớ để báo chí bàn ra tán vào về các vị đệ nhất phu nhân.
- Câu Chuyện Cuối Tuần (Lê Phan)
Nếu quí vị đọc báo, nhất là các báo lá cải trên thế giới, thì quí vị sẽ không biết là đã có Hội Nghị Thượng Ðỉnh của khối G20 ở Luân Ðôn tuần trước. Hay đúng hơn, hội nghị quan trọng để giải quyết vấn đề kinh tế cho thế giới chỉ là cái cớ để báo chí bàn ra tán vào về các vị đệ nhất phu nhân.
- Chuyện súc vật (Lê Phan)
Xin nói ngay đây chỉ là chuyện về súc vật chứ không phải là loại chuyện ngụ ngôn kiểu “Trại Súc Vật” của George Orwell. Và súc vật đây là mấy con vật cưng của các nhân vật quan trọng của thế giới.
- Chuyện súc vật (Lê Phan)
Xin nói ngay đây chỉ là chuyện về súc vật chứ không phải là loại chuyện ngụ ngôn kiểu “Trại Súc Vật” của George Orwell. Và súc vật đây là mấy con vật cưng của các nhân vật quan trọng của thế giới.
- Câu chuyện dân chủ (Lê Phan)
Hôm nọ tôi có dịp gặp một số bạn bè vốn đã từng sống những ngày hậu 1975 với nhau ở Sài Gòn sau ngày đổi chủ. Ðều là những kẻ tự nhận mình là “The last of the Mohicans”, những người cuối cùng của Bộ lạc Mohican, những người miền Nam của chế độ Cộng Hòa còn sống sót sau những năm tháng tù đày, đói kém, chật vật để đến được thời đổi mới. Nay thì mỗi người một ngả. Kẻ còn ở lại Việt Nam, người đã ra ngoại quốc.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Một ngày trước khi hồ sơ được đưa ra cho công chúng, thành phố mời gia đình nạn nhân đến xem trước. Ra khỏi sở cảnh sát, ông Vinh Phạm, thân phụ của Daniel (tên tiếng Việt là Sơn), quá xúc động và không nhấc điện thoại của ai cả, theo lời ông nói với báo chí. Ông Vinh Phạm tỏ ý uất ức vì con ông bị “xử tử hình” với 12 viên đạn. Toàn bộ hồ sơ cho thấy cảnh sát nhiều lần lớn tiếng ra lệnh “buông dao ra” nhưng ngược lại Daniel tiếp tục giơ dao sấn đến gần hai cảnh sát viên có mặt tại hiện trường, khiến họ nổ súng.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Một ngày trước khi hồ sơ được đưa ra cho công chúng, thành phố mời gia đình nạn nhân đến xem trước. Ra khỏi sở cảnh sát, ông Vinh Phạm, thân phụ của Daniel (tên tiếng Việt là Sơn), quá xúc động và không nhấc điện thoại của ai cả, theo lời ông nói với báo chí. Ông Vinh Phạm tỏ ý uất ức vì con ông bị “xử tử hình” với 12 viên đạn. Toàn bộ hồ sơ cho thấy cảnh sát nhiều lần lớn tiếng ra lệnh “buông dao ra” nhưng ngược lại Daniel tiếp tục giơ dao sấn đến gần hai cảnh sát viên có mặt tại hiện trường, khiến họ nổ súng.
- Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn
Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Giáo sư Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Bà Nguyễn Phương Lan (Cảm Tạ)
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Anh Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Ông Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
|
Ch? kho?ng hai nam tru?c, dã có lúc m?t s? nhà bình lu?n nói là thang b?ng kinh t? th? gi?i dã di d?n ch? là ngay c? n?u Hoa K? có di vào suy thoái thì Á Châu, nh?t là Trung Qu?c và Nh?t B?n có th? d?ng ra thay th? làm d?ng co cho kinh t? th? gi?i. Ngay d?u nam ngoái, ? Âu Châu v?n còn nh?ng ngu?i nói là chính kh?i d?ng Euro và Liên Hi?p Âu Châu s? tách r?i kh?i nh?ng v?n d? kinh t? c?a Hoa K? và s? giúp duy trì ?n d?nh cho n?n kinh t? th? gi?i. Nhung nay thì không th?y ai nói d?n di?u dó n?a.
M?t nhà bình lu?n dã dí d?m nh?n xét: Mu?n th?y n?n kinh t? Hoa K? th?c s? b?nh ho?n d?n m?c nào chúng ta ph?i nhìn ra ngo?i qu?c. S? vi?c d?t nhiên ngu?i dân M? t? ch?i chi tiêu dang gây kh?ng ho?ng t? Nh?t B?n d?n Trung Qu?c ? Á Châu d?n Ð?c ? Âu Châu. Và d?t nhiên nh?ng bi?u d? khác bi?t nhau gi?a m?c tiêu th? c?a ngu?i dân Hoa K? và m?c xu?t c?ng c?a Nh?t B?n, Trung Qu?c và Ð?c Qu?c d?u b?t ng? gi?ng nhau, di xu?ng ? m?t m?c d? chóng m?t. Xu?t c?ng ? Nh?t gi?m d?n m?t m?c k? l?c 46% tính toàn nam. M?t nhà phân tích c?a Societé Générale dã b?t cu?i khi nh?ng th?ng kê t? Trung Qu?c du?c dua ra, b?i theo ông ta, h?n là con s? s?t gi?m c?a B?c Kinh cung t? b?ng hay hon Nh?t B?n n?a. Ð?c, qu?c gia d?u t?u c?a kh?i Euro, l?i cung là m?t qu?c gia l? thu?c vào xu?t c?ng. Xu?t c?ng chi?m d?n m?t n?a GDP c?a Ð?c, thành ra khi xu?t c?ng gi?m 7.3% trong riêng Tháng Giêng v?a qua, n?n kinh t? giàu có nh?t Âu Châu dang lâm nguy.
Ði?u nh?ng nhà bình lu?n và nh?ng chính tr? gia c?a nhi?u qu?c gia trên th? gi?i nay d?t nhiên m?i l?i khám phá ra là ít nh?t trong tuong lai g?n Hoa K? v?n là No. One. T?t c? nh?ng l?i nói là Hoa K? dã d?n ngày m?t v? trí d?c tôn nay không nghe th?y n?a. Hi?n nay t?t c? con m?t th? gi?i không d? d?n vào Tokyo, B?c Kinh, Brussels, Berlin hay Moscow, mà dang chú m?c vào Hoa K?. M?i ngu?i d?u trông d?i vào Hoa K? d? dua th? gi?i ra kh?i cu?c kh?ng ho?ng kinh t? hi?n nay.
M?t nhà bình lu?n trên t? New York Times nh?n xét: Trong vòng 50 nam nay chua bao gi? chúng ta (ngu?i M?) c?m th?y mình y?u d?n th?, ?y v?y mà chua bao gi? trong vòng 50 nam nay, th? gi?i l?i c?m th?y Hoa K? quan tr?ng d?n th?.
Trong khi qu? dúng là t? sau Chi?n Tranh Lanh k?t thúc d?n nay, nh?ng nhà trí th?c, nh?ng nhà bình lu?n, nh?t là ? Âu Châu, than phi?n là Hoa K? hùng m?nh quá. Nhung bây gi? d?t nhiên không th?y ai than phi?n c?. Có l? là vì h?u h?t m?i ngu?i công nh?n ch? có Hoa K? h?i ph?c l?i n?n kinh t? thì m?i có kh? nang kéo du?c n?n kinh t? toàn c?u ra kh?i m?t cu?c kh?ng ho?ng tr?m tr?ng, có th? d?n d?n bi?n d?ng chính tr?. Th?t d? nói d?n Hoa K? quá hùng m?nh khi không ph?i s?ng trong m?t th? gi?i mà Hoa K? quá y?u. Và vào lúc này, di?u mà m?i ngu?i dang s? là Hoa K? không d? m?nh ch? không ph?i là Hoa K? quá m?nh.
Cung có th? trong thâm tâm m?i ngu?i trên th? gi?i bây gi? dã ý th?c r?ng m?t th? gi?i không có Hoa K? ch? ng? không có nghia là m?t th? gi?i không có ai ch? ng? hay dúng hon không có ai khác t?t hon ch? ng?. Ðó s? là m?t th? gi?i không có lãnh d?o. C? Nga l?n Trung Qu?c d?u không có d? ý chí cung nhu phuong ti?n d? trông nom cho l?i ích c?a toàn th? gi?i nhu Hoa K? v?n bình thu?ng cung c?p. Cái g?i là Liên Hi?p Âu Châu ngày càng l? di?n là m?t t?p h?p c?a các qu?c gia mà quy?n l?i qu?c gia v?n du?c d?t cao hon quy?n l?i c?a Liên Hi?p.
? m?t khía c?nh nào dó, th? gi?i dã v?a tr?i qua kho?ng m?t tháng tr?i nhu v?y khi T?ng Th?ng Bush s?p mãn nhi?m mà T?ng Th?ng Obama chua c?m quy?n. Trong giai do?n dó, th? gi?i qu? là c?m th?y thi?u lãnh d?o. Khi Mumbai b? kh?ng b? t?n công, khi Israel t?n công vào gi?i Gaza, ai n?y d?u ngóng v? Hoa K? ch? d?i.
Và có l? cung vì ý th?c du?c di?u dó, nên m?c d?u Hoa K? dang g?p kh?ng ho?ng kinh t?, m?t s? kh?ng ho?ng do chính n? n?n x?u c?a Hoa K? t?o nên, nhung c? th? gi?i nay l?i quay tr? l?i s? an toàn c?a d?ng dô la.
M?t viên ch?c Nam Hàn, trong lúc tâm s? v?i m?t nhà báo tháp tùng phái doàn c?a bà Clinton, dã kh?ng d?nh “Không có qu?c gia nào trên th? gi?i có th? thay th? Hoa K?. Hoa K? v?n là s? 1 v? quân s?, s? 1 v? kinh t?, s? 1 v? thúc d?y nhân quy?n và s? 1 v? lý tu?ng. Ch? có Hoa K? m?i có th? lãnh d?o th? gi?i. Không có qu?c gia nào có th? thay th?. Trung qu?c không th? làm du?c di?u dó. Âu Châu thì quá chia r?, v? l?i kh? nang quân s? c?a Âu Châu quá y?u kém. Thành ra ch? có Hoa K?. Chúng ta chua bao gi? s?ng ? m?t th? gi?i don c?c b?ng giai do?n hi?n nay.”
Ngu?i Á Châu có th? b?c mình vì dã t?ng b? Hoa K? “d?y d?” khi h? tr?i qua cu?c kh?ng ho?ng kinh t? h?i cu?i th?p niên 1990. Âu Châu có th? khó ch?u khi Hoa K? vung vít vay ti?n c?u nguy kinh t?. Nhung t?t c? m?i ngu?i d?u c?u mong sao Hoa K? thành công trong vi?c ph?c h?i l?i n?n kinh t?.
Nhà bình lu?n c?a t? New York Times k? l?i là trong nh?ng câu chuyên ? Seoul, nhi?u ngu?i, t? các nhà kinh doanh d?n các nhà báo, d?u t? ra r?t lo l?ng. H? h?i ông ta là có qu? th?t là Hoa K? không bi?t d?i phó ra sao v?i tình hình, hay là t? hon n?a, h? bi?t nhung v?n d? l?n hon là h? tu?ng.
Và di nhiên t?t c? m?i ngu?i d?u lo là Hoa K? s? theo du?i con du?ng b?o v? m?u d?ch, b?i n?u chuy?n dó x?y ra thì h? th?ng m?u d?ch toàn c?u s? s?p d?. Ông Lee Hong-koo, m?t c?u d?i s? Nam Hàn t?i Hoa K?, gi?i thích “Không ai có th? thay th? Hoa K?. Không có s? lãnh d?o c?a Hoa K? là không có lãnh d?o. Ði?u dó d?t m?t gánh n?ng r?t l?n lên ngu?i dân Hoa K? ph?i có hành d?ng tích c?c. Quí v? không th? b? lôi cu?n vào con du?ng qu?c gia quá khích. V?n bi?t khi m?i s? khó khan, ngu?i ta thu?ng r?t d? b? lôi cu?n tr? thành qu?c gia quá khích. Và trong th? gi?i kinh t?, qu?c gia quá khích s? tr? thành b?o h? m?u d?ch. Chúng tôi r?t m?ng khi T?ng th?ng Obama không theo con du?ng dó. Ngu?i dân M?, dân t?c M?, ph?i hi?u là ni?m hy v?ng và s? trông d?i c?a t?t c? các dân t?c khác nay d?t trên vai h?.”
Di nhiên làm lãnh d?o m?t l?m, nhung dó là thân ph?n cu?ng qu?c d?c tôn.
Lê Phan |