T? dòng sông quê huong t?i su?i m?t tình yêu

Lý Van Chuong chìm khu?t trong bóng t?i

Tôi không nh? rõ cái ngày d?u tôi g?p l?i Lý Van Chuong ? vùng mà sau này du?c g?i là Little Saigon. G?p cùng m?t lu?t v?i các b?n gia dình du ca hay g?p chàng ta sau ch? vì chàng ta lúc dó v?n còn tr?, ? cái tu?i trên du?i 25 ?y mà. Nhung rõ ràng nh?t thì cái l?n tôi g?p Chuong là t?i can nhà mà gia dình tôi m?i thuê du?c sau khi “t?m trú” t?i nhà anh Y?n ch?ng hon tháng, can nhà trên du?ng Kilson, ch?y ra góc du?ng Edinger khu Santa Ana.

Ðó là m?t bu?i h?p, m?t bu?i g?p g? nhi?u b?n tr? thì dúng hon và tôi nh? Chuong là ngu?i dã làm tôi, m?t ngu?i v?a t? tr?i d?o qua l?y làm ng?c nhiên v?i cái lý lu?n r?t s?c bén v? nhi?u v?n d?, k? c? nh?c thanh niên. Và r?i Chuong dã khoi cái ch?t máu hang c?a tôi b?ng nh?ng d? ngh? t? ch?c các bu?i sinh ho?t d?u tiên cho tôi trên nu?c M?. Cái nhanh nh?u c?a anh chàng này vu?t qua c? nh?ng b?n du ca khác.

Tôi còn nh? Chuong chính là ngu?i dã lôi tôi lên sinh ho?t ? Pomona, c? v?i cái nhóm mà lúc ?y anh ta dã có d?p tham gia: Ðoàn Du Ca Pomona. Sáng th? tu, nh?n du?c di?n thu c?a Lê g?i l?i chia bu?n v?i du ca, tôi c? bâng khuâng nh? nhung, l?c l?i cái ký ?c kém c?i mãi m?i nh? du?c nh?ng ngày d?u tiên ?y. Du Ca Pomona là m?t don v? l?y l?ng v?i nh?ng sinh ho?t n?i b?t th?i dó du?i tài lèo lái c?a m?t Luu Van L? r?t hùng bi?n và tài nang v? t? ch?c cùng lãnh d?o. Lúc ?y Pomona dã có nh?ng ho?t d?ng vang xa và có th? nói là tr?i r?ng kh?p Cali. H? di San Jose, San Diego xoành xo?ch. Nhung tôi ch? th?nh tho?ng du?c táp vào ? Pomona. Nhung Chuong không d?ng ? dó, Chuong t? ch?c nhi?u bu?i sinh ho?t riêng khác v?i nhi?u nhóm sinh viên quanh vùng này, ? vào m?t cái th?i tôi còn r?t m?i, r?t ngo ngác tru?c cái không gian mênh mông c?a California..

Trong nh?ng ngày d?u tiên ?y, Chuong cung thu?ng xu?t hi?n trên sân di?n v?i chi?c dàn guitar th?t thô so và ti?ng hát c?a Chuong cung thô so không kém, ti?ng hát Chuong lúc dó cung không m?y ai tán thu?ng vì cái âm mi?n Trung c?a chàng th?t khó trau chu?t cách nào cho nó ng?t ngào hon du?c. Chuong thú nh?n là t? h?i choi du ca ? Ðà N?ng v?i tru?ng Tr?n Ðình Quân, Chuong không du?c cho vào ban hát m?t ph?n vì còn nh? quá nhung ph?n chính vì không có gi?ng hát hay. Chuong k? nhi?u l?n v? cái th?i ban d?u c?a chàng và tôi ch? nh? du?c nh?ng nét r?t ng? nghinh trên du?ng sinh ho?t nhu trên. H?t trung h?c, Chuong b?t d?u cu?c d?i “phiêu du” b?ng cách vào Saigon làm anh sinh viên, theo ban báo chí và làm quen v?i th? gi?i th?t nang d?ng nhung cung d?y hào h?ng. Chuong tham gia nh?ng công tác c?a các nhóm sinh viên mà Chuong cho là không th? quên du?c là các tr?i dón ti?p sinh viên qu?c ngo?i v? du?i tên N?i Vòng Tay L?n và Ðu?ng Vi?t Nam (kho?ng 73, 74). Nh?ng sinh viên t? ngoài nu?c tr? v? dã m? ra chân tr?i vi?n ki?n cho m?t chàng trai nhu Chuong vào lúc dó, m?i ngoài dôi muoi.

Tr? l?i nh?ng ngày d?u tiên Chuong c?t ti?ng hát ? qu?n Cam thì ngu?i ta chê ti?ng anh hát không hay. Nhung ai cung b? kèm theo m?t cái hay nh?c nh?i khác: anh chàng này có vi?t nh?c và có bài r?t là hay. Có Bu?n Không Nh?ng Dòng Sông có th? nói là m?t cái gì lôi cu?n ngu?i nghe li?n. Chuong ph? t? tho nên l?i hát là m?t chu?i hình ?nh thân thi?t mà r?t m?c m?c, v?i các câu h?i d? nh?c bu?t lòng ngu?i vì tâm tr?ng lúc ?y, ai cung v?a r?i quê huong ra di. Tho don so m?c m?c ra sao thì nh?c nh? nhàng và don gi?n nhu v?y.

Có nh? gì không nh?ng cánh d?ng

khi lúa vàng v? vàng kh?p dòng sông

anh lính không v? phoi lên áo tr?n

anh lính không v? tóc d?m hoi suong

Có nh? gì không nh?ng con du?ng

lá th?m ngày nào lá dã vàng bay

anh lính không v? phoi lên áo tr?n

anh lính không v? cho d?p quê huong

ÐK:

Có nh? gì không nh?ng dòng sông

Có nh? gì không nh?ng cánh d?ng

anh lính hôm nào nay chua v? l?i

thuong nh? anh r?i cà h?t dom bông

***

Có nh? gì không nh?ng xóm làng

tan chi?n chinh r?i ngu?i v?n không qua

nhu nh?ng t?m lòng thuong cha nh? m?

nhu nh?ng xóm làng sau luy tre xanh

Có nh? gì không nh?ng t?m lòng

nu?c l?n d?u mùa nu?c cu?n tình chung

anh lính không v? phoi lên áo tr?n

anh lính không v? cho d?p quê huong

ÐK (nhu trên)

Tôi thi?t tu?ng làm m?t tho quê huong và thành m?t bài nh?c v? quê huong hay nh?t vào lúc dó cung ch? d?n th?. Ngu?i ta có th? nói Quê Huong t?ng du?c ví v?i chùm kh? ng?t nó ng?t ngào th? nào thì cái quê huong v?i cái v?ng m?t ngu?i lính mà cà h?t dom bông thì không còn gì d?c s?c hon n?a.

Tôi nh?c bài hát này vì cái hay th?t s? c?a Lý Van Chuong lúc dó, anh ph? m?t cách t? nhiên, không d?n, không ép mà cung không có m?t ch? gu?ng, không m?t n?t khó khan. Thu?ng nhu th? là cái ý tho, l?i tho v?i cái t? nh?c nó dã nh?p vào nhau c? th? mà lôi kéo nhau di th?ng m?t lèo tho?i mái. Tôi nh?c bài tho này b?i có chuy?n k? l? trong chuy?n di này c?a Chuong, anh ch? m?t sau ngu?i làm ra bài tho dó, sau Giang H?u Tuyên có 2 ngày hon m?t chút. Tuyên m?t ? trên vùng Virginia sáng ngày 14 lúc 3 gi? sáng, Chuong m?t ngày 16, lúc 5:10 phút sáng. Hai ngu?i dã r? nhau di tìm l?i dòng sông quê huong hay di tìm giàn cà xem h?n quê còn n? du?c m?y n? hoa?

Th? r?i Chuong lao d?u vào nhi?u sinh ho?t, anh giúp r?t nhi?u trong nh?ng l?n t? ch?c hu?n luy?n. Các khóa d?u tiên c?a du ca h?i ngo?i không v?ng m?t anh. Anh ch?y tìm ch?, anh tìm phuong ti?n, anh làm tài li?u, di in ?n nh?ng t?p sách hát. Là m?t ngu?i h?c ki?n trúc, anh có nang khi?u v? nên ph?n trình bày anh thu?ng d?m nh?n. Qu? th?t lúc dó anh em có ngu?i làm báo nhung không có ai bi?t v? v?i hay trình bày. Chính nh? cái háo h?c c?a m?t ngu?i tr? nhu Chuong, nhi?u công tác lúc ?y thành hình và h?a h?n nh?ng thành qu? t?t d?p. Ðùng m?t cái, sinh ho?t quanh dây b?ng du?c d?y lên m?t cung b?c m?i, các m?t tr?n, liên minh, phái nhóm ra d?i v?i khí th? r?c l?a, Chuong th?y mình nhu mu?n bay b?ng v?i nh?ng l?i réo g?i l?n. Anh tung s?c mình vào dòng sinh ho?t dó. Anh không ng?i nh?ng ch?ng du?ng su?ng gió: Seattle, San Jose, Vancouver, Portland, d?c m?t su?n phía tây nu?c M? là nhà c?a anh. Th?nh tho?ng anh ch?t ghé, tay c?m cây dàn, m?t vài khúc hát r?t m?nh m? vang lên. Tôi nh? dó là th?i mà Lý Van Chuong có nhi?u tác ph?m hon lúc nào, trung bình chàng có hàng lo?t bài m?i c? sau m?t vài tháng..

M?t do?n trong bài ca Ðông Ti?n v?i l?i tho B?c Phong cho th?y cái tinh th?n r?t c?ng c?i c?a Chuong trong th?i gian này

...

B?i có di m?i th?y lòng rung d?ng

nh?ng bông lúa vàng nuôi l?n bung bi?n

m?i th?y du?c dân Nam b?t khu?t..

...

M?i ngu?i v? là m?t tâm h?n dung si

m?i quy?t tâm di gi?t lu thu?ng lu?ng

l?p l?p can tru?ng m?i nên d?i cu?c

m?i có ngày chi?m l?i quê huong

Lúc dó, Chuong say mê tho B?c Phong, Chuong nói v?i tôi r?ng tho dó m?i có l?a. Di nhiên Chuong ph? tho c?a B?c Phong cung nhi?u hon nh?ng ngu?i khác.

V? sinh ho?t, nói chung là du?i nhi?u hình th?c ch? không ph?i ch? có ca hát. Nh?ng sinh ho?t c?a Chuong du?c m?t ngu?i b?n ghi l?i nhu sau trong m?t t?p tài li?u còn gi? du?c:

“Trong th?i gian qua, dù ng?n ng?i, chúng ta cung t? ch?c du?c nhi?u bu?i h?i th?o, nhi?u bu?i sinh ho?t t? 5,10 ngu?i d?n c? hàng tram ngu?i tham d?, sinh ho?t lành m?nh nhu ca hát, h?i th?o, trao d?i kinh nghi?m sáng tác, tác d?ng qu?n chúng trong chi?u hu?ng van ngh? m?i...” Chúng ta dã t?o du?c nhi?u m?i liên h? m?t thi?t v?i các toán du ca b?n t? California, Toronto, Ottawa, Paris và Tokyo...”

Kho?ng nh?ng nam 84, 85, Chuong quay tr? l?i và b?t d?n cái sinh ho?t, ai cung có th? hi?u rõ r?ng nhi?u bi?n d?ng vào lúc dó dã làm cho nh?ng chuy?n di nhu m?c c?i c?a Chuong không nhi?u nhu tru?c n?a, có c? t? t? ch?m l?i. Tôi c? nghi r?ng m?t chàng thanh niên dã d?n lúc ph?i d?n... B?t ng? Chuong cho tôi nghe m?y bài hát nhi?u v?n em trong dó. Sinh ho?t ca nh?c lúc dó cung dang quay tr? l?i v?i v?n t?c m?i, m?t trào luu tr? trung dang ti?n lên, làng bang nh?c v?a gây m?t xôn xao v?i cu?n bang Mùa Thu Lá Bay c?a Kim Anh phá m?t con s? k? l?c. Ph?i chang sau nh?ng ngày tháng d?u tranh k?ch li?t, tâm h?n ngu?i b?ng th?y thi?u m?t ch?t nh? nhàng. Ch? bi?t thành công c?a cu?n bang này dã l?p t?c b?c t?t c? ngu?n c?m h?ng c?a gi?i ca và nh?c t?i m?t sôi n?i m?i: mình có th? làm m?t cu?n bang nh?c mà... thành công r?t ngon lành. Ðó cung là th?i mà ngu?i hát ngu?i dàn cung nhu vi?t nh?c tin r?ng th?i k? in bang xua dã k?t thúc... Các trung tâm bang nh?c ra nhu n?m, các phòng trà vu tru?ng l?n sân và nh?ng ngu?i vi?t b?t d?u th?y mình vi?t nh?c m?i hay so?n l?i, làm m?i l?i bài hát cu cung d? thành công.. Chuy?n này không có v? dính dáng gì d?n ngu?i vi?t nh?c sinh ho?t, nh?c tranh d?u hay nh?c du ca?- Có, vì chính nh?ng ngu?i gi?i này cung b?t d?u có suy nghi l?i nh?ng v?n d? m?i trong l?i choi c?a mình.. Lý Van Chuong là chàng vi?t nh?c sinh ho?t d?u tiên lò mò bu?c vào th? gi?i MIDI nghia là gi?i vi?t nh?c dùng computer hay ta t?m g?i là th? gi?i Nh?c ?o. Chuong mày mò m?t r?t nhi?u th?i gian, nhung nó d?y anh vào v?i th? gi?i nh?c m?i và anh b?t d?u vi?t trong nh?ng nam 86,87 khá nhi?u ca khúc tình yêu. Nam 1998, m?t CD nh?c tên G?i N?ng ra d?i. CD này có 10 ca khúc v?i nh?ng bài anh ph? tho. Chúng ta có th? d?ng l?i dây d? nhìn l?i nh?ng ca khúc trong t?p g?i n?ng này nhu G?i n?ng (tho Tr?n M?ng Tú), N?i Bu?n Lá C?, Ta và Em, 20 nam ta còn có bên nhau, Tình áo dài, trong dôi m?t anh, Bài tình cho mây, Mong oi mòn d?i (tho Th?y Vy), Khi ngu?i di (tho Tr?n D? L?), Bóng dã chia xa..

R?i không lâu chút nào, Chuong cho ra ti?p CD Hình Nhu Là Tình Yêu, cung 10 tình khúc m?i c?a anh. Ta hãy nghe th? các t?a bài: Hình nhu là tình yêu, Tình yêu tôi, Khi ngu?i di (tho Tr?n D? L?), Nh?ng ngày sau dó, L?n cu?i (Tho Tr?n D? L?), Nu?c m?t dòng sông (tho Ph?m Tình), Chim dêm, Tình áo dài, Mua ? Little Saigon, Tâm khúc.

Cái không may là th?i gian này, Chuong mi?t mài trong các studio mà tôi cung không có d?p nào chia s? v?i Chuong v? các ca khúc n?a. Chúng tôi xa nhau có trên 15 nam t? nh?ng nam g?n 90.. Nhung câu chuy?n c?a Lý Van Chuong m?i g?i d?y noi tôi cái vi?c nghe th? m?t l?n các ca khúc c?a Chuong trong các CD này d? nhìn t?i cái do?n cu?i c?a công vi?c vi?t nh?c cung nhu sinh ho?t c?a Chuong. Tôi ghi l?i m?t vài bài hát du?c Chuong in ngay trong t? bìa c?a CD Hình Nhu Là Tình Yêu. Bai hát v?i tên trên th?y ghi nhu sau:

Hình nhu có m?t di?u chi

Trên m?t em mùa thu m? c?a

hình nhu có m?t di?u gì

Gi?a môi cu?i lòng r?n rã ti?ng ca

hình nhu mây hôm qua v? mu?n

mãi rong choi theo dôi bu?m l?

hình nhu bu?c chân ai r?t nh?

Hình nhu dó là tình yêu

Ð?ng v?i nhé màu môi son

cho thay nam nào còn tho tu?i ng?c

d?ng v?i nhé ph?n má h?ng

bu?c qua du?ng nh? nhàng áo em bay

vào bông hoa chân ai vu?n l?

v?t gai dâm trên tay n?c n?

l?i chào dón chao ôi r?t th?n

d?ng v?i nhé h?i ngu?i yêu

ÐK:

Vì tình yêu dem theo n?i nh?

nh?ng h?n ghen cho em mu?n phi?n

n? hôn yêu thom lên môi m?m

là d?u tình là mùa sang

Hình nhu có m?t di?u chi

cho tóc mây dài thêm guong lu?c

hình nhu có m?t di?u gì

d?n r?t v?i làm h?ng má em

bàn chân vui qua dây c? mu?t

bu?c xôn xao làm tram ti?ng h?n

và gi?t n?ng lung linh bên th?m

màu n?ng m?i màu tình yêu

Ðúng r?i, nghe h?t bài này ngu?i ta g?p l?i Lý Van Chuong c?a cái th?i Có Bu?n Không Nh?ng Dòng Sông. Nét nh?c nh? và r?t g?n. V?n don gi?n và ch?a ch?t cái làn di?u mi?n Trung, cái mà l?n tru?c dó Chuong dem ph? vào tho Giang H?u Tuyên, n?i c? hai cái ph?n hoi th? khác nhau m?t dàng là tho ng?t ngào B?c Liêu, m?t dàng là cái huong v? c?a âm thanh th?nh tho?ng ngang ngang lo l? nhu d?t nhu bi?n vùng Ðà N?ng, Tam K?. Nhung v?n quy?n du?c ch?. N?u chua d? cho m?t ch?ng minh, tôi m?i nghe m?t bài v? dòng sông khác c?a Lý Van Chuong, nhung l?n này là Nu?c M?t Dòng Sông v?i l?i l? nhu th? này:

Em có th? nh?ng dêm n?m môi mím

Em có th? nh?ng giây nào qu?nh hiu

du?ng em di có hoa m? l?i

du?ng em di có mây v? tr?i

du?ng em di mang theo hò h?n

du?ng em di là ch?t v?a roi

Ta mu?n h?i nh?ng dêm n?m môi mím

ta mu?n h?i nh?ng giây nào qu?nh hiu

r?ng mai sau m?i khi v? ngang

ngu?i yêu oi có hay lòng bu?n

ngu?i yêu oi trong khi hò h?n

ngu?i yêu oi có bi?t lòng dau

m?t tr?i r?i không lên trên d?nh núi

mùa xuân chim én cung không v?

và lòng ngu?i thì tan hoang bãi v?ng

ngu?i yêu oi ta m?t nhau r?i

Nên mu?n h?i cung ch? m?t ki?p

nên mu?n h?i thôi cung thôi d?i ngày qua

Ch? cho ta ti?ng ca mùa dông

ch? cho ta s?m mai h?ng

dàn chim non bay qua bi?n r?ng

ch? cho ta ru gi?c thinh không

?, thì cung là m?t dòng sông, ch?c ch?n là dòng sông dó r?i. Và cung là nh?ng kh?c kho?i mòn m?i, cung nh?ng m?t mát tr?ng v?ng. Ch? có di?u l?n này Lý Van Chuong không m?t nh?ng ngu?i lính và m?t nh?ng bông cà, mà m?t m?t ngu?i “Ngu?i yêu oi ta m?t nhau r?i”.

Chuong dã t?n công ? ?t c?a d?t chuy?n d?i dó vào nh?ng nam tru?c 2000. Ðã có lúc tu?ng nó vang xa và bay cao l?m r?i. Nhung con b?nh d?n v?i anh vào kho?ng th?i gian dó cung m?nh m? không thua gì cái u?c mu?n c?a Chuong. S?c kh?e Chuong sa sút nhanh chóng và Chuong v?ng d?n phía sau nh?ng sinh ho?t bên ngoài cho d?n hôm nay..

Còn chúng ta, nh?ng b?n h?u c?a Chuong trong l?n nhìn l?i nh?ng ch?ng du?ng âm nh?c c?a Chuong thì có th? nói th? này, chúng ta cung m?t mát, cung v?ng di, cung b? th?a ra nh?ng l? h?ng gi?a tr?i, noi dó bóng dáng m?t ngu?i còn khá là tr? trung v?a b? di. Chúng ta cung m?t m?t dòng âm thanh chua tr? thành quen thân, còn xa xa nhu v?n ph? quanh m?t bóng t?i m? m?. Chuong dã d?n v?i nh?c sinh ho?t, nh?c d?u tranh và c? nh?ng khúc nh?c tình. Âm thanh c?a Chuong d?m huong thom và hoi th? d?ng n?i t? ban d?u d?n lúc cu?i, anh v?n di trên m?t dòng sông. Ch? ti?c là không bi?t vì m?t co duyên gì, các công trình c?a Chuong không bao gi? t?i du?c cái vùng ánh sáng r?c r? c?a nó. Tr? d?t nh?c tranh d?u anh vi?t khá gai góc các bài v? quê huong và t?i d?t nh?c tình thì l?i l?i quy?n ru d? nghe d? hát, d?y nh?p di?u. Chuong ch? c?n nung thêm m?t l?a n?a là d? d? b?n, nh?ng ca khúc c?a Chuong s? ch?p cánh bay xa.

Nhung Lý Van Chuong dã ra di và chúng ta thuong ti?c Chuong.

Nguy?n Ð?c Quang

17 tháng 11/2004