Nguyên tác: Ð?t Lai L?t Ma

B?n Vi?t ng?: Chân Huy?n

Ch?ng b?nh cô don

Khi du?c h?i: Có bao gi? ngài c?m th?y cô don không? Ð?c Ð?t Lai L?t Ma tr? l?i KHÔNG! Sau dây là l?i gi?i thích c?a ngài:

“Tôi nghi r?ng m?t y?u t? khi?n cho tôi không bao gi? c?m th?y cô don vì tôi thu?ng nhìn vào các khía c?nh tích c?c c?a nh?ng ngu?i mà tôi du?c g?p g?. Tôi ráng tìm noi h? nh?ng di?m t?t lành. Thái d? dó khi?n cho các ngu?i kia có c?m tình và mu?n liên h? v?i tôi ngay.”

“M?t ph?n cung có th? vì tôi ít khi mu?n thu góp, n?m gi? cái gì, tôi cung không so, không lo r?ng cách hành x? c?a mình có th? khi?n ngu?i kia không kính tr?ng ho?c coi tôi nhu ngu?i khác l?... Có l? vì không mong c?u và cung không s? hãi, nên khi ti?p xúc v?i ngu?i khác, tôi thu?ng có thái d? c?i m?. Theo tôi, dó là lý do chính khi?n tôi không b? cô don bao gi?.”

Theo bác si tâm lý H. Cutler, trong các nghiên c?u khoa h?c, khi tr? l?i câu h?i “b?n có bao gi? c?m th?y don l? không - thì 100% ngu?i M? xác nh?n là h? dã ho?c dang c?m th?y cô don. Không ph?i ch? ngu?i già s?ng xa con cháu m?i cô don, mà t? tr? v? thành niên cho t?i tu?i trung niên... ai cung d?u dã s?ng qua c?m giác don d?c. Trong m?t cu?c nghiên c?u sâu r?ng có t?i 1/4 s? tham d? viên thu?c d? l?a tu?i cho bi?t, trong hai tu?n dã qua, ít nh?t là m?t l?n, h? dã c?m th?y l? loi kh?ng khi?p. Các nhà tâm lý làm thêm nhi?u nghiên c?u khác d? tìm hi?u lý do khi?n ngu?i ta c?m th?y cô don, và h? dua ra nh?ng gi?i pháp và k? thu?t d? ch?a tr? can b?nh này. Ch?ng h?n nhu ngu?i mu?n d? cô don ph?i h?c thêm v? các phép giao t? xã h?i, bi?t chú ý nghe ngu?i khác v.v... Nhung h?u nhu t?t c? nh?ng phuong pháp ch?a tr? tâm lý, theo Bác Si H. Cutler, d?u không th? so sánh v?i con du?ng di th?ng vào trái tim c?a d?c Ð?t Lai L?t Ma.

CH?A B?NH CÔ ÐON

Ð?c Ð?t Lai L?t Ma nh?n m?nh v?i gi?ng nói qu? quy?t khi nói v? chuy?n ch?a tr? ch?ng b?nh cô don:

“Tôi tin r?ng di?u can b?n tiên quy?t là b?n ph?i hi?u rõ v? nh?ng l?i ích do lòng t? bi dem l?i. Ðó là di?m then ch?t. Khi b?n không còn nghi r?ng th? tình thuong r?ng l?n dó là chuy?n tr? con, là c?m xúc nh?t th?i... và b?n b?t d?u hi?u th?u du?c ý nghia sâu xa c?a lòng t? bi, thì b?n m?i th?y nó h?p d?n, dáng d? tâm l?c và thì gi? nuôi du?ng nó.”

“M?t khi b?n khích l? các tu tu?ng t? ái trong tâm; m?t khi tâm t? bi bi?n thành hành d?ng, thì thái d? c?a b?n d?i v?i ngu?i khác t? d?ng s? thay d?i. Khi ti?p xúc v?i ngu?i khác v?i cái tâm t? bi, b?n s? không còn s? hãi, gi?a hai ngu?i ch? có s? c?i m? chân thành. Ngay l?p t?c b?n t?o ra du?c b?u không khí thân tình và d? ch?u v?i h?. Thái d? dó s? giúp b?n có du?c nh?ng m?i liên h? t?t d?p, thân thi?t. Dù cho ngu?i kia chua s?n sàng, không thân thi?n, thì chính nh? vào thái d? c?i m? noi mình mà b?n có th? s? uy?n chuy?n du?c trong các giao ti?p khó khan ?y. Ít nh?t b?n có th? trao d?i m?t câu chuy?n có ý nghia v?i ngu?i dó du?c.”

“N?u không có lòng t? bi, n?u b?n khép kín, b?t r?t hay l?nh lùng, thì dù cho g?p ngu?i thân nh?t, b?n cung v?n c?m th?y khó ch?u... tôi cho r?ng da s? chúng ta khi ti?p xúc v?i ai, thu?ng mong d?i d?i phuong có thái d? tích c?c tru?c, mà ít khi t? mình hi?n t?ng ngu?i kia thái d? dó. Ðó là di?u sai l?m vì nó ch? dua t?i cái rào c?n, thúc d?y c?m giác l? loi cho chính mình mà thôi.”

“N?u b?n mu?n h?t cô don, thì b?n ph?i chú ý t?i cái n?n t?ng can b?n c?a tr?ng thái dó. Ti?p xúc ngu?i khác v?i lòng T? Bi là cách ti?p xúc t?t d?p nh?t.”

Khi bác si tâm lý Howard Cutler h?i Ð?t Lai L?t Ma coi có phuong pháp và k? thu?t nào h?u hi?u nh?t cho s? giao ti?p gi?a ngu?i này v?i ngu?i kia du?c t?t d?p, ít tr? ng?i... thì ngài cu?i, nhu th? câu h?i quá vu vo. Ð?t Lai L?t Ma cho r?ng:

“Liên h? gi?a ngu?i v?i ngu?i là m?t v?n d? khá ph?c t?p. Làm sao chúng ta có th? có m?t gi?i pháp chung nhu m?t th? “công th?c” du?c? Nó gi?ng nhu khi ta làm b?p. Ta c?n nhi?u th?c ph?m và ph?i có nhi?u giai do?n m?i n?u nu?ng du?c m?t b?a com ngon lành. Mu?n có liên h? t?t d?p v?i ngu?i khác, chúng ta cung c?n d? ý t?i nhi?u y?u t?. Không th? nói: “Ðây là phuong pháp, dây là k? thu?t giao ti?p”!

“Ði?u can b?n không th? thi?u trong liên h? gi?a ngu?i v?i ngu?i là lòng t? bi, trong dó, s? c?m thông, d?ng c?m là m?t y?u t? quan tr?ng. Khi có khó khan trong m?t liên h? nào dó, chúng ta nên d?t mình vào d?a v? c?a d?i phuong d? có th? hi?u h? hon, có lòng kính tr?ng h? và gi?m thi?u b?t các l?c ch?ng ch?i nhau...”

Ð?t Lai L?t Ma cho bi?t khi ngài g?p g? m?t ngu?i nào, ngài cung nh? t?i nh?ng di?m ngài và ngu?i kia gi?ng nhau, ch?ng h?n nhu c? hai d?u có tình c?m, trí óc, c? hai d?u mu?n vui, không mu?n kh?... Ngài d?n v?i ngu?i khác b?ng cái nhìn thi?n c?m vì có nh?ng tuong d?ng, ch? không d? ý t?i nh?ng khác bi?t v? màu da, ch?ng t?c hay tôn giáo...

Theo ngài “mu?n giao ti?p khéo léo và thành công v?i ngu?i khác, ta cung nên bi?t v? can b?n, v? c?i ngu?n c?a con ngu?i dó. Ta c?n c?i m? và thành th?t, dó cung là nh?ng y?u t? c?n thi?t trong các giao ti?p.”

Ngài cho bi?t ngày còn nh? ? th? dô Lhasa x? Tây T?ng, sau các bu?i h?p nh?c d?u v?i h?i d?ng n?i các, ngài thu?ng v? phòng chia s? d? chuy?n v?i nh?ng ngu?i d?n phòng! Ngài t? di?u mình v? chuy?n này, r?i nói ti?p: “...Có th? vì b?n ch?t tôi nhu th?, v?i ai tôi cung trao d?i trò chuy?n du?c, nên không bao gi? tôi c?m th?y cô don”.

...

Ð?t Lai L?t Ma cho r?ng “mu?n hi?u du?c các khó khan trong s? tuong giao, d?u tiên chúng ta c?n hi?u v? b?n ch?t c?a m?i liên h? dó. Ch?ng h?n nhu trong tình b?ng h?u, có nhi?u lo?i: N?u tình b?n b?t ngu?n t? v?n d? ti?n tài, quy?n l?c hay d?a v? thì khi nh?ng th? dó h?t, tình b?n cung tàn. N?u tình b?n không liên h? gì t?i nh?ng th? k? trên, ch? là tình c?m thu?n túy gi?a hai con ngu?i g?n g?i nhau và mu?n chia s? v?i nhau m?i th? - thì tôi cho dó là tình b?ng h?u tinh nguyên. Nó không b? phai nh?t dù cho ti?n tài, danh v?ng tang ti?n hay gi?m thi?u.”