Hình 1: Nhân d?p v? ch?ng ngu?i lính già Nguy?n Van Thông dua cháu n?i qua Thái Lan dóng phim “Vu?t Sóng” (Em Nguy?n Thái Nguyên vai bé Lai), hai ông bà du?c d?o di?n Hàm Tr?n m?i dóng hai vai ph?. Ông trong vai ông già ch?y lo?n lúc Sài Gòn th?t th? nam 1975; v? ông, bà Nguy?n Th? Lý dóng vai bà bán cam. Trong hình: Ông Nguy?n Van Thông ký luu ni?m lên t?m poster phim “Vu?t Sóng” sau bu?i chi?u ra m?t t?i r?p The Rose Center, Westminster ngày 27 Tháng Ba nam 2007, ng?i c?nh ông là bà Nguy?n Th? Lý. (Hình: Ð? Dzung/Ngu?i Vi?t)

Vu Ðình Tr?ng/Ngu?i Vi?t

Ngày 30 Tháng Tu hàng nam luôn g?i nh? cho chúng ta ít nhi?u k? ni?m. Ch?ng bao gi? chúng ta có

Giang Ð?nh LCVP du?c dóng b?ng g? và có c?a phía tru?c, r?t thu?n ti?n trong vi?c chuy?n quân d? b?. Khi hành quân, thu?ng 2 Giang Ð?nh di thành m?t c?p d? h? tr?. Trong công tác rà mìn s? có 2 Giang Ð?nh FOM theo sau d? y?m tr?. Hình du?c trích trong cu?n H?m Ð?i H?i Quân-QL VNCH c?a Bão Bi?n Ð? Nh? H?i Su.

th? thanh th?n v?i chính mình b?i nh?ng h?i ?c không h?n mà tr? v? nhu nh?ng con sóng bi?n b?t t?n c?a d?i duong.

Ngu?i lính già Nguy?n Van Thông nh? l?i quá kh? hào hùng c?a th?i c?m súng gi? nu?c, nh?ng nam tháng tù dày noi r?ng sâu nu?c d?c và ông cung ch?ng th? nào quên cu?c vu?t thoát hy h?u trên chi?c thuy?n mong manh. V?i v? con ông, ký ?c nh?ng nam tháng nh?c nh?n trên vùng “kinh t? m?i” cùng v?i cái ch?t c?a d?a cháu n?i m?i 13 tháng tu?i ch?c cung ch?ng bao gi? phai m?.

Anh Nguy?n Thông Thái, ngu?i con trai d?u lòng mà ông d?t h?t ni?m tin yêu cung s? ch?ng quên tr?n tuy?n ph?c qu?c mà anh dã tham gia ngay khi d?t chân lên d?t Thái.

Bao nhiêu cu?c d?i là b?y nhiêu câu chuy?n. Và câu chuy?n tôi ghi l?i theo l?i k? c?a gia dình ông Nguy?n Van Thông cung ch? là m?t trong muôn ngàn câu chuy?n v? nh?ng s? ph?n c?a cu?c chi?n dã qua.

Bài du?c dang nhi?u k?, b?t d?u t? s? báo Th? Nam, 26 Tháng Tu nam 2007.

K? 2: Thi?u Tá H?i Quân Nguy?n Van Thông

Nh?ng tr?n chi?n không quên

Ai s? Cà Mau ch? ông l?i thích. Nam 1962, ông dã du?c th?c t?p sình l?y t?i Nam Can trong chuong trình hu?n luy?n c?a tru?ng Ð?ng Ð?. Ông am hi?u d?a hình và d?ng bào ? dó, nên dù Cà Mau là m?t trong nh?ng chi?n tru?ng nguy hi?m vì g?n can c? d?a Vi?t C?ng nhung tho?i mái. Nh?n trách nhi?m quy?n Ð?i Ð?i Tru?ng Ð?i Ð?i 11 Tu?n Giang, v?i 8 chi?c Giang Ð?nh LCVP, don v? ông b?o d?m an ninh th?y trình cho 5 chi khu du?ng sông và b?o v? t?nh l? Cà Mau.

Ðó là cu?i nam 1967.

...

Nam 1968 m? màn v?i tr?n b?o v? t?nh l? Cà Mau. Ông k?:

“M?c dù có th?a thu?n ngung b?n gi?a hai bên nhung chúng tôi v?n du?c l?nh ph?i tu?n ti?u 24/24. Ðêm 30 t?t M?u Thân, tôi d? 2 chi?c LCVP ? h?u c?, còn 6 chi?c chia làm 3 c?p tu?n ti?u. 5 gi? sáng mùng M?t T?t, Vi?t C?ng pháo kích vào t?nh l?. Chúng t?n công 2 m?t, m?t m?t t? hu?ng Tây Nam giáp qu?c l? gi?a Qu?ng Linh và t?nh l?, chúng di du?ng b? dánh vô sau ti?u khu An Xuyên do Trung Tá Ngô Xuân Ngh? ph? trách và khám l?n hòng gi?i thoát tù nhân dang b? giam gi? ? dây. M?t khác, ti?u doàn 310 c?a d?i phuong vu?t qua chi khu Ð?m Doi, tính qua sông dánh b?c chi?m b?nh vi?n An Xuyên, ch?n du?ng l? t? B?c Liêu xu?ng d?ng th?i n?i li?n v?i cánh bên kia vây kín ti?u khu. Trung Tá Ngô Xuân Ngh? l?nh cho tôi dem quân lên án ng? nhánh sông dang b? t?n công. Tôi ch? huy hai chi?c ch?y lên d? án ng? khúc sông g?n b?nh vi?n. Trên du?ng chuy?n quân, khi qua khúc sông g?n nhà máy Ba Thông thì trong nhà máy Vi?t C?ng b?n ra 3 trái B40 nhung may là không trúng. Chúng tôi dáp tr? b?ng m?t lo?t 12 ly 7 thì chúng t?t ti?ng.”

“G?n d?n b?nh vi?n t?nh thì Thu?ng S? X?p báo cáo “Ông th?y oi, t?i nó qua sông quá xá”, tôi nói “Ch? tao lên ph?i h?p” r?i ch?y lên và ra l?nh b?n ch?n. Lúc dó chúng dã qua du?c 1 ti?u d?i, còn 3 ti?u d?i chua qua k?p. Hú h?n, n?u chúng mà qua d? thì ch?c mình cung b? thi?t h?i nhi?u. Tàu c?a Thu?ng S? X?p l?p t?c ?i bãi, lúc dó có th?ng VC núp trên nóc nhà ném xu?ng ngay c?a d? b? m?t trái l?u d?n, nhung có l? nó run quá nên quên rút ch?t. Ngu?i lái tàu th?y du?c nhung rút súng b?n không k?p nên la lên “Vi?t C?ng, Vi?t C?ng”. Tôi cung dang cho tàu ?i bãi nên th?y tên này dang nh?y t? nóc nhà này sang nóc nhà kia, tôi l?nh cho lính b?n theo, nó r?t.”

“Sau khi d? b?, chúng tôi l?p t?c tri?n khai d?i hình d? càn quét. Ð?ng bào th?y t?i tôi d?n nên ch?y túa ra ch? ch? tr? tr? vào 3 cái lu d?ng nu?c mà chúng tôi ch?ng hi?u gì c?. Th?ng d? t? d?n g?n gi? n?p ra coi thì tên d?ch n?m s?n trong dó v?t d?ng lên c?m kh?u AK tính b?n, cung may là th?ng Hung, lính tôi, d?ng phía sau th?y k?p, nó lia m?t tràng M16 vào lu nu?c di?t du?c tên dó.”

“Th? là chúng tôi ngan ch?n du?c hu?ng ti?n công chính c?a chúng. Sau tr?n dánh, Tu?ng Nguy?n Ð?c Th?ng, Tu L?nh Vùng 4, và H?i Quân Thi?u Tá Hoàng Co Minh xu?ng tham anh em và tôi du?c g?n lon trung úy ngay t?i m?t tr?n.”

...

Cà Mau tr? thành quê huong th? hai c?a gia dình ông. Do ông bi?t an ?, bi?t d?a vào dân nên du?c hàng xóm láng gi?ng và binh lính thuong m?n th?t lòng. Chính nh? dó mà ông thoát du?c m?t tai h?a vào nam 1969.

Sau th?t b?i c?a cu?c “T?ng Ti?n Công và N?i D?y” nam 1968, Vi?t C?ng gia tang cu?ng d? chi?n tranh du kích. ? nh?ng vùng nhi?u sông nu?c nhu Nam Can, Cà Mau, l?c lu?ng ngu?i nhái c?a chúng (d?c công th?y) gây nhi?u t?n th?t cho h?i quân VNCH và làm diên d?u nh?ng nhà c?m quân. Ðon v? c?a ông cung b? m?t “v?” làm ông “th?t diên bát d?o”. Ông nh? l?i:

“M?t hôm, sau khi ch? huy 8 chi?c LCVP di ti?p t? cho Bi?t Khu H?i Y?n c?a Linh M?c Nguy?n L?c Hóa, chúng tôi rút v? h?u c? chu?n b? d?n du?c, luong th?c d? sáng s?m ngày mai ti?p t? cho các chi khu.”

“Tôi ph?i nói thêm v? ti?u khu H?i Y?n và Cha Hóa m?t chút. Ðây là m?t bi?t khu tr?c thu?c ti?u khu An Xuyên, n?m ráp ranh gi?a Nam Can và sông Ð?c, sát bi?n và g?n r?ng U Minh, can c? h?u c?n c?a Vi?t C?ng. Th? mà b?n chúng không tài nào chi?m du?c bi?t khu này. H?i còn ? ngoài B?c, Cha Hóa dã cùng h? d?o d?u tranh ch?ng Vi?t C?ng khi chúng mu?n chi?m nhà th?; khi vào Nam ông dua h? d?o vào bi?t khu H?i Y?n d? khai kh?n và bi?n noi dây thành m?t noi trù phú. Ð?i Tá Lê Chí Cu?ng, Ti?u Khu Tru?ng Ti?u Khu An Xuyên lúc dó d?c cách c?p cho Cha m?t d?i d?i d?a phuong quân và m?t trung d?i nghia quân d? Cha ch? huy. Cha r?t gi?i v? chi?n thu?t nh?t là ph?c kích và dánh dêm nên Vi?t C?ng không dám d?ng t?i bi?t khu này dù noi dây n?m bi?t l?p ch? du?c ti?p t? b?ng du?ng th?y ho?c tr?c thang.”

“B?a dó 5 gi? 30 sáng tôi dã th?c d?y chu?n b? di các chi khu thì m?y d? t? kêu “ông Th?y oi lên u?ng cà phê r?i hãy di.” V?a d?t chân t?i câu l?c b? thì nghe ?m ?m trong h?u c?, m?t d?t du?i chân cung rung rinh. Tôi nghi “Ch?t cha r?i, t?i d?c công th?y!” r?i v?i ch?y ra c?u tàu. B?n chi?c LCVP b? l?t úp, khói den nghi ngút. Tôi cho báo d?ng toàn ti?u khu và ki?m tra quân s?. H? si Tr?ng ngay sau khi d?i ca, v?a bu?c lên tàu thì b? mìn, t? thuong t?i ch?, m?t ngu?i lính khác b? thuong. Tôi dánh di?n c?p t?c v? B? Tu L?nh H?i Quân t?nh và Sài Gòn d?ng th?i tri?n khai quân rà soát toàn b? khu v?c. B?y gi? sáng, B? Tu L?nh H?i Quân Th? Ðô dánh di?n cho bi?t can c? theo lu?t quân d?i h? tàu bè d?u t?i b?n mà b? n? mìn thì don v? tru?ng hoàn toàn ch?u trách nhi?m. Tôi s? b? ph?t 30 ngày tr?ng c?m.”

“Tôi bu?n quá, m?t ngu?i lính dã hy sinh. Anh ta ch?t khi còn quá tr?.”

“8 gi? 30 sáng, v? con m?y th?ng lính di câu cá bên sông ch?y v? báo bên dó có con cá nu?c l?n l?m. Tôi nghi ngay r?ng ch?c ch?n không ph?i cá nu?c mà có th? là ngu?i nhái c?a Vi?t C?ng ho?c dám du kích còn n?m l?i không k?p rút. Tôi di?u 4 chi?c tàu còn l?i chia hai b?c hai d?u noi phát hi?n “con cá nu?c”. Th?ng L?i mang máy truy?n tin v?a nh?y lên b? thì nghe m?t cái “b?p” nhung may m?n không trúng nó, L?i la l?n “Ð?i úy oi, d?i úy oi, VC, VC...”, tôi la lên “khoan d?ng b?n” vì tôi tính b?t s?ng nó. Nó th?y b? phát hi?n nên nhoài ngu?i lên tính b?n, m?t ngu?i lính d?ng g?n dó phát hi?n k?p th?i, x? m?t bang M16 xu?ng sông, tên dó b? h? t?i ch?. Kéo nó lên thì dúng là d?c công th?y Vi?t C?ng, nó m?c b? d? ngu?i nhái, deo m?t n?, bình du?ng khí, m?t kh?u K54 trên tay và còn m?t bánh thu?c n? trong túi. Tôi báo cáo li?n B? Tu L?nh Ti?u Khu, B? Tu L?nh H?i Quân Vùng 4 và Sài Gòn. Ð?i Tá Lê Chí Cu?ng Ti?u Khu Tru?ng Ti?u Khu An Xuyên xu?ng th? sát. 2 gi? chi?u, công di?n th? hai trong ngày du?c g?i di t? Sài Gòn cho bi?t h?y b? n?i dung công di?n th? nh?t d?ng th?i báo cho bi?t B? Tu L?nh H?i Quân Th? Ðô s? xu?ng thi?u khu d? khen thu?ng.”

Ông nh? c? ngu?i, không ch? vì thoát du?c 30 ngày tr?ng c?m mà còn vì n?u không nh? d?ng bào phát hi?n du?c tên d?c công th?y này thì t?n th?t c?a chúng ta s? còn dài dài. Bao nhiêu ngu?i lính s? n?m xu?ng và bao nhiêu d?ng bào n?a s? b? sát h?i? Không bi?t du?c.

“Ðon v? chúng tôi du?c thu?ng nam ngàn d?ng, tôi dành m?t ít khao ti?c cho anh em d? d?ng viên tinh th?n”, ông nói ti?p “t? ch?c dám tang cho H? Si Tr?ng, ph?n còn l?i tôi dua cho gia dình nó.”

Sau v? này, Vi?t C?ng r?t thù Ð?i Ð?i 11 Tu?n Giang c?a Ð?i Úy Thông, và luôn mu?n “ki?m Thi?u Tá Thông mu?n d? cái d?u” nhung nh? ông s?ng du?c lòng dân nên không sao. Ngu?i dân còn nh? th?i gian ông kiêm luôn ch?c Xã Tru?ng Xã 7, ai c?n gì cung du?c ông giúp d? t?n tình.

(Còn ti?p)