Khung Trời Ðại Học: University of Tennessee-Knoxville
Nguồn gốc của trường đại học này có thể được coi là bắt đầu từ ngày 10 Tháng Chín năm 1794, khi viện lập pháp của vùng lãnh thổ Southwest Territory (tiền thân của tiểu bang Tennessee, với thị xã Knoxville là thủ phủ của lãnh thổ này) ban bố sắc lệnh thành lập trường cao đẳng Blount College.
Home

 

H́nh bên: Đ?i football c?a University of Tennessee là m?t trong nh?ng d?i bóng n?i ti?ng nh?t trong gi?i d?i h?c Hoa K?. Trong h́nh, các thành viên ban nh?c c?a tru?ng tŕnh di?n lúc ngh? gi?i lao trong tr?n d?u v?i d?i h?c Vanderbilt University t?i sân v?n d?ng Neyland Stadium, Knoxville, Tennessee, ngày 24 Tháng Mu?i M?t, 2001. (H́nh: Doug Pensinger/Getty Images)

 

Nguy?n Hà Son (t?ng h?p)

 

K? 1

 

- Châm ngôn ti?ng La-tinh: Veritatem cognoscetis et veritas te liberabit (You will know the truth and the truth shall set you free) - (Nguoi s? bi?t chân lư và chân lư s? gi?i phóng nguoi).

- Thành l?p: Nam 1794

- Lo?i: Tru?ng công

- Qui hi?n t?ng: Kho?ng 1 t? dô la

- Vi?n Tru?ng: Jan F. Simek

- Ban gi?ng hu?n: 1,400

- Sinh viên c? nhân: 20,400

- Sinh viên cao h?c và ti?n si: 6,000

- Đ?a di?m: Knoxville, Tennessee

- Khuôn viên d?i h?c: H? th?ng University of Tennessee bao g?m 4 khuôn viên chính ? nh?ng noi khác nhau trong ti?u bang. Khuôn viên ch? y?u ? Knoxville: trong thành ph?; r?ng 550 m?u Anh (2.22 km2)

- Màu s?c: Cam và tr?ng

- T?c danh: T́nh nguy?n viên (Volunteers)

- Bi?u tu?ng may m?n: Con chó Smokey IX

- Website: www.utk.edu

 

University of Tennessee, dôi khi du?c g?i là University of Tennessee, Knoxville (vi?t t?t là UT Knoxville ho?c UTK), là ngôi tru?ng d?ng d?u c?a h? th?ng d?i h?c công l?p University of Tennessee trong ti?u bang Tennessee. H? th?ng này d?t b? ch? huy trong thành ph? Knoxville và c̣n có nh?ng khuôn viên khác ? Memphis, Martin, Tullahoma, và Chattanooga.

 

L?ch s?

 

Ngu?n g?c c?a tru?ng d?i h?c này có th? du?c coi là b?t d?u t? ngày 10 Tháng Chín nam 1794, khi vi?n l?p pháp c?a vùng lănh th? Southwest Territory (ti?n thân c?a ti?u bang Tennessee, v?i th? xă Knoxville là th? ph? c?a lănh th? này) ban b? s?c l?nh thành l?p tru?ng cao d?ng Blount College. Trong nam 1807, Blount College du?c d?i tên thành East Tennessee College. Nhung khi v? vi?n tru?ng d?u tiên c?a tru?ng t? tr?n trong nam 1809, East Tennessee College ph?i t?m th?i dóng c?a. Tru?ng du?c m? c?a l?i trong nam 1820, và t?i nam 1840 East Tennessee College du?c nâng c?p thành East Tennessee University.

Gi?a th?i N?i Chi?n M? (1861-1865) khuôn viên c?a East Tennessee University h?u nhu dă b? phá h?y hoàn toàn, trong khi sinh viên và nh?ng ngu?i trong ban gi?ng hu?n r?i kh?i tru?ng này d? gia nh?p các l?c lu?ng c?a c? hai phe Liên Bang (Mi?n B?c) và Ly Khai (Mi?n Nam) - s? chia r? c?a h? ph?n ?nh nh?ng khuynh hu?ng chính tr? c?a dân chúng trong chính vùng lănh th? East Tennessee. Các co s? và tru?ng ?c c?a East Tennessee University dă b? quân d?i c?a hai phe thay phiên nhau chi?m dóng và có khi h? dùng chúng nhu là nh?ng b?nh vi?n. Đ?n tr?ng pháo trong nh?ng cu?c giao chi?n gi?a hai phe dă gây hu h?i dáng k? cho tru?ng ?c. V? tân vi?n tru?ng b?t d?u nh?m ch?c trong nam 1865 là m?t ngu?i ?ng h? phe Liên Bang, và ông dă xin du?c nh?ng ngân qui tái thi?t kho?ng 18,500 dô la (m?t s? ti?n khá l?n th?i b?y gi?) t? chính ph? liên bang.

Sau khi cu?c N?i Chi?n ch?m d?t, ti?u bang Tennessee xin cho tru?ng d?i h?c này du?c hu?ng nh?ng quy?n l?i t? d?o lu?t Morrill Land-Grant College Act (ban hành nam 1862), trong dó có nh?ng di?u kho?n cung c?p d?t c?a liên bang, ho?c ti?n tr? giá tuong duong, cho m?t s? ti?u bang, v?i m?c dích giáo hu?n v? nh?ng d? tài “nông nghi?p và co gi?i hóa” và cung c?p nh?ng chuong tŕnh hu?n luy?n quân s? cho sinh viên.

T?i nam 1879, East Tennessee University du?c chính th?c d?i tên thành University of Tennessee. Trong nam 1893, University of Tennessee b?t d?u thu nh?n n? sinh viên vào h?c th?c th?.

Nh?ng sinh viên M? g?c Phi Châu d?u tiên ch? du?c thu nh?n vào h?c ? b?c h?u c? nhân và Tru?ng Lu?t c?a University of Tennessee theo l?nh c?a m?t ṭa án khu v?c liên bang trong nam 1952. Trong nam 1954, l?n d?u tiên b?ng cao h?c du?c c?p cho m?t sinh viên da den, và ngu?i da den d?u tiên t?t nghi?p b?ng ti?n si trong nam 1959. Ch? t?i nam 1961 tru?ng này m?i b?t d?u thu nh?n nh?ng sinh viên da den vào h?c b?c c? nhân. Thành viên da den d?u tiên c?a ban gi?ng hu?n du?c b? nhi?m trong nam 1964.

Dù sao, s? ḥa nh?p c?a ngu?i da den vào h? th?ng d?i h?c University of Tennessee dă di?n ti?n m?t cách tuong d?i êm xuôi. Các sinh viên da den theo h?c t?i dây dă g?p khó khan khi h? vào nh?ng nhà hàng và nh?ng noi gi?i trí trong thành ph? xung quanh khuôn viên nhi?u hon là khi h? di h?c trong tru?ng. Nói m?t cách t?ng quát, th? xă Knoxville và University of Tennessee dă g?p ít r?c r?i v? xung d?t ch?ng t?c trong hai th?p niên 1950 và 1960 hon nh?ng tru?ng d?i h?c khác ? mi?n Nam nu?c M?.

Trong nam 1968, University of Tennessee dă tr?i qua m?t cu?c c?i t? hành chánh qui mô, và khuôn viên ? Knoxville b?t d?u tr? thành d?u năo c?a H? Th?ng University of Tennessee m?i, bao g?m UT Health Science Center (Trung Tâm Y Khoa UT) ? Memphis, m?t tru?ng g?m nh?ng chuong tŕnh b?c c? nhân b?n nam ? th? xă Martin, sáp nh?p tru?ng d?i h?c tu University of Tennessee t?i Chattanooga vào h? th?ng, UT Space Institute (Vi?n Không Gian UT) ? Tullahoma, College of Veterinary Medicine (Tru?ng Thú Y) ? Knoxville, Institute of Agriculture (Vi?n Canh Nông) ? Knoxville, và Institute for Public Service (Vi?n Công V?) ? Knoxville.

 

Thành ph?n sinh viên

 

Theo nh?ng con s? m?i nh?t c?a t? di?n bách khoa Wikipedia, t?ng s? sinh viên c?a h? th?ng University of Tennessee trong h?c k? Mùa Thu nam 2005 g?m 28,552 ngu?i, trong dó có 23,131 sinh viên toàn th?i gian và 5,421 sinh viên bán th?i gian. Sinh viên b?c c? nhân g?m 20,286 ngu?i, và sinh viên h?u c? nhân g?m 8,266. Trong h?c k? dó, h? th?ng này có 4,183 tân sinh viên nam th? nh?t m?i ghi danh.

V? phuong di?n ch?ng t?c, trong t?ng s? nói trên có 23,092 sinh viên t? mô t? là thu?c s?c dân da tr?ng, v?i 2,137 sinh viên da den, 725 Á Châu, 348 Latino, 112 th? dân Da Đ? M?, và 273 sinh viên thu?c các s?c dân khác. Sinh viên thu?c các s?c dân thi?u s? g?m 17.9%. Trong h?c k? dó, t?ng s? n? sinh viên c?a h? th?ng d?i h?c này dông hon nam sinh viên m?t chút (g?m 54.1%).

Theo Wikipedia, trong nam 2004 có 1,082 sinh viên qu?c t? theo h?c trong các tru?ng c?a h? th?ng University of Tennessee. Đa s? nh?ng sinh viên này d?n t? các nu?c Trung Qu?c, ?n Đ? và Nam Hàn. Trong th?i gian dó, nh?ng sinh viên M? t? các ti?u bang khác d?n dây h?c g?m t?ng c?ng 4,950 ngu?i, ph?n dông là t? các ti?u bang Virginia, Georgia và North Carolina.

 

Pḥng Thí Nghi?m Qu?c Gia Oak Ridge (ORNL)

 

Co s? nghiên c?u quan tr?ng nh?t c?a h? th?ng University of Tennessee là Oak Ridge National Laboratory (ORNL) (Pḥng Thí Nghi?m Qu?c Gia Oak Ridge), m?t trong nh?ng trung tâm thí nghi?m l?n nh?t c?a chính ph? Hoa K?. ORNL là noi có m?t trong nh?ng máy siêu vi tính (supercomputer) vi d?i và t?i tân nh?t th? gi?i.

Hi?n th?i ORNL là m?t co s? thí nghi?m qu?c gia tr?c thu?c B? Nang Lu?ng Hoa K?, chuyên nghiên c?u v? nh?ng chuong tŕnh khoa h?c và k? thu?t, t?a l?c trong th? xă Oak Ridge, g?n Knoxville.

Các chuyên gia khoa h?c và k? thu?t t?i ORNL thi hành nh?ng chuong tŕnh nghiên c?u và phát tri?n d? kh?o c?u v? nh?ng ki?n th?c khoa h?c và t́m ki?m nh?ng gi?i pháp k? thu?t trong nh?ng lănh v?c khoa h?c quan tr?ng; khai thác nh?ng ngu?n nang lu?ng s?ch và phong phú; ph?c h?i và b?o v? môi sinh; d?ng th?i dóng góp vào n?n an ninh qu?c gia c?a Hoa K?.

ORNL có m?t ban nhân viên g?m hon 4,200 ngu?i, trong s? dó có 1,500 khoa h?c gia và k? su. Hàng nam pḥng thí nghi?m này dón ti?p kho?ng 3,000 nhà nghiên c?u t? kh?p noi d?n tham vi?ng và luu l?i Oak Ridge t? hai tu?n l? tr? lên; kho?ng 25% nh?ng ngu?i khách này là các chuyên viên trong nh?ng ngành k? ngh?. Ngoài ra, m?i nam c̣n có hàng ch?c ngàn ngu?i khách khác, g?m c? nh?ng sinh viên và h?c sinh trên toàn qu?c, d?n vi?ng và t́m hi?u.

Ngân sách c?a ORNL trong tài khóa nam 2007 dă vu?t quá 1.2 t? dô la; trong s? dó 80% là do B? Nang Lu?ng tài tr?, và 20% là t? các co quan liên bang khác và t? các co s? tu nhân du?c th? hu?ng nh?ng d?ch v?.

ORNL t?a l?c trên m?t th?a d?t r?ng t?i 58 d?m vuông (150 km2), phí t?n d? thay th? và tân trang nh?ng ṭa nhà c?a noi này du?c u?c tính vào kho?ng 7 t? dô la.

 

L?ch s? c?a ORNL

 

Co s? nguyên th?y mà sau này tr? thành Oak Ridge National Laboratory dă du?c thi?t l?p nhu là m?t ph?n c?a “D? Án Manhattan” (Manhattan Project) trong nam 1943, gi?a Th? Chi?n II, trong khi các khoa h?c gia M? lo s? r?ng Đ?c Qu?c Xă dang c? g?ng nghiên c?u d? ch? t?o bom nguyên t?. C? pḥng thí nghi?m l?n th? xă Oak Ridge ? g?n dó d?u do Công Binh L?c Quân Hoa K? d?m nhi?m thi?t l?p m?t cách c?p t?c, trong th?i gian chua d?y m?t nam, trên m?t khu d?t hoang vu trong vùng d?i núi ? mi?n Đông ti?u bang Tennessee. Và Oak Ridge dă tr? thành m?t “th? xă ph? bí m?t” qui t? hon 75,000 cu dân trong ṿng hai nam.

M?c tiêu trong nh?ng công tác c?a D? Án Manhattan ? Oak Ridge là d? tinh luy?n và s?n xu?t hai ch?t phóng x? unranium và plutonium d? dùng trong k? ho?ch ch? t?o bom nguyên t?.

Làm vi?c m?t cách bí m?t, trong nam 1943 nhà v?t lư g?c Ư Enrico Fermi và các d?ng nghi?p dă khai tri?n ḷ ph?n ?ng h?ch tâm d?u tiên trên th? gi?i (du?c d?t tên là X-10 Graphite Reactor) có kh? nang s?n xu?t ch?t phóng x? plutonium. Nh?ng k? thu?t do k?t qu? c?a cu?c thí nghi?m d? tinh luy?n ch?t plutonium ? ORNL dă du?c dùng t?i d?a di?m Hanford Site trong ti?u bang Washington d? ch? t?o trái bom nguyên t? th? xu?ng thành ph? Nagasaki, Nh?t B?n, trong Tháng Tám nam 1945.

S? tham gia c?a ORNL trong nh?ng công tác ch? t?o vu khí h?ch tâm dă ch?m d?t sau Th? Chi?n II. Trong hai th?p niên 1950 và 1960, nh?ng tài nang khoa h?c c?a ORNL dă du?c chuy?n hu?ng sang nh?ng chuong tŕnh nghiên c?u th?i b́nh, thu?c các lănh v?c y khoa, sinh h?c, hóa h?c, v?t lư, v.v. Trong th?i gian này ḷ ph?n ?ng Graphite Reactor dă du?c dùng d? s?n xu?t nh?ng ch?t phóng x? d?ng v? (radioisotopes) y khoa d?u tiên trên th? gi?i d? di?u tr? b?nh ung thu.

Sau khi Hoa K? thành l?p B? Nang Lu?ng trong nam 1977, s? m?ng c?a ORNL b?t d?u du?c khai tri?n thêm d? bao g?m c? nh?ng chuong tŕnh nghiên c?u trong các ngành s?n xu?t nang lu?ng, k? thu?t máy bi?n di?n, và nh?ng cách th?c ti?t ki?m tiêu th? nang lu?ng.

S? ch?m d?t Chi?n Tranh L?nh trong khi ch? nghia kh?ng b? qu?c t? bành tru?ng, dă khi?n cho ORNL quay sang nh?ng chuong tŕnh nghiên c?u m?i thu?c hàng lo?t nh?ng k? thu?t liên quan t?i an ninh qu?c gia c?a Hoa K?. Trong khi co s? thí nghi?m quan tr?ng này di vào th? k? 21, có nh?ng chuong da khoa c?p nh?t hóa trong các ngành ch? bi?n nh?ng v?t li?u m?i, trong khoa h?c vi tính, và sinh h?c, v.v...

(C̣n ti?p 1 k?)

 
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here