Lá thu Luân Ðôn

Không ph?i ch? có th? tru?ng ch?ng khoán mà có lúc dang di xu?ng b?ng tang tr? l?i m?t th?i gian làm cho ngu?i ta hy v?ng tru?c khi ti?p t?c con du?ng di xu?ng nhu tru?c mà c? trong chính tr? cung thu?ng x?y ra nhu v?y. Và tru?ng h?p m?i nh?t hi?n dang di?n ra t?i Anh d?i v?i chính ph? c?a ông Gordon Brown. S? ph?c h?i uy tín c?a ông Gordon Brown vào cu?i nam ngoái, v?i các cu?c kh?o sát ý ki?n cho th?y s? ?ng h? c?a dân chúng Anh d?i v?i d?ng Lao Ð?ng g?n ngang b?ng v?i d?ng B?o Th? nay dã tan bi?n. M?t cu?c kh?o sát m?i do co quan Ipsos - MORI v?a th?c hi?n cho th?y d?ng B?o Th? d?i l?p hi?n dang d?n tru?c t?i 20 % trong s? ?ng h? c?a dân chúng.

Tri?n v?ng th?ng trong cu?c t?ng tuy?n c? s?p t?i c?a ông Brown và d?ng Lao Ð?ng dã tang v?t vào Mùa Thu nam ngoái khi ông dua ra m?t lo?t nh?ng bi?n pháp nh?m ?n d?nh th? tru?ng tài chánh mà nhi?u nu?c dã b?t chu?c. Uy tín c?a ông Brown l?i còn tang thêm n?a b?i tình tr?ng nu?c M? thi?u lãnh d?o vào cu?i trào c?a T?ng Th?ng Bush. Nhung tình tr?ng dó nay dã không còn n?a, trong lúc tình hình kinh t? ti?p t?c suy thoái dã ?nh hu?ng m?nh d?n uy tín c?a d?ng Lao Ð?ng. Nh?ng l?i ch? trích c?a ông Brown r?ng d?ng B?o Th? là m?t d?ng “không làm gì h?t” nay có v? dã có t?o ra ph?n ?ng ngu?c l?i khi ngu?i ta th?y m?i sáng ki?n c?a ông dua ra d?u có v? không có hi?u l?c gì tru?c tình hình kinh t? m?t ngày m?t khó khan v?i s? công nhân b? th?t nghi?p m?i ngày m?t gia tang.

Ðây qu? là m?t th?i di?m d?y nguy hi?m cho ông Brown. Theo hi?n pháp Anh, m?t cu?c t?ng tuy?n c? ph?i du?c t? ch?c mu?n nh?t là vào Tháng Sáu nam 2010. Và khi m?t chính ph? m?t hy v?ng có th? du?c c? tri b?u l?i trong cu?c t?ng tuy?n c? t?i thì các b? tru?ng cung b?t d?u chu?n b? cho m?t cu?c d?u tranh n?i b? nh?m ch?n ngu?i lãnh d?o d?ng m?i mà h?u nhu ch?c ch?n x?y ra sau khi th?t b?i. Và nh?ng chu?n b? nhu v?y d?n d?n nh?ng cu?c d?u tranh ho?c ng?m ng?m, ho?c công khai làm h?i d?n uy tín c?a chính ph?.

Và di?u này dã x?y ra lúc g?n dây. Các phiên h?p c?a n?i các Lao Ð?ng dã cho th?y m?t cu?c tranh cãi dã n? ra chung quanh vi?c cho phép xây d?ng m?t phi d?o th? ba t?i phi tru?ng Heathrow cung nhu chung quanh chính sách kinh t?. Ð?u Tháng Hai này, ông Frank Field, m?t c?u b? tru?ng và là m?t ngu?i v?n ch?ng ông Brown t? nhi?u nam nay dã lên ti?ng “v? nh?ng du?ng n?t m?i xu?t hi?n trong Lao Ð?ng m?i” (Lao Ð?ng m?i - New Labour - là danh t? mà ngu?i ta ch? phái canh tân c?a các ông Tony Blair và Gordon Brown v?n dã dành du?c quy?n lãnh d?o d?ng ch?ng l?i nh?ng ngu?i cánh t? vào d?u nh?ng nam 1990). M?t s? các b? tru?ng mu?n có m?t du?ng l?i c?ng r?n hon d?i v?i khu v?c ngân hàng, trong khi nh?ng ngu?i khác, quan tâm d?n thành tích m?i c?a d?ng Lao Ð?ng trong vi?c hòa gi?i v?i các doanh nghi?p thì khuy?n cáo chính ph? hãy nên t? k?m ch?.

Nh?ng khác bi?t này, v?n báo hi?u m?t cu?c tranh lu?n có tính r?ng rãi hon chung quanh v?n d? chính sách kinh t? c?a d?ng Lao Ð?ng mà ch?c ch?n s? n? ra trong m?t cu?c ch?y dua vào ch? lãnh d?o d?ng trong tuong lai. Theo m?t dân bi?u Lao Ð?ng, s? phân r? này “có tính cách gi?a các th? h? hon là gi?a nh?ng quan di?m ý th?c h?”. M?t s? nh?ng b? tru?ng tr?, ngay c? nh?ng ngu?i ? trong cánh h?u c?a d?ng không c?m th?y có gì ph?i dè d?t khi d?i m?t v?i nh?ng lãnh t? doanh nghi?p trong khi nh?ng ngu?i l?n tu?i hon t? nhu Lord Mandelson, v?n còn mang nh?ng v?t s?o c?a các cu?c d?u tranh nh?m t?y r?a s? liên h? gi?a d?ng Lao Ð?ng v?i các chính sách kinh t? xã h?i ch? nghia c?a nh?ng th?p niên 1980 và 90, thì dè d?t hon nhi?u. Có th? r?ng nh?ng l?i d?n v? tình tr?ng phân hóa này dã du?c báo chí cu?ng di?u hóa nhung nh?ng l?i tuyên b? c?a b? tru?ng công k? ngh?, Lord Mandelson dua ra t?i New York vào ngày 17 Tháng Hai v?a qua, c?nh cáo d?ng d?ng di quá m?c trong vi?c ch?ng các ngân hàng dã du?c d?ng B?o Th? khai thác nhu là b?ng ch?ng c?a m?t s? chia r? sâu d?m bên trong d?ng Lao Ð?ng.

M?t s? ngu?i trong d?ng Lao Ð?ng thì hy v?ng r?ng, rút kinh nghi?m l?n tru?c vào d?u nam 2008 khi ông Brown vu?t qua du?c m?t tình tr?ng suy thoái không kém, l?n này ông Brown cung có th? làm du?c nhu v?y. Nh?ng ngày tháng s?p t?i có nhi?u co h?i d? cho ông Brown có th? kh?ng d?nh uy th? c?a mình qua vi?c ?nh hu?ng d?n nh?ng chuy?n x?y ra t? nhu h?i ngh? thu?ng d?nh nh?ng nu?c thu?c nhóm G20 s? du?c t? ch?c t?i Luân Ðôn vào d?u Tháng Tu, cung nhu vi?c dua ra m?t ngân sách m?i cho nu?c Anh vào cu?i tháng. Ông Brown có th? dua ra m?t vài l?i h?i ti?c v? nh?ng gì dã làm sai trên phuong di?n kinh t? và tài chánh m?c d?u ông có th? s? khó mà ch?u d?ng n?i nh?ng l?i nói mai m?a mà d?ng B?o Th? s? dua ra khi ông dua ra nh?ng l?i xin l?i nhu v?y.

Nhung m?c d?u nh?ng hy v?ng c?a nhi?u ngu?i Lao Ð?ng r?ng ông Brown có th? l?t ngu?c l?i th? c?, ý ki?n chung c?a các nhà phân tích v?n là dây ch? là m?t hy v?ng mong manh. Khác v?i nh?ng ngày cu?i nam ngoái khi ngôi sao c?a ông Brown du?c n?i b?t lên trong chính tru?ng th? gi?i, l?n này, ông Brown ph?i c?nh tranh v?i m?t t?ng th?ng M? m?i mà s?c h?p d?n vu?t hon ông r?t nhi?u, trong khi nh?ng v?n d? kinh t? c?a nu?c Anh nay dã tr? nên khó khan hon nhi?u so v?i vi?c ch? làm sao ngan ch?n cho h? th?ng ngân hàng kh?i b? s?p d?.

M?c d?u v?y, ngu?i ta cung không nên coi nh? kh? nang c?a ông Brown. Khó ai có th? tin du?c là ông s? ch?u thua, b? cu?c d? nh?n m?t vai trò m?i, m?t nhà qu?n lý h? th?ng tài chánh qu?c t? nhu m?t s? báo chí Anh dã dua ra trong tu?n này. Và dân chúng Anh cung không t? ra m?n n?ng gì tru?c tri?n v?ng m?t chính ph? B?o Th? m?i tuong t? nhu là h? dã t? ra ch? d?i m?t chính ph? Lao Ð?ng vào nam 1997. Th? nhung ngo?i tr? m?t s? ki?n b?t ng? - m?t deus ex machina - t? nhu m?t cu?c kh?ng ho?ng qu?c t? m?i, ho?c là m?t v? bê b?i kh?ng l? bên trong d?ng B?o Th?, ho?c là m?t cu?c ph?c h?i kinh t? b?t ng?, ngu?i ta khó có th? tu?ng tu?ng du?c m?t chi?n th?ng m?i cho d?ng Lao Ð?ng trong cu?c b?u c? t?i. Dân Anh có v? nghi r?ng mu?i hai nam du?i s? lãnh d?o c?a m?t d?ng là quá d?.

Lê M?nh Hùng