Lá thu Luân Ðôn

Có l? di?u làm cho ngu?i ta th?y rõ nh?t s? khác bi?t trong giai di?u c?a chính tr? M? và Anh du?c th? hi?n trong phiên h?p c?a Qu?c H?i Anh ngày 5 Tháng Mu?i M?t v?a qua.

Thông thu?ng c? vào ngày th? tu m?i tu?n, Qu?c H?i Anh có m?t bu?i ch?t v?n th? tu?ng và các b? tru?ng trong chính ph? g?i là “Gi? Ch?t V?n Th? Tu?ng” (Prime Minister's Question - PMQ). V?i ông Obama v?a d?c c? t?ng th?ng Hoa K? ngày hôm tru?c, thì không có gì là l? khi th?y c? th? tu?ng Gordon Brown và lãnh t? d?i l?p David Cameron d?u tranh nhau nh?n mình là có nh?ng di?m g?n gi?ng v?i ?ng c? viên chi?n th?ng t?i M? nh?t v?i hy v?ng r?ng s? làm tang du?c s? ?ng h? c?a qu?n chúng qua liên h? này.

Nhung có tri?n v?ng r?ng c? hai d?u không thành công. Tru?c h?t hãy xét d?ng B?o Th? c?a ông David Cameron. Tuy r?ng trên phuong di?n chính sách và ý th?c h?, d?ng B?o Th? g?n v?i d?ng C?ng Hòa hon; và chính ông McCain dã du?c m?i d?c di?n van t?i d?i h?i d?ng B?o Th? nam ngoái, nhung lý lu?n c?a d?ng B?o Th? d? bi?n minh cho s? k?t h?p gi?ng nhau gi?a h? và chi?n d?ch v?n d?ng tranh c? c?a ông Obama d?a trên m?t tam do?n lu?n don gi?n: ông Obama h?a h?n mang l?i m?t thay d?i cho dân M?, ông Cameron cung h?a h?n nhu v?y; m?c d?u thi?u kinh nghi?m cai tr?, nhung ông Obama v?n th?ng, ông Cameron cung không có kinh nghi?m cai tr? gì, chi?n th?ng c?a ông Obama vì v?y có nghia là không c?n ph?i có m?t kinh nghi?m di?u khi?n gì. Ðó chính là lu?n di?m c?a ông Cameron t?i phiên h?p Qu?c H?i hôm Th? Tu. Trong phiên h?p này, ông Cameron dã l?p l?i câu ông Brown chê bai ông “Bây gi? không ph?i lúc cho nh?ng tay mo” và h?i ông Brown r?ng ông có dua câu dó vào trong di?n m?ng c?a ông g?i cho ông Obama hay không. Và n?u mà trong nh?ng tháng t?i, v? tân t?ng th?ng M? gi?i quy?t cu?c kh?ng ho?ng kinh t? l?n này du?c m?t cách êm d?p thì ông Cameron và d?ng B?o Th? ch?c ch?n s? n?m l?y d? bi?n gi?i r?ng nh?ng cu?c kh?ng ho?ng nhu c?n du?c gi?i quy?t b?i nh?ng ngu?i có m?t con m?t m?i.

V? ph?n d?ng Lao Ð?ng thì sau hon 11 nam c?m quy?n, các c? tri Anh có l? nhìn chính quy?n d?ng Lao Ð?ng g?n gi?ng nhu c? tri M? nhìn chính quy?n c?a T?ng Th?ng Bush. Ngu?i ta b?t mãn, th?t v?ng và nh?t là nhàm chán v?i d?ng Lao Ð?ng. Thành ra nh?ng c? g?ng c?a ông Brown nh?m ch?ng t? cho dân chúng r?ng mình là ngu?i s? mang l?i nh?ng thay d?i cho nu?c Anh ch? làm cho ngu?i ta coi r? ông thêm mà thôi. Và v?i hi?n tu?ng Obamamania lan tràn trên kh?p th? gi?i có th? r?ng nó s? còn làm cho u?c v?ng c?a dân chúng Anh có m?t cái gì d?i m?i tang thêm n?a. Nhung di?u dó không có nghia là u?c v?ng dó s? roi vào d?ng B?o Th?.

Ông Cameron có th? ch? ra m?t vài di?m tuong t? b? ngoài gi?a ông và ông Obama. C? hai d?u tuong d?i tr?, tr?m tinh tru?c nh?ng th? thách và d?u khéo bi?t l?i d?ng co h?i. Ông Cameron cung là m?t di?n gi? khá tài ba tuy r?ng không du?c b?ng nhu ông Obama. Nhung ngoài nh?ng di?m tuong t? dó, cu?c d?i c?a hai ngu?i khác h?n. Ông Obama là con c?a m?t ngu?i Kenya và l?n lên trong m?t hoàn c?nh tuong d?i nghèo nàn v?i m? và gia dình m?. Ông s? di h?c du?c xong trung h?c và d?i h?c là nh? h?c b?ng. Ông Cameron xu?t thân t? m?t gia dình gi?u có. B? ông làm “broker” t?i th? tru?ng ch?ng khoán Luân Ðôn và có c? m?t trang tr?i t?i Berkshire, m?t vùng du?c coi nhu là vào hàng trù phú nh?t c?a Anh. Ông t?t nghi?p Eton, m?t tru?ng trung h?c h?u nhu ch? dành cho con cái nh?ng gia dình gi?u có và quý t?c (hai ngu?i con hoàng t? Charles, William và Harry d?u t?t nghi?p tru?ng này) và Oxford. Ông Obama b?t d?u s? nghi?p chính tr? c?a mình b?ng vi?c tham gia t? ch?c c?ng d?ng t?i khu v?c dân nghèo South Side c?a thành ph? Chicago. Ông Cameron sau khi t?t nghi?p Oxford vào làm vi?c th?ng cho co quan nghiên c?u c?a d?ng B?o Th?.

Nhung nh?ng khác bi?t này không quan tr?ng b?ng nh?ng khác bi?t trong du?ng l?i chính sách. Ông Obama mu?n hàn g?n nh?ng r?n n?t trong xã h?i M? t?o ra b?i s? chia r? quá l?n v? ý th?c h? và xóa b? nh?ng thi?t h?i cho uy tín c?a nu?c M? d?i v?i th? gi?i b?i m?t cu?c chi?n mà ông không d?ng ý. Ông Cameron và d?ng ông ?ng h? chi?n tranh Iraq. Và v?n d? quan tr?ng nh?t c?a ông Cameron v?n còn là làm sao xóa b? du?c nh?ng ký ?c không t?t d?p mà nh?ng chính ph? ti?n nhi?m c?a ông d? l?i cho xã h?i Anh. Thành ra có l? s? không có bao nhiêu ngu?i Anh khi nhìn ông Obama l?i liên tu?ng d?n ông Cameron.

Nhung nh?ng c? g?ng c?a ông Brown kéo ông Obama v? phía mình cung ít có tri?n v?ng thành công. Tr? l?i ông Cameron t?i Qu?c H?i hôm Th? Tu, ông Brown kh?ng d?nh r?ng ông và ông Obama cùng chia s? nh?ng quan di?m “c?p ti?n” và cùng có chung m?t ni?m tin vào nh?ng sáng ki?n c?a chính ph? t? nhu nh?ng bi?n pháp kích thích v? kinh t? qua ngân sách. Và ông khuy?n d? r?ng dân chúng M? nay dã d?ng ý v?i lu?n di?m then ch?t c?a ông: nh?ng d?ng trung t? là nh?ng d?ng có d? kh? nang nh?t d? d?i phó v?i cu?c kh?ng ho?ng kinh t? l?n này. M? dã chuy?n d?i d? g?n v?i Châu Âu hon.

V?n d? v?i lý lu?n này c?a ông Brown không ph?i riêng vi?c ông Brown là m?t con ngu?i an nói không có chút hùng bi?n nào m?t di?u khác h?n v?i ông Obama mà còn n?m ? trong s? ki?n ông Brown là d?i bi?u cho m?t chính quy?n duong nhi?m, trong khi ông Obama thành công là nh? nh?ng lý lu?n ch?ng l?i chính quy?n duong nhi?m c?a ông Bush. Th?i gian mà ông Brown ng?i trong chính quy?n cung chính là th?i gian mà m?m m?ng c?a cu?c kh?ng ho?ng hi?n nay b?t d?u. Thành ra không có bao nhiêu ngu?i Anh có th? nghi r?ng vi?c dân M? b?u cho ông Obama có th? bi?n minh cho ông Brown.

N?u ông Obama có gi?ng m?t chính tr? gia nào trong l?ch s? hi?n d?i c?a Anh thì có th? nói r?ng ông g?n v?i ông Tony Blair nh?t. Ông Tony Blair cung là m?t v? lãnh t? có duyên dáng và d?y l?c quan v?i m?t tài hùng bi?n h?p d?n ngu?i nghe nhung l?i không làm cho ngu?i ta ph?i s?. V?n d? là ông Blair dã r?i kh?i chính tru?ng Anh và s? th?t dáng bu?n là - gi?ng nhu c?u Th? Tu?ng Anh Harold Macmillan và T?ng Th?ng John F. Kennedy cách dây trên 40 nam - d?ng c?nh ông Obama, c? hai ông Brown và Cameron d?u làm ngu?i ta nhàm chán.

Lê M?nh Hùng