Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến - Sơ lược về Phong Trào Thanh Niên thập niên 1960 tại nước ta

Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến - Sơ lược về Phong Trào Thanh Niên thập niên 1960 tại nước ta
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Người Việt 25 năm:Nhân viên và nhiệm vụ của Công Ty Phát Hành Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Phong Trào Thanh Niên Thập Niên 1960 tại nước ta Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Phong Trào Thanh Niên Thập Niên 1960 tại nước ta Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt Ban biên tập hiện nay Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt Ban biên tập hiện nay Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời "Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."... Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời "Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."... Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt Vào khoảng 11 giờ sáng trở đi tất cả các bộ phận của tờ báo hoạt động mạnh. Trước tiên là những lời phê bình xây dựng, đôi khi “mắng mỏ” của các độc giả gọi điện thoại đến than phiền về hình ảnh bài vở, về lỗi chính tả, về từ ngữ trong nước, về quan điểm của một bài viết nơi trang Diễn Ðàn... Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình... Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình... 10% của 25 năm Nhật Báo Người Việt. Quay tới quay lui mà tôi đã làm freelance với ban Biên Tập Nhật Báo Người Việt cũng vừa được 2 năm 6 tháng. Thời gian chỉ là 10% con đường Nhật báo Ngươi Việt đã đi qua. Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2) "PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút. Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."... Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2) "PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút. Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."... Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp. Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp. Người Việt 25 năm: Front Desk Nơi quý vị đẩy cánh cửa bước vào chính là bộ phận “Front Desk” của chúng tôi, gồm có hai nhân viên chính, thỉnh thoảng được tăng cường bởi các nhân viên khác khi cần thiết. “The Oprah Winfrey Show” sẽ chấm dứt năm 2011 Tiết mục hội thoại “The Oprah Winfrey Show” từ ¼ thế kỷ qua đã là chương trình rất thu hút khán giả, nhưng kể từ Tháng Chín, năm 2011 sẽ ngưng phát trong giờ ban ngày trên những đài thuộc các hệ thống truyền hình lớn và có thể chỉ còn trên truyền hình cable. Thống đốc South Carolina sắp bị đàn hặc Các nhà lập pháp của tiểu bang South Carolina dự tính sẽ chính thức xem xét việc đàn hặc Thống Ðốc Mark Sanford vào tuần tới, chủ tịch của ủy ban phụ trách vấn đề đó cho biết hôm Thứ Sáu. Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32% Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận. Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32% Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận. Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một. Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một. Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ. Cụ Phạm-Đỗ Thành Giáo sư Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế Bà Nguyễn Phương Lan (Cảm Tạ) Cụ Nguyễn Văn Biện Anh Joseph Bạch Ngọc Hòa Cụ Nguyễn Văn Biện Ông Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế Cụ Bà Trương Thị Cầm	Ð? Tang Bí ghi Cu?i nam 1999, chúng tôi g?m nh?ng anh em t?ng làm vi?c chung v?i anh Ð? Ng?c Y?n dùng lúc nhàn t?n d? h?i tham anh v? m?t s? di?u trong nh?ng tháng nam tru?c dây chúng tôi chua rõ. Nh?ng di?u này du?c nêu ra v?i anh Y?n và anh tr? l?i nhu m?t dóng góp hi?u bi?t c?a anh. V? d? tài thanh niên, chúng tôi g?m Ph?m Phú Minh và Ð? Tang Bí, h?i tham anh v? “Phong trào thanh niên t?i nu?c ta.” Nh?ng ti?u t?a do ngu?i ghi d?t d? ti?n theo dõi. ÐÍNH CHÍNH: M?t d?c gi?, ông N. M. Thu dã di?n tho?i cho bi?t trong lo?t bài “nói chuy?n v?i nhà báo Ð? Ng?c Y?n” có m?t chi ti?t mà ông tin là nh?m l?n. Theo ông, sinh viên h?c sinh bi?u tình ? khách s?n Galliéni và Majestic ch? không ? khách s?n Metropolle. Cám on ông Thu dã s?a sai. B?I C?NH VÀ QUAN NI?M K? 2 (Ti?p theo) PPM - Chúng ta dã nói qua th?i k? 1954-1955 d?n nam 1963, trong th?i k? này không có phong trào thanh niên nào rõ r?t, nhung có m?t phong trào thanh niên c?a chính quy?n là Thanh Niên C?ng Hòa, d?i v?i nh?ng ngu?i s?ng trong th?i d?i dó, thì phong trào thanh niên này ch? có hình th?c thôi ch? không th?c ch?t. Nhung d?i v?i th? h? sau không rõ, có th? cho dây là m?t cái gì l?n lao có lý thuy?t dàng hoàng. Xin anh nói qua m?t chút d? làm sáng t? hon. ÐNY - Nhu v?y chúng ta ph?i k? thêm m?t l?c lu?ng thanh niên khác n?a, nhung l?c lu?ng thanh niên này có thì các nhóm kia chua có, và khi các nhóm khác ra d?i thì nhóm này dã ch?t r?i, dó là các Thanh Niên C?ng Hòa và Thanh N? C?ng Hòa song song v?i m?t phong trào nhân dân khác là Phong Trào Ph? N? Liên Ð?i c?a Ð? Nh?t C?ng Hòa. T?t nhiên d?ng ý c?a nhà t? ch?c r?t sâu xa nhung th?c ch?t thì không có gì c? vì ngay trong ngày 01-11-1963 khi lãnh t? c?a h? là Cao Xuân Vi kêu g?i h? xu?ng du?ng d? bênh v?c lãnh t? c?a ch? d? thì không ai xu?ng du?ng c?. Và sau dó thành viên c?a các t? ch?c này cung không b? ch? tài gì c?. Th?t s? phong trào này dã b? chìm du?i phong trào ?p Chi?n Lu?c. Nh?ng ngu?i di ?p Chi?n Lu?c thì ai cung m?c d?ng ph?c và d?u du?c g?i là Thanh Niên C?ng Hòa c?. M?c khác nh?ng phong trào dó dù không thành công, không t?o ra m?t thành tích nào dáng k? nhung nó dã thu hút du?c m?t s? cán b? mà nh?ng cán b? c?a Thanh Niên C?ng Hòa sau này tr? thành ra nh?ng don v? ho?t d?ng v? chính tr? trong quân d?i, hay thu?c v? các phong trào khác sau này khi có s? phân hóa t?i các d?a phuong. Ph?n l?n nh?ng ngu?i ho?t d?ng thanh niên trong th?i k? nh?ng nam chính c?a Ð? Nh?t C?ng Hòa t?c là t? nam 1955 d?n 1962 thu?ng là thành ph?n di cu. Thành ph?n di cu này g?m ba g?c: Hà N?i, Bùi Chu Phát Di?m, Ngh? Tinh Bình. Ð?c bi?t là Ngh? Tinh Bình tuy r?ng con s? không dông nhung nó quan tr?ng vì h? là nh?ng ngu?i thân tín c?a ch? d? (gi?ng nhu quân Thanh Ngh? ngày xua), vì nhóm này là nhóm ?ng h? ông Di?m d?u tiên nên du?c tin c?y và du?c dua vào nhi?u noi trong chính quy?n. Nhung d?n cu?i d?i c?a Ð? Nh?t C?ng Hòa thì nhi?u ngu?i dua ra th?c m?c v? bè phái d?a phuong, nên ngu?i ta che gi?u ngu?n g?c c?a nh?ng d?a phuong ít ngu?i, xa l? v?i mi?n Nam. Trong mi?n Nam thì b?t d?u có ý th?c d?a phuong, h? b?t d?y xây d?ng liên h?, t? dó d? ra phong trào Liên Tru?ng... (Và ngày nay t?i h?i ngo?i ngu?i ta dang làm s?ng l?i phong trào Liên Tru?ng, thay vì Liên Tru?ng Mi?n Nam thì là Liên Tru?ng g?m t?t c? B?c Trung Nam c?a Vi?t Nam C?ng Hòa.) Nhu v?y phong trào thanh niên c?a th?p niên 60 b?t d?u nam 1963 v?i vi?c l?t d? ông Di?m, xuyên qua cu?c d?u tranh b?o v? Ph?t Giáo. R?i d?n 1964, thành ra phong trào thanh niên sinh viên h?c sinh là h? tham gia vào d? m?i v?n d?, t? chính tr? d?n xã h?i d?n kinh t? (?ng h? nh?ng ngu?i lao d?ng dình công) v.v.. ÐTB - Lúc d?u anh Y?n có nêu lên nh?n xét là nh?ng s? ki?n quan tr?ng thu?ng x?y ra vào nam l? ? gi?a th?p niên. Nam 1965 có ph?i là nam nhu v?y không, lý do nào khi?n phong trào thanh niên sôi d?ng ? nam này, và nhu th? nào? ÐNY - Ð?n nam 65 thì phong trào l?n m?nh vì nhi?u lý do: (1) V? chính tr? phong trào thanh niên dã lên t?i t?t d?nh vào tháng 09 tháng 10 nam 1964, t?c th?i gian l?t d? Nguy?n Khánh. Ðó là cái l?n nh?t c?a phong trào lúc dó. Cái hi?u qu?, cái s?c m?nh c?a phong trào thanh niên dã d?t du?c nang su?t cao nh?t qua vi?c l?t d? này. Nhung t? ch?c chính tr? hu?ng du?c thành qu? c?a phong trào l?i là Ph?t Giáo. B?ng c? là d? d?o ông Khánh ? tru?c c?a tr? s? là sinh viên, mà t? dó xu?ng du?ng di ra d?n ch? B?n Thành thì l?i là m?y Th?y. Th?y Trí Quang ng?i ? du?i chân tu?ng Quách Th? Trang. Cho nên t?o ra ph?n ?ng cho Công Giáo. Công Giáo l?i xu?ng du?ng t?n công các t? ch?c sinh viên, d?t s?ch, làm cho phong trào sinh viên m?t cái d?u hu?ng d?n , r?i dua d?n nh?ng v? dánh nhau ngoài du?ng ? tru?ng Cao Th?ng, tru?ng Nguy?n Tru?ng T?, tru?ng Nguy?n Bá Tòng trong m?y ngày, dã gây s? hoang mang và kh?ng ho?ng vì nguy co gây nên cu?c chi?n tranh tôn giáo. R?i t? dó các chính d?ng cung khai thác tình hình d? ch?n b?t Ph?t Giáo, d? các d?ng phái khác ra d?i, m?i dua ra các chính quy?n nhu chính quy?n Tr?n Van Huong, chính quy?n Phan Huy Quát. Ð?n lúc trông th?y r?ng dân s? ch?ng có kh? nang gì thì d?n lu?t quân d?i nh?n chính quy?n m?t cách l?ch s?. Ð?u tiên là quân s? n?m chính quy?n r?i giao cho dân s? cu?i nam 1964, d?n tháng 05 nam 1965 thì ông dân s? l?i ôm chính quy?n dua l?i cho ông quân d?i. R?i H?i Ð?ng Lãnh Ð?o Qu?c Gia, ông Hành Pháp, d? ra cái n? cái kia... T?t nhiên d?ng sau dó c? m?t s? s?p x?p c?a ngành ngo?i giao c?a phía d?ng minh l?n c?a Vi?t Nam là Tòa Ð?i S? Hoa K? - chuy?n này bây gi? khá rõ không ai còn l? gì. (2) Chi?n tranh m? r?ng, M? vào - V?y trong th?i gian này phong trào thanh niên bi?n hóa ra sao. T?t nam 1965 (kho?ng Tháng Giêng), phong trào thanh niên lúc dó dã: (1) Ði qua kh?ng ho?ng chính tr? (suýt n?a n? bùng v?i chi?n tranh tôn giáo). (2) Nó du?c ch?ng ki?n chi?n tranh Vi?t Nam leo thang c?c d? trong nam 1964 - tuy r?ng chua khai chi?n chính th?c nhung t?t c? nh?ng chuy?n trong tuong lai d?u dã manh nha: B? bom B?c Vi?t, giao chi?n tr?c ti?p gi?a quân d?i hai bên, quân d?i Hoa K? d? b? ào ?t lên Vi?t Nam tang g?p m?y l?n, dua d?n n?n kinh t? t?i Vi?t Nam tr? nên xáo tr?n. (3) R?i l?i thêm thiên tai l?t l?i cu?i nam 1964... Lúc dó “ngu?i ta” có nh?ng chi?n lu?c, chuong trình k? ho?ch l?n d? u?n n?n tình hình, nhung v? phía thanh niên tru?c m?t có m?y vi?n ?nh: (1) Chi?n tranh s? lan r?ng, (2) Nên kh? nang ho?t d?ng c?a phong trào thanh niên r?t gi?i h?n b?i vì n?u b?t thành thì s? b? dàn áp, còn thành công s? b? l?i d?ng d? r?i dua t?i nh?ng mâu thu?n khác. Lúc dó phong trào thanh niên nh?n th?y r?ng ? trong nu?c dang có ba nguy co: (1) Chi?n tranh, (2) Mâu thu?n tôn giáo, (3) S? l?n chi?m mi?n Nam c?a phía bên kia. Vì th? h?u h?t anh em trong phong trào thanh niên ho?t d?ng t?i Sài Gòn d?ng tru?c ngã ba du?ng: N?u ti?p t?c ho?t d?ng chính tr? thì ph?i d?ng l?i T?ng H?i Sinh Viên (vì dã b? d?t cháy); còn mu?n tham gia gi?i quy?t chi?n tranh thì lúc dó l?nh t?ng d?ng viên dã có tuy chua nhi?u vào d?u nam 1964; còn mu?n cách m?ng xã h?i thì không th? ti?n hành trong m?t nu?c chi?n tranh lo?n l?c, và không th? nào ch?p nh?n du?c s? cách bi?t gi?a thành ph? và nông thôn... Lúc dó phát kh?i phong trào Liên H?i Công Tác Nông Thôn vì ngu?i ta ý th?c r?ng nông thôn và thành th? xa cách nhau quá, n?u tình hình không thu h?p l?i thì s? kh?ng ho?ng lâu dài. T? nh?ng v?n d? trên, phong trào thanh niên ph?i gi?i quy?t nhu th? nào dây? H? d? ra nh?ng xu hu?ng nhu: Hòa gi?i v?i nhau, nhóm sinh viên tôn giáo k?t h?p v?i nhau, di?u này xu?t hi?n t? các ngu?i lãnh d?o tôn giáo, thí d? nhu d?i v?i Ph?t Giáo dây là du?ng l?i c?a Th?y Thi?n Minh ch? không ph?i c?a các doàn tru?ng sinh viên Ph?t t?, b?ng c? là sau dó các cu?c h?p dua d?n s? làm vi?c chung gi?a gi?i tr? v?i nhau di?n ra t?i tr? s? c?a Th?y Thi?n Minh t?c tr? s? c?a T?ng V? Thanh Niên Ph?t T? ? ngã tu Lê Van Duy?t - Hi?n Vuong, sau này thì mang tr? s? v? Công Lý. Còn bên Công Giáo thì choi trò thi?u s?, t?c là h? di theo ch? không có sáng ki?n. CHUONG TRÌNH HÈ 65 PPM - Nam 1965 cung là nam ra d?i “Chuong Trình Hè 65” mà m?t s? chúng mình d?u có dính vào. V?y Chuong Trình Công Tác Hè có ph?i là m?t co h?i du?c t?o ra d? “doàn k?t” thanh niên? ÐNY - Th?c ra Chuong Trình Công Tác Hè cho d?n bây gi? cung còn có nhi?u ?n s? vì không bi?t ý ni?m lúc d?u ? dâu dua ra và ti?n hành nhu th? nào, nhung d?i khái là có r?t nhi?u cu?c tham dò trong gi?i thanh niên xem làm cách nào s?p x?p l?i l?c lu?ng thanh niên. Tên chính th?c c?a chuong trình là “Chuong Trình Công Tác Hè 65 - Thanh Niên Sinh Viên H?c Sinh”, sau này ngu?i ta quen g?i t?t là Chuong Trình Hè 65, Chuong Trình Công Tác Hè, ng?n nh?t là Chuong Trình Hè. Mô t? m?t cách gi?n d? thì nh?ng ngu?i th?c hi?n chuong trình mu?n t? ch?c thanh niên làm công tác xã h?i b?ng vi?n tr? Hoa K?, và phía Hoa K? cung mu?n du nh?p l? l?i sinh ho?t M? vào Vi?t Nam. Lúc khác thì không bi?t sao nhung lúc này thì vi?n tr? Hoa K? r?t d? dàng. Ngu?i M? d? ngh? giúp tài nguyên phuong ti?n thông qua Ðoàn Thanh Niên Chí Nguy?n (IVS) c?a h?. Ðoàn Thanh Niên Chí Nguy?n này sau tr? thành m?t l?c lu?ng ph?n chi?n th?t kinh kh?ng, nhung lúc dó m?i là lúc b?t d?u, h? l?i là doàn thanh niên theo du?ng l?i xua, làm công tác xã h?i. M?t t? ch?c tu nhân nh?n “vi?n tr? M?” ch?c ch?n khi?n phía Chính Ph? Vi?t Nam theo dõi v? này, và ngu?i ta cho r?ng dây là m?t thí nghi?m hay hay, b?ng c? là sau này ba b? d?u d?ng ra b?o tr? Chuong Trình Hè. Lúc d?u không có b? nào ch?u d?ng ra c?p gi?y phép ho?t d?ng cho Chuong Trình Hè 65, vì th?y nó cung b?t thu?ng, ngoài s?c c?a h?. Nhung lúc dó có m?t ngu?i chính tr? nh?t trong chính ph? dã quy?t d?nh chuy?n c?p gi?y phép này nên làm, và làm ngay, dó là ông Tr?n Van Tuyên (lúc dó là Phó Th? Tu?ng). Khi mà phong trào Công Tác Hè t? ch?c xong, qui t? m?t s? huynh tru?ng thanh niên thu?c nhi?u t? ch?c, tôn giáo, b?t d?u c?n di xin gi?y phép thì B? Xã H?i, B? Thanh Niên và B? Giáo D?c cung không c?p, vì ngu?i ta không bi?t ph?i c?p nhu th? nào vì có v?n d? nh?n ti?n th?ng, nh?n ti?n t? phía M?. Di nhiên là phía M? cung thu x?p là không di t? chính quy?n M? sang nhân dân Vi?t Nam mà t? chính quy?n M? sang nhân dân M? tru?c, t?c là t? USAID sang IVS, r?i t? IVS r?i m?i chuy?n sang Chuong Trình Hè, people to poeple . Phía Chính Ph? Vi?t Nam cung không bi?t ph?i làm sao trong lúc ch? d?i ông Tr?n Van Tuyên di v?ng. Khi tr? v? nghe nói chuy?n này ông l?p t?c ti?p xúc ngay và b?o r?ng trong vòng 5 ngày hay 1 tu?n gì dó thì s? có gi?y phép, và qu? nhiên sau dó có ngay. Vì v?y ph?i ghi công c?a ông Tr?n Van Tuyên v? chuy?n này. Ông Tr?n Van Tuyên dã trông th?y v?n d? chính tr?, do quy?t d?nh c?a ông mà t? nhiên t?t c? phong trào thanh niên du?c lái vào chi?u hu?ng tích c?c và xây d?ng, n?u không nó l?i di ra ngoài ch? khác. Còn M? lúc dó chua d? s?c m?nh d? làm gì hon. N?u chuy?n này x?y ra hai nam sau thì lúc dó M? dã có Xây D?ng Nông Thôn. V? chuong trình Công Tác Hè này x?y ra trong 3 tháng d?u c?a nam 1965, d?n tháng 07 nam 1965 thì ông Johnson m?i b?t d?u tuyên chi?n. Sau này tôi m?i bi?t là ông Phan Huy Quát có tìm cách liên l?c v?i mình, c? m?t công cán ?y viên d?n s? 41 Phan Ðình Phùng, không g?p du?c ai vì ông ta th?y lúc dó ? tr? s? dông quá, không bi?t ai v?i ai, không bi?t liên l?c v?i ai. Sau này, ngu?i du?c giao chuy?n dó k? chuy?n l?i, là ông Ð?ng Van Ð?, v?a qua d?i cách dây (Tháng Tám, 1999) ch?ng hai tháng, là em h? c?a ông Ð?ng Van Sung. Dù sao chúng ta dã du?c hai B? Tru?ng Giáo D?c và Qu?c Phòng ch?p thu?n danh sách nh?ng ngu?i du?c bi?t phái. ÐTB - Chuong trình Công Tác Hè ch? kéo dài 6 tháng, nhung rõ ràng sau chuong trình này, chúng ta th?y xu?t hi?n nhi?u ho?t d?ng tích c?c, xây d?ng khác. Ð? ngh? anh Y?n nh?c l?i v? nh?ng ho?t d?ng thanh niên th?i “h?u Chuong Trình Hè 65”, và anh có nghi r?ng Chuong Trình Hè 65 là nhân t? tác thành m?t vài ho?t d?ng sau này? ÐNY - Bây gi? nhìn l?i thì nh?ng anh em thanh niên lúc dó coi t?t c? nh?ng gì làm du?c ch? là chuy?n có tính cách gi?n d? thôi, tr? ra vài ba ngu?i khá tru?ng thành nhu ông Tu?, ông Báu, và m?t hai ngu?i bên Ph?t Giáo, hay ông Toàn, nh?ng ngu?i này tuong d?i là già d?n và kinh nghi?m, bi?t cân nh?c, h? nhìn sâu s?c hon. Th?c ra phong trào Công Tác Hè cung ng?n ng?i, ch? có 6 tháng, d?ng lên và tan ngay, nhung t? dó d? ra Chuong Trình Phát Tri?n Qu?n 8. Chuong Trình Hè 65 xin bi?t phái t?m th?i v? m?t s? anh em. Nh?ng anh em này có hai nhu c?u: (1) Khi v? thì h? mu?n làm vi?c, nhung h? không th? làm du?i m?t dám sinh viên lau nhau, nên h? ph?i v?ch ra m?t mô th?c nào dó làm vi?c; (2) H? bi?t là h? ch? v? có 6 tháng thôi, nên tìm m?t co c?u gì cho v?ng ch?c lâu dài hon. Chuong Trình Phát Tri?n Qu?n 8 dùng ngu?i liên l?c là Võ Long Tri?u mà ngu?i cho phép là th? tu?ng tr? lúc dó, ông Nguy?n Cao K?. Ðây là sáng ki?n c?a ông K? và sau này ông r?t hãnh di?n v? chuy?n dó b?i vì khi chuong trình này thành công, vào cu?i nam 1966, khi có phái doàn Hoa K? sang thì K? dua di tham Chuong Trình Phát Tri?n Qu?n 8 này. T? chuong trình này dã m? ra K? Ho?ch Xây Ð?i M?i, lan ra thêm hai qu?n kia và d?ng th?i giúp cho m?t s? anh em lãnh d?o chuong trình này trông th?y con du?ng sinh ho?t dân ch?, t?c là h? gia tang ho?t d?ng trong nam 1966 d? ra tranh c? Qu?c H?i L?p Hi?n nam 1967. Anh em du?c hai gh? qu?c h?i, là ông Nhu?n (H? Ng?c Nhu?n) và ông Minh (H? Công Minh). Khi vào chính tr?, h? không còn là thanh niên n?a, h? di theo con du?ng Liên Tru?ng Mi?n Nam, và d?n 1975, di vào con du?ng khác. Cánh th? hai t? Chuong Trình Hè. Ðây là cánh phát tri?n ra Chuong Trình H?c Ðu?ng M?i, xu?t phát do ông Tr?n Ng?c Ninh, T?ng Tru?ng Giáo D?c, mà ra. Ngày l?p Chuong Trình H?c Ðu?ng M?i là l?p ngay trong tr? s? Chuong Trình Hè. Sau này d?i T?ng Tru?ng Giáo D?c, chuong trình này m?i d?i thành CPS, t?c Chuong Trình Phát Tri?n Sinh Ho?t H?c Ðu?ng. Sau này khi ông Tho làm T?ng Tru?ng, dã dua ra H?i Tuong Tr? H?c Sinh N?n Nhân Chi?n Tranh. Nhung h? qu? quan tr?ng nh?t t? Chuong Trình Hè 65 là chuy?n d? ra Phong Trào Du Ca. Chuy?n xây d?ng thành Phong Trào Du Ca còn ph?i di qua m?t giai do?n n?a là khi ông Võ Long Tri?u, nhân s? thành công c?a Qu?n 8, ra n?m gi? B? Thanh Niên. PPM - H?i dó tôi nh? m?t ngu?i trong s? anh em mình du?c m?i tham gia chính ph? Nguy?n Cao K?? ÐNY - Ðúng v?y, và cung t? dó dua d?n tình tr?ng phân hóa trong s? nh?ng huynh tru?ng thanh niên. Ông Võ Long Tri?u du?c m?i n?m B? Thanh Niên trong n?i các Nguy?n Cao K?. Ông Tri?u khi n?m b? thanh niên dã hy v?ng là t?t c? thanh niên s? h?p tác, nhung di?u này không gi?n d?. B?i vì lúc dó ông dã là chính quy?n, còn các doàn th? thanh niên cung mu?n gi? tính cách nhân dân. Ngu?i ta lúc dó tin tu?ng là ông Toàn (Ð? Quý Toàn) dã b?ng lòng làm th? tru?ng r?i, t?c là có d? c? Công Giáo, Ph?t Giáo. Nhung ông Toàn di h?i ý ki?n c?a nh?ng ngu?i làm vi?c v?i ông. Ông Toàn cung h?i ý ki?n ông Tâm Châu, nhung ông Tâm Châu lúc này trong b?ng dã ch? trích chính ph?, không bi?t ông nói cách nào nhung ông Toàn hi?u r?ng chuy?n dó không nên. Vì th? ông Toàn rút l?i, ông kia (Võ Long Tri?u) l? b?, ph?i lôi ông H? Ng?c Nhu?n v?, nhu v?y nó có tang cu?ng cái m?t thanh niên c?a ông, nhung l?i không có tính cách t?t c?, vì lúc d?u hy v?ng ông Tri?u Công Giáo, ông Toàn Ph?t Giáo, ông Toàn B?c k?, ông Tri?u Nam K? thì m?i du?c. Ch? kéo ông Nhu?n thì hai ông nhu nhau thôi. Còn chính ông Tri?u khi vào thì hang hái vào nhung khi d?u tranh thì l?i d?ng v? phía mi?n Nam. B?n ông B? Tru?ng Nam K? cùng dòi h?i, áp l?c ông th? tu?ng m?t lúc và cùng rút lui t? ch?c. Khi ông vào b? thì h?i ý anh em nhung khi ra thì không h?i, ch? h?i trong d?ng, nên m?i ngu?i (thanh niên) ch?ng bi?t gì h?t! Dù sao trong th?i gian dó, nh?ng ngu?i nhu ông Tu? (Hoàng Ng?c Tu?) di dâu cung nghi d?n chuy?n hu?n luy?n, m?i dào t?o du?c m?t s? ngu?i thành ra Phong Trào Du Ca. Có l? dây là h? qu? lâu dài nh?t sau Chuong Trình Công Tác Hè. Tóm l?i có ba phong trào ra t? dó là (1) Giáo d?c - di vào B? Giáo D?c, (2) Du Ca Thanh Niên, (3) D(i v? phía c?ng d?ng, qu?n 8, Xây Ð?i M?i. Nh?ng anh em phía c?ng d?ng dó sau này di v? dân c?. Còn ông Du Ca d?a hoi vào cánh thanh niên d? phát d?ng lên thành ra phong trào nhân dân. Còn phát tri?n h?c du?ng cung phát tri?n theo h? th?ng c?a nó. Nhung th?t s? thì Chuong Trình Hè nó có nhi?u m?t khác. M?t k? ti?p là do cái dó mà phát kh?i chuong trình Ðoàn Thanh Niên Chí Nguy?n Vi?t Nam (do Ðoàn Thanh Niên Thi?n Chí + Phong Trào Công tác Hè). Ðoàn này sau m?t nam b? dánh g?c ngay vì nó d?ng d?n v?n d? quân d?ch, dào t?o du?c bao nhiêu ngu?i thì b? kêu g?i vào lính h?t, và n?u không ch?t vì quân d?ch thì d?n n?a nam sau nó thành ra tru?ng h?p Ðoàn Thanh Niên Công Tác Ph?ng S? Xã H?i c?a ông Nh?t H?nh, b? ngu?i ta ám sát. S? di bên kia (Ph?ng S? Xã H?i) không b? quân d?ch vì h? dùng ph? n? và ngu?i di tu. Gi?i quy?t v?n d? dó h? m?i có th? ho?t d?ng, chua k? là h? có qu?n chúng t?i ch? n?a. Nhung sau này dã x?y ra ba, b?n v? th?m sát, cái chuy?n ám sát dó cung có th? do m?y ông d?a phuong v? v?n, nhung ch?c v?n d? cung không gi?n d? nhu v?y. V? phía nhà nu?c cung d? ra Ðoàn Thanh Niên Tr? Gian. Bên c?nh doàn thanh niên này h? tuy?n ngay m?t dám ch?n l?c d? l?p Ðoàn Thanh Niên Ti?n B?. Ðoàn Thanh Niên Tr? Gian r?t t?p nh?p. “Tr? gian” ? dây nói lên công d?ng di làm c?nh sát kinh t?. Còn Ðoàn Thanh Niên Ti?n B? thì giao cho m?t co quan d?c bi?t c?a ông K? là B?c B? V?. Nh?c l?i nam 1964 thì có Phong Trào B?c Ti?n c?a Nguy?n Khánh do Ph?m Ð?c Khoan gây ra ? T?ng H?i Sinh Viên. V?a r?i (1999) Ph?m Ð?c Khoan sang dây k? l?i d?u duôi chuy?n dó. Theo ông Khoan chuy?n B?c Ti?n dó không có can b?n sâu xa r?c r?i gì mà ch? là nh?ng kh?u hi?u dúng lúc thành ra nhu là s? hù d?a. M?c dù sau này ngu?i ta du?c bi?t ngoài B?c lúc dó nghe Phong Trào B?c Ti?n cho r?ng là v?n d? l?n, và nghi r?ng trong này có gì ghê g?m l?m! Nhung Ðoàn Thanh Niên Ti?n B? do B?c B? V? làm. B?c B? V? là do m?t nhóm si quan tr? du?i quy?n ông K? giao, v?a làm công tác tình báo v?a công tác h?c v?, chính tr?, van hóa... Vì ông K? luôn luôn có trong d?u cái m?u là gây các phong trào tr?, kinh nghi?m c?a ông lúc dó là h? d?u là nh?ng ngu?i ch?u ?nh hu?ng phong trào quân d?i tr?, si quan tr? c?a Nasser. Th?i k? 1964-1965 sách c?a Nasser, kinh nghi?m c?a Nasser gây h?n phong trào nhu v?y mà m?t trong nh?ng ngu?i lãnh t? là ông Ðinh Th?ch Bích , du?c kéo v? B? Chiêu H?i dùng làm chi?n khu. Nhóm thanh niên ti?n b? dó cung có m?t s? tay lãnh d?o khá nhu H?ng Duy?t, Nguy?n M?nh Cuong (nói chuy?n nam 1955 b? b? d?u trên dây). Ð?n th?i 1968, dàn em c?a ông K? b? v? bom Phu?c Ð?c ch?t g?n h?t, h? tr?n h?t không dám ló ra. (Còn ti?p)
Powered By Nguoi-Viet Online