Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Trùng Tên Giống Họ (Huy Phương)
Tên và họ của người Việt Nam rất dễ trùng nhau nhất là đối với những người họ Nguyễn. Ở trong nước hiện nay chúng ta có thể có vài nghìn người tên Nguyễn Văn Ba, vài trăm người Tôn Thất Bình, vài chục ông Nguyễn Xuân Nghĩa, hai ba ông Nguyễn Khoa Ðiềm, cũng như ở hải ngoại có vài trăm người tên John Nguyễn hay David Nguyễn.
- Trùng Tên Giống Họ (Huy Phương)
Tên và họ của người Việt Nam rất dễ trùng nhau nhất là đối với những người họ Nguyễn. Ở trong nước hiện nay chúng ta có thể có vài nghìn người tên Nguyễn Văn Ba, vài trăm người Tôn Thất Bình, vài chục ông Nguyễn Xuân Nghĩa, hai ba ông Nguyễn Khoa Ðiềm, cũng như ở hải ngoại có vài trăm người tên John Nguyễn hay David Nguyễn.
- Những con số thống kê về tội phạm (Lê Mạnh Hùng)
Vừa qua người cầm đầu cơ quan thống kê Anh Quốc, sir Michael Scholar đã viết một bức thư gởi đến ông tổng thư ký phủ thủ tướng trong đó ông diễn tả việc “công bố trước những thống kê chưa được hoàn toàn kiểm chứng” là làm “xói mòn niềm tin của dân chúng” và “đi ngược lại với những tiêu chuẩn cao mà chúng ta tất cả đều đang cố gắng thực hiện.”
- Những con số thống kê về tội phạm (Lê Mạnh Hùng)
Vừa qua người cầm đầu cơ quan thống kê Anh Quốc, sir Michael Scholar đã viết một bức thư gởi đến ông tổng thư ký phủ thủ tướng trong đó ông diễn tả việc “công bố trước những thống kê chưa được hoàn toàn kiểm chứng” là làm “xói mòn niềm tin của dân chúng” và “đi ngược lại với những tiêu chuẩn cao mà chúng ta tất cả đều đang cố gắng thực hiện.”
- Từ Nam California: “Trung-Ðông” lại nổ bùng lần nữa (Cổ Lũy)
Ngọn nguồn mâu thuẫn giữa Do Thái (Israel) và nỗ lực “phục quốc” của người Palestine bị ép mất đất đã bắt đầu từ hơn sáu thập niên nay, khi các thế lực Tây phương giúp người Israel lưu vong khắp nơi (nhất là người chịu khổ nạn Holocaust bởi Ðức Quốc Xã từ Châu Âu) trở về vùng “Ðất Hứa,” chính xác là ở Palestine, Tây Nam Châu Á.
- Từ Nam California: “Trung-Ðông” lại nổ bùng lần nữa (Cổ Lũy)
Ngọn nguồn mâu thuẫn giữa Do Thái (Israel) và nỗ lực “phục quốc” của người Palestine bị ép mất đất đã bắt đầu từ hơn sáu thập niên nay, khi các thế lực Tây phương giúp người Israel lưu vong khắp nơi (nhất là người chịu khổ nạn Holocaust bởi Ðức Quốc Xã từ Châu Âu) trở về vùng “Ðất Hứa,” chính xác là ở Palestine, Tây Nam Châu Á.
- Từ Nam California: “Trung-Ðông” lại nổ bùng lần nữa (Cổ Lũy)
Ngọn nguồn mâu thuẫn giữa Do Thái (Israel) và nỗ lực “phục quốc” của người Palestine bị ép mất đất đã bắt đầu từ hơn sáu thập niên nay, khi các thế lực Tây phương giúp người Israel lưu vong khắp nơi (nhất là người chịu khổ nạn Holocaust bởi Ðức Quốc Xã từ Châu Âu) trở về vùng “Ðất Hứa,” chính xác là ở Palestine, Tây Nam Châu Á.
- Mậu Thân, anh còn nhớ hay anh đã quên? (Huy Phương)
Vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, Phan Văn Tuấn là một thiếu niên ở tuổi 16, đang học lớp Ðệ Tam, trường tư thục Nguyễn Du, Gia Hội Huế, nhà ở khu Chợ Xép, sát cửa Ðông Ba. Rạng sáng ngày mồng hai Tết, anh cũng như toàn thể dân chúng thành phố Huế nghe nhiều tiếng nổ chát chúa liên hồi, tiếng đạn pháo kích vào thành phố và tiếng súng giao tranh càng ngày càng nhiều.
- Mậu Thân, anh còn nhớ hay anh đã quên? (Huy Phương)
Vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, Phan Văn Tuấn là một thiếu niên ở tuổi 16, đang học lớp Ðệ Tam, trường tư thục Nguyễn Du, Gia Hội Huế, nhà ở khu Chợ Xép, sát cửa Ðông Ba. Rạng sáng ngày mồng hai Tết, anh cũng như toàn thể dân chúng thành phố Huế nghe nhiều tiếng nổ chát chúa liên hồi, tiếng đạn pháo kích vào thành phố và tiếng súng giao tranh càng ngày càng nhiều.
- Tổng thống Obama và Thiên Hạ Sự (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Dân Mỹ đã bầu lên một nhân vật được cảm tình của nhiều rất nhiều người tại nhiều quốc gia trên thế giới. Từ nay, thế giới có thể sẽ ứng xử với một lãnh tụ dễ thương hơn. Ðây là lúc Hoa Kỳ sẽ chuộc lại những lỗi lầm xưa. Nhưng, người lãnh đạo nước Mỹ chưa chắc đã nghĩ vậy. Và nhiều phần sẽ không làm như vậy.
- Tổng thống Obama và Thiên Hạ Sự (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Dân Mỹ đã bầu lên một nhân vật được cảm tình của nhiều rất nhiều người tại nhiều quốc gia trên thế giới. Từ nay, thế giới có thể sẽ ứng xử với một lãnh tụ dễ thương hơn. Ðây là lúc Hoa Kỳ sẽ chuộc lại những lỗi lầm xưa. Nhưng, người lãnh đạo nước Mỹ chưa chắc đã nghĩ vậy. Và nhiều phần sẽ không làm như vậy.
- Âu châu và Guantanamo (Lê Phan)
Nếu có một vấn đề mà toàn thể Âu Châu tỏ ra bất đồng với Hoa Kỳ mạnh mẽ nhất trong những năm tháng sau ngày 11 tháng 9 thì đó hẳn phải là trại tù ở căn cứ Guantanamo. Âu Châu cho trại tù này là tiêu biểu của một thái độ “bắt nạt” của cường quốc duy nhất sử dụng tra tấn để đạt được những lời thú tội từ các nghi phạm khủng bố. Toàn thể Âu Châu muốn Hoa Kỳ đóng cửa trại tù này.
- Âu châu và Guantanamo (Lê Phan)
Nếu có một vấn đề mà toàn thể Âu Châu tỏ ra bất đồng với Hoa Kỳ mạnh mẽ nhất trong những năm tháng sau ngày 11 tháng 9 thì đó hẳn phải là trại tù ở căn cứ Guantanamo. Âu Châu cho trại tù này là tiêu biểu của một thái độ “bắt nạt” của cường quốc duy nhất sử dụng tra tấn để đạt được những lời thú tội từ các nghi phạm khủng bố. Toàn thể Âu Châu muốn Hoa Kỳ đóng cửa trại tù này.
- Những chính sách của Thủ Tướng Brown hướng về người nghèo (Lê Mạnh Hùng)
Tuy rằng những quan tâm của ông Brown đối với những người bất hạnh trong xã hội thực sự xuất phát từ một lòng trắc ẩn, nhưng những quan tâm này cũng còn vì những lý do chính trị nữa. Những biện pháp nhằm nâng đỡ những người nghèo gia tăng khả năng thăng tiến xã hội đã được đưa ra cùng lúc với những cam kết tài trợ cho việc mở ra hàng ngàn chỗ tập sự (internship) có trả lương cũng như là những bảo đảm tín dụng cho những doanh nghiệp nhỏ.
- Những chính sách của Thủ Tướng Brown hướng về người nghèo (Lê Mạnh Hùng)
Tuy rằng những quan tâm của ông Brown đối với những người bất hạnh trong xã hội thực sự xuất phát từ một lòng trắc ẩn, nhưng những quan tâm này cũng còn vì những lý do chính trị nữa. Những biện pháp nhằm nâng đỡ những người nghèo gia tăng khả năng thăng tiến xã hội đã được đưa ra cùng lúc với những cam kết tài trợ cho việc mở ra hàng ngàn chỗ tập sự (internship) có trả lương cũng như là những bảo đảm tín dụng cho những doanh nghiệp nhỏ.
- Về quê ăn Tết (Lê Phan)
Bất cứ một người Việt nào hiện đang sống ở hải ngoại khi nói đến về quê ăn Tết hẳn lại nghĩ ngay đến quê nhà ở Việt Nam. Hình ảnh ngày Tết quê hương là hình ảnh của ký ức, vô cùng đầm ấm và đẹp đẽ. Nhưng nhiều khi chúng ta bị ký ức đánh lừa.
- Về quê ăn Tết (Lê Phan)
Bất cứ một người Việt nào hiện đang sống ở hải ngoại khi nói đến về quê ăn Tết hẳn lại nghĩ ngay đến quê nhà ở Việt Nam. Hình ảnh ngày Tết quê hương là hình ảnh của ký ức, vô cùng đầm ấm và đẹp đẽ. Nhưng nhiều khi chúng ta bị ký ức đánh lừa.
- Đi và Học (Trịnh Hội)
Trong thời gian gần đây tôi có ý định viết sách. Tôi đã sống nhiều nơi. Ðã đi, thấy, và học được nhiều từ việc làm và những người tôi quen biết. Nhưng tôi còn quá nhỏ và chưa làm được gì thành đạt để viết tự truyện. Lấy kinh nghiệm thật để viết tiểu thuyết thì tôi lại không có đủ tài. Nhưng ngặt nỗi là tôi vẫn muốn chia sẻ với bạn đọc Việt Nam những câu chuyện vui buồn, người thật, cảnh thật mà tôi đã từng gặp và trải qua.
- Đi và Học (Trịnh Hội)
Trong thời gian gần đây tôi có ý định viết sách. Tôi đã sống nhiều nơi. Ðã đi, thấy, và học được nhiều từ việc làm và những người tôi quen biết. Nhưng tôi còn quá nhỏ và chưa làm được gì thành đạt để viết tự truyện. Lấy kinh nghiệm thật để viết tiểu thuyết thì tôi lại không có đủ tài. Nhưng ngặt nỗi là tôi vẫn muốn chia sẻ với bạn đọc Việt Nam những câu chuyện vui buồn, người thật, cảnh thật mà tôi đã từng gặp và trải qua.
- Quốc thể (Huy Phương)
Hôm Thứ Tư, 5 Tháng Mười Một, 2008, William J. Kole, một người Mỹ hiện là văn phòng trưởng hãng thông tấn AP tại thành phố Vienne, Áo, nhận được một cái hôn trên xe bus của một thiếu nữ không quen biết, khi người này nhận ra ông là người Mỹ.
- Quốc thể (Huy Phương)
Hôm Thứ Tư, 5 Tháng Mười Một, 2008, William J. Kole, một người Mỹ hiện là văn phòng trưởng hãng thông tấn AP tại thành phố Vienne, Áo, nhận được một cái hôn trên xe bus của một thiếu nữ không quen biết, khi người này nhận ra ông là người Mỹ.
- Vấn đề bảo hộ mậu dịch (Lê Mạnh Hùng)
Kể từ Thứ Sáu vừa qua, bất mãn trước việc công ty Total đã trao công việc xây dựng một cơ sở lọc dầu cho một công ty Ý, và công ty Ý này, thay vì tuyển thợ tại Anh, đã mang thợ từ Ý và Bồ Ðào Nha sang để làm công việc xây cất này.
- Vấn đề bảo hộ mậu dịch (Lê Mạnh Hùng)
Kể từ Thứ Sáu vừa qua, bất mãn trước việc công ty Total đã trao công việc xây dựng một cơ sở lọc dầu cho một công ty Ý, và công ty Ý này, thay vì tuyển thợ tại Anh, đã mang thợ từ Ý và Bồ Ðào Nha sang để làm công việc xây cất này.
- Tống cựu nghinh tân năm Kỷ Sửu: tân tổng thống Barack Obama và những vấn đề mới của Hoa Kỳ (Việt Nguyên)
Năm Kỷ Sửu con trâu lừng lững đi đến, bỏ lại đằng sau một năm lịch sử. Một năm của những ảo ảnh và ảo tưởng như những con số 8 của Thế Vận Hội mùa Hè ở Bắc Kinh. Sau thế vận hội, Hoa Kỳ và cả thế giới toàn cầu hóa tư bản tan vỡ một ngày sau cơn bão tài chánh Wall Street, khủng hoảng thị trường chứng khoán, giá nhà sập cùng sự chảy máu của ba đại công ty xe hơi.
- Tống cựu nghinh tân năm Kỷ Sửu: tân tổng thống Barack Obama và những vấn đề mới của Hoa Kỳ (Việt Nguyên)
Năm Kỷ Sửu con trâu lừng lững đi đến, bỏ lại đằng sau một năm lịch sử. Một năm của những ảo ảnh và ảo tưởng như những con số 8 của Thế Vận Hội mùa Hè ở Bắc Kinh. Sau thế vận hội, Hoa Kỳ và cả thế giới toàn cầu hóa tư bản tan vỡ một ngày sau cơn bão tài chánh Wall Street, khủng hoảng thị trường chứng khoán, giá nhà sập cùng sự chảy máu của ba đại công ty xe hơi.
- Tống cựu nghinh tân năm Kỷ Sửu: tân tổng thống Barack Obama và những vấn đề mới của Hoa Kỳ (Việt Nguyên)
Năm Kỷ Sửu con trâu lừng lững đi đến, bỏ lại đằng sau một năm lịch sử. Một năm của những ảo ảnh và ảo tưởng như những con số 8 của Thế Vận Hội mùa Hè ở Bắc Kinh. Sau thế vận hội, Hoa Kỳ và cả thế giới toàn cầu hóa tư bản tan vỡ một ngày sau cơn bão tài chánh Wall Street, khủng hoảng thị trường chứng khoán, giá nhà sập cùng sự chảy máu của ba đại công ty xe hơi.
- Một thời son sắt (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Ðược ém sâu trong kế hoạch kích thích kinh tế vừa do Hạ Viện Hoa Kỳ biểu quyết hôm Thứ Tư 30 là một điều khoản làm thế giới khó chịu. Ðó là điều kiện “chỉ mua hàng Mỹ”, một biến cố gây tranh luận tới tận Thụy Sĩ, tại Thượng Ðỉnh Kinh Tế Toàn Cầu WEF họp ở Davos vào tuần qua.
- Một thời son sắt (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Ðược ém sâu trong kế hoạch kích thích kinh tế vừa do Hạ Viện Hoa Kỳ biểu quyết hôm Thứ Tư 30 là một điều khoản làm thế giới khó chịu. Ðó là điều kiện “chỉ mua hàng Mỹ”, một biến cố gây tranh luận tới tận Thụy Sĩ, tại Thượng Ðỉnh Kinh Tế Toàn Cầu WEF họp ở Davos vào tuần qua.
- Lá Thư Paris: Lại Đình Công, Biểu Tình (Từ Nguyên)
Ngày 29.1, nước Pháp trở lại cảnh chộn rộn với cuộc đình công biểu tình rầm rộ chống chính sách kinh tế và xã hội của chính phủ.
- Lá Thư Paris: Lại Đình Công, Biểu Tình (Từ Nguyên)
Ngày 29.1, nước Pháp trở lại cảnh chộn rộn với cuộc đình công biểu tình rầm rộ chống chính sách kinh tế và xã hội của chính phủ.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
C?-Luy
Tu?n l? tru?c ngày r?i ṭa Nhà Tr?ng, T?ng Th?ng Bush dă h?p báo và d?c di?n van cu?i cùng ch?m d?t hai nhi?m k? dài tám nam. Nhu thu?ng l? t?ng th?ng, và nh?t là Phó T?ng Th?ng Dick Cheney, hoàn toàn không t? ra h?i h?n mà c̣n hănh di?n v? nh?ng ǵ ḿnh nói và làm trong th?i gian dài v?a qua-dù c? nu?c và th? gi?i nhu th? phào nh? nhơm. L?ch s? sau này s? ghi chép v? hai v? lănh d?o t?i cao Hoa-K? d?u th? k? 21 ra sao? Vô cùng rơ r?t là ph?n ?ng c?a T?ng Th?ng Bush khi du?c d?t câu h?i này. Ông tr? l?i: “L?ch s?? Ta không th? nào bi?t du?c. Lúc dó chúng tôi dă ch?t h?t r?i, c̣n ǵ n?a?”
Chúng ta cung chua bi?t du?c, nhung l?ch s? “tuoi,” hay l?ch s? “ghi chép trong th́ hi?n t?i” (g?m truy?n thông, báo chí, nh?ng phân tích, nghiên c?u c?a gi?i d?i h?c, chuyên gia) nhu dă nh?n d?nh khá rơ r?t. Nh?t báo Nam California Los Angeles Times v?i uy tín toàn qu?c và th? gi?i ghi nh?n m?t s? thành qu? quan tr?ng c?a chính quy?n (nhu chuong tŕnh giúp ngu?i già mua thu?c men Medicare, tr? giúp b?nh AIDS ? Phi Châu) nhung nh?n m?nh nh?ng nam th?i ông Bush là m?t giai do?n v?i nhi?u “co h?i b? l?, l?m quy?n kh?ng khi?p, và ngang nhiên chà d?p nh?ng giá tr? công lư và l?ch s? c?a nu?c Hoa K?.” Nam 2001, sau khi T?i Cao Pháp Vi?n v?i da s? b?o th? ra l?nh ngung ki?m phi?u l?i, dua d?n k?t qu? ông thành t?ng th?ng (dù thua ?ng viên Al Gore n?a tri?u phi?u dân chúng), ông Bush dă h?a h?n xây d?ng “m?t d?t nu?c v?i công lư và co h?i.” Nhung sau dó, ph?n l?n nh?ng ǵ chính quy?n làm d?u vi ph?m nh?ng h?a h?n này: t? chính sách ch?ng kh?ng b? không có ư ki?n c?a l?p pháp (Qu?c H?i) cho t?i thái d? kiêu ng?o coi thu?ng hi?n pháp, nh?ng d? ki?n khoa h?c rành rành cung nhu du lu?n th? gi?i, ho?c trung thành mù quáng và d? m?c cho T?ng Tru?ng Qu?c Pḥng Donald Rumsfeld và T?ng Tru?ng Tu Pháp Alberto Gonzales ? l?i trong n?i các sau nh?ng l?ng hành l? li?u.
Nét n?i b?t nh?t c?a chính quy?n là thái d? d?c doán, tr?ch thu?ng, ph?n dân ch?, xem ḿnh nhu v?n toàn, v?n nang và không th? nào sai l?m du?c-d?a trên thuy?t “don phuong” hành d?ng (unilaterialism) c?a tay trí th?c tân b?o th? thân Do Thái Charles Krauthammer (xin xem Phái Tân B?o Th? và Chính Sách Ngo?i Giao M?, trên t?p chí Th? K? 21, Tháng Mu?i 2004, cùng ngu?i vi?t). Ngu?i ?ng h? T?ng Th?ng Bush dua ra l?p lu?n r?ng v? t?n công kh?ng b? vào Hoa K? 11 Tháng Chín, 2001 dă thay d?i t?t c?. Trong di?n van giă t?, ông Bush cho bi?t th?i gian qua di cho m?i ngu?i, nhung ông dă không c̣n nhu tru?c khi cu?c t?n công x?y ra. Ch?ng ai trách c? t?ng th?ng ph?i c?nh giác d? tránh nh?ng t?n công k? ti?p, nhung rơ r?t chính quy?n Bush dă dùng cu?c t?n công không nh?ng nhu m?t ?y thác b?o v? “d?t nu?c” mà c̣n nhu m?t cái “nguyên c? toàn nang” làm can b?n cho m?i chính sách phá s?n khác nhu cu?c t?n công Saddam Hussein và chi?m c? Iraq v?i nh?ng lư do chính hoàn toàn “b?a d?t.” C? Iraq và cu?c chi?n ch?ng kh?ng b? toàn c?u (G-WOT, Global War On Terror) d?u b? thúc d?y b?i suy nghi sai l?m nhung ngang ng?nh, không c?n xét l?i: qua m?t Qu?c H?i và h? th?ng ṭa án quân s? trong vi?c b?t gi?, x? án t́nh nghi kh?ng b?, thay d?i d?nh nghia pháp lư d? toàn quy?n “tra t?n,” và “nghe lén” không có trát ṭa, nh?ng chính tr? hóa B? Tu Pháp du?i quy?n ông Gonzales s?n sàng nghe theo-t?t c? di d?n vi ph?m hi?n pháp nghiêm tr?ng có th? b? băi nhi?m (impeachment; ông Bush và Cheney dă làm áp l?c T?ng Tru?ng Gonzales nhung sau d? cho ông này khuy?n cáo nh?ng vi ph?m là h?p pháp). Đây chua k? d?n nh?ng khó khan d?y th? thách trong nu?c.
Ngày 20 Tháng Giêng d?u nam nh?ng chuy?n này dă thành quá kh?, chính quy?n Bush-Cheney chính th?c ch?m d?t, nhung v?i h? qu? sâu xa c̣n deo d?ng chính quy?n k? ti?p Barack Obama: chính quy?n m?i s? ph?i c?i xóa cái di s?n quá tiêu c?c. Trong di?n van nh?m ch?c l?ch s? nhung tuong d?i ng?n ng?i-ch? 18 phút, so v?i tiêu chu?n nh?ng di?n van t? vi?t khá dài c?a ḿnh-ông Obama dă t? ra không hùng h?n, van chuong và d?y thách d?. Ngu?i ta dă th?t v?ng v́ không nghe th?y m?t di?n van di vào s? sách (mà ông Obama có d? kh? nang th?c hi?n) tuong x?ng v?i “bi?n c?” d?y ư nghia trong thiên niên k? th? ba Hoa K?; dúng ra, ông Obama ch? chú tâm vào nh?ng v?n d? c?p bách hi?n d?i.
Đ?y l?c quan tru?c nh?ng khó khan quá kh?, nhu T?ng Th?ng Ronald Reagan d?u th?p niên 1980, ông nh?n m?nh khía c?nh tích c?c v? v? th? qu?c gia trên th? gi?i cung nhu con ngu?i Hoa K? tu?ng nhu dă m?t mát tám nam qua. Nhung ông cung nghiêm kh?c v?ch ra cái th?t b?i t?p th? (“collective failure”) dă khi?n ngu?i M? không làm du?c nh?ng quy?t d?nh khó khan d? lên du?ng v? m?t tuong lai sáng s?a hon. Tuy không hùng h?n nhu di?n van dêm th?ng c? ? công viên Chicago, ông v?n nh?n m?nh “trách nhi?m” và “k? lu?t t? giác,” cung nhu ḍi h?i “hy sinh” cho phúc l?i chung; ông c?nh cáo “dây là lúc ph?i g?t b? nh?ng cái ?u tri”-dă d?n lúc ph?i t? d?ng, t? giác và b?t tay vào vi?c xây d?ng l?i m?t nu?c Hoa K? d? nát nhi?u m?t.
Đây không ph?i ch? riêng v? m?t tài chính, kinh t? trong nu?c mà c̣n là m?t kh?n kho?n v? vai tṛ xây d?ng ḥa b́nh th? gi?i. Ông nhu không chùn chân tru?c nh?ng ch? trích lúc tranh c? r?ng ông s?n sàng nói chuy?n v?i “k? thù” ho?c nh?ng ai nghi ng? thi?n chí c?a Hoa K?. Th?t rơ r?t ông tuyên b?, “V?i th? gi?i H?i Giáo, ta nh́n th?y con du?ng di t?i, d?a trên can b?n quy?n l?i h? tuong và ḷng tuong kính”-khác h?n v?i nhăn hi?u “kh?ng b?” hay “phát-xít” H?i Giáo c?a chính quy?n Bush tru?c dây. Tuy nhiên, ? m?t này nhi?u ngu?i cung khó ch?u v? nh?n xét và ngôn t? không nghiêm ch?nh, nhu l?p l?i l?i ông Bush, “Chúng ta dang ? trong th?i chi?n v?i m?t m?ng lu?i l?n r?ng d?y b?o hành và thù h?n.” Có l? ông Obama ngu?i r?t chính xác v?i ngôn t? dă quá c?n th?n và s? m?t ḷng nh?ng t? ch?c thiên Do Thái v?i th? l?c quá kh? ? Hoa K? (xin xem ?nh Hu?ng L?p-Bi Do Thái ? Hoa K?, trên t?p chí Th? K? 21, b?n s? cu?i nam 2007, cùng ngu?i vi?t).
Đi vào chi ti?t hon, v? m?t trong nu?c, ông Obama không ch?n nh?ng tung hô, liên hoan thích h?p v?i môi tru?ng ngày nh?m ch?c khi g?n 70% dân chúng phoi b?y ḷng ngu?ng m?. Tru?c m?t là vô s? nh?ng th? thách gian nan, không m?y ǵ dáp ?ng d? dàng ho?c nhanh chóng du?c- “nhung d?t nu?c và con ngu?i chúng ta s? dáp ?ng du?c,” không ph?i kh?u hi?u tranh c? d? l?p l?i “Yes, we can!” Ông nh?c l?i nh?ng ti?n l? gian nan trong sách giáo khoa l?ch s?: Abraham Lincoln th?i n?i chi?n diêu tàn, Franklin Delano Roosevelt (FDR) th?i kh?ng ho?ng kinh t? toàn c?u d?ng d?ng, và George Washington th?i cách m?ng l?p qu?c tu?ng ch?ng dă b? vùi d?p. Đây có th? là chi?n lu?c chính tr? can b?n; dân chúng d?t r?t nhi?u cao v?ng không th?c t? vào t?ng th?ng m?i; h? c?n ph?i hi?u ph?c h?i kinh t? không ph?i d? ho?c nhanh chóng, và ngu?i lănh d?o ch? v?y tay là xong. Chính quy?n m?i mu?n dân chúng giúp d? trong kho?ng th?i gian c?p bách d? Qu?c H?i thông qua k? ho?ch kích thích kinh t? 775 t? b?c và c̣n có th? lên cao hon n?a. Chính quy?n mu?n tích c?c s? d?ng s? ti?n này c?ng v?i kho?ng 350 t? n?a t? nh?ng “c?u văn” c?a B? Tài Chính d?n vào nh?ng m?c tiêu các c? v?n kinh t? ch?n l?a. T?ng th?ng mu?n Qu?c H?i thông qua k? ho?ch b?o hi?m y t? toàn di?n, m?t di?u mà chua nhi?m k? Qu?c H?i nào tru?c dây mu?n bàn lu?n d?n. Ngay sau dó Qu?c H?i s? ph?i duong d?u v?i nh?ng v?n d? gai góc liên quan d?n Medicare và An Sinh Xă H?i!
Ông Obama v?i nh?c nh? dân chúng ngay: dây bao g?m nh?ng k? ho?ch d?y tham v?ng, nhung v?n có th? th?c hi?n du?c d?a trên ti?n l? l?ch s? nhu Ronald Reagan (dùng truy?n h́nh) và FDR (dùng truy?n thanh) d? tr?c ti?p v?n d?ng du lu?n dân chúng làm áp l?c lên Qu?c H?i di theo du?ng l?i hành pháp yêu c?u. Ông Obama s? dùng phuong ti?n di?n toán và truy?n thông m?i (dă r?t nhi?u s?m x́ v? vi?c ông nh?t d?nh không ch?u b? di?n tho?i luu d?ng cá nhân Blackberry) d? tr?c ti?p v?n d?ng hàng ch?c tri?u ngu?i t?ng t́nh nguy?n tranh c? cho ông nay s?n sàng làm d?o quân “l?p-bi nhân dân.” Theo tham ḍ du lu?n dân chúng m?i nh?t c?a t? Times và thông t?n xă Bloomberg, ? m?c dân chúng ?ng h? 79% ông Obama n?m v?ng tri?n v?ng th?c hi?n nh?ng ǵ ông h?a h?n trong tranh c? và c?n thi?t khi d?c c? t?ng th?ng.
Nhung ông Obama không ng?ng ? dây, ông c̣n mu?n ch?m d?t “nh?ng than van nh? nhen và h?a h?n hăo huy?n, nh?ng d? l?i, bu?c t?i l?n nhau, và giáo di?u s?n rách t?ng d?u d?c b?u khí chính tr? trong xă h?i chúng ta... V?n n?n hôm nay không ph?i là chính quy?n quá to l?n ho?c nh? bé, nhung là chính quy?n có h?u hi?u hay không.” Tham v?ng và t? tín quá m?c, m?t s? trí th?c d?i l?p dă lên ti?ng nh?n xét! H?, nhu cây bút phê b́nh b?o th? nhi?u ngu?i d?c George Will, nh?n ra ngay ông Obama không ng?n ng?i ch? ra nhu?c di?m ngu?i M? tiêu th? v?t ch?t, ḍi h?i nh?ng hàng v?t và d?ch v? quá m?c, và thi?u k? lu?t t? giác. H? cung d?ng ư v?i ông, và ông Reagan r?ng chính quy?n l?n nh? không ph?i chuy?n dáng b?n tâm; di?u chính là nó ph?i h?u hi?u. Và ông Obama cung s? thu tóm nhi?u quy?n l?c hành d?ng v́ nh?ng thay d?i nghiêm tr?ng ghê g?m trong ṿng b?n tháng qua dă làm nḥa cái du?ng phân ranh gi?a dâu là phân b? công dâu là th? gi?i tu nhân, dâu là d?a h?t chính quy?n, ch? nào n?m trong d?a h?t tu. Nh?ng tr? l?c h?n ch? kh? nang chính quy?n t? nay s? d?ng quy?n l?c hành pháp d? chuy?n ph?n tài nguyên qu?c gia l?n lao vào các m?c tiêu uu tiên cung y?u di.
V? m?t d?i ngo?i, ông Obama nhu di theo tri?t lư công chính v? quy?n l?c ngu?i n?m quy?n ph?i tuân theo. Ông nh?c nh? ngu?i M?, “quy?n l?c c?a chúng ta di lên khi ta s? d?ng nó m?t cách khôn ngoan, th?n tr?ng; an ninh c?a chúng ta xu?t phát t? cái công chính c?a m?c tiêu chung, s?c m?nh c?a t?m guong ta mu?n ngu?i khác noi theo, ph?m ch?t ôn nhu c?a khiêm nhu?ng và t? ch?.” Nhu d?ng thanh v?i tri?t lư này, m?t tu?n tru?c l? nh?m ch?c bà Hillary Clinton (nay dă du?c thu?ng vi?n ch?p thu?n ch?c v? ngo?i tru?ng) tuyên ngôn hùng h?n không kém: “Hoa K? không th? nào m?t ḿnh gi?i quy?t nh?ng v?n d? c?p bách nh?t, và th? gi?i cung không th? gi?i quy?t nh?ng v?n d? này mà không có Hoa K?... Ta ph?i s? d?ng di?u g?i là ‘s?c m?nh sáng su?t,’ t?t c? nh?ng công c? ta có trong tay.” S?c m?nh “sáng su?t” là m?t t?ng h?p uy th? “c?ng” (hard power, s?c m?nh quân s?) và uy th? “m?m” (soft power, s?c m?nh ngo?i giao).
Theo giáo su vi?n Đ?i H?c Harvard, Joseph Nye (tác gi? The Power To Lead), “soft power” là kh? nang d?t du?c nh?ng ǵ ta mu?n b?ng cách lôi cu?n ngu?i khác d?n v?i ḿnh thay v́ ép bu?c hay mua chu?c b?ng quy?n l?i v?t ch?t. Du lu?n th? gi?i cho th?y Hoa K? dă m?t mát r?t nhi?u thi?n chí t? Châu Âu, Châu M? La-Tinh (Trung và Nam M?) và rơ r?t nh?t là th? gi?i H?i Giáo. Soft power bao g?m van hóa, giá tr? du?c tôn quư và nh?ng chính sách. Trong tám nam qua Hoa K? dă b? h?n ch? r?t nhi?u v? soft power, nh?t là ? th? gi?i H?i Giáo, noi dân chúng b? tr?c ti?p t?n công b?i van hóa, nh?ng giá tr? và nh?t là chính sách c?a chính quy?n Bush-Cheney. Di nhiên, trong ba thành ph?n c?a soft power, chính sách là ph?n d? thay d?i hon c?, và ông Obama dă dua ra d?u hi?u l?c quan v?i uu tiên và hành d?ng nhanh chóng dành cho th? gi?i H?i Giáo. Hai nhân v?t uy tín và kinh nghi?m nguyên Ngh? Si George Mitchell du?c b? làm d?c s? v? v?n d? ḥa b́nh gai góc gi?a Do Thái-Palestine, và nguyên Th? Tru?ng Ngo?i Giao Richard Holbrooke v? an ninh khu v?c Pakistan-Afghanistan; ông Obama cung tr?c ti?p thành kh?n nói chuy?n v?i th? gi?i H?i Giáo qua ph?ng v?n trên truy?n h́nh H?i Giáo.
Di nhiên soft power không là gi?i pháp cho m?i v?n d? trong bang giao qu?c t?. Nhà d?c tài Kim Jong Il ? B?c Hàn thích “van hóa” Hollywood qua phim ?nh M?, nhung soft power không th? thuy?t ph?c ông b? chuong tŕnh vu khí h?ch nhân; soft power cung ch?ng l?y l?i du?c s? ?ng h? Taliban c?c doan dành cho al-Qaeda ? Afghanistan (m?t chi?n tru?ng s? “d?m máu” không kém Iraq, theo Phó T?ng Th?ng Joe Biden). Nhung nh?ng m?c tiêu giá tr? nhu xi?n duong dân ch? th?c s? (thay v́ h́nh th?c) và nhân quy?n d? d?t d?n hon v?i soft power-và nh?t là Hoa K? ph?i làm guong m?u v? m?t này. Ngay trong tu?n l? d?u tiên sau nh?m ch?c, ông Obama dă gi? l?i h?a dua ra nhi?u ngh? d?nh, s?c l?nh v?i ư nghia quan tr?ng (tuy không nh?t thi?t là d? thi hành trên th?c t?): dóng c?a nhà tù Guantanamo t? 2001 t?ng giam gi? nh?ng ngu?i b? t́nh nghi là kh?ng b? H?i Giáo mà không có b?ng c? ho?c du?c xét x? theo dúng hi?n pháp M?, m?t v?t nho l?n trong l?ch s? M?; h?n ch? ho?c c?m ng?t ngu?i trong chính quy?n làm vi?c hay liên h? vào chuy?n v?n d?ng hành lang (“l?p-bi”), m?t “truy?n th?ng” du?c chính quy?n Bush m? r?ng, vân vân.
Nh?n xét v? di?n van nh?m ch?c c?a ông Obama, kư gi? k? c?u và s?c bén ? Washington, ông Ronald Brownstein xem dây r?t hùng h?n nhung cung vô cùng c?ng r?n và th?c ti?n. Ông t? ra r?t cuong quy?t, hon là hân hoan nhu nhi?u nguyên th? qu?c gia khác trong cùng tru?ng h?p. Ông r?t th?ng th?n v? các tr? l?c, khó khan tru?c m?t. Ông d?t nh?ng h?a h?n ḥa gi?i ḥa h?p trong nu?c cùng v?i c?nh cáo r?ng ông có nh?ng ư ki?n và gi?i pháp rơ ràng v? vi?c b?c nh?p c?u ? dâu và ra sao. Di?n van nhu “m?t dóa h?ng v?i nguyên v?n nh?ng cái gai nh?n.” Ví d? v? thái d? chính quy?n di tru?c sau t?n công 11 Tháng Chín, “Ta xem thái d? ch?n l?a gi?a an ninh và nh?ng lư tu?ng nu?c M? là hoàn toàn sai l?m,” ông Obama tuyên b? v?i v? trí rơ ràng r?ng chính quy?n Bush dă làm nho lư tu?ng M? d? chu?c l?y an ninh t?m b?. Ông Obama cung vô cùng m?nh m? trong vi?c n?i li?n s? “d?ng ḷng” c?a ngu?i trong nu?c v?i “thay d?i”-hai ư tu?ng thu?ng mâu thu?n nhau. Đây qu? là r?t t? tín cung nhu tham v?ng.
Gi?i báo chí, truy?n thông nói chung dă t? ra r?t c?i m?, h? h?i v?i ông Obama, ngay t? th?i ông c̣n tranh c? g?t gao trong d?ng r?i ngoài d?ng. Nhi?u ngu?i nh?n ra cái “thi?n” c?a ngu?i t?ng tr?i hi?u bi?t, cái công chính c?a ngu?i trí th?c h?c r?ng, hi?u nhi?u; th?m chí có ngu?i dă “tuong tu” ông d?n m?t m?c d? nào dó. V?i cái nh́n t?nh táo v? vai tṛ quan tr?ng c?a truy?n thông nhu m?t quy?n không li?t kê trong hi?n pháp nh?m quân b?ng quy?n l?c (cùng v?i ba quy?n có li?t kê: l?p pháp, hành pháp, tu pháp) trong ch? d? th?c s? dân ch?, c?t báo này s? gi? thái d? vô tu, d?c l?p có th? du?c v?i chính quy?n m?i. |