Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Thư Paris tuần thứ 40: chính phủ cam kết, lấy tiền đâu ra?
Tiếp cứu ngân hàng bị phá sản (nếu có), tránh cho thị trường tín dụng khỏi gặp khó khăn (dự tính 22 tỷ), mua lại 30 000 căn nhà giúp cho các công ty xây cất (với giá 5 tỷ euro)...Chính phủ Pháp không ngớt đưa ra những lời cam kết để trấn an...như là tình hình tài chính khó khăn từ Hoa kỳ đã lan tới Pháp. Nhưng không biết sẽ lấy tiền đâu ra để thực hiện những lời cam kết đó khi “quỹ nhà nước trống rỗng ?”
- Theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2008: tại sao ông Barack Obama dẫn đầu nhưng vẫn có thể thua?
Cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Oc năm 2008 giữa hai liên danh Barack Obama - Joe Biden và John McCain – Sarah Palin đến hồi gây cấn. Cuộc vận động bầu cử trở lại không khí bình thường của những cuộc bầu cử trước, các ứng cử viên không còn tử tế với nhau và cử tri Hoa Kỳ như thường lệ mỗi bốn năm lại được đóng một vai trò quan trọng.
- Theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2008: tại sao ông Barack Obama dẫn đầu nhưng vẫn có thể thua?
Cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Oc năm 2008 giữa hai liên danh Barack Obama - Joe Biden và John McCain – Sarah Palin đến hồi gây cấn. Cuộc vận động bầu cử trở lại không khí bình thường của những cuộc bầu cử trước, các ứng cử viên không còn tử tế với nhau và cử tri Hoa Kỳ như thường lệ mỗi bốn năm lại được đóng một vai trò quan trọng.
- Thư Paris tuần Thứ 42: Nhờ 1 700 Tỷ, Âu Châu phục hồi sinh lực ?
Nguyên thủ các nước trong Khối Euro (Eurogroupe) họp tại Điện Elysée chiều 12.10 nhất quyết sẽ áp dụng mọi biện pháp để đưa Âu châu ra khỏi cuộc khủng hoảng tài chánh thế giới hiện nay. Mười lăm nước trong khối Euro đồng ý sẽ bỏ tiền giúp các ngân hàng củng cố tư bản, có tài chánh để tiếp tục nghiệp vụ. Mỗi nước tùy theo phương tiện và hoàn cảnh của mình...Tính chung, tổng cộng số tiền bỏ ra để cứu nguy lên tới 1 700 tỷ euro, nói theo báo chí.
- Thư Paris tuần Thứ 42: Nhờ 1 700 Tỷ, Âu Châu phục hồi sinh lực ?
Nguyên thủ các nước trong Khối Euro (Eurogroupe) họp tại Điện Elysée chiều 12.10 nhất quyết sẽ áp dụng mọi biện pháp để đưa Âu châu ra khỏi cuộc khủng hoảng tài chánh thế giới hiện nay. Mười lăm nước trong khối Euro đồng ý sẽ bỏ tiền giúp các ngân hàng củng cố tư bản, có tài chánh để tiếp tục nghiệp vụ. Mỗi nước tùy theo phương tiện và hoàn cảnh của mình...Tính chung, tổng cộng số tiền bỏ ra để cứu nguy lên tới 1 700 tỷ euro, nói theo báo chí.
- Ðừng nghe những gì Obama nói... Hãy lo những gì ông sẽ làm
Hoa Kỳ đang bơi trong khủng hoảng tài chánh và vì vậy trôi vào nạn suy trầm kinh tế mà từ năm ngoái rồi, người ta dự đoán là sẽ xảy ra.
- Ðừng nghe những gì Obama nói... Hãy lo những gì ông sẽ làm
Hoa Kỳ đang bơi trong khủng hoảng tài chánh và vì vậy trôi vào nạn suy trầm kinh tế mà từ năm ngoái rồi, người ta dự đoán là sẽ xảy ra.
- Thư Paris tuần thứ 43: Bush đồng ý triệu tập thượng đỉnh 20 nước
Ðáp lời mời của Tổng Thống George W. Bush, Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy và Chủ Tịch Ủy Hội Âu Châu José Manuel Barroso đã tới trại David, dinh cơ của tổng thống Hoa kỳ để trao đổi ý kiến về vấn đề khủng hoảng tài chánh hiện nay trên thế giới. Khi mời, Tổng Thống Bush muốn rằng chủ, khách gặp nhau một cách thoải mải, ăn mặc xuề xòa. Từ trực thăng xuống, hai người khách ăn mặc rất trang trọng.
- Thư Paris tuần thứ 43: Bush đồng ý triệu tập thượng đỉnh 20 nước
Ðáp lời mời của Tổng Thống George W. Bush, Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy và Chủ Tịch Ủy Hội Âu Châu José Manuel Barroso đã tới trại David, dinh cơ của tổng thống Hoa kỳ để trao đổi ý kiến về vấn đề khủng hoảng tài chánh hiện nay trên thế giới. Khi mời, Tổng Thống Bush muốn rằng chủ, khách gặp nhau một cách thoải mải, ăn mặc xuề xòa. Từ trực thăng xuống, hai người khách ăn mặc rất trang trọng.
- Thăm dò dư luận
Hồi tôi đi còn học, một trong những môn mà các sinh viên báo chí thường phải học là môn thăm dò dư luận. Vị giáo sư dạy môn đó ở trường tôi là một người mê say nghề của mình nhưng cũng hiểu rõ giới hạn của nghề đó. Ông thường mở đầu khóa học bằng cách trao cho mỗi sinh viên một bản sao tấm hình nổi tiếng Tổng Thống Harry S. Truman tươi cười cầm tờ báo Chicago Daily Tribunes với hàng tít lớn “Dewey đã đánh bại Truman”. Sau khi giải thích là ngành thăm dò dư luận đã trưởng thành hơn kể từ ngày đó, ông cũng vẫn nhắc nhở sinh viên về bài học khó quên này.
- Thăm dò dư luận
Hồi tôi đi còn học, một trong những môn mà các sinh viên báo chí thường phải học là môn thăm dò dư luận. Vị giáo sư dạy môn đó ở trường tôi là một người mê say nghề của mình nhưng cũng hiểu rõ giới hạn của nghề đó. Ông thường mở đầu khóa học bằng cách trao cho mỗi sinh viên một bản sao tấm hình nổi tiếng Tổng Thống Harry S. Truman tươi cười cầm tờ báo Chicago Daily Tribunes với hàng tít lớn “Dewey đã đánh bại Truman”. Sau khi giải thích là ngành thăm dò dư luận đã trưởng thành hơn kể từ ngày đó, ông cũng vẫn nhắc nhở sinh viên về bài học khó quên này.
- Sau kế hoạch tài chánh, kinh tế, Cải thiện tình hình nhân dụng
Khế ước có trợ cấp, chấp nhận khế ước ngắn hạn, cho phép buôn bán ngày Chủ Nhật... tổng thống Pháp đã khai triển kế hoạch tận dụng nhân lực chống lại nạn thất nghiệp đang là hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế, tiếp theo cuộc khủng hoảng tài chánh trên thế giới. Những biện pháp thấy có vẻ cục bộ và chưa biết tìm đâu ra ngân khoản để tài trợ.
- Sau kế hoạch tài chánh, kinh tế, Cải thiện tình hình nhân dụng
Khế ước có trợ cấp, chấp nhận khế ước ngắn hạn, cho phép buôn bán ngày Chủ Nhật... tổng thống Pháp đã khai triển kế hoạch tận dụng nhân lực chống lại nạn thất nghiệp đang là hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế, tiếp theo cuộc khủng hoảng tài chánh trên thế giới. Những biện pháp thấy có vẻ cục bộ và chưa biết tìm đâu ra ngân khoản để tài trợ.
- Một vấn đề nhức nhối trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc: Hiện Trạng Nền Y Tế Hoa Kỳ--So Sánh Bảo Hiểm Sức Khỏe Giữa Obama và McCain
Ngày cơn bão tài chánh thổi qua thị trường chứng khoán Nữu Ước, tôi đọc bộ sách “Sự sụp đổ của đế quốc La Mã” của Edward Gibbon, sau khi nghe TT Nga Vladimir Putin và TT Venezuela Hugo Chavez cười chế nhạo “ngày tàn của đế quốc Mỹ”. Tôi tình cờ khám phá nhiều điều trùng hợp thú vị, cả hai “đế quốc” cùng dùng huy hiệu con ó, điện Capitol ở trên đồi, các ông TNS nhiêu quyền hành như vua và trong thời kỳ suy sụp có nhiều đại đế La Mã da đen như Severus chứ không hẳn chỉ dân da trắng thành La Mã!
- Một vấn đề nhức nhối trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc: Hiện Trạng Nền Y Tế Hoa Kỳ--So Sánh Bảo Hiểm Sức Khỏe Giữa Obama và McCain
Ngày cơn bão tài chánh thổi qua thị trường chứng khoán Nữu Ước, tôi đọc bộ sách “Sự sụp đổ của đế quốc La Mã” của Edward Gibbon, sau khi nghe TT Nga Vladimir Putin và TT Venezuela Hugo Chavez cười chế nhạo “ngày tàn của đế quốc Mỹ”. Tôi tình cờ khám phá nhiều điều trùng hợp thú vị, cả hai “đế quốc” cùng dùng huy hiệu con ó, điện Capitol ở trên đồi, các ông TNS nhiêu quyền hành như vua và trong thời kỳ suy sụp có nhiều đại đế La Mã da đen như Severus chứ không hẳn chỉ dân da trắng thành La Mã!
- Ðịa cầu chuyển trục
Trước khi nhìn qua ngày mai, với lời hứa sẽ làm thay đổi nước Mỹ (McCain) - hay cả thế giới (Obama) - hãy cứ nhẩn nha ôn lại chuyện cũ...
- Ðịa cầu chuyển trục
Trước khi nhìn qua ngày mai, với lời hứa sẽ làm thay đổi nước Mỹ (McCain) - hay cả thế giới (Obama) - hãy cứ nhẩn nha ôn lại chuyện cũ...
- Obama có làm thế giới trở thành thân Mỹ hay không?
Tôi có một người bạn đang đi làm ở một nhà xuất bản lớn ở Luân Ðôn. Hôm Thứ Tư vừa qua, bạn tôi kể, một đồng nghiệp người Mỹ đã mang một lá cờ “lấp lánh sao” thật lớn đến sở và treo ngay lên kế bàn giấy của anh ta. Không những không làm các đồng nghiệp khó chịu, anh còn được mọi người đến bắt tay chúc mừng.
- Obama có làm thế giới trở thành thân Mỹ hay không?
Tôi có một người bạn đang đi làm ở một nhà xuất bản lớn ở Luân Ðôn. Hôm Thứ Tư vừa qua, bạn tôi kể, một đồng nghiệp người Mỹ đã mang một lá cờ “lấp lánh sao” thật lớn đến sở và treo ngay lên kế bàn giấy của anh ta. Không những không làm các đồng nghiệp khó chịu, anh còn được mọi người đến bắt tay chúc mừng.
- Cùng với thế giới Pháp chào mừng Obama
“Một bình minh mới đang ló dạng trên đất Mỹ.” Trước 65,000 dân Chicago, trong một bài diễn văn được truyền khắp nước Mỹ, Barack Obama ghi nhận đây là một “thành công vượt bực” do từ hằng triệu người Mỹ muốn thay đổi đã dồn phiếu cho ông.
- Cùng với thế giới Pháp chào mừng Obama
“Một bình minh mới đang ló dạng trên đất Mỹ.” Trước 65,000 dân Chicago, trong một bài diễn văn được truyền khắp nước Mỹ, Barack Obama ghi nhận đây là một “thành công vượt bực” do từ hằng triệu người Mỹ muốn thay đổi đã dồn phiếu cho ông.
- Lá thư Luân Đôn 11/09/08
Có lẽ điều làm cho người ta thấy rõ nhất sự khác biệt trong giai điệu của chính trị Mỹ và Anh được thể hiện trong phiên họp của Quốc Hội Anh ngày 5 Tháng Mười Một vừa qua.
- Lá thư Luân Đôn 11/09/08
Có lẽ điều làm cho người ta thấy rõ nhất sự khác biệt trong giai điệu của chính trị Mỹ và Anh được thể hiện trong phiên họp của Quốc Hội Anh ngày 5 Tháng Mười Một vừa qua.
- Cũng là dân chủ
Hôm Chủ Nhật và Thứ Ba tuần này, Anh Quốc tổ chức kỷ niệm 90 năm ngày đình chiến của Thế Chiến Thứ Nhất. Ngồi xem nghi lễ tổ chức trong ánh nắng se lạnh của ngày cuối thu, tôi bỗng chợt thấy sự khác biệt rõ ràng giữa hai nền dân chủ Anh Quốc và Hoa Kỳ. Bởi sau khi Nữ Hoàng Elizabeth Ðệ Nhị và hoàng gia đặt vòng hoa dưới chân đài kỷ niệm là đến phiên các nhà lãnh đạo chính quyền.
- Cũng là dân chủ
Hôm Chủ Nhật và Thứ Ba tuần này, Anh Quốc tổ chức kỷ niệm 90 năm ngày đình chiến của Thế Chiến Thứ Nhất. Ngồi xem nghi lễ tổ chức trong ánh nắng se lạnh của ngày cuối thu, tôi bỗng chợt thấy sự khác biệt rõ ràng giữa hai nền dân chủ Anh Quốc và Hoa Kỳ. Bởi sau khi Nữ Hoàng Elizabeth Ðệ Nhị và hoàng gia đặt vòng hoa dưới chân đài kỷ niệm là đến phiên các nhà lãnh đạo chính quyền.
- Sau vụ bầu cử tại Mỹ: Vấn đề hội nhập tại Pháp
Nước Pháp, xứ sở của ánh sáng và cái nôi của nhân quyền, một ngày nào đó có thể có một Barack Obama lên cầm quyền hay không? Câu hỏi đó được đặt ra sau khi một người da màu được bầu làm tổng thống Mỹ, chuyện xảy ra từ đầu tháng mà cho tới nay vẫn tiếp tục được nhắc nhở (một cách lạ lùng) như là một trường hợp điển hình cho thế giới.
- Sau vụ bầu cử tại Mỹ: Vấn đề hội nhập tại Pháp
Nước Pháp, xứ sở của ánh sáng và cái nôi của nhân quyền, một ngày nào đó có thể có một Barack Obama lên cầm quyền hay không? Câu hỏi đó được đặt ra sau khi một người da màu được bầu làm tổng thống Mỹ, chuyện xảy ra từ đầu tháng mà cho tới nay vẫn tiếp tục được nhắc nhở (một cách lạ lùng) như là một trường hợp điển hình cho thế giới.
- Lá thư Luân Đôn 11/15/08
Ngày 11 tháng 11 năm nay đánh dấu đúng chín mươi năm ngày Ðại Chiến Thế giới thứ nhất chấm dứt. Nhưng tại hai bờ Ðại Tây Dương ngày này được kỷ niệm một cách khác nhau nhiều.
- Lá thư Luân Đôn 11/15/08
Ngày 11 tháng 11 năm nay đánh dấu đúng chín mươi năm ngày Ðại Chiến Thế giới thứ nhất chấm dứt. Nhưng tại hai bờ Ðại Tây Dương ngày này được kỷ niệm một cách khác nhau nhiều.
- "Đế quốc Mỹ" vẫn bá chủ, tân tổng thống Obama phải đối phó với trật tự thế giới mới
40 năm sau ngày Mục sư tranh đấu nhân quyền người da đen Martin Luther King bị ám sát, Thượng nghị sĩ da đen lai hai dòng máu Barack Obama đã làm lịch sử. Nhờ tài hùng biện và vóc dáng quyến rũ, ông đã được giới trẻ và những người Mỹ da đen biến ngày bầu cử 4/11/2008 thành ngày lịch sử trọng đại của Hoa Kỳ, lần đầu tiên một ứng cử viên da mầu vào tòa Bạch Ốc.
- “The Oprah Winfrey Show” sẽ chấm dứt năm 2011
Tiết mục hội thoại “The Oprah Winfrey Show” từ ¼ thế kỷ qua đã là chương trình rất thu hút khán giả, nhưng kể từ Tháng Chín, năm 2011 sẽ ngưng phát trong giờ ban ngày trên những đài thuộc các hệ thống truyền hình lớn và có thể chỉ còn trên truyền hình cable.
- Thống đốc South Carolina sắp bị đàn hặc
Các nhà lập pháp của tiểu bang South Carolina dự tính sẽ chính thức xem xét việc đàn hặc Thống Ðốc Mark Sanford vào tuần tới, chủ tịch của ủy ban phụ trách vấn đề đó cho biết hôm Thứ Sáu.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Một ngày trước khi hồ sơ được đưa ra cho công chúng, thành phố mời gia đình nạn nhân đến xem trước. Ra khỏi sở cảnh sát, ông Vinh Phạm, thân phụ của Daniel (tên tiếng Việt là Sơn), quá xúc động và không nhấc điện thoại của ai cả, theo lời ông nói với báo chí. Ông Vinh Phạm tỏ ý uất ức vì con ông bị “xử tử hình” với 12 viên đạn. Toàn bộ hồ sơ cho thấy cảnh sát nhiều lần lớn tiếng ra lệnh “buông dao ra” nhưng ngược lại Daniel tiếp tục giơ dao sấn đến gần hai cảnh sát viên có mặt tại hiện trường, khiến họ nổ súng.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Một ngày trước khi hồ sơ được đưa ra cho công chúng, thành phố mời gia đình nạn nhân đến xem trước. Ra khỏi sở cảnh sát, ông Vinh Phạm, thân phụ của Daniel (tên tiếng Việt là Sơn), quá xúc động và không nhấc điện thoại của ai cả, theo lời ông nói với báo chí. Ông Vinh Phạm tỏ ý uất ức vì con ông bị “xử tử hình” với 12 viên đạn. Toàn bộ hồ sơ cho thấy cảnh sát nhiều lần lớn tiếng ra lệnh “buông dao ra” nhưng ngược lại Daniel tiếp tục giơ dao sấn đến gần hai cảnh sát viên có mặt tại hiện trường, khiến họ nổ súng.
- Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn
Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Giáo sư Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Bà Nguyễn Phương Lan (Cảm Tạ)
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Anh Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Ông Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
|
Lê M?nh Hùng
Ch? c̣n hai ngày n?a là nu?c M? di vào m?t cu?c b?u c? t?ng th?ng m?i. Đ?c bi?t cu?c b?u c? l?n này dă h?p d?n s? chú ư c?a không nh?ng toàn th? nu?c M? mà h?u nhu c?a kh?p th? gi?i n?a. Đ?i v?i dân Anh ch?ng h?n cu?c b?u c? t?i M? c̣n du?c ngu?i ta theo dơi k? hon là nh?ng cu?c v?n d?ng chu?n b? cho m?t cu?c t?ng tuy?n c? s?p t?i t?i Anh.
B?u c? t?i M? h?p d?n không ph?i ch? v́ ?nh hu?ng c?a vi?c l?a ch?n m?t v? t?ng th?ng m?i có ?nh hu?ng tr?c ti?p d?i v?i th? gi?i mà c̣n v́ tính tr?c ti?p và c?i m? c?a cu?c b?u c? này mà không m?t nu?c nào khác trên th? gi?i có du?c. Có l? chính v́ th? mà nu?c M? có du?c co may trong vi?c ch?n l?a m?t v? nguyên th?.
Nh́n vào quá kh?, ta có th? th?y r?ng nu?c M? có th? cám on v?n may c?a ḿnh r?ng George Washington dă th?ng c? vào nam 1789, Abraham Lincoln vào nam 1860 và Franklin Delano Roosevelt vào nam 1932 b?i v́ l?ch s? nu?c M? và th? gi?i có th? s? khác di n?u John Adams, John C. Breckinridge và Herbert Hoover chi?n th?ng trong các cu?c b?u c? này. Thêm vào danh sách nh?ng lănh t? l?n trên c?a nu?c M?, m?t s? ngu?i có l? c̣n thêm c? John F.Kennedy vào nam 1960 và Ronald Reagan nam 1980, tuy r?ng d?i th? c?a ông Kennedy, Richard Nixon cung có du?c co h?i thay d?i l?ch s? vào nam 1968. Ngay c? nh?ng v? t?ng th?ng “b?t ng?” cung t?o ra nh?ng ?nh hu?ng l?n t?i nu?c M? và th? gi?i t? nhu Theodore Roosevelt thay th? McKinley b? ám sát ho?c Harry Truman thay th? cho Roosevelt t? tr?n trong lúc t?i ch?c. Và c? nh?ng v? t?ng th?ng nhu James Buchanan ho?c George W. Bush cung d? l?i nh?ng di s?n không nh? cho nu?c M?.
Nhung n?u vào ngày th? ba 4 tháng 11 này ông Barack Obama tr? thành v? t?ng th?ng th? 44 c?a Hoa K?, th́ có l? ngu?i ta c?n ph?i ng?ng l?i dôi chút và suy ng?m d?n nh?ng h? qu? c?a chi?n th?ng này. N?u ông Obama th?ng du?c trong cu?c ch?y dua vào Ṭa B?ch ?c l?n này, cái ư nghia bi?u tu?ng c?a vi?c nu?c M? dua m?t ngu?i da den vào v? trí cao nh?t c?a d?t nu?c qu? th?t là to l?n n?u ta nh? l?i r?ng nu?c M? c̣n ch?a ch?p ch? d? nô l? cho d?n khi ông Lincoln h?y b? nó trong m?t cu?c chi?n tranh d?m máu vào nam 1865 và ngay c? khi ch? d? nô l? này b? h?y b?, cho d?n 100 nam sau dó, ngu?i ta c̣n th? chó d? ra d? c?n nh?ng ngu?i bi?u t́nh ḍi quy?n công dân. Đi?u này ít nh?t cung ch?ng t? r?ng hon t?t c? m?i qu?c gia khác trên th? gi?i, nu?c M? có m?t kh? nang thay d?i l?n, l?n d?n m?c có th? vu?t qua du?c nh?ng thành ki?n mà các nu?c khác không làm du?c.
Nhung ông Obama, ngoài vi?c là m?t ngu?i da den ra c̣n có m?t s? nhu?c di?m khác mà b́nh thu?ng khó giúp ngu?i ta th?ng du?c trong m?t cu?c ch?y dua nhu th? này. K? t? sau Woodrow Wilson, dân M? dă t? ra r?t nghi ng? gi?i trí th?c - b? g?i m?t cách chê bai là lu “d?u qu? tr?ng” (eggheads) - và h?u nhu không bao gi? mu?n ch?n m?t ngu?i trí th?c lên lănh d?o ḿnh. Thành ra, mu?n th?ng, các ?ng c? viên thu?ng ph?i che gi?u cái d?u óc c?a ḿnh du?i m?t v? b́nh dân. Bill Clinton là m?t h?c gi? Rhodes nhung thu?ng v?n n?p du?i m?t v? b́nh dân “Bubba” c?a ḿnh. Truman và Reagan th́ t? hào và v?n khoe b?n ch?t không trí th?c c?a hai ông tuy r?ng c? hai ông d?u không thi?u thông minh trong nh?ng v?n d? quan tr?ng c?a nu?c M?.
Thành ra n?u ông Obama chi?n th?ng du?c trong cu?c b?u c? này, th́ dây qu? là m?t thành công l?n trong vi?c vu?t qua các thành ki?n không nh?ng v? m?u da mà c̣n c? d?i v?i trí th?c n?a. Cái hay c?a ông Obama trong chi?n lu?c tranh c? c?a ông là dă t?o ra du?c m?t h́nh ?nh không de d?a ai, ngo?i tr? d?i v?i nh?ng ngu?i mà ch? c?n s? hi?n h?u c?a m?t ngu?i nhu ông cung dă là m?t s? de d?a. Đ? làm v?y, ông dă ph?i vu?t qua nh?ng gi?i h?n c?a m?t chính tr? gia s?c t?c. Chính v́ th? mà m?t s? nh?ng ngu?i M? da den dă than phi?n r?ng ông dă không “den” d? và dă bán ḿnh cho gi?i da tr?ng. Nhung chính nh? làm v?y ông dă gi?i t?a du?c m?t s? nh?ng nghi ng?i c?a các c? tri và cung nh? vào vi?c t?o ra m?t h́nh ?nh nhu v?y thành ra nh?ng l?i t? cáo mà các d?i th? c?a ông dua ra là “elitist” dă không dính du?c vào ông.
Cách v?n d?ng tranh c? c?a m?t ?ng c? viên có th? cho ta nh?ng d?u hi?u v? cung cách cai tr? c?a ông. Obama là m?t ngu?i có tài hùng bi?n, m?t di?u s? giúp ông trong ngôi v? t?ng th?ng nhu Roosevelt dă làm d?i v?i radio và Reagan d?i v?i truy?n h́nh. Và t́nh tr?ng k? lu?t mà ông gi? du?c trong chi?n d?ch tranh c? c?a ông cung tuong t? nhu c?a ông Reagan nam 1980 và khác v?i chi?n d?ch tranh c? c?a ông Clinton nam 1992 báo hi?u m?t cung cách cai tr? k? lu?t và t?p trung gi?ng nhu ông Reagan hon là nh?ng lănh d?o dân ch? khác.
C? nhiên v?n d?ng tranh c? và cai tr? m?t nu?c là hai chuy?n khác h?n nhau. Và nhu nh?ng d?i th? c?a ông trong cu?c tuy?n c? l?n này - t? bà Hillary Clinton cho d?n ông John McCain - dă ch? ra: có quá nhi?u di?u chung quanh ông Obama mà ngu?i ta không th?u hi?u. Quan tr?ng nh?t là ông hăy c̣n có quá ít kinh nghi?m chính tr? và cho t?i nay chua ch?ng t? du?c r?ng ông có th? cu?ng l?i du?c nh?ng áp l?c c?a nh?ng ngu?i chung quanh ông.
N?u th?ng c?, ông Obama s? th?a hu?ng du?c m?t da s? dáng k? Dân Ch? t?i Qu?c H?i. Trên nguyên t?c, t́nh tr?ng này s? giúp cho công vi?c c?a v? t?ng th?ng cùng d?ng du?c d? dàng hon. Nhung nhu kinh nghi?m cho th?y, các nhà l?p pháp có th? có m?t ngh? tŕnh riêng c?a h?, d?c bi?t là n?u h? không th?y ph?i nh? c?y ǵ vào t?ng th?ng. Và nam nay, chi?u hu?ng dân chúng quay v? v?i d?ng Dân Ch? t?i Qu?c H?i c̣n m?nh hon là trong cu?c b?u c? t?ng th?ng, thành ra h? l?i càng không c?n t?i ông n?a.
L?ch s? các giai do?n d?ng Dân Ch? ki?m soát hai d?u d?i l? Pennsylvania cho th?y nh?ng bài h?c h?u ích. Ngh? tŕnh hành d?ng c?a T?ng Th?ng J.F.Kennedy dă b? chính Qu?c H?i c?a ông ngâm tôm và ch? du?c th?c hi?n du?i trào T?ng Th?ng Lyndon Johnson sau khi ông b? ám sát. Và k? ho?ch c?i t? b?o hi?m y t? c?a ông Clinton dă b? Qu?c H?i d́m ch?t, không bao gi? du?c ra d?i.
Dù sao chang n?a, Th? Tu t?i này, nu?c M? s? có m?t t?ng th?ng m?i. Và v? t?ng th?ng m?i này có r?t nhi?u tri?n v?ng là m?t ngu?i m?i, da den (m?t chuy?n chua h? có), trí th?c (m?t chuy?n hy h?u) và chua du?c th? thách ǵ v? chính tr? qu?c n?i cung nhu qu?c t?. V?i chính nu?c ông và th? gi?i dang ? trong m?t t́nh tr?ng khó khan nh?t v? kinh t? t? m?y ch?c nam nay, ông ph?i làm sao dáp ?ng du?c nh?ng ch? d?i dó.
Lê M?nh Hùng |