| Một nhà văn lớn của thế kỷ đã không còn nữa “Ông không làm gì được tôi hết vì tôi chẳng còn gì, ông hiểu không? Ông không thể làm hại được vợ con tôi vì một trái bom đã làm vợ con tiêu tan từ lâu rồi. Ông không thể hành hạ được cha mẹ tôi vì cha mẹ tôi đã chết... Bobynin vạch áo để trần ngực: “Ông đã tước đoạt tự do của tôi lâu rồi và ông cũng không có khả năng trả lại tự do cho tôi vì chính ông, ông cũng không có tự do... Ông chỉ mạnh khi nào các ông không tước đoạt của người khác hết tất cả mọi thứ. Bởi vì khi một người đã bị các ông lấy mất hết tất cả, người đó sẽ không còn ngán sợ các ông nữa. Người đó lại được tự do.” |
|
Home
|
* Solzhenitsyn, nhà van dă dùng ng̣i bút d? dánh b?i q?y
* VI?T NGUYÊN (Đ?c bi?t c?a Ngày Nay) LTS – T? Bàn Vi?t Houston là c?t m?c bàn v? các v?n d? th?i s? t? chính tr? t?i kinh t?, van hóa... do nhà báo Vi?t Nguyên trong ban biên t?p Ngày Nay ph? trách. Ông cung là m?t bác si làm vi?c t?i Houston.
Bobynin v?ch áo d? tr?n ng?c: “Ông dă tu?c do?t t? do c?a tôi lâu r?i và ông cung không có kh? nang tr? l?i t? do cho tôi v́ chính ông, ông cung không có t? do... Ông ch? m?nh khi nào các ông không tu?c do?t c?a ngu?i khác h?t t?t c? m?i th?. B?i v́ khi m?t ngu?i dă b? các ông l?y m?t h?t t?t c?, ngu?i dó s? không c̣n ngán s? các ông n?a. Ngu?i dó l?i du?c t? do.” Nh?ng ḍng d?i tho?i gi?a ngu?i tù k? su Bobynin v?i T?ng tru?ng An ninh Abakumov trong cu?n “T?ng d?u d?a ng?c” c?a Aleksandr Solzhenitsyn dă du?c chúng tôi d?c g?n nhu thu?c ḷng trong can pḥng n?i trú B?nh vi?n B́nh Dân nh?ng ngày sau 30-4-1975. Tru?c 1975, d?c “T?ng d?u d?a ng?c” dă th?y nh?ng s? th?t dă man c?a ch? d? C?ng s?n Stalin, sau 1975, d?c nh?ng ch? c?a Solzhenitsyn lén lút trong pḥng dóng kín c?a, tôi m?i th?y th?m thía s? th?t thiên du?ng C?ng S?n dang di?n ra ? bên ngoài, không c̣n là nhà tù Siberia ? Nga mà là nh?ng nhà tù dang ? cùng kh?p trên d?t nu?c Vi?t Nam. Nhà van Solzhenitsyn con ngu?i can d?m, nhân b?n, dă d?ng m?t ḿnh dánh b?i dê qu?c qu? v?i ng̣i bút. Sanh ngày 11/12/1918, sau ngày cách m?ng tháng Mu?i ? Nga, ông giáo su toán t?nh Ryazan v?i cḥm râu dài nhu van hào Tolstoy dă n?i ti?ng nhanh chóng v?i nh?ng tác ph?m van h?c ph?n kháng trong th? k? th? 20. Nam 1973 v?i tác ph?m Gulag Archipelago (Qu?n d?o ng?c tù) v?i hon 300,000 ch? ông dă ghi l?i nh?ng s? th?t v? nh?ng tr?i tù n?m r?i rác trên Sô Vi?t v?i hon 60 tri?u n?n nhân c?a ch? d? Stalin. B? ung thu bao t? nam 1956, ông vi?t cu?n ti?u thuy?t n?i ti?ng “Tr?i Ung thu” nam 1967, khi du?c di?u tr? t?i Uzbekistan. Ông dă ví can b?nh d?c h?i c?a chê d? C?ng s?n Sô Vi?t nhu can b?nh ung thu lan tràn tàn phá nhân lo?i. Đo?t gi?i van chuong Nobel nam 1970 v?i tác ph?m “M?t ngày trong d?i Ivan Denisovich”, ông cung n?i ti?ng nh? “T?ng d?u d?a ng?c”. Ông là ngu?i tù luong tâm, m?t h́nh ?nh di?n h́nh cho nh?ng tù nhân c?a ch? d? CS VN, khi b? b?t nh?t vào tr?i Ekibastuz ? Kazkhstan ông nói: “Không ai có th? ngan ch?n con du?ng di d?n s? th?t, tôi s?n sàng ch?p nh?n ch?t cho lư tu?ng”.
T?ng d?u d?a ng?c
Hai nhà tù trong hai tác ph?m c?a van hào Aleksandr Solzhenitsyn là hai h́nh ?nh tiêu bi?u c?a xă h?i C?ng s?n Stalin và xă h?i CSVN sau 1975. B? b?t giam, các nhà lănh d?o CS nhu Stalin và H? Chí Minh dă xem “nhà tù là tru?ng h?c”, nhung khi thành công sau cu?c cách m?ng vô s?n h? bi?n c? nu?c thành nhà tù v?i nh?ng tru?ng “h?c t?p c?i t?o”. Nh?ng nhà trí th?c b? nghi ng? và b? d?i x? tàn t? ? “T?ng d?u d?a ng?c”, t?ng t?t nh?t trong chín t?ng d?a ng?c và b?y sân thu?ng d?a ng?c trong tác ph?m “Divine Comedy” c?a nhà tho Dante. Van hào Solzhenitsyn dă s?ng sót tr? v? t? d?a ng?c c?a C?ng s?n ghi l?i t?ng d?u d?a ng?c qua pḥng nghiên c?u âm thanh giam các nhà trí th?c ph?n d?ng, nghi ng? ph?n qu?c v́ t?i ch?ng d?i chánh quy?n. M?t d?a ng?c sung su?ng c?a C?ng s?n; “T?ng d?a ng?c d?u tiên”: sáng s?m không b? dua ra làm vi?c ngoài d?m nu?c giá l?nh, du?c hu?ng ngày 30g bo tuoi, du?c an bánh ḿ den tha h?, ? dây không b? c?m d?c sách, ? dây ngu?i tù du?c quy?n c?o râu, ? dây ngu?i tù không b? cai tù dánh nhu súc v?t, nhung ngu?i tù v?n ph?i làm vi?c g?y lung m?i ngày t? 12 d?n 14 ti?ng. Nh?ng nhà khoa h?c b? giam d? phát minh máy nghe lén có th? thu âm và ḍ xét t?t c? các công dân Sô Vi?t và nh?ng khoa h?c gia có liên l?c v?i nh?ng nhà khoa h?c kh?i Tây phuong k? thù c?a nhân dân Sô Vi?t nhu bác si Dobroumov phát minh thu?c m?i chia x? kinh nghi?m ? Paris d?u b? Stalin b?t giam. Nhà d?c tài Stalin nghi ng? t?t c? các c?ng s? viên, t?o ra m?t xă h?i trong dó m?i ngu?i nghi k? và ḍ xét nhau. Nh?ng anh hùng dă t?ng chi?n d?u và s?ng sót trong các tr?i tù binh c?a Đ?c Qu?c Xă dă tr? thành nh?ng tên ph?n qu?c s?ng trong nh?ng nhà tù ngay trên t? qu?c c?a h?. Nh?ng ngu?i tù, d? bù l?i t́nh tr?ng b? tu?c do?t t?t c? các quy?n khác, du?c hu?ng quy?n làm vi?c 12 gi? m?t ngày. Nh?ng tù nhân th?n nhiên b́nh tinh s?ng tru?c nh?ng h?n tù mu?i nam, mu?i hai nam, h? chú tâm d?n công vi?c d? s?ng sót, dù công vi?c không dem l?i cho h? m?t thù lao nào. Nh?ng ngu?i tù ?y dă may m?n hon nh?ng ngu?i tù c?i t?o Vi?t Nam sau 1975, nh?ng ngu?i b? tù không tuyên án. Solzhenitsyn dă làm T?ng bí thu Brezhnev n?i gi?n v?i nh?ng gịng ch? trong “T?ng d?u d?a ng?c”: “H? ph?i nh?n th?c r?ng h? không dúng, h? không có quy?n b?t ngu?i khác vào tù ch? v́ nh?ng ngu?i khác không nghi nhu h?”. Nh?ng s? th?t dau ḷng t? th?i d?i Stalin khi b?t d?u chánh sách khác v?i Marx: “Giai c?p vô s?n chi?n th?ng có th? s?ng mà không c?n tu?c do?t h?t tài s?n tu h?u c?a giai câp ti?u d?a ch?”, v?n là nh?ng s? th?t 80 nam sau dang x?y ra ? Trung Hoa và Vi?t Nam. Stalin nhà d?c tài Sô Vi?t, du?i con m?t c?a van hào Solzhenitsyn là t?ng h?p c?a Robespierre và Napoleon. Tu tu?ng c?a nhà d?c tài “ông th? c?y” thô t?c và ngu ng?c. Vi?n nghiên c?u thính th? Mavrino v?i pḥng s? 7 là noi quan tr?ng nh?t c?a vi?n dă khi?n ngu?i d?c nh? l?i xă h?i Vi?t Nam sau 1975 d?n th?i k? h?t c?m v?n 1994: “Ngu?i ta b?t chu?c nh?ng d?u máy Radio dă du?c ch? t?o c?a Hoa K? xong ngu?i ta c? t́nh coi dó là nh?ng ǵ do các k? su di?n t? Nga ch? t?o... Nh?ng d?c san và nh?ng quy?n sách vô tuy?n truy?n thanh du?c b?y bán d?y ? các ti?m sách cu ? N?u U?c du?c ngu?i ta dóng b́a da, dánh s? xem là tài li?u t?i m?t, du?c c?t k? trong nh?ng t? sách kiên c? d? ngan không cho b?n gián di?p M? l?y tr?m!” Tinh th?n ph?n kháng c?a Solzhenitsyn dă là m?u m?c c?a tinh th?n c?a nh?ng nhà ph?n kháng trong các ch? d? d?c tài C?ng s?n t? Đông Au sang d?n Trung Hoa và Vi?t Nam: “Ngu?i ta có th? xây nh?ng ṭa nhà tram t?ng nhu Empire States, ngu?i ta có th? suy tôn lănh t? cao hon Thu?ng d? nhung ngu?i ta v?n không th? áp ch? tinh th?n c?a m?t s? ngu?i”. Trong nhà tù Mavrino, v?n có nh?ng ang-ten, cai tù nhu Đ?i tá Anton Yakonov bênh v?c cho nh?ng ngu?i Bolsevich “H? r?t kính tr?ng n?n van minh th? gi?i. H? tin r?ng không m?t ai có quy?n d?c doán quy?t d?nh thay cho ngu?i khác hay b?t ngu?i khác ph?i nghi ph?i làm theo ḿnh, h? tin ? s? h?p lư, ? l? ph?i. Đi?u duy nh?t h? mu?n là công b?ng”. Cái thiên du?ng C?ng s?n du?c nh?ng ngu?i nhu d?i tá Yakonov ca ng?i dă không thuy?t ph?c du?c nh?ng nhà tù trí th?c nhu nhà van Aleksandr Solzhenitsyn. Ông s?n sàng b? t?ng cao nh?t, t?ng t?t nh?t, t?ng d?u tiên c?a d?a ng?c d? di xu?ng d?n t?ng cu?i cùng c?a d?a ng?c “? nh?ng nhà tù mi?n bang giá Siberia, mi?n Oymyakon l?nh nh?t trái d?t và nh?ng m? d?ng ? Dzhezkazan, ? dó h? s? dói, s? kh?, s? ch?t nhung trái tim h? s? du?c yên ?n”. Nh?ng ngu?i tù luong tâm s?n sàng: “thà an bánh ḿ h?m v?i nu?c lă mà luong tâm v?n yên ?n c̣n hon là an th?t mà hèn h?.” Tù nhân ? vi?n Mavrino nhu Khorobov sau cùng b? dua lên nh?ng chuy?n xe ch? th?t ch?y trên du?ng ph? M?c Tu Khoa d? d?n các tr?i tù t?p trung. H? không bi?t s? ph?n c?a h?, cung gi?ng nhu tru?ng h?p c?a nh?ng ngu?i tù VN sau 1975 b? chánh quy?n C?ng s?n di chuy?n trên nh?ng chuyên xe m?t mùng trong dêm di d?n các tr?i h?c t?p c?i t?o.
M?t ngày trong d?i Ivan Denisovich
Tôi không th? quên l?i phê b́nh c?a m?t ngu?i b?n dă là tù c?i t?o: b?n không th? hi?u chúng tôi v́ b?n chua h? b? di h?c t?p c?i t?o. Câu nói tuong t? nhu l?i vi?t c?a van hào Solzhenitsyn: “Ngu?i ? noi ?m áp không th? hi?u du?c ngu?i ? noi giá l?nh”. Nhung, b?n tôi không bi?t r?ng tôi dă không quên du?c nh?ng c?p m?t c?a nh?ng ngu?i tù c?i t?o mà tôi dă nh́n th?y trong m?t dêm trang nào ? tr?i Kà Tum khi tôi dên tham anh tôi. Nh?ng c?p m?t nhu m?t con thú b? thuong c?a tù nhân Ivan Denosovich. Cu?n “M?t ngày trong d?i Ivan Denisovich” m?ng, mô t? m?t ngày sinh ho?t trong tù c?a Ivan, m?t ngu?i tù thu?c giai c?p công nhân. Anh th? h? Ivan b? giam trong tr?i tù lao d?ng kh? sai vùng Tây Bá L?i Á. Stalin dôi x? v?i gi?i trí th?c tàn t? và C?ng s?n dă ph?n b?i giai câp công nhân c?a h?. Công nhân Ivan Denisovich dă b? giam sau cu?c cách m?ng c?a giai c?p công nhân trong m?t xă h?i công nhân doàn k?t v?i kh?u hi?u h? h?i “Vùng lên h?i các nô l? c?a th? gian”. Cu?n ti?u thuy?t nam 1962 dă l?t qua h? th?ng ki?m duy?t c?a C?ng s?n do l?i l?m c?a nhà xét l?i Krushchev. Cu?n truy?n du?c xem tuong duong v?i nh?ng ti?u thuy?t có giá tr? d?o d?c c?a van hào Dostoyevski. Ngu?i tù Ivan b?t d?u m?i ngày nhu m?i ngày, 5 gi? sáng b? dánh th?c b?i ti?ng k?ng t? pḥng qu?n tr?i, ti?ng k?ng không xuyên qua du?c cánh c?a s? bang giá d?y hon hai ngón tay. Ngu?i tù Ivan Denisovich cung gi?ng nhu nh?ng ngu?i tù c?i t?o trong tr?i Đ?m Đùn hay nh?ng tr?i c?i t?o Su?i Máu, Kà Tum, s?ng trong ṿng k?m gai, b? dánh d?p, theo dơi, ḍ ch?ng b?ng nh?ng ang-ten, b? b? dói, b? dàn áp tinh th?n b?i nh?ng qu?n tr?i trong dó Stalin dă thi?t l?p m?t h? th?ng tù toàn h?o, nh?ng ngu?i tù b? ph?t hay du?c thu?ng chung nhu m?t don v? gây s?c ép d?ng d?u cho m?i tù nhân. Ngu?i tù Ivan là n?n nhân c?a ch? d?. Trong th?i chi?n, anh là lính dánh nhau v?i Đ?c Qu?c Xă thi?u vu khí và quân nhu, b? Đ?c b?t, tha v? b? nghi ng? là gián di?p ph?n qu?c ch?ng dôi ch? d?. Ngu?i tù Ivan s?ng dúng nhu ch? thuy?t Mác, “làm vi?c h?t ḿnh trong ch? d? ch? không ph?i cho ch? d?, thích h?p v?i môi tru?ng, làm cho xong vi?c d? ch? không d? ư”. Ngu?i tù c? thích h?p d?n n?i “anh không c̣n bi?t d?n là anh mu?n du?c t? do hay không. Lúc b?t d?u, anh mu?n t? do h?t s?c, d?m m?i dêm d? bi?t c̣n bao nhiêu ngày th́ du?c tha. Sau dó anh n?n ḷng và d?n d?n nh?ng ngu?i nhu anh không du?c tr? v? nhà mà b? d?y di xa và anh không c̣n bi?t s?ng ? dâu d? th? hon, ? noi nhà tù này hay ? nhà tù kia.” S?ng trong tù C?ng s?n, Ivan d?n d?n r?i nhu m?t tri?t gia, m?t ngày s?ng kh? nhu tù là m?t ngày sung su?ng. H?nh phúc c?a Ivan là khi du?c s?ng cho chính ḿnh ngoài gi?c ng?, ba l?n trong ngày 10 phút bu?i sáng khi an di?m tâm, 5 phút an trua, 5 phút an chi?u. Nh?ng b?a an du?c an k? lu?ng, nh?m t?ng m?nh v?n bánh ḿ, thu?ng th?c kh?u v? và nh?p nh?p, mút d? an trong hai má. “An th?t ch?m, nh?t t?ng m?u cá, du?i mi?ng b?p c?i den, d? xuong c?n th?n trên bàn, không nh? xuong xu?ng d?t”. B?n cai tù th?i Stalin là ki?u m?u c?a cai tù C?ng s?n sau này ? Trung Hoa và Vi?t Nam, b?t tù an u?ng thi?u th?n d?n khi “bao t? m?t m?i không c̣n gi? du?c th?c an và ru?t cung ch? c̣n gi? du?c th?c an l?ng”. Ngu?i tù hang hái làm vi?c v́ làm vi?c kh? sai ngu?i tù Ivan s? du?c an d? an nóng, không có th́ gi? suy nghi v?n vo, c̣n ? tù th?t có khi không du?c làm vi?c! Ngu?i tù trong “M?t ngày trong d?i Ivan Denisovich” s?ng m?t ngày h?nh phúc n?u du?c vét s?ch bát th?c an sau b?a com chi?u, t́m du?c m?t m?nh s?t v?n d? làm thành con dao, làm vi?c v?t v? d? du?c thu?ng thêm m?t mi?ng th?t. H?nh phúc sau m?t ngày trong d?i c?a Ivan Denisovich gi?n d? nhu v?y “hài ḷng v?i cu?c d?i khi anh di ng? sau m?t ngày lao d?ng”. Ngu?i tù Aleksandr Solzhenitzyn luu vong sang Hoa K? nam 1976. Ông s?ng cô l?p ? Vermont – gi?ng nhu nh?ng nhà van ph?n kháng sau này, khi xa r?i quê huong, nh?ng cu?n sách c?a ông không c̣n có l?a. Cu?n sách t?a “1914” không có ngu?i d?c. Ông n?i gi?n v́ ngu?i Nga không d?c nh?ng sách ông vi?t, t́nh tr?ng tuong t? nhu ? Vi?t Nam và Trung Hoa, ngu?i trong nu?c không bi?t d?n nh?ng nhà van ph?n kháng b?ng nh?ng ngu?i ? ngoài nu?c. Nam 1978 ông lên án “ch? nghia v?t ch?t” ? Hoa K?. V? l?i Nga nam 1994, ông ch? truong “nu?c Nga có m?t van hóa thu?n túy trên m?y ngàn nam không C?ng s?n cung không gi?ng n?n dân ch? Tây phuong”. Ông có lúc ch? trích T?ng th?ng Nga Vladidmir Putin là d?c tài, nhung nh́n nu?c Nga tan nát sau th?i k? C?ng s?n v́ nh?ng d?i gia, d?i công ty Oligarch, ông l?i ?ng h? tinh th?n qu?c gia c?a Vladimir Putin. Không hi?u khi ông m?t ngày 3-8-2008, lúc 89 tu?i, Solzhenitsyn có hôi ti?c khi Putin dă l? m?t d?c tài d?ng sau lung các d?i công ty Oligarch? Con ngu?i cô don, m?t ḿnh m?t bút, Solzhenitsyn dă dánh b?i d? qu?c Sô Vi?t nhung nh?ng noi khác d?c tài v?n c̣n. Thay v́ chiêu bài xă h?i ch? nghia, CS Vi?t Nam và CS Trung Qu?c d?ng lên chiêu bài “phát tri?n kinh t?” và h? v?n du?c s? ?ng h? c?a Hoa K?. Nh?ng l?i tuyên b? c?a nhà van Aleksandr Solzhenitsyn khi nh?n gi?i van chuong Nobel nam 1970, dă nhu nh?ng l?i tiên tri v? Vi?t Nam và Trung Qu?c: “Th? gi?i van minh không t́m th?y di?u ǵ d? ph?n d?i s? man r? tr?ng tr?n ngo?i tr? nh?ng s? nhu?ng b? và cu?i tr?.” Vi?t Nguyên (Houston 6 tháng 8-2008) |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here