Luu Dân

LTS: Kuku, nh?t ký d?c du?ng... là thiên phóng s? c?a tác gi? Luu Dân vi?t v? chuy?n tr? l?i tham d?o Kuku ? Nam Duong (Indonesia) c?a m?t nhóm anh, ch? em c?u thuy?n nhân t? Úc, M?, Pháp, Ð?c và Th?y Ði?n. Lo?t bài này du?c kh?i dang t? s? báo Ngu?i Vi?t ngày 5 Tháng B?y, 2009.

Nhu m?t con “ch?a trâu” dai d?ng và d?y th? thách, chuy?n di “V? B?n T? Do” tham l?i hòn d?o t? n?n Kuku ? Nam Duong (t? 10 d?n 18 Tháng Tu 2009) dã thai nghén ròng rã g?n 4 nam m?i vu?t c?n du?c. Có l?, nó cung “ch?n l?a” ngày lành tháng t?t m?i k?t t? d? duyên d? khai hoa n? nh?y. Mà dúng boong, nam nay ch? là nam Con Trâu còn gì. Và th?i di?m Tháng Tu cung g?i nh? v? nh?ng bi?n c? dau bu?n c?a d?t nu?c cung nhu nh?c nh? v? lý do ra di c?a hàng tri?u ngu?i Vi?t Nam ly huong...

Ðây là chuy?n di l?n th? 7 k? t? nam 2005 do Van kh? Thuy?n nhân Vi?t Nam (www.vktnvn.com) t? ch?c d? cám on các qu?c gia t?m cu dã giúp d? ngu?i t? n?n, d? tu?ng ni?m d?ng bào n?m l?i trên x? l? bi?n xa, d? trùng tu di tích và thu th?p tài li?u cho các th? h? mai sau v? cu?c di cu bi tráng nh?t trong l?ch s? nhân lo?i vào cu?i th? k? 20...

Vì là l?n d?u nên chuy?n di Kuku mang tính “dò du?ng”, không du?c ph? bi?n r?ng rãi trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t h?i ngo?i vì ban t? ch?c e ng?i các y?u t? an toàn và an ninh. M?i ngu?i tham d? d?u ch?p nh?n s? may r?i - th?m chí là m?o hi?m - trong chuy?n di; k? c? tai n?n, th?i ti?t ho?c b?nh t?t d?c du?ng. T?t c? ch? vì b?ng d? c?n cào, vì s? thôi thúc k? l? c?a Kuku.

Nhung dù “mang n?ng” nhu v?y nhung Kuku l?i... “d? không dau”! Trái l?i là khác, r?t “m? tròn con vuông” v?i nh?ng co duyên g?p g? k? thú và s? huy?n nhi?m không th? gi?i thích du?c theo l? thu?ng. Nó dã tr? thành m?t chuy?n di d? d?i v?i nh?ng k? ni?m vui nh?n và xúc d?ng, có c? ti?ng cu?i và nu?c m?t, c?a m?i thành viên trong doàn...

Ngày 1 (10.04 Singapore - Tanjung Pinang): Trên du?ng... t?p k?t!

T? t?i hôm tru?c, các nhóm (tr? 4 ngu?i t? Pháp di theo l? trình riêng và dã d?n tru?c Tanjung Pinang ? Nam Duong) t? Úc, M?, Ð?c, Th?y Ði?n và Vi?t Nam dã l?n lu?t “t?p k?t” t?i di?m h?n, m?t khách s?n bình dân nhung tuong d?i s?ch s? trong khu Geylang ? Singapore, m?t... xóm bình khang khá nh?n nh?p v? dêm.

Ông Tr?n Ðông, tru?ng doàn c?a chuy?n di, c? tíu tít nhu gà m?c d?. Dù dã d?n Sing (theo cách g?i t?t c?a ngu?i Vi?t trong nu?c hi?n nay) t? hôm tru?c d? “tr?i n?m” d?a di?m h?u c?n nhung c? tram vi?c không tên du?ng nhu v?n thúc h?i du?c gi?i quy?t vì l?n này VKTNVN t? thân lo li?u m?i th? cho... d? t?n ti?n, ch? không “choi sang” nh? d?n các công ty du l?ch d?a phuong nhu nh?ng l?n tru?c. Ði?m dón và gi? d?n phi tru?ng c?a nhi?u thành viên trong doàn l?i cách nhau khá xa nên “Tr?n Lão Gia” (chúng tôi thân m?t g?i anh Tru?ng doàn nhu v?y) ph?i “trung d?ng t?i ch?” l?c lu?ng nhân s? s?n có: ai d?n tru?c ph?i di ru?c ngu?i d?n sau! Cung may, lu?m thu?m m?t chút nhung ch?ng có m?ng nào b? l?c!

Màn t?y tr?n “chào bãi” du?c nhanh chóng s?p x?p. M?y chi?c taxi lao vút vào ánh dèn dêm l?p lánh, mang theo “dám du khách qu?c t? không gi?ng ai” d?n Newton, khu an t?i n?i ti?ng ngon và r? v?i d?y d? món nh?u nghêu sò ?c h?n và hàng tram th? h?m bà l?ng khác... Nào, “dzô” m?t phát cho d?p coi, tru?c l? sau quen! M?i ngu?i nâng ly k?t thân, l?i còn k?p nách hai chai cognac di du?ng vì nghe dâu r?ng bên d?t nu?c H?i Giáo Nam Duong th? ch?t cay này r?t khó ki?m.

S? di ban t? ch?c ch?n l?a d?a di?m Geylang (sau khi so sánh thi?t hon v?i các chuy?n di tru?c) là vì nh?ng lý do th?c t?: giá c? m?m m?i, di chuy?n thu?n ti?n, hàng quán g?n k? và - có l? quan tr?ng nh?t - là co h?i d? nh?ng ngu?i trong doàn t? thân tr?i nghi?m m?t trái trong d?i s?ng c?a d?t nu?c du?c m?nh danh là “mini-superstate” (ti?u siêu qu?c) này. ?, cung nên ch?, di m?t ngày dàng mà ch?ng h?c du?c m?t sàng khôn nào thì hóa ra... ch?ng phí l?m ru!

?, noi này có nhi?u chuy?n thú v? dáng k? l?m, các b?n ?. Tru?c h?t, dó là cú s?c m? màn d?i v?i nh?ng ngu?i m?i tham d? l?n d?u, nh?t là các bà các cô “nh?y c?m” v?i... d?ch v? dèn d?. M?y tr? dàn ông b? qu?n lý ch?t hon c?a hàng qu?c doanh ki?m soát s? g?o. May mà ? Sing khá l?ch s?, không có c?nh chèo kéo ngoài du?ng nên cung... không d?n n?i nào. Tuy v?y, hai cô trong doàn trên du?ng v? l?i khách s?n sau bu?i an t?i v?n “du?c” m?y chàng ?n Ð? hay Mã Lai gì dó d? m?t r? rê...

Sinh ho?t ? khu ph? này càng v? khuya càng... tung b?ng. Hàng ch?c - không, ph?i là hàng tram m?i chính xác - cô gái an suong (và c? nh?ng chàng “lady boy”) son ph?n diêm dúa lu?n l? d?c theo các khách s?n, trong du?ng h?m, du?i c?t dèn... Ði?n tho?i di d?ng c?a h? c? reo liên t?c và, m?t s? khá dông, í ?i g?i nhau b?ng... ti?ng Vi?t. Ra v?y, thanh niên “th? h? H? Chí Minh” không còn d?t s?ng trong nu?c d?n ph?i “xu?t kh?u lao d?ng” th? này. Nh?ng chuy?n v? “cô dâu Vi?t ? Sing” ho?c nh?ng du?ng dây công an Vi?t C?ng buôn gái mãi dâm ra nu?c ngoài dang di?n ra ngay tru?c m?t chúng tôi, tr?n tr?i và phu phàng. Nghi v?a bu?n v?a gi?n. M?y ly bia t?y tr?n h?i d?u hôm dã không d? dô d? dè xu?ng n?i nh?c c?a c?nh tha phuong c?u th?c ki?u này trong gi?c ng? ch?p ch?n...

Bu?i sáng, ch?u cà-phê v?a hè (nói th? cho gi?ng... b?i d?i, ch? th?t ra chúng tôi ng?i trong m?t quán l? du?ng dàng hoàng) làm cho m?i ngu?i t?nh táo h?n sau chuy?n bay dài và c? ch?c dia nghêu sò dêm tru?c. Chua d?t màn tán g?u v?n v?t, Tr?n Lão Gia dã thông báo m?t tin... h?ng mu?n nghe: tr?c tr?c gi? phà sang Nam Duong, ph?i “ng?i d?ng” ? Sing d?n chi?u. ?, cung ch?ng sao. L?i có d?p ng?m nhìn ph? phu?ng c?a H?i c?ng Su T?.

M?t sáng ki?n ch?t lóe lên: Sao mình không làm m?t cú City Tour (Lòng vòng Thành ph?) nh?, t?i gì ph?i bó c?ng ng?i dây? Trong chuong trình, m?i sinh ho?t du?c s?p x?p khít khao d?n t?ng gi? nên không có m?t ch? tr?ng nào cho m?c thu giãn nhu th?. V?y, a-lê-h?p, bi?n khó khan thành thu?n l?i di ch?!

Bu?i an trua, thay vì d? d?nh ? Nam Duong, du?c d?t bàn c?p t?c t?i m?t nhà hàng g?n khách s?n d? o b? bao t? c?a “th?p bát anh hào” (vì ai n?y d?u... an kh?e nhu trâu) tru?c khi 18 tr? (không k? 4 m?ng dã “c?m dùi” tru?c bên Nam Duong) ch?t lên chi?c mini-bus thuê bao tr?c ch? hu?ng trung tâm thành ph?.

Ông nhà báo Luu Dân (mà m?i ngu?i c? “vô tu” b? d?u sai thành... L?u Ð?n) tình nguy?n làm hu?ng d?n viên du l?ch vì dã nhi?u l?n d?n Sing. Chi?c xe - v?i chàng tài x? nói ti?ng Anh khá sõi - dua chúng tôi d?n các th?ng c?nh n?i ti?ng, nhu: Nhà hát S?u Riêng (vì hình dáng c?a nó trông gi?ng lo?i trái cây này), Vi?n B?o tàng Ngh? thu?t Á Châu (khi ?y dang có cu?c tri?n lãm v? các ph?m v?t tri?u c?ng c?a các nu?c chu h?u cho Trung Hoa trong nh?ng th? k? tru?c), Công viên Merlion Park (noi d?t b?c tu?ng d?u su t? duôi cá dang phun nu?c, bi?u tu?ng c?a Singapore) và Mount Faber (d?nh núi có du?ng dây cáp treo d?n d?o du l?ch Sentosa)...

Âm thanh và ánh sáng t? các chi?c máy hình d? lo?i, d? ki?u c? vang lên tí tách ? m?i noi d?ng l?i. K? d?ng t?o dáng, ngu?i khom b?m máy r?n c? góc tr?i khi?n ông tru?ng doàn phát ho?ng la toáng lên: “Nè, ch?a memory cho hình ?nh Kuku nghen. Chuy?n di chua th?c s? b?t d?u dâu, bà con oi!” Th? ch?, tu?ng tr?c tr?c hóa ra l?i hay, và dáng d?ng ti?n bát g?o. Chuy?n City Tour dã “g?” l?i du?c ph?n tu vé bay r?i d?y! Ð?n 4 gi? chi?u, m?i ngu?i lên tàu t?c hành sang Nam Duong mà câu chuy?n v?n râm ran chua d?t.

B?y gi?, m?t s? ngu?i m?i... th?m m?t. Vài nam t? và dam cô nuong dã riu ríu dôi mi, qu?o d?u lên vai ngu?i bên c?nh (có k? còn ngáy thành ti?ng n?a, tr?i ?) khi chi?c Penguine II tách b?n r?i Sing r? sóng d?n Tanjung Pinang. Các chuy?n bay dài, gi? gi?c thay d?i và s? vui choi h?t mình dã b?t d?u... phát huy tác d?ng. Chi?c d?ng h? sinh h?c trong co th? c?a h? dang báo hi?u h?t pin, c?n du?c s?c l?i. Mà d? gì ch?ng l?i du?c con bu?n ng? khi gió mát c? mon man, sóng bi?n c? v? v? và nh?ng ngu?i b?n d?ng hành khác c? g?t gù... c?u nguy?n hòa bình.

V?y mà v?n có ngu?i t?nh queo! C?u b?n tr? Ph?m Ðình Ch?n t? Munich (quên h?i có bà con gì v?i nh?c si Ph?m Ðình Chuong không), m?t chuyên viên tu v?n trong công ty tái b?o hi?m n?i ti?ng th? gi?i c?a Ð?c, v?n chuyên chú gi? t?ng trang kinh Ph?t lâm râm t?ng ni?m trong su?t ch?ng du?ng. G?i là “c?u” cho thân tình, ch? th?t ra Ch?n dã t?ng ? Kuku cách dây 27 nam khi còn là m?t d?a bé 9-10 tu?i (c? tính ra thì bi?t tu?i, k? vi?t bài này v?n d?t toán). Nhìn Ch?n, có l? b?n khó tu?ng tu?ng du?c m?t ngu?i thu?c “th? h? tr?” có trình d? và nang l?c cao, tru?ng thành và làm vi?c trong xã h?i Âu Tây (Pháp và Ð?c) nhung làu thông ti?ng m? d?, tinh tu?ng kinh k? và g?n bó v?i sinh ho?t c?ng d?ng ngu?i Vi?t ? noi cu ng? nhu th?!

(Cái xui nh?t c?a chàng này - ôi, co tr?i s?p d?t - là ? chung phòng và ph?i ch?u d?ng ti?ng ngáy “su t? h?ng” c?a ông già L?u Ð?n nhi?u ngày trong chuy?n di. Th?t ra, c? hai có th? l?p nên “ban h?p xu?ng” r?t an nh?p trong b?n tru?ng ca kéo g?!)

V?y mà v?n có ngu?i t?nh queo! Nhu anh b?n mu?i tiêu Van Nam (cùng di v?i “m?t n?a c?a minh” Xuân Huong) t? Munich, Ð?c, m?t nh?m nghi?n vai l?c lu theo nh?p sóng, hai tay b?t tai không ph?i vì ti?ng lâm râm d?c kinh c?a ngu?i bên c?nh mà có l? vì không ch?u du?c âm thanh r?m rì c?a máy tàu. Nhu nàng Oanh Oanh (nghe tên c? nhu là... tài t? H?ng Kông) t? Perth, Úc, t? tê không h?t chuy?n v?i em gái Mimi Ðài-Trang (cô út c?a doàn, “di?u” h?t bi?t luôn!) t? California, M?, lâu ngày m?i g?p l?i. Nhu chàng lãng t? Anh Huy (l?n th? nhì tham d? chuy?n di V? B?n T? Do) t? Georgia, M?, c? d?ng trên boong ng?m mãi nh?ng lu?n sóng tr?ng xóa mà h?n d? t?n dâu dâu...

V?y mà cung v?n còn ngu?i t?nh queo! Tr?n Lão Gia và c?u út Tu?n Hùng (t? Goteborg, Th?y Ði?n, l?n th? ba cùng di v?i doàn VKTNVN) nhón gót t? trong ra ngoài tàu, nh? nhàng b?m nh?ng t?m hình c?a t?ng ngu?i trong tu th? “r?t tho?i mái” d? mong... bán l?i ki?m chút cháo. Có ai t?ng nhìn th?y mình tr?n m?t ho?c há m?m trong khi ng? chua nh?? C? d?n nan n? hai ông phó nhòm ?y d? kh?i b? dua hình lên Net cho c? th? gi?i chiêm ngu?ng.

Và di nhiên, cung còn k? vi?t bài này, ráng nhu?ng m?t d?u v?t v?i con bu?n ng? d? ghi chép “Nh?t ký d?c du?ng”.

Sau g?n 2 ti?ng b?p b?nh trên bi?n, chi?c Penguine II c?p c?ng Tanjung Pinang v?a lúc m?t tr?i cung u? o?i giã t? m?t ngày. Chúng tôi nh?n ra ngay s? khác bi?t rõ r?t trong phong cách làm an gi?a nu?c v?a di và nu?c m?i d?n: ? Sing m?i sinh ho?t d?u r?t tr?t t? và quy c?, trong khi ? Nam Duong r?t l?n x?n và xô b?. M?i ngu?i du?c nh?c nh? ph?i d? ý d?n hành lý c?a mình vì các tay b?c vác c? gi?t l?y nh?ng chi?c va-ly ho?c túi xách t? khoang tàu d? dua lên xe d?y c?a h?, y h?t nhu quang c?nh t?i b?n xe dò ? Vi?t Nam. Tuy không có s? m?t mát hay cãi c? gi?a chúng tôi v?i cánh phu phà dó, nhung cách giành gi?t nhu v?y dã t?o ?n tu?ng ch?ng “vui lòng khách d?n” tí nào c?.

Màn “th? t?c d?u tiên” trên d?t Nam Duong dã... g?p ngay tr?c tr?c: dù Ban t? ch?c - qua Công ty du l?ch d?a phuong - dã dóng l? phí visa nh?p c?nh 25USD cho m?i ngu?i trong doàn nhung th?i h?n chúng tôi du?c phép luu trú trên qu?c gia này ch? có 7 ngày, trong khi chuong trình d? trù kéo dài d?n 8 ngày. Th? là m?i ngu?i ph?i móc ra 25USD n?a, dù ch? “? nán” thêm m?t ngày. Ai dó b?ng dung hát m?t câu... vô duyên (mà dúng phóc tình c?nh d? m?u d? cu?i c?a chúng tôi lúc dó): “L? leo r?i, làm sao neo du?c em oi...” Th?t ra, dó là... lu?t, ch? ch?ng ph?i m?t kho?n “ho?nh tài” nào c?a nhân viên ki?m soát di trú, nhung c? trông khuôn m?t méo x?o c?a anh Tru?ng doàn mà... th?y thuong!

R?i “chuy?n nh?” cung qua, hai chi?c xe bus tuong d?i ti?n nghi dua chúng tôi lòng vòng qua các khu ph? chính c?a Tanjung Pinang, thành ph? l?n th? nhì c?a d?c khu Riau sau Batam, lúc ngu?i dân b?t d?u d?i s?ng v? dêm. Hàng quán sáng trung, xe c? d?p dìu, âm thanh r?n ràng nhu nh?ng thành ph? Á Châu khác - cung mang nét xô b? nhung thân thu?c nhu b?n dang ? Manila, Bangkok hay Kuala Lumpur. V?a lúc chúng tôi c?m th?y “ông-mê” vì nh?ng ? gà trên ch?ng du?ng ngo?n ngoèo hon n?a gi?, hai chi?c xe bus d?u l?i tru?c b?c th?m c?a m?t khách s?n nguy nga trên d?i cao: Hotel Comfort, noi du?c coi là “ch? ng? êm ái nh?t c?a thành ph?”.

T? trong lobby, bang... “t? nhân bang” t? Paris, Pháp (g?m dôi niên tru?ng Tôn Th?t Vinh - Vân H?i và c?p trung niên Ðình Chung - Ng?c Thúy dã d?n c?m dùi ? dây t? hôm tru?c) ùa ra chào dón, môi cu?i kéo dài d?n t?n mang tai! Dù chua di?n ki?n t?n m?t bao gi? nhung ai cung c?m th?y g?n gui và quen thân... t? ki?p tru?c. Ch? gì, c? tháng tr?i chit-chat v?i nhau qua email, nh?ng chân dung Mùa H? Mùa Thu dã khoe ra kh?p thiên h?, cung d? tay b?t m?t m?ng!

L?i màn nh?n phòng c?p t?c nhu nhà binh, r?a so khuôn m?t nh?m nháp b?i du?ng (ch? du?c phép 5 phút) tru?c khi t? l?i bu?i sinh ho?t chung d?u tiên có m?t d?y d? c? doàn (g?m 22 ngu?i: 8 Úc, 4 M?, 4 Pháp, 3 Ð?c, 2 Vi?t Nam và 1 Th?y Ði?n). Du?i ánh sáng c?a m?y ng?n dèn pha bên h? boi êm ? phía sau khách s?n, các món d?c s?n Nam Duong du?c d?n ra ê h? (bánh ph?ng cá, ch? cu?n cá, cà-ri cá, canh chua cá... và c? ch?c món cá khác), chuy?n n? nhu b?p rang, các món quà giao luu du?c chuy?n tay nhau và các chi?c máy ?nh l?i tí tách, tí tách...

Có ngu?i b?m tay tính nh?m: “? khách s?n th? này, an u?ng th? này, g? du?c thêm ph?n tu vé bay n?a, v? chi dáng n?a ti?n du?ng r?i, mà ch? m?i m?t ngày!”

Ôi, sau này tôi m?i “ng?”, ngu?i ?y “có bi?t dâu ni?m vui dang n?m trong thiên tai” vì g?n su?t ch?ng du?ng còn l?i chúng tôi ch?ng nh?ng không du?c ? “khách s?n th? này” nhung l?i ph?i “an u?ng th? này” d?n... phát ngán!

Ngày 2 (11.04 Terempah - Kuku): Ðo?n du?ng... chi?n binh!

Tru?c khi d?n Tanjung Pinang, chúng tôi dã du?c Edi Surbakti, s?p c?a m?t công ty du l?ch ? Batam và là ngu?i hu?ng d?n doàn, báo tru?c v? m?t “tr?c tr?c ngoài chuong trình” khác: chi?c tàu khách hai tu?n m?t chuy?n t? Tanjung Pinang d?n Letung mà chúng tôi dã d?t ch? first-class c? tháng tru?c dang ph?i... n?m ? d? s?a ch?a. Do v?y, thay vì cu?i thuy?n lu?t sóng, chúng tôi s? di mây v? gió b?ng chim s?t, không d?n th?ng “h?u c? Letung” mà ph?i bay vòng d?n Matak r?i sau dó m?i dáp tàu khách sang Terempah và ca-nô t?c hành d?n Letung vào ngày hôm sau.

Do s? thay d?i l? trình, m?i ngu?i du?c “g?i ý” (th?c s? là... b?t bu?c) ch? mang theo “trang b? tác chi?n” d? cho 4 ngày mà thôi; nhu gi?y t? tùy thân, qu?n áo l?i r?ng, thu?c men cá nhân, l? v?t c?u nguy?n và... m?y chai Martell phòng h?. Ph?n hành lý còn l?i ph?i g?i ? khách s?n Tanjung Pinang, vòng v? tính sau.

Chuy?n nh?, ch?ng ai th?c m?c v? s? thay d?i phuong ti?n di chuy?n và chu?n b? hành trang này, cho d?n khi...

Dù Tr?n Lão Gia nhi?u l?n nh?c nh? v? “k? lu?t gi? gi?c” trong sinh ho?t t?p th? nhung du?ng nhu thói quen l? m? là m?t c? t?t khó b? c?a... ngu?i Vi?t dáng yêu! Bu?i an sáng d? trù 1 gi? du?c kéo giãn g?p dôi, có l? vì món cháo tr?ng thanh d?m nhung ngon mi?ng v?i cá com kho và h?t v?t mu?i dã níu chân chúng tôi thêm m?t tua n?a! Bù l?i, khi Edi toét còi lên xe thì m?i ngu?i d?u... dâu vào d?y! Màn di?m danh nhanh g?n “S? 1, có! S? 2, có!... S? 22, có! Ð?, h?n ai n?y gi? nhé. Lên du?ng!” L?nh l?c c? nhu là hành quân. Mà qu? v?y, chúng tôi s?p di qua m?t “do?n du?ng chi?n binh” (hi?u theo nghia kiên nh?n, ch?u d?ng và... không càm ràm) mà h?u nhu ch?ng ai bi?t tru?c...

Hai chi?c xe bus hôm qua l?i dua chúng tôi ra phi tru?ng Tanjung Pinang. Ti?t m?c th? thách so kh?i b?t d?u: ch? d?i! Nhu nhi?u hãng hàng không n?i d?a ? các qu?c gia khác, chuy?n bay c?a Air Riau d?n Matak b? tr? d?n g?n 2 ti?ng d?ng h?. L?i m?t chuy?n “ngoài chuong trình” khi?n anh chàng hu?ng d?n viên Edi xu? xòa vui tính cung phát cáu. Bu?i com trua tay c?m (l?i bánh ph?ng cá, ch? cá và... thêm cái dùi gà) du?c dua vào t?n phòng d?i cho m?i ngu?i. Du?ng nhu t?t c? chúng tôi d?u “thi d?u” màn th? thách kiên nh?n này.

Phi tru?ng Tanjung Pinang tho?t trông cung gi?ng nhu các phi tru?ng Ðà N?ng, Hu? ho?c C?n Tho c?a Vi?t Nam tru?c nam 1975, v?n mang m?t nét v?a g?n gui v?a... nhà quê. M?i th? t?c gi?y t? và khám xét hành lý d?u làm b?ng tay nên t?c d? khá ch?m ch?p. R?t may, chúng tôi dã du?c thu x?p tru?c nên dã tránh du?c s? phi?n toái này. M?y khi ? t?nh l? l?i có m?t nhóm “du khách qu?c t?” dông d?o th?!

Vài chàng l?m t?m mu?i tiêu (và c? m?y tr? “lo tho to li?u buông mành” tru?c trán n?a) “tranh th?” vào m?t câu l?c b? nh? xíu trong góc phòng ch? d?i, cà-phê thu?c lá và... tán g?u v?i cô nhân viên thông tin khá xinh. H? nói chuy?n b?ng mi?ng - v?i nh?ng ch? Nam Duong v?a h?c du?c “Salamat pagi” (Chào b?n), “Terimakasi” (Cám on)... - và b?ng tay, vì v?n t? v?ng c?a dôi bên ch? d?n b?y nhiêu. B?ng nh? Pleiku l? lùng, “may mà có em d?i còn d? thuong...”

Cà-phê ? phi tru?ng - cung nhu ? các hàng quán mà chúng tôi có d?p d?ng chân trên d?t Nam Duong - là... c?c k? d?! (?y ch?t, ch? là theo kh?u v? c?a k? vi?t bài này thôi. Nói ph?a lên oan m?ng có ngày!) Ngu?i bán c? “vô tu” xúc hai mu?ng nhóc cà-phê xay s?n, d? nu?c sôi vào, qu?y tung lên cho ra màu và trút thêm hai mu?ng du?ng n?a là... xong, b?t ch?p ngu?i mua thích u?ng theo gout nào. B?n ph?i ch? xác cà-phê l?ng xu?ng, h?p nh? ph?n trên ng?t nhu chè và lim dim d?n c? phút sau m?i th?y... ch?t cafeine.

Còn thu?c lá thì... kh?i nói. Dân Nam Duong phì phèo nhu khói tàu. H? thích hút lo?i thu?c Garam t?m mùi dinh huong thom ph?c và ng?t l?m, n? tí tách theo t?ng hoi rít vào. Không gian n?ng n?ng cái mùi d?c bi?t này nhung du?ng nhu ch?ng th?y ai t? v? khó ch?u ho?c phàn nàn. ? dâu h? cung có th? hút thu?c tho?i mái - trong khách s?n, nhà hàng, phòng h?p... (có l? ch? tr? trên máy bay). M?y ông ghi?n thu?c lá trong doàn có v? khoái chí v? quy?n t? do cá nhân dó, ch? bù v?i s? nghiêm c?m g?t gao t?i nh?ng qu?c gia h? dang sinh s?ng!

(M?t ghi nh?n nh?, thú v?: Khi làm th? t?c ki?m soát hành lý ? phi tru?ng, t?t c? h?p qu?t gas d?u b? t?ch thu vì lý do an toàn, nhung lúc vào bên trong phòng d?i ai cung móc ra... m?t cái khác d? m?i thu?c lá. Hay thi?t!)

Cu?i cùng, chi?c phi co Fokker 27 hai cánh qu?t t? th?i... Ð? nh? Th? chi?n cung dã d?n. Cùng v?i các hành khách d?a phuong, chúng tôi (v?i 3 nhân viên tháp tùng c?a công ty du l?ch) l?c t?c... di b? ra phi d?o. Nhìn chi?c máy bay, c? doàn d?u... thót ru?t, nhung s? lo ng?i dó tan bi?n ngay b?i l?i tr?n an d?y th?m quy?n c?a niên tru?ng Vinh, m?t c?u phi công dân s? qu?c t? t?ng có 40 nam kinh nghi?m trong ngh?: “Lo?i máy bay này tuy cu nhung an toàn l?m, không sao dâu!” L?i câu hát vô duyên c?a anh chàng m?c d?ch vang lên: “L? leo r?i, làm sao neo du?c em oi...”

S? u? o?i c?a m?i ngu?i du?ng nhu du?c “massage” t?nh táo ngay b?i thái d? l?ch s? c?a viên phi công và n? cu?i duyên dáng c?a hai cô ti?p viên. C?u út Tu?n Hùng b? h?p h?n t? lúc dó - và ch?ng bi?t b?ng cách nào, chàng trai d?c thân 35 tu?i t? x? B?c Âu này dã “d?” du?c c? hai m? nhân Nam Duong cho s? phone và ch?p chung hình v?i h? trong cockpit. Bái ph?c, “h?u sinh... kh? ?” có khác!

Chuy?n bay ng?n, ch? trên du?i m?t gi?. Th?i ti?t khá t?t, phong c?nh bên du?i d?p nhu tranh v?, trùng di?p nh?ng cánh r?ng nhi?t d?i xanh ng?t trên nh?ng h?i d?o ch?p chùng không d?t. Chúng tôi thay phiên nhau ng?i bên các khung c?a s? d? quay phim và ch?p hình, m?t ph?n vì không cu?ng l?i du?c s?c thu hút c?a v? d?p thiên nhiên và ph?n khác, d? “m? c?a xin chút... gió” vì h? th?ng di?u hòa bên trong có l? không h? nhi?t n?i nh?ng tr?n cu?i nghiêng ngã t? các m?u chuy?n ti?u lâm râm ran su?t chuy?n bay. Các hành khách Nam Duong di cùng du?ng nhu b? truy?n nhi?m ni?m vui c?a chúng tôi nên h? cung v? tay tán thu?ng ho?c cu?i theo.

(M?t ghi nh?n n?a, cung thú v?: Khi phi co dáp xu?ng du?ng bang, m?i hành khách d?u d?ng lo?t v? tay hoan nghênh phi hành doàn dã th?c hi?n m?t... chuy?n bay an toàn. C? hai l?n chúng tôi bay ? Nam Duong d?u nhu th?. V?y, m?i khi có d?p dáp phi co n?i d?a ? nu?c này, b?n hãy nh? th? t?c dó nhé! Không nghe ti?ng v? tay t?c là... có chuy?n r?i!)

Ð?n Matak, sau th? t?c g?n nh?, doàn “du khách qu?c t?” chúng tôi du?c dón ti?p ni?m n? t?i phi tru?ng b?i chính... “chúa d?o”. Tôi c? doán b?a v? si quan cao l?n, s?c ph?c ch?nh t? và có n? cu?i d? m?n dó là... Ð?i úy, vì ông mang lon 3 mai vàng trên c? áo, y chang nhu c?p b?c trong quân d?i VNCH ngày xua. R?i b?t tay b?t chân, r?i ch?p hình k? ni?m, r?i “Selamat Datang” và “Terimakasi”... búa xua tru?c khi chúng tôi ch?t lên 2 xe mini-bus ra b?n tàu khách cách dó kho?ng 10 phút.

B?n tàu khách Matak tuy?t d?p, nhà sàn sát mí nu?c, bi?n và r?ng trùng di?p xanh ng?t. Chúng tôi di cùng kho?ng 50 ngu?i dân d?a phuong (c?ng v?i xe g?n máy, gà v?t, mì gói và d? th? hàng t?p hóa khác) d?n Terempah, gi?ng h?t các chuy?n dò ngang ? mi?n Tây Nam B? c?a quê huong nhung tr?t t? và an toàn hon. Nhi?u ngu?i trong doàn cung c?m nh?n m?t ni?m vui nh? nhàng khi nhìn th?y m?t nhà su Ph?t Giáo trung niên di cùng trên tàu. ? d?t nu?c H?i Giáo này, nhà th? Công Giáo hay chùa chi?n Ph?t Giáo là nh?ng hình ?nh hi?m th?y. V?t áo cà sa màu vàng ngh? và khuôn m?t thu thái c?a v? su n?i b?t trên n?n tr?i trong xanh gi?a ng?n ngang nh?ng t?t b?t th? s? trên chuy?n tàu hôm ?y dã mang d?n m?t c?m giác yên bình và may m?n. Chúng tôi nào bi?t dó là cái duyên d?u tiên c?a mình trong chuy?n di tìm v? k? ni?m này...

Tàu càng xa b? m?i ngu?i càng ng?n ngo tru?c v? d?p k? vi c?a thiên nhiên. ? d?t nu?c có hon 17 ngàn hòn d?o này, ngu?i ta có th? b?t g?p b?t c? noi dâu các bãi cát vàng tuoi, các vách núi cheo leo, các hang d?ng hi?m tr? và các làng chài hi?n hòa muôn thu?... Nhung có l? ?n tu?ng d?p m?nh nh?t vào m?t chúng tôi khi tàu d?n g?n Terempah là ngôi chùa chênh vênh trên su?n núi, mái ngói d? au nhu m?t ch?m son tuoi trên n?n dá xám dãi d?u. Noi dây, vào bu?i t?i hôm dó, chúng tôi d?n l? Ph?t và g?p l?i v? su di cùng tàu, ngu?i ch? th?nh tho?ng t? Matak sang Terempah m?t l?n nhân nh?ng ngày vía l?n.

Ð?n Terempah, ch?ng có “quan ch?c” nào... ân c?n ti?p dón c?, ngoài m?t b?y con nít tíu tít reo hò và nh?ng ánh m?t hi?u k? t? các hàng quán bên c?u tàu. ?, nhu th? d? ch?u hon, ch? khách sáo hoài cung m?t. V?y mà chúng tôi v?n nhìn th?y m?t t?m bang-rôn l?n giang ngay trên du?ng ph? chính c?a d?o “Chào m?ng doàn du khách d?n tham Kuku”.

Chúng tôi tr? ? 2 khách s?n “b?nh nh?t” trên d?o, ngay c?nh b?n tàu, có máy l?nh và nu?c nóng, nhung v?n bánh ph?ng cá, cà-ri cá, canh chua cá... Có m?t chút “c?i thi?n” trong th?c don: mì xào d? bi?n v?i ?t và com chiên d? bi?n v?i ?t, hai món dua cay mà chúng tôi thân ái làm quen su?t m?y ngày sau dó. (Nh? l?i, th?t t?i nghi?p cho nhóm t? Âu Châu, tôm cua ê h? mà c? vòi... rau mu?ng! Rõ nghèo!)

Dù du?c bi?t noi dây s? phát tri?n m?nh trong tuong lai g?n vì các công ty d?u khí qu?c t? v?a quy?t d?nh thi?t l?p nhi?u co s? ti?p v?n và s?n xu?t, nhung Terempah bây gi? v?n... di dam phút dã v? ch?n cu. “R?n” d?o là m?t con du?ng d?c gh?nh dá, du?c lát xi-mang khá s?ch, có nhi?u hàng quán, d?n th? H?i Giáo, co s? hành chánh - quân s? (h?u nhu Nam Duong ? dâu cung th?y... tr?i lính!) Ngu?i dân d?a phuong ch?t phác, thân thi?n. H? không tìm cách “n?o” nh?ng du khách c? d?i m?i d?n dây m?t l?n khi chúng tôi mua trái cây, u?ng cà-phê ho?c kêu m?i nh?u. Cung có vài ngu?i la cà d?n làm quen, k? l?i nh?ng chuy?n v? ngu?i t? n?n Vi?t Nam t?ng ghé l?i dây h?i... th? k? tru?c. H? cho bi?t có nhi?u ngôi m? thuy?n nhân Vi?t Nam phía trên d?i và s?n sàng hu?ng d?n chúng tôi d?n dó. Vì không có d? th?i gian, chúng tôi h?n lu?t v? (3 ngày sau) s? di tham.

Bu?i t?i, m?i hon 9 gi? mà trên d?o dã v?ng teo. Bang “qu?y” trong doàn (g?m các tr? trung niên khó ng?, k? c? ngu?i vi?t bài này) c?i tr?n ra c?u tàu hóng mát và (hy v?ng) tìm... vài lon bia gi?i khát. Mà tìm du?c th?t, các b?n ?. Th? x?n n?a ch?: bia lon Tiger và Heineken u?p l?nh! Giá c? cung khá m?m: tính ra ch? kho?ng hon 1 dô Úc m?t lon. T? chi?u, Tu?n Hùng dã r?o m?t vòng trên d?o và ch?m t?a d? m?t ti?m t?p hóa có bán bia. Th? là c? d?n gõ c?a, làm d?u, tr? ti?n và bi?n ra c?u tàu cùng v?i hai xâu bia toòng teng... “C?u út” gi?i th?t, d?n d?t l? quê ngu?i heo hút mà v?n moi ra du?c th? “nhu y?u ph?m” này, ch? ti?c d? m?i hoi h?o: ch? b?ch l?c rang và... vài cái bánh ph?ng cá (l? thay, lúc ?y th?t ngon!)

Có bia thì có... nh?c. Tuy vài lon chua d? li?u d? bi?u di?n “tài nang chua m?t l?n ch?m n?” nhung dã có ngu?i tính qua m?t Duy Khánh, Nh?t Tru?ng, Ch? Linh... “Chung vui dêm này cho tr?n tình yêu thuong...”, “Chuy?n cô sinh viên hay bu?n, thu?ng nh?c nh? nh?ng chi?n công...”, “Mình v? thành ph? dây r?i, ch?n an ch?n choi, l? m?t ngu?i...” Nh?ng bài hát Vi?t Nam c?t lên v?a d? nghe, hòa cùng ti?ng sóng v? nh?p r?p r?nh t? du?i chân c?u tàu, gi?a vùng tr?i v?ng l?ng xa l? này, mang âm di?u hoài huong man mác, bu?n bu?n...

Và cung ? Terempah, vào sáng hôm sau tru?c khi lên du?ng di Letung, chúng tôi cung dã g?p nh?ng d?ng bào c?a mình trong m?t hoàn c?nh tr? trêu...

(Còn ti?p)

Luu Dân

(Sydney - Australia)