Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Bài 2: tiếp theo)
Chuyện người Ðài Loan không thích người khác gọi họ là người Trung Hoa là một câu chuyện dài giống như lịch sử cận đại của hòn đảo Formosa. Tôi không dùng cái mốc là một thời điểm nào đó khi đảo Ðài Loan bị ngoại thuộc mà dùng thời điểm là năm 1949
- Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Bài 2: tiếp theo)
Chuyện người Ðài Loan không thích người khác gọi họ là người Trung Hoa là một câu chuyện dài giống như lịch sử cận đại của hòn đảo Formosa. Tôi không dùng cái mốc là một thời điểm nào đó khi đảo Ðài Loan bị ngoại thuộc mà dùng thời điểm là năm 1949
- Hai cha con, cùng chiến tuyến, hai mặt trận (kỳ 5)
Ngày 30 Tháng Tư hàng năm luôn gợi nhớ cho chúng ta ít nhiều kỷ niệm. Chẳng bao giờ chúng ta có thể thanh thản với chính mình bởi những hồi ức không hẹn mà trở về như những cơn sóng biển bất tận của đại dương.
- Hai cha con, cùng chiến tuyến, hai mặt trận (kỳ cuối)
Ngày 30 Tháng Tư hàng năm luôn gợi nhớ cho chúng ta ít nhiều kỷ niệm. Chẳng bao giờ chúng ta có thể thanh thản với chính mình bởi những hồi ức không hẹn mà trở về như những cơn sóng biển bất tận của đại dương.
- Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Kỳ 3)
Cơ quan Taiwan Foundation For Democracy là một cơ quan mà cơ sở vật chất còn khiêm tốn, gồm một tòa nhà hai tầng lầu được dùng làm nơi để tiếp khách, họp, thuyết trình và một vài phòng làm việc của các thiện nguyện viên
- Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Bài 4)
Ðài Loan cải cách dân chủ để làm gia tăng sức mạnh chính trị để tiếng nói của họ mạnh hơn trên trường quốc tế. Theo tôi, có nhiều lý do để Ðài Loan phải đẩy mạnh điều mà họ gọi là “cuộc cách mạng dân chủ”.
- Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (bài 5)
Mặc dù đến Ðài Loan lần này, được cơ hội nghe ngóng những vấn đề chính trị phức tạp, dường như ai trong số những nhà báo Việt ngữ có mặt tại Ðài Loan trong chuyến đi cũng chú ý tìm hiểu bằng những liên lạc riêng tư vấn đề người Ðài Loan lấy vợ là người nước ngoài
- Đài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Bài 6)
Ký giả Joe Cheng viết trên tờ Taiwan Review rằng, những cô dâu từ các nước Đông Nam Á, nhất là Việt Nam, đến Đài Loan để khởi sự cuộc đời mới gặp rất nhiều khó khăn, khó khăn do khách quan cũng có mà do chủ quan cũng có
- Chợ: Tầng 1 bán thuốc kích dục; tầng 2, 3 mại dâm (Phóng sự đặc biệt của Người Việt từ biên giới Việt-Trung)
Hà Khẩu nằm ở ranh giới giữa Việt Nam (Lào Cai) và Trung Quốc. Hàng năm, khách du lịch đổ về Lào Cai nhiều nên người Việt Nam đến Hà Khẩu rất đông
- Chợ: Tầng 1 bán thuốc kích dục; tầng 2, 3 mại dâm (Phóng sự đặc biệt của Người Việt từ biên giới Việt-Trung)
Hà Khẩu nằm ở ranh giới giữa Việt Nam (Lào Cai) và Trung Quốc. Hàng năm, khách du lịch đổ về Lào Cai nhiều nên người Việt Nam đến Hà Khẩu rất đông
- Vượt Lào Cai, qua Trung Quốc chơi (Kỳ I)
Sapa là một trong những địa điểm thu hút đông đảo du khách nhất tại Việt Nam. Chính vì thế, cửa khẩu Lào Cai nằm ngay tại trung tâm tỉnh Lào Cai, đường lên Sapa lúc nào cũng nườm nượp khách ra vào.
- Vượt Lào Cai, qua Trung Quốc chơi (Kỳ I)
Sapa là một trong những địa điểm thu hút đông đảo du khách nhất tại Việt Nam. Chính vì thế, cửa khẩu Lào Cai nằm ngay tại trung tâm tỉnh Lào Cai, đường lên Sapa lúc nào cũng nườm nượp khách ra vào.
- Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Kỳ 8)
Trong bữa tiệc do Bộ Ngoại Giao khoản đãi phái đoàn dân cử gốc Việt Nam quận Cam và báo chí, tôi có dịp hỏi nhiều nhân viên ngoại giao về tình hình các cô dâu người Việt Nam
- Vượt Lào Cai, qua Trung Quốc chơi (Kỳ II)
Trong khi chúng tôi đang phân vân chưa biết thỏa thuận giá dịch vụ thông hành ra sao, “anh dịch vụ” chạy đon đả khắp nơi để chào mời khách. Một cặp vợ chồng người Thừa Thiên-Huế nhanh tay trao 200,000 đồng cho một anh dịch vụ và nhận lại hai quyển sổ xanh “giấy thông hành.”
- Vượt Lào Cai, qua Trung Quốc chơi (Kỳ II)
Trong khi chúng tôi đang phân vân chưa biết thỏa thuận giá dịch vụ thông hành ra sao, “anh dịch vụ” chạy đon đả khắp nơi để chào mời khách. Một cặp vợ chồng người Thừa Thiên-Huế nhanh tay trao 200,000 đồng cho một anh dịch vụ và nhận lại hai quyển sổ xanh “giấy thông hành.”
- Ký sự nhân vật: Bắt phong trần phải phong trần - Kỳ 2
Nếu ví người nghệ sĩ sáng tác như ‘chàng tuổi trẻ gan dạ trên ba chiếc đu bay’ như vậy thì trong lúc nôn nả tìm cách đưa tác phẩm ra công chúng, nhiều người trong chúng tôi ưa quên rằng dưới ba chiếc đu bay ấy không có lưới an toàn
- Phóng sự từ sân bay Vĩnh Long (cũ): Tìm sự sống trên bom đạn
... Vì cái ăn, sinh mạng của hàng trăm con người đang bị treo lơ lửng bên những hố bom chờ nổ trong sự bất lực của chính quyền địa phương.
- Ðài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (Bài 9)
Thật ra, cho đến nay, có rất ít tài liệu thống kê về số công nhân sang làm lao động theo khế ước tại những nhà máy ở Ðài Loan. Nhưng theo con số ước lượng từ phía chính phủ Việt Nam cũng như từ chính phủ Ðài Bắc, con số này trong khoảng từ 85 đến 90 ngàn người
- Đài Loan: leo cao hơn để nhìn xa hơn (kỳ 10)
Ðiều gì làm cho Ðài Loan, một hòn đảo nhỏ chưa được bằng nửa móng tay nếu người ta coi Hoa Lục là một bàn tay, đứng vững được. Dĩ nhiên, dù lực lượng quân sự Ðài Loan khá mạnh và tối tân, nhưng so với Hoa Lục thì chẳng thấm vào đâu.
- Những mảnh đời bán báo dạo ở Sài Gòn
Sài Gòn, thành phố đông dân nhất Việt Nam, cũng là nơi quy tụ nhiều tờ báo bán chạy nhất nước. Có lẽ, do dân Sài Gòn thích đọc báo và bàn chuyện... thời sự. Dân thích đọc báo, nghề bán báo... dạo cũng phát triển, nuôi sống một lực lượng lao động lớn. Nghề bán báo “dạo” không thể thiếu trong đời sống thị thành của người Sài Gòn
- Về thăm Đồng Bằng Sông Cửu Long
Rời Sài Gòn từ buổi sáng sớm, khi chưa có những rối loạn xe cộ và ồn ào tiếng động. Theo quốc lộ 1A đi về hướng tây nam, qua các tỉnh Long An, Tiền Giang qua huyện Cái Bè, đổi qua tỉnh lộ 30 tới Ðồng Tháp. Do đường chưa tốt lại sợ bị công an “bắn” (tốc độ xe) nên nhiều đoạn tài xế phải chạy chậm lại, phải mất hơn sáu giờ để qua một đoạn đường chỉ hơn 200km. Trên đường luôn luôn thấy cảnh tài xế những chiếc xe đò chạy ngược chiều, đưa tay ra dấu. Bàn tay chúc xuống là phía trước không có công an phục kích, bác tài lại yên tâm nhấn ga “phá rào” để vượt qua đoạn đường có giới hạn tốc độ. Vi phạm luật lưu thông không chỉ bị phạt tiền rất nặng, lại thêm bị bấm lỗ trên bằng lái xe, ba lỗ là mất bằng, nên đã làm chùn chân cả những tay lái giang hồ liều mạng tự nhận là rất “bản lãnh.”
- Về thăm Đồng Bằng Sông Cửu Long
Rời Sài Gòn từ buổi sáng sớm, khi chưa có những rối loạn xe cộ và ồn ào tiếng động. Theo quốc lộ 1A đi về hướng tây nam, qua các tỉnh Long An, Tiền Giang qua huyện Cái Bè, đổi qua tỉnh lộ 30 tới Ðồng Tháp. Do đường chưa tốt lại sợ bị công an “bắn” (tốc độ xe) nên nhiều đoạn tài xế phải chạy chậm lại, phải mất hơn sáu giờ để qua một đoạn đường chỉ hơn 200km. Trên đường luôn luôn thấy cảnh tài xế những chiếc xe đò chạy ngược chiều, đưa tay ra dấu. Bàn tay chúc xuống là phía trước không có công an phục kích, bác tài lại yên tâm nhấn ga “phá rào” để vượt qua đoạn đường có giới hạn tốc độ. Vi phạm luật lưu thông không chỉ bị phạt tiền rất nặng, lại thêm bị bấm lỗ trên bằng lái xe, ba lỗ là mất bằng, nên đã làm chùn chân cả những tay lái giang hồ liều mạng tự nhận là rất “bản lãnh.”
- Về thăm đồng bằng sông Cửu Long (kỳ II): Đại Học An Giang lên sáu tuổi
Về lại Cao Lãnh để đi An Giang, nơi có khu di chỉ Ốc Eo thuộc Vương Quốc Phù Nam từ thế kỷ I đến VI, Long Xuyên với Ðại Học An Giang là nơi tôi có hẹn gặp Giáo Sư Võ Tòng Xuân.
- Về thăm đồng bằng sông Cửu Long (kỳ II): Đại Học An Giang lên sáu tuổi
Về lại Cao Lãnh để đi An Giang, nơi có khu di chỉ Ốc Eo thuộc Vương Quốc Phù Nam từ thế kỷ I đến VI, Long Xuyên với Ðại Học An Giang là nơi tôi có hẹn gặp Giáo Sư Võ Tòng Xuân.
- Về thăm đồng bằng sông Cửu Long Kỳ III: Ô nhiễm trên những xa lộ nâu
Xuống ghe từ bến Ninh Kiều, buổi sáng sớm tinh sương, dòng sông Hậu trải rộng mênh mông và thoáng mát. Chiếc ghe máy chạy ngược dòng để tới kịp hai chợ nổi Phong Ðiền và Cái Răng, giờ cao điểm.
- Về thăm đồng bằng sông Cửu Long Kỳ IV: Cây cầu Cần Thơ và gói thầu Trung Quốc
Ngày 25 Tháng Chín, 2004, (cựu) Thủ Tướng Phan Văn Khải đã khởi động công trình xây cất cầu Cần Thơ bắc ngang sông Hậu và khi hoàn tất sẽ là cây cầu treo dài nhất Ðông Nam Á.
- Ba Lan du ký - Ba Lan thời Cộng Sản và Du Học Sinh Việt Nam
Trong dịp tham dự Họp Mặt Dân Chủ tại Ba Lan đầu Tháng Sáu, 2007 vừa qua, chúng tôi được quen một thành viên trẻ của Họp Mặt Dân Chủ, anh Ngô Văn Tưởng. Anh là một thành viên năng nổ, hoạt bát. Cùng với các bạn khác trong ban điều hợp giúp đỡ những người phương xa tới tham dự họp mặt thật nhiệt tình. Tôi là một trong những người được anh giúp để tìm hiểu phần nào cuộc sống người Việt tại một khu chợ trời nổi tiếng ở Warsaw.
- Ba Lan Du Ký: Các “Tướng - Soái” Việt Nam thống lĩnh thị trường bán lẻ
Sân Vận Động Mười Năm được khánh thành vào năm 1955 nhằm kỷ niệm 10 năm thành lập Nhà Nước Cộng Sản Ba Lan. Thời đó, đây là một sân vận động lớn, đầy đủ tiêä nghi để tổ chức những giải túc cầu trong nước và trong khối các nước Xã Hội Chủ Nghĩa (XHCN).
- Ba Lan Du Ký: Nơi nào có chợ, nơi đó có người Việt
Mười tám năm trôi qua kể từ năm 1989, một thế hệ mới đã lớn lên từ đống tro tàn của chủ nghĩa vô thần vẫn chưa đủ dài để người dân Ba Lan phục hồi lại những giá trị tinh thần đã mất
- Đi thăm Hải cảng Long Beach
Nếu miền Nam California được xem là xứ sở của xe hơi, của những đường freeway thật nhiều làn xe và thường xuyên kẹt cứng, của phi trường LAX đưa hàng triệu du khách tới và đi, thì điều đó chỉ mới đúng có một phần. Miền Nam California còn là nơi có hải cảng lớn thứ nhì của Hoa Kỳ, thứ 10 của thế giới, và chính những con tàu cargo chậm chạp chạy ngoài khơi là huyết mạch nối liền nền kinh tế miền Nam California với những nền kinh tế đang phát triển nhất địa cầu: Những nền kinh tế Ðông và Ðông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
H́nh bên: Đ?o di?n Nguy?n Th? Minh Ng?c (ph?i) trong cu?c h?p m?t t?i Đ?i H?i Đi?n ?nh Vi?t Nam Qu?c T? 2007 (ViFF 2007) t?i Nam California vào Tháng Tu nam 2007. Trong d?p này b? phim “S?ng Trong S? Hăi” mà ch? là ngu?i d?ng vi?t k?ch b?n dă du?c tŕnh chi?u. Ng?i bên c?nh là Charlie Nguy?n, d?o di?n phim “Ḍng Máu Anh Hùng”. (H́nh: Vu Đ́nh Tr?ng/Ngu?i Vi?t)
K? 1: K?ch si, d?o di?n Nguy?n Th? Minh Ng?c
Vu Đ́nh Tr?ng/Ngu?i Vi?t
M?t
“M?t h?a si, v?a di Paris v?i tôi v? th́ thêm: “Di nhiên, sau m?i chuy?n di, m? r?ng t?m m?t, tôi không ch?i căi du?c là có nhi?u di?u dă th?m th?u qua tâm h?n tôi, và h?t tr? ít nhi?u trong tác ph?m”. M?t d?o di?n có tác ph?m b? c?m (dây là lo?i ngu?i cho t?i nay v?n ngo ngác không hi?u t?i sao l?i s?a t?i s?a lui cái tác ph?m nhu m?t t?m ḷng thành c?a ḿnh) cho bi?t r?ng: “Trong tôi du?ng nhu lúc nào cung có m?t nhu c?u b?c bách c?n chia s? v?i nh?ng ngu?i dân th?t th? b?t h?nh chung quanh và sáng tác c?a tôi du?ng nhu có b? ám ?nh b?i nhu c?u ?y...”
(Trích trong bài “Đi t́m ngu?i yêu” c?a Nguy?n Th? Minh Ng?c dang trên www.gio-o.com.)
Nguy?n Th? Minh Ng?c cung b? cái ám ?nh ?y dè n?ng ngay t? c̣n ng?i trên gh? nhà tru?ng. Nam 1973, cô h?c sinh l?p 12B3 tru?ng trung h?c Phan B?i Châu, Phan Thi?t dă có m?t v? k?ch phi lư, n?a gi?n, n?a th?t v? cái chân lư mà theo cô không nh?t thi?t ph?i thu?c v? nh?ng ngu?i di tru?c, k? c? th?y cô ḿnh. H? qu? t?t y?u là ch? b? du?i h?c, dù du?c m?t s? th?y cô bênh v?c. Sau khi “b?n án” du?i h?c du?c công b?, m?t bu?i sáng chào c?, anh ch? em kh?i l?p 12 r? nhau ngh? h?c h?t d? d? ngh? nhà tru?ng cho Minh Ng?c di h?c l?i. Tru?c áp l?c này, ban giám hi?u ph?i s?a “b?n án” l?i và ch? ph?t ch? ngh? m?t tháng. Ch? nh? l?i “lúc ra h?i d?ng k? lu?t, h? cho tôi nói l?i cu?i cùng. Tôi ch? nói du?c câu mà Thúy Ki?u nói v?i Tú Bà là ‘T?m ḷng trinh b?ch t? nay xin ch?a’. Mà nói v?y ch? tôi dâu có ch?a, nhung tôi tin là tôi trinh b?ch”, và cho d?n gi? này ch? v?n tin t?t c? nh?ng ǵ ḿnh làm là dúng v́ “di?u c?t lơi là tôi không làm v́ ḿnh, mà v́ nh?ng ngu?i th?p c? bé mi?ng khác”.
Sau 30 Tháng Tu nam 1975, có m?t th?i ch? ph?i muu sinh b?ng thùng thu?c lá l?. Thi nhi?u tru?ng, nhung ch? d?u vô tru?ng Sân Kh?u, khoa Đ?o Di?n. Ra tru?ng l?i ki?m s?ng b?ng nh?ng t? vé s?, r?i ch? cung du?c di d?y, làm d?o di?n, biên k?ch, di?n viên... và nh?ng ǵ liên quan d?n sân kh?u.
Nam 1985, k?ch b?n “Đ?ng gi?a d?i cao” c?a Nguy?n Th? Minh Ng?c do?t gi?i thu?ng k?ch toàn qu?c, ngu?i ta m?i bi?t d?n ch? nhu m?t d?o di?n sân kh?u, nhà biên k?ch dù tru?c dó d?c gi? dă quen thu?c v?i nh?ng truy?n ng?n c?a ch? v?i bút danh Ng?c Minh. Sau dó, ch? cùng v?i Huy Th?ng, Đ?ng Nhân, H?i Đ?... l?p ra sân kh?u nh? 5B Vơ Van T?n. T? dây nh?ng v? k?ch do ch? làm d?o di?n hay tác gi? dă chinh ph?c không nh?ng gi?i tr? mà ngay nh?ng ngu?i khó tính nh?t cung nh?n ra du?c có m?t lu?ng gió m?i dang th?i vào sân kh?u v?n dă b? dông c?ng v́ nh?ng don d?t hàng.
Nh?ng v? k?ch mang phong cách d?ng và vi?t c?a Minh Ng?c l?n lu?t xu?t hi?n nhu “N? hôn có v? m?n c?a bi?n”, “Ngu?i t?t thành T? Xuyên”, “Con gái ch? H?ng”, “Đo?n t́nh ca”, “Ḥn v?ng phu”, “Gi?c m?ng kê vàng”, “Ngu?i dàn bà th?t l?c”, “H?n Xuân Thu”, “Gi?a hai b? suong khói”, “Hăy khóc di em”, “Hăy yêu nhau di”, “Trái tim nh?y múa”, “Th?ng B?m có cái d?u to”... Hon 50 v? k?ch d?u không don di?u, sáo ṃn. Sân kh?u nhu m?t noi d? ch? nói cho ḿnh và nói cho nh?ng ngu?i b?t h?nh; k?ch b?n cung ch? là m?t cái su?n d? ch? chia s? nh?ng v?n d? ch? dang tran tr?, dua ra nh?ng hu?ng gi?i quy?t nh?ng v?n d? mà cu?c s?ng hi?n t?i chua th? gi?i quy?t.
Nh?ng v? k?ch c?a ch? thu?ng d?ng d?n nh?ng v?n d? gai góc c?a cu?c s?ng, và ch? ch?t nh?n ra r?ng ḿnh dang mang trên vai hai ngh? mà c? hai d?u nguy hi?m ngang nhau: Vi?t van và sân kh?u.
Hai
“...Nhi?u ngu?i khu khu tôi làm t?t c? v́ tôi, nhi?u ngu?i nhún vai t? ư b?t l?c, nhi?u ngu?i im l?ng th? dài. Có ngu?i m?nh b?o hon: M?i d?t tham gia h?i di?n, tôi ng?c nhiên không hi?u t?i sao ngu?i ta l?i có th? ‘hèn’ d?u d?n th?. Du?ng nhu h? không ph?i sáng t?o cho chính h? n?a mà dang ph?n d?u cho m?t n?n van hóa van ngh? l?y ‘ban giám kh?o’ làm g?c...”
“Có nh?ng phim Vi?t Nam t?n kém hàng t? d?ng, hôm chi?u ra m?t v?i m?t công chúng mi?n phí, cung b? h? t? thái d? b?ng cách rút lui t? t? d? d?n khi dèn sáng ch? c̣n vài nhúm khán gi?. Dù không b? m?t ti?n, h? v?n ti?c di?u h? dang b? dánh c?p: th́ gi?... Nhi?u doàn ngh? thu?t x?p x?, di di?n ? nh?ng vùng xa ch? v?i giá r? m?t nhung h? dă không c?m du?c nhi?u khán gi? trách chê: ‘Bi?t v?y d? m?y d?ng dó mua b?ch mu?i an c? nam c̣n có lư hon nhi?u’.”
(Trích “Đi t́m ngu?i yêu”)
Nam 2004, Nguy?n Th? Minh Ng?c du?c b?u là nhân v?t sân kh?u tiêu bi?u. N?u li?t kê các gi?i thu?ng ch? nh?n du?c trong các lănh v?c di?n ?nh, sân kh?u và van h?c th́ theo ch? cung “m?t vài trang gi?y”, nhung s? k?ch b?n b? c?m cung khá nhi?u. Nhi?u d? d? quân b́nh gi?a cái du?c và không du?c, nên d? gi? du?c thang b?ng trong tâm h?n d? ti?p t?c làm vi?c, ch? t? trang b? cho ḿnh m?t câu kinh c?a Ma Giáo trong truy?n ki?m hi?p: “S?ng ch?ng l?y ǵ làm vui. Ch?t ch?ng l?y ǵ làm kh?. Ngu?i d?i thuong ta lo âu ho?n n?n qu? th?c có nhi?u. U?c ǵ ng?n l?a thiêng này thiêu t?m thân tàn c?a ta. Thành ra c? g?ng t?p nhu th?ng không kiêu, b?i không n?n.” Cái tri?t lư du?c nhi?u ph?n thu?ng cung không vui m?ng mà t?i lúc nh?ng d?a con tinh th?n c?a ḿnh b? c?m ra d?i, hay b? vùi d?p cung không dau d?n dă giúp ch? ph?n nào thanh th?n. Nhung “nhu tâm lư c?a m?t bà m?, d?i v?i nh?ng d?a con tàn t?t, thi?u tay thi?u chân, ḿnh v?n thuong hon” ch? nghi “ḿnh thuong nh?ng tác ph?m b? c?m, b? c?t xén hon nh?ng tác ph?m du?c ra d?i b́nh thu?ng”.
Ch? thu?ng là ngu?i di tru?c, và di?u dó có th? làm khó ch?u nh?ng ngu?i dang ng?i gh? lănh d?o. Đi?u gi?n d? là t?i h? không d?ng lên và di theo s? phát tri?n c?a sân kh?u duong d?i. Có nh?ng s? th?t gi?n d? và trong su?t ngoài d?i nhung l?i tr? thành l? l?m, th?m chí vô lư d?i v?i m?t s? ngu?i. Nhu th? th́ “cái s? th?t nào ph?i bóp méo di d? tác ph?m du?c ra d?i? Và cái giá nào c?n tô v? d? ch́u ḷng ai dó, không ph?i ta... và khi dó, có c̣n n?a không, cái g?i là ‘ti?t h?nh kh? phong’ l?i chính là nh?ng ngu?i d?p lên ph?m h?nh chính ḿnh và ngu?i khác”.
M?t sân kh?u du?c phát tri?n theo nh?ng cái khung cu k? có s?n và áp d?t có g?i m?i du?c nh?ng tài nang?
Ba
“...Ai cung bi?t, cho d?n gi?, v?n không d? ǵ mua vé xem v? ‘D? c? hoài lang’. Hi?n tu?ng này l? ra khuy?n khích du?c nhi?u k?ch tác gia th́ l?i khi?n h? chùn tay, b?i sau khi t?ng h?p cá phân tích, anh em du?c yêu c?u ph?i sáng tác b?ng ho?c hon m?t tác ph?m dă d?t d?nh cao c?a ba m?t: Ngh? thu?t d? chinh ph?c khán gi?, doanh thu d? yên tâm tái s?n xu?t và bù d?p thêm cho nh?ng ti?t m?c kém hon và cu?i cùng, ph?n ánh dúng du?ng l?i, ch? truong chính sách d? các c?p lănh d?o d?u nh?t trí hoan nghênh...”
“Ti?c r?ng da s? ngu?i vi?t k?ch sau dó d?u nh?n ra ḿnh d?c m?ng, tài hèn... ph?n d?u t?i da cung ch? d?t du?c hai trong ba yêu c?u dó; nên ḷng t? tr?ng dă khi?n h? c?t gi? tác ph?m c?a ḿnh trong ngan kéo ho?c di bán d? bán tháo ? nh?ng ch? v?a bán thu?n mua d? d? nh?t muu sinh.”
(Trích “Đi t́m ngu?i yêu”)
Có m?t sân kh?u m?i, sân kh?u di?n dàn. Đây là lo?i sân kh?u mà nh?ng v? k?ch luôn có m?t do?n k?t m?, m? v? phía khán gi?. Nh?ng do?n k?t vô h?u s? làm nh?c nh?i khán gi?, bu?c khán gi? ph?i bu?c lên sân kh?u d? thay d?i do?n k?t theo ư ḿnh.
Trong m?t d?p sang M?, ch? du?c xem nhóm Noodle Club di?n v? “Love Story” theo d?ng sân kh?u này. Tru?c dó, qua nh?ng c?ng hu?ng v?i các d?ng nghi?p ? Anh, Úc, Đ?c, Th?y Đi?n, ch? dă áp d?ng lo?i h́nh sân kh?u giáo d?c này vào m?t sân choi m?i cho sinh viên. M?c dích d? t?o cho sinh viên m?t không gian m? d? h? cùng tham gia, t?o thêm b?n linh cho h? d? t? h? gi?i quy?t nh?ng m?u thu?n phát sinh t? k?ch d?n d?i. ? sân kh?u bi?u di?n th́ di?n viên c?n th? hi?n tài nang d? t?o tên tu?i, c̣n lo?i sân kh?u giáo d?c th́ theo ch? “ngu?i di?n viên c?n ph?i xóa ḿnh di, ph?i nuong theo khán gi? d? h? b?c l? ư d?nh thay d?i do?n k?t. Nhân v?t trung tâm c?a sân kh?u này là khán gi? ch? không ph?i di?n viên.”
Sân kh?u giáo d?c không ph?i là lo?i sân kh?u d? bán vé, nó ch? t?n t?i n?u các tru?ng d?i h?c m? c?a cho các sinh viên cùng tham gia. Ch? nh? l?n di hu?n luy?n cho nh?ng ngu?i ph? trách phong trào ? các tru?ng d?i h?c toàn qu?c t?i Hu?, da s? các anh ch? c?a các tru?ng mi?n Nam th́ ?ng h?, nhung da ph?n ngu?i ? ngoài B?c th́ mang c?m giác nhu ḿnh xúi sinh viên ch?ng h?. Ch? cho là “làm cái này gi?ng nhu di truy?n d?o, mà truy?n d?o th́ cung có th? t? v́ d?o l?m. Nhi?u ông ch?ng r?t quy?t li?t, th?m chí b? ra kh?i l?p. N?u h? ?ng h? ḿnh, coi nhu h? t? xóa b? h?, b?i v́ nhi?u tru?ng d?i h?c c̣n mu?n qu?n lư theo ki?u vua chúa, áp d?t. H? là s? 1, sinh viên ph?i nghe theo, không du?c có ư ki?n khác. R?t m?ng là da s? dân mi?n Nam ?ng h?, r? v? t?p hu?n, nhung ti?c không th? di h?t, và cung không dào t?o du?c nhi?u ngu?i thay”.
Ch? k? “m?t ông th? tru?ng B? Giáo D?c Đào T?o nói v?i tôi là giáo d?c Vi?t Nam t?t h?u d?n 50 nam. Có 3 cái b? l?c h?u là sách giáo khoa, phuong pháp d?y và chuong tŕnh h?c. Cái n?ng n? nh?t là phuong pháp d?y, chúng ta dă d?y m?t cách d?c tho?i, áp b?c. Ông ta r?t thích cách giáo d?c b?ng sân kh?u c?a chúng tôi v́ nó r?t thú v? v?i gi?i tr?. Th?c ra ki?u này các nu?c van minh ngu?i ta làm lâu r?i, c̣n bây gi? nhà nu?c th?y c?n cho th? h? tuong lai th́ ph?i rót ti?n vô làm thôi ch? tôi dâu làm Tôn Hành Gi? phân thân d?n nhi?u tru?ng tác nghi?p h?t du?c.”
K?t thúc khóa hu?n luy?n, ch? du?c thu?ng 200,000 d?ng, ti?n Vi?t Nam tuong duong kho?ng 13 dô la M?! Ai là ngu?i ti?p n?i con du?ng ch? m? n?u ch? nh?n du?c thù lao tu?ng trung?
V?n chua có câu tr? l?i.
(C̣n ti?p) |