Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Chuyện những bộ sưu tập tranh thời Phục Hưng
Thứ ba năm vừa qua, giới mộ điệu hội họa tại Anh bị chấn động vì hai bức tranh của nhà danh họa thời Phục Hưng của Ý, Titian, vẫn được trưng bày tại Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật Scotland (National Gallery of Scotland) ở Edinburgh từ trên 60 năm nay, bị đe dọa mất cho nước ngoài nếu viện bảo tàng không kiếm ra 100 triệu bảng Anh để mua lại hai bức tranh này từ ông chủ của chúng, quận công Sutherland.
- Các tiểu vương quốc Arab thống nhất muốn làm thay đổi sân cỏ Anh Quốc?
Bóng tròn có thể nói là môn thể thao được hâm mộ nhất trên toàn thế giới. Và đối với giới hâm mộ môn thể thao này, các trận thi đấu của câu lạc bộ bóng tròn Anh được sắp hạng như là hấp dẫn nhất và vì vậy thu hút nhiều người xem nhất.
- Những bí mật xung quanh cái chết của nhà văn Georgi Markov
Ðây là một vụ án mạng mà sau này đã trở nên một trong những huyền thoại nổi tiếng của thời Chiến Tranh Lạnh. Một nhà văn Bulgaria bất đồng chính kiến Georgi Markov nằm hấp hối một cách đau đớn tại một nhà thương ở Luân Ðôn sau khi bị bắn bằng một viên đạn thuốc độc đặc biệt từ một chiếc dù được sửa đổi đúng vào lúc ông đang đi bộ qua cầu Waterloo để đến sở làm.
- Đại Hội Đảng và "Nghị Hội Cánh Tả"
Trong tấn kịch của cuộc khủng hoảng mới nhất và có lẽ sâu đậm nhất của chủ nghĩa tư bản vừa diễn ra tuần này tại Wall Street và City of London, hầu hết chúng ta có lẽ chỉ là những người đứng ngoài nhìn vào. Nhiều bình luận đã được đưa ra trên truyền hình về một loạt những công cụ tài chánh kỳ lạ và khó hiểu - mà ngay cả nhiều nhân vật cao cấp trong các định chế tài chánh nay cũng công nhận là họ cũng không thấu hiểu bao nhiêu - mà hậu quả là đã tạo ra những thảm họa cho lãnh vực này.
- Đại Hội Đảng và "Nghị Hội Cánh Tả"
Trong tấn kịch của cuộc khủng hoảng mới nhất và có lẽ sâu đậm nhất của chủ nghĩa tư bản vừa diễn ra tuần này tại Wall Street và City of London, hầu hết chúng ta có lẽ chỉ là những người đứng ngoài nhìn vào. Nhiều bình luận đã được đưa ra trên truyền hình về một loạt những công cụ tài chánh kỳ lạ và khó hiểu - mà ngay cả nhiều nhân vật cao cấp trong các định chế tài chánh nay cũng công nhận là họ cũng không thấu hiểu bao nhiêu - mà hậu quả là đã tạo ra những thảm họa cho lãnh vực này.
- Các trung tâm tài chính lớn của thế giới trong thời kỳ khủng hoảng
Cuộc khủng hoảng tài chánh tại Mỹ mà ảnh hưởng lan rộng lên toàn thế giới đã giúp cho các trung tâm tài chánh tại một số quốc gia khác ngoài Mỹ và Châu Âu, đặc biệt là tại Châu Á và vùng Trung Ðông, nổi lên thách thức vị trí độc quyền của Luân Ðôn và New York như là những trung tâm tiền tệ chính của thế giới.
- Các trung tâm tài chính lớn của thế giới trong thời kỳ khủng hoảng
Cuộc khủng hoảng tài chánh tại Mỹ mà ảnh hưởng lan rộng lên toàn thế giới đã giúp cho các trung tâm tài chánh tại một số quốc gia khác ngoài Mỹ và Châu Âu, đặc biệt là tại Châu Á và vùng Trung Ðông, nổi lên thách thức vị trí độc quyền của Luân Ðôn và New York như là những trung tâm tiền tệ chính của thế giới.
- Nhân cuộc khủng hoảng tài chính, nghĩ về sự khác biệt giữa Hoa Kỳ và Châu Âu
Cuộc khủng hoảng tài chánh hiện đang diễn ra tại cả hai bên bờ Ðại Tây Dương đã một lần nữa làm nổi bật sự khác biệt giữa Hoa Kỳ và Châu Âu. Tuy rằng Hoa Kỳ và Châu Âu đều là những xã hội tư bản và các hoạt động kinh tế tại cả hai bên đều không có gì khác nhau, nhưng tại hầu hết các nước Âu Châu, kể cả tại Anh Quốc - nước có nhiều điểm gần gũi với Hoa Kỳ nhất - nói tới tư bản Hoa Kỳ là lập tức đa số người Âu nghĩ tới một chế độ “tư bản hoang dã” trong đó mọi chuyện bị chi phối bởi một “luật rừng xanh”.
- Nhân cuộc khủng hoảng tài chính, nghĩ về sự khác biệt giữa Hoa Kỳ và Châu Âu
Cuộc khủng hoảng tài chánh hiện đang diễn ra tại cả hai bên bờ Ðại Tây Dương đã một lần nữa làm nổi bật sự khác biệt giữa Hoa Kỳ và Châu Âu. Tuy rằng Hoa Kỳ và Châu Âu đều là những xã hội tư bản và các hoạt động kinh tế tại cả hai bên đều không có gì khác nhau, nhưng tại hầu hết các nước Âu Châu, kể cả tại Anh Quốc - nước có nhiều điểm gần gũi với Hoa Kỳ nhất - nói tới tư bản Hoa Kỳ là lập tức đa số người Âu nghĩ tới một chế độ “tư bản hoang dã” trong đó mọi chuyện bị chi phối bởi một “luật rừng xanh”.
- Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ngày nay
Tuần qua, đúng vào lúc cuộc khủng hoảng tài chánh tàn phá dữ dội hầu hết các thị trường tài chánh của thế giới, thì trung tâm Centre for Economic Performance của trường đại học London School of Economic and Political Sciences (LSE) công bố hai tài liệu phân tích mang lại một số ánh sáng về khoảng cách kinh tế sâu đậm phân cách giữa tầng lớp giầu có và phần còn lại của xã hội.
- Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ngày nay
Tuần qua, đúng vào lúc cuộc khủng hoảng tài chánh tàn phá dữ dội hầu hết các thị trường tài chánh của thế giới, thì trung tâm Centre for Economic Performance của trường đại học London School of Economic and Political Sciences (LSE) công bố hai tài liệu phân tích mang lại một số ánh sáng về khoảng cách kinh tế sâu đậm phân cách giữa tầng lớp giầu có và phần còn lại của xã hội.
- Lá thư Luân Đôn 11/01/08
Chỉ còn hai ngày nữa là nước Mỹ đi vào một cuộc bầu cử tổng thống mới. Ðặc biệt cuộc bầu cử lần này đã hấp dẫn sự chú ý của không những toàn thể nước Mỹ mà hầu như của khắp thế giới nữa. Ðối với dân Anh chẳng hạn cuộc bầu cử tại Mỹ còn được người ta theo dõi kỹ hơn là những cuộc vận động chuẩn bị cho một cuộc tổng tuyển cứ sắp tới tại Anh.
- Lá thư Luân Đôn 11/01/08
Chỉ còn hai ngày nữa là nước Mỹ đi vào một cuộc bầu cử tổng thống mới. Ðặc biệt cuộc bầu cử lần này đã hấp dẫn sự chú ý của không những toàn thể nước Mỹ mà hầu như của khắp thế giới nữa. Ðối với dân Anh chẳng hạn cuộc bầu cử tại Mỹ còn được người ta theo dõi kỹ hơn là những cuộc vận động chuẩn bị cho một cuộc tổng tuyển cứ sắp tới tại Anh.
- Lá thư Luân Đôn 11/09/08
Có lẽ điều làm cho người ta thấy rõ nhất sự khác biệt trong giai điệu của chính trị Mỹ và Anh được thể hiện trong phiên họp của Quốc Hội Anh ngày 5 Tháng Mười Một vừa qua.
- Lá thư Luân Đôn 11/09/08
Có lẽ điều làm cho người ta thấy rõ nhất sự khác biệt trong giai điệu của chính trị Mỹ và Anh được thể hiện trong phiên họp của Quốc Hội Anh ngày 5 Tháng Mười Một vừa qua.
- Nói về Bầu cử ở Anh Quốc
Ðối với những người Cộng Hòa tìm một con đường thoát ra khỏi ngõ kẹt mà đảng của họ rơi vào trong cuộc bầu cử này thì tấm gương của đảng Bảo Thủ tại Anh có thể giúp cho họ một kinh nghiệm khá bổ ích. Ðó là vì đảng Bảo Thủ của Anh cũng đã trải qua một thất bại thê thảm tương tự trong một cuộc tổng tuyển cử đầy kịch tính, bị đè bẹp bởi một đảng Lao Ðộng dưới sự lãnh đạo của một lãnh tụ có nhiều hấp lực (charisma) với quần chúng.
- Nói về Bầu cử ở Anh Quốc
Ðối với những người Cộng Hòa tìm một con đường thoát ra khỏi ngõ kẹt mà đảng của họ rơi vào trong cuộc bầu cử này thì tấm gương của đảng Bảo Thủ tại Anh có thể giúp cho họ một kinh nghiệm khá bổ ích. Ðó là vì đảng Bảo Thủ của Anh cũng đã trải qua một thất bại thê thảm tương tự trong một cuộc tổng tuyển cử đầy kịch tính, bị đè bẹp bởi một đảng Lao Ðộng dưới sự lãnh đạo của một lãnh tụ có nhiều hấp lực (charisma) với quần chúng.
- "Thành phố địa đạo"
Trong lúc tại Anh cũng như tại Mỹ cuộc khủng hoảng nhà đất đang diễn ra một cách gay gắt thì lâu lâu trên những trang báo vẫn còn xuất hiện những cơ sở khá đặc biệt. Và tuần này tại Luân Ðôn cũng vừa xuất hiện vài hàng quảng cáo như sau.
- "Thành phố địa đạo"
Trong lúc tại Anh cũng như tại Mỹ cuộc khủng hoảng nhà đất đang diễn ra một cách gay gắt thì lâu lâu trên những trang báo vẫn còn xuất hiện những cơ sở khá đặc biệt. Và tuần này tại Luân Ðôn cũng vừa xuất hiện vài hàng quảng cáo như sau.
- Quyền tự do của công dân
Người Anh vẫn tự hào rằng nước họ là đất nước đầu tiên sáng tạo ra cái mà người ta gọi là những quyền tự do của công dân. Và những quyền tự do này đã được ghi vào hiến pháp của tất cả những quốc gia tự do dân chủ trên thế giới cũng như đã được đặt thành những quyền căn bản của con người qua một công ước của Liên Hiệp Quốc.
- Quyền tự do của công dân
Người Anh vẫn tự hào rằng nước họ là đất nước đầu tiên sáng tạo ra cái mà người ta gọi là những quyền tự do của công dân. Và những quyền tự do này đã được ghi vào hiến pháp của tất cả những quốc gia tự do dân chủ trên thế giới cũng như đã được đặt thành những quyền căn bản của con người qua một công ước của Liên Hiệp Quốc.
- Bản tuyên ngôn nhân quyền tròn 60 tuổi
Năm nay đánh dấu đúng 60 năm ngày Liên Hiệp Quốc thông qua bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền, một bản tuyên bố trong đó khẳng định cái “phẩm giá bẩm sinh” và “quyền bình đẳng và bất khả xâm phạm” của tất cả con người trên thế giới. Nhưng vào lúc này, trong lúc các nhà ngoại giao của Liên Hiệp Quốc đang ca ngợi những thành quả về nhân quyền mà họ cho là đã đạt được, thì các nhà độc tài của thế giới cũng như những tên khủng bố chắc hẳn cũng ăn mừng việc “đánh đĩ những nhân quyền này”, nhiều khi nhờ vào chính những chính sách và nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.
- Bản tuyên ngôn nhân quyền tròn 60 tuổi
Năm nay đánh dấu đúng 60 năm ngày Liên Hiệp Quốc thông qua bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền, một bản tuyên bố trong đó khẳng định cái “phẩm giá bẩm sinh” và “quyền bình đẳng và bất khả xâm phạm” của tất cả con người trên thế giới. Nhưng vào lúc này, trong lúc các nhà ngoại giao của Liên Hiệp Quốc đang ca ngợi những thành quả về nhân quyền mà họ cho là đã đạt được, thì các nhà độc tài của thế giới cũng như những tên khủng bố chắc hẳn cũng ăn mừng việc “đánh đĩ những nhân quyền này”, nhiều khi nhờ vào chính những chính sách và nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.
- Sự tiềm tàng của nguy cơ bạo loạn ở Châu Âu
Những ngày gần đây các nước Tây Âu, đặc biệt là những nước mà ảnh hưởng của cánh tả còn mạnh như Pháp, Ý, đều lo sợ rằng các cuộc biểu tình bạo động tại Hy Lạp sẽ lan sang đến nước mình. Những e sợ đó cũng có nguyên nhân chính đáng mà quan trọng nhất là sự phân hóa của cánh tả châu Âu thành một bên là những đảng xã hội càng ngày càng mất đi định hướng ý thức hệ của mình và một bên khác là một nhóm càng ngày càng trở nên cực đoan, từ chối mọi sự dung nhượng đối với cả Liên Hiệp Âu Châu cũng như là hệ thống kinh tế hiện đại.
- Lá thư Luân Đôn
Có lẽ ít người ở bên ngoài nước Anh biết ngày sau Giáng Sinh, ngày 26 tháng 12 lại gọi là “Boxing Day” và vì sao nó lại có tên như vậy. “Boxing Day”, thông thường được cho là ngày 26 tháng 12, nhưng chính thức thì đó là ngày đầu tiên không phải là ngày Chúa Nhật sau ngày Giáng Sinh, có một nguồn gốc sâu xa trong lịch sử Anh.
- Về những nhận xét của Samuel Huntington (Lê Mạnh Hùng)
Trên thực tế cuộc chiến Iraq, nếu chỉ nhìn vào khía cạnh ý thức hệ, là biểu tượng cao nhất của một quan điểm cho rằng nền văn minh Hồi giáo và văn minh Phương Tây không có một cái gì khác nhau trên phương diện căn bản. Và như vậy nó là một sự phủ định của tất cả những gì ông Huntington theo đuổi suốt đời ông.
- Về những nhận xét của Samuel Huntington (Lê Mạnh Hùng)
Trên thực tế cuộc chiến Iraq, nếu chỉ nhìn vào khía cạnh ý thức hệ, là biểu tượng cao nhất của một quan điểm cho rằng nền văn minh Hồi giáo và văn minh Phương Tây không có một cái gì khác nhau trên phương diện căn bản. Và như vậy nó là một sự phủ định của tất cả những gì ông Huntington theo đuổi suốt đời ông.
- Những con số thống kê về tội phạm (Lê Mạnh Hùng)
Vừa qua người cầm đầu cơ quan thống kê Anh Quốc, sir Michael Scholar đã viết một bức thư gởi đến ông tổng thư ký phủ thủ tướng trong đó ông diễn tả việc “công bố trước những thống kê chưa được hoàn toàn kiểm chứng” là làm “xói mòn niềm tin của dân chúng” và “đi ngược lại với những tiêu chuẩn cao mà chúng ta tất cả đều đang cố gắng thực hiện.”
- Những con số thống kê về tội phạm (Lê Mạnh Hùng)
Vừa qua người cầm đầu cơ quan thống kê Anh Quốc, sir Michael Scholar đã viết một bức thư gởi đến ông tổng thư ký phủ thủ tướng trong đó ông diễn tả việc “công bố trước những thống kê chưa được hoàn toàn kiểm chứng” là làm “xói mòn niềm tin của dân chúng” và “đi ngược lại với những tiêu chuẩn cao mà chúng ta tất cả đều đang cố gắng thực hiện.”
- Những chính sách của Thủ Tướng Brown hướng về người nghèo (Lê Mạnh Hùng)
Tuy rằng những quan tâm của ông Brown đối với những người bất hạnh trong xã hội thực sự xuất phát từ một lòng trắc ẩn, nhưng những quan tâm này cũng còn vì những lý do chính trị nữa. Những biện pháp nhằm nâng đỡ những người nghèo gia tăng khả năng thăng tiến xã hội đã được đưa ra cùng lúc với những cam kết tài trợ cho việc mở ra hàng ngàn chỗ tập sự (internship) có trả lương cũng như là những bảo đảm tín dụng cho những doanh nghiệp nhỏ.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
Ngày 11 tháng 11 nam nay dánh d?u dúng chín muoi nam ngày Đ?i Chi?n Th? gi?i th? nh?t ch?m d?t. Nhung t?i hai b? Đ?i Tây Duong ngày này du?c k? ni?m m?t cách khác nhau nhi?u. Trong khi dó, n?u m? r?ng ra toàn th? gi?i th́ ư nghia c?a ngày này l?i càng khác nhau nhi?u n?a. Nh?ng khác bi?t dó nh?c l?i cho ta r?ng tùy theo tru?ng h?p cùng m?t s? ki?n l?ch s? có th? có nh?ng âm hu?ng r?t khác nhau d?i v?i t?ng xă h?i dù cho r?ng nh?ng xă h?i này có g?n gui nhau d?n m?y di chang n?a.
Đ?i v?i ngu?i M?, ngày này là ngày C?u Chi?n Binh (Veterans Day), ngày d? ngu?i ta vinh danh t?t c? nh?ng ngu?i dă chi?n d?u trong t?t c? các cu?c chi?n mà nu?c M? dă tham gia trong các th? k? th? 20 và 21. Nh?n m?nh ? dây là vào nh?ng ngu?i s?ng. Và ngày này có m?t tính cách vui v? v?i nh?ng cu?c di?n hành, bi?u di?n quân nh?c vv... Nhung t?i Anh và Pháp th́ ngày này l?i du?c tu?ng ni?m m?t cách khác. T?i hai nu?c, nh?ng ngu?i dă hy sinh trong các tr?n chi?n k? t? nam 1914 m?i là tiêu di?m c?a các bu?i l?.
T?i sao l?i có s? khác bi?t nhu v?y? Nh?t là ngày này d?i v?i c? ba nu?c d?u dánh d?u m?t chi?n th?ng chung. Ngày 11 tháng 11 nam 1918 là ngày mà liên minh Anh Pháp M? dă chi?n th?ng d?i v?i k? thù Đ?c-Áo trong m?t cu?c chi?n mà lúc dó du?c g?i là “cu?c chi?n d? b?o v? cho van minh th? gi?i” v?i hy v?ng r?ng dây s? là “cu?c chi?n d? ch?m d?t m?i cu?c chi?n” (the war to end all wars).
Trong nh?ng nam ngay sau khi cu?c chi?n ch?m d?t, nh?ng nghi l? chính th?c k? ni?m ngày này t?i M?, dă ph?n ?nh dúng nh?ng ư tu?ng chi?n th?ng dó và ca ng?i “ḥa b́nh cho th? gi?i”. Ch? sau khi Th? Chi?n Th? 2 ch?m d?t, ngày này t?i M? m?i chuy?n thành ngày d?c bi?t dành cho các C?u Chi?n Binh. Đ?i v?i nu?c M? nh?ng m?t mát và dau kh? l?n nh?t v?n h?n m?t d?u không th? nào quên vào xă h?i Hoa K? v?n c̣n là cu?c N?i Chi?n Nam B?c, cu?c chi?n tranh b?ng các vu khí hi?n d?i d?u tiên x?y ra cách Th? Chi?n Th? 1 nam muoi nam và dă làm ch?t m?t trên 600,000 binh s? c?a c? hai bên. Cái ngày mà ngu?i M? g?i là ngày Tu?ng Ni?m (Memorial Day) du?c d?t ra vào cu?i th?p niên 1860 chính là d? tu?ng ni?m nh?ng ngu?i dă ngă xu?ng trong cu?c chi?n này.
Trong khi dó, ph?i d?n Tháng Tám, 1914 th́ nh?ng nu?c Tây Âu m?i bi?t t?i nh?ng kh?ng khi?p và m?t mát c?a m?t cu?c chi?n tranh hi?n d?i. Cu?c Đ?i Chi?n (The Great War) nhu ngu?i ta v?n c̣n g?i cu?c chi?n này t?i Anh và Pháp là m?t cu?c chi?n tranh kéo dài và gay go ḍi h?i các nu?c tham chi?n ph?i d? tài nguyên nhân và v?t l?c vào cu?c d?u tranh ? m?t m?c mà tru?c dó chua t?ng có.
Trong m?t kho?ng th?i gian trên b?n nam tr?i, nh?ng d?o quân hàng nhi?u tri?u ngu?i dă d?ng v?i nhau trong nh?ng di?u ki?n kh?ng khi?p mà không d?t du?c m?t k?t qu? nào quy?t d?nh. L?n d?u tiên trong l?ch s?, t?t c? s?c m?nh c?a xă h?i du?c d?ng viên vào chi?n d?u v?i c? nh?ng thu?ng dân cung tr? thành m?c tiêu c?a nh?ng cu?c oanh t?c vào các thành th? và nh?ng chi?n d?ch phong t?a luong th?c. Con s? 700,000 ngu?i ch?t v́ cu?c chi?n này c?a Anh d?n nay v?n là con s? t? vong cao nh?t trong m?t cu?c chi?n c?a nu?c này. Con s? nh?ng binh si t? tr?n c?a Pháp và Đ?c c̣n cao hon n?a, u?c tính là vào kho?ng 1.4 tri?u cho Pháp và 2 tri?u cho Đ?c.
Chính cái nhu c?u c?n ph?i tu?ng ni?m cái m?t mát kinh kh?ng dó dă quy?t d?nh h́nh th?c tu?ng ni?m ngày này t?i Châu Âu. Trong ngày l? k? ni?m d?u tiên sau cu?c chi?n, t?i Anh, m?i ho?t d?ng d?u ngung l?i trong hai phút m?c ni?m vào lúc 11 gi? sáng: nhà máy ngung ho?t d?ng, xe c? d?ng l?i và ngu?i ta gi? yên l?ng d? tu?ng nh? nh?ng ngu?i dă khu?t. T?i Pháp, s? tu?ng ni?m này du?c th?c hi?n m?t cách ?n ào hon, v?i dân chúng m?i làng xóm t?p h?p l?i d? nghe tên c?a nh?ng ngu?i trong làng xóm ḿnh dă hy sinh trong cu?c chi?n. M?i l?n tên m?t ngu?i nào du?c d?c lên qua gi?ng c?a m?t em cô nhi th́ toàn th? nh?ng ngu?i tham d? d?u d?ng thanh nh?c l?i “hy sinh cho t? qu?c (mort pour la patrie)”
Tu?ng dài k? ni?m du?c xây d?ng t?i h?u nhu kh?p các d?a phuong và tr? nên m?t trong nh?ng d?c trung c?a các d?a phuong t?i Anh và Pháp. Nam 1920, t?i Luân Đôn và Paris, ngu?i ta ch?n m?i noi m?t “Chi?n Si Vô Danh” d? dem vào qu?c táng d?i bi?u cho t?t c? nh?ng binh si dă hy sinh trong cu?c chi?n. Ngay c? nu?c Đ?c, v?n là nu?c chi?n b?i trong cu?c chi?n, nam 1925 cung d?t ngày này thành m?t ngày tu?ng ni?m, “Ngày Đau Bu?n c?a Nhân Dân” (Volkstrauertag) d? nh? d?n nh?ng ngu?i dă hy sinh trong cu?c chi?n.
Đ?n nay g?n m?t th? k? dă trôi qua, nhung kư ?c c?a cu?c chi?n này v?n c̣n n?ng n?. T?i Anh có d?n 80% dân chúng dă ng?ng l?i cho hai phút tu?ng ni?m vào ngày 11 tháng 11 v?a qua. Và c? kho?ng m?t tu?n tru?c khi d?n ngày k? ni?m này, n?u du khách t? M? ho?c t? m?t noi nào khác d?n Anh (ho?c là nh?ng nu?c bà con v?i Anh nhu Úc, Canada ho?c New Zealand) th́ s? th?y h?u nhu ai cung mang trên ve áo m?t bông phù dung d? b?ng gi?y. Đây là m?t bi?u tu?ng d? tu?ng nh? nh?ng bông hoa d? này v?n hàng nam v?n n? d?y trên nh?ng cánh d?ng mi?n Flanders, noi x?y ra nh?ng tr?n dánh d?m máu nh?t c?a cu?c chi?n và dă du?c k? l?i trong bài tho n?i ti?ng c?a John McCrae “In flanders Fields”.
Nhung n?u ngày này v?n c̣n là m?t ngày bi thuong cho nh?ng nu?c Anh và Pháp, th́ nó l?i có m?t ư nghia khác d?i v?i nh?ng nu?c khác. Đ?i v?i ngu?i Ba Lan, ngày 11 tháng 11 này không ph?i là m?t ngày tu?ng ni?m mà là m?t ngày vui m?ng, dánh d?u s? h?i sinh c?a d?t nu?c Ba Lan sau hon m?t th? k? b? m?t nu?c và chia c?t gi?a ba d? qu?c Nga, Ph? và AÔo-Hung. C̣n t?i Đ?c và nh?ng nu?c Trung và Đông Âu, nh?ng dau kh? và kinh hoàng c?a cu?c chi?n th? hai dă làm cho ngu?i ta không c̣n nh? d?n nh?ng m?t mát c?a cu?c chi?n l?n th? nh?t n?a. T?i Đ?c ch?ng h?n, tu?ng ni?m v? Holocaust và nh?ng tàn b?o c?a ch? d? Qu?c Xă dă chi?m uu tiên hon trong ư th?c c?a dân chúng.
C̣n d?i v?i ph?n c̣n l?i c?a th? gi?i, t?i nh?ng nu?c Á châu, ho?c Phi Châu th́ ngày này h?u nhu không có ư nghia. N?u có chang th́ dây s? là m?t ngày vui m?ng. Nó dánh d?u s? suy tàn c?a ch? d? th?c dân Châu Âu, m? d?u cho nh?ng cu?c d?u tranh giành d?c l?p mà cu?i cùng dă k?t thúc b?ng s? s?p d? c?a nh?ng d? qu?c này sau Chi?n Tranh Th? Hai.
Lê M?nh Hùng |