Những gì tôi biết về Lê Ðình Ðiểu
Trong dịp sinh hoạt kỷ niệm 25 năm của Nhật Báo Người Việt, trước khi đón tiếp các quan khách và thân hữu, trong một sinh hoạt nội bộ, Nhật Báo Người Việt đã làm lễ đặt tên cho phòng sinh hoạt Nhật Báo Người Việt thành Phòng Lê Ðình Ðiểu, phòng họp chính của tòa soạn thành Phòng Trần Ðại Lộc, và phòng hội thảo thành Phòng Trần Ðình Quân.

Home
LTS: Trong d?p sinh ho?t k? ni?m 25 nam c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t, tru?c khi dón ti?p các quan khách và thân h?u, trong m?t sinh ho?t n?i b?, Nh?t Báo Ngu?i Vi?t dă làm l? d?t tên cho pḥng sinh ho?t Nh?t Báo Ngu?i Vi?t thành Pḥng Lê Đ́nh Đi?u, pḥng h?p chính c?a ṭa so?n thành Pḥng Tr?n Đ?i L?c, và pḥng h?i th?o thành Pḥng Tr?n Đ́nh Quân. Đ?i v?i anh em trong ṭa so?n, chúng tôi bi?t v́ lư do nào anh em ch?n tên Lê Đ́nh Đi?u, Tr?n Đ?i L?c và Tr?n Đ́nh Quân d? d?t tên cho các pḥng ?c trong tr? s?. Nhung d?i v?i d?c gi?, ch?c h?n có m?t s? khá nhi?u ngu?i không bi?t. S? di chúng tôi ch?n các tên này b?i v́ các anh Tr?n Đ?i L?c, Lê Đ́nh Đi?u và Tr?n Đ́nh Quân dă vinh vi?n ra di, dă không c̣n có d?p nh́n th?y s? l?n m?nh hàng ngày c?a Nh?t Báo Ngu?i Vi?t. Bài vi?t này chính là nh?ng tu?ng ni?m c?a anh em dành cho nh?ng ngu?i dă khu?t, trong d?p t? báo k? ni?m 25 nam, mà trong dó các anh Lê Đ́nh Đi?u, Tr?n Đ?i L?c và Tr?n Đ́nh Quân dă dóng góp m?t ph?n công s?c không nh?. Lo?t bài này s? du?c vi?t b?i nhi?u anh em trong ṭa so?n, mà ? dó các khuôn m?t Lê Đ́nh Đi?u, Tr?n Đ?i L?c và Tr?n Đ́nh Quân s? du?c nh́n du?i nhi?u góc d? khác nhau, b?i nh?ng giao t́nh và nh?ng c?m nh?n khác nhau c?a các b?n hi?n dang làm vi?c trong ṭa so?n Ngu?i Vi?t nhu Ph?m Qu?c B?o, Ph?m Phú Minh, Hà Tu?ng Cát, Ngô M?nh Thu, Hoàng Kh?i Phong... Hoàng Kh?i Phong K? 2 (ti?p theo) Th? r?i chi?n tranh c? m?i ngày m?t l?n hon, l?a tu?i chúng tôi ph?n l?n g?p l?i nhau trong cu?c d?i quân ngu. Có l? tôi là m?t trong nh?ng ngu?i bi?t Lê Đ́nh Đi?u s?m nh?t, song chúng tôi không có duyên v?i nhau v? t́nh b?n, thành th? su?t nh?ng nam tu?i 20 c?a chúng tôi, chúng tôi xê d?ch trong chi?n tranh, song có di?u chúng tôi không h? có d?p g?p nhau, b?i l? chúng tôi di chuy?n trên nh?ng con du?ng khác nhau. Tôi là m?t ngu?i lính ph?i di cho h?t do?n du?ng chi?n binh c?a ḿnh, trong khi dó Lê Đ́nh Đi?u là m?t ngu?i da d?ng và da di?n. Tho?t m?i vào d?i anh là m?t nhà giáo, và r?i cu?c d?i dua d?y anh tr? thành nhà báo, và r?i m?t viên ch?c cao c?p c?a T?ng ?y Dân V?n, dó là chua k? t?i nh?ng ho?t d?ng riêng mà anh dă ?p ? t? tu?i thanh xuân, gi? dây dă có di?u ki?n d? hoàn t?t ph?n nào. Có di?u cái da d?ng và da di?n c?a Lê Đ́nh Đi?u, khi?n cho không có “m?t” nào c?a anh mà m?t ngu?i lính nhu tôi có th? chen vào du?c. Tuy v?y qua các b?n cùng th?i Chu Van An, th?nh tho?ng tôi v?n nghe du?c v? các thành qu? c?a anh. Đi?u dó không có ǵ là l?, b?i v́ ngay t? h?i c̣n mài dung qu?n trên gh? nhà tru?ng Lê Đ́nh Đi?u dă cho th?y anh là ngu?i ngu?i nghiêm c?n, làm vi?c ǵ cung d? toàn tâm, toàn trí vào công vi?c, do dó anh leo r?t nhanh nh?ng b?c thang d?i, nhanh nhung v?ng chăi. Cá tính này có l?i cho anh trong nh?ng nam anh m?i vào d?i. Th? nhung khi mi?n Nam s?p d?, nó là m?t b?t l?i cho anh, và v́ dó anh nh?n lănh nhi?u nam tù. Nói m?t cách khác trong nh?ng nam tu?i hai muoi, tôi chua bao gi? có d?p làm vi?c chung v?i anh. Tôi ch? th?c s? bi?t anh vào nam 1985, sau khi gia d́nh anh dă r?i kh?i Vi?t Nam sang Pháp vào d?u th?p niên 80, k? dó l?i m?t l?n tái d?nh cu khác mang toàn b? gia d́nh t? Pháp sang Hoa K? vào nam 1985. Th?i gian này t? Ngu?i Vi?t dă du?c b?y nam, dă qua du?c giai do?n kh?n khó nh?t c?a m?t t? báo. Ph?n tôi th́ c̣n chúi d?u vào các xu?ng ti?n, nhung dă b?t d?u dính líu v?i làng báo qua t? Van H?c. Giao t́nh c?a chúng tôi l? ra dă có th? kh?i di t? nh?ng nam 58, 59, 60, 61 trong sân tru?ng Nguy?n Trăi, Chu Van An, th́ măi t?i hon ba ch?c nam sau chúng tôi m?i b?t d?u làm chung v?i nhau m?t s? vi?c noi quê ngu?i. Khi c̣n là m?t ngu?i lính, tôi không m?y thi?n c?m v?i báo gi?i ? Vi?t Nam, v?i nh?ng kư gi? vi?t tin không c?n ki?m ch?ng nhu “Con ma vú dài” hay “Kh? Cà Mâu”. Không nh?ng th? trong làng báo th?i dó c̣n có nh?ng kư gi? chuyên vi?t bài d? moi ti?n nh?ng ngu?i có c?a. Thành th? trong nh?ng nam d?u làm báo c?a tôi, tôi ch? dính líu v?i m?t t? Van H?c mà thôi. D?n dà nh?ng ho?t d?ng báo chí dă khi?n cho tôi xích d?n l?i v?i anh em Ngu?i Vi?t, v? l?i tuy chua bao gi? c?ng tác v?i báo Ngu?i Vi?t, song vài ngu?i b?n thân c?a tôi ? trong H?i Đ?ng Qu?n Tr? c?a t? Ngu?i Vi?t, do dó tôi có hoàn c?nh d? ch?ng ki?n t?ng bu?c tru?ng thành c?a t? báo này. Nhi?u l?n tôi nh́n th?y các anh Đ? Ng?c Y?n, Nguy?n Đ?c Quang di mua bàn gh?, d?ng c? van pḥng cu t?i co s? Good Will, trên du?ng Fairview. Khác v?i nh?ng t? báo khác du?c di?u khi?n do m?t ngu?i, th́ t? Ngu?i Vi?t rơ ràng có m?t s? anh em s?ng c̣n v?i t? báo. Khi anh Lê Đ́nh Đi?u t? Pháp qua, t? Ngu?i Vi?t dang chuy?n ḿnh t? kh? tabloid sang kh? nh?t báo. Tôi không l?y làm l? khi anh Đi?u du?c m?i làm ch? bút, b?i v́ anh dă t?ng du h?c v? báo chí, và khi v? nu?c anh c̣n gi?ng d?y v? báo chí cho các khóa báo chí d?u tiên c?a Vi?n Đ?i H?c Đà L?t. T?t nhiên làm báo khi c̣n có m?t qu?c gia d? ph?ng s?, khác v?i làm báo trong hoàn c?nh luu vong noi x? ngu?i. Song dù th? nào chang n?a th́ m?t ngu?i du?c dào t?o v? báo chí, làm báo, v?n t?t hon là không du?c dào t?o m?t chút nào. Ph?i công nh?n là t? Ngu?i Vi?t có m?t b? m?t m?i khi Lê Đ́nh Đi?u làm ch? bút, ít nh?t nó gi? du?c tính d?c l?p gi?a hàng tram h?i doàn và doàn th?. Ch?ng nh?ng th? t? Ngu?i Vi?t c̣n c? g?ng t?i m?c t?i da, trong vi?c dang t?i nh?ng tin t?c, d?c bi?t nh?ng tin t?c liên quan t?i ngu?i Vi?t trong nu?c cung nhu ngoài nu?c. Nam 1987, tôi b?t d?u c?m bút l?i sau mu?i nam ch?n không h? c?m bút. Cu?n h?i kư “Ngày N+...” c?a tôi du?c anh em trong gi?i c?m bút dón nh?n khá n?ng nhi?t. Trong m?t l?n g?p nhau t?i ṭa so?n Ngu?i Vi?t, tôi khá b?t ng? khi d?t nhiên anh Đi?u h?i tôi: - Ông làm th? ti?n du?c bao nhiêu ti?n m?t tháng. R?i không d?i tôi tr? l?i, anh nói ti?p: - Tôi th?y ông không vi?t nó phí di. Tôi r?t nh?y và hi?u anh có ư d?nh r? tôi v? làm báo, th? nhung hoàn c?nh tài chánh c?a tôi lúc dó không cho phép tôi làm báo. Th?i gian dó chua k? h?u phuong l?n, g?m m?t d?i gia t?c ? Vi?t Nam, tôi c̣n m?t th?ng con và hai ngu?i cháu m?i vu?t biên qua dang s?ng v?i tôi, cho dù tôi không ph?i ch?u trách nhi?m tài chánh hoàn toàn, song tôi cung có b?n ph?n ti?p tay v?i chúng, d? chúng du?c an h?c cho nên ngu?i. Cu?i th?p niên 80, anh em Ngu?i Vi?t quy?t d?nh ra t? Th? K? 21, anh Đi?u m?i m?t s? ngu?i c?m bút c?ng tác v?i t? Th? K? 21, và s? ra m?t c?a t?p chí này có tên tôi là Ph? Tá Ch? Bút. Tôi nh? là dă d?i di?n anh em di Austin d? ra m?t t?p chí này, cùng m?t lúc v?i m?t s? anh em khác lănh ph?n ra m?t t?i Seattle, DC, Minnesota, San Jose... Càng ngày tôi càng dính líu sâu vào v?i anh em Ngu?i Vi?t, ch?ng ki?n c?nh k? d?n ngu?i di c?a t? báo này. Ngu?i d?n th́ dù ? b?t c? dâu cung dem d?n cho anh em ni?m vui, c̣n s? ra di c?a b?t c? ai cung là nh?ng di?u bu?n. Công tâm mà nói trong su?t 25 nam c?a t? Ngu?i Vi?t, ngu?i d?n nhi?u hon k? ra di. Nam 1993, tôi b? ngh? th? ti?n chính th?c s?ng v?i ngh? báo, lúc này anh Lê Đ́nh Đi?u c̣n làm ch? bút Ngu?i Vi?t. Th?i gian làm vi?c v?i anh không du?c bao lâu, th́ anh sang l?p Đài Phát Thanh VNCR. Đ? d? cho anh m?t tay trong t? Th? K? 21, có m?t th?i gian tôi dóng góp khá nhi?u bài v?, dó là chua k? d?n vi?c gi? m?c di?m sách cho t?p chí này. Đâu ch? có n?a nam ng?n ng?i, th? mà tôi dă m?t khá nhi?u b?n van trong th?i gian này, b?i v́ tôi quan ni?m di?m sách không ph?i là nh?ng l?i khen dăi bôi, khen cho d? m?t ḷng hay ngu?c l?i di?m sách cung không ph?i là ch? d? tri?t h? m?t tác ph?m, m?t tác gi? ch? v́ m?t vi?c nào dó ngoài van chuong. Đi?u tôi ghi nh? nh?t v? Lê Đ́nh Đi?u là nh?ng l?p báo chí do Ngu?i Vi?t t? ch?c m?i Mùa Hè t? nam 1986, cho t?i nam 1992. Trong su?t th?i gian này ch? có m?t nam gián do?n mà thôi. Khi m? l?p báo chí, t?t nhiên c?n nhi?u gi?ng viên. Công tâm mà nói L?p Báo Chí do Ngu?i Vi?t t? ch?c du?c thành công, là công tŕnh dóng góp l?n nh?t c?a Lê Đ́nh Đi?u. M?i nam tru?c Mùa Hè m?t th?i gian ng?n, anh chúi d?u vào l?p chuong tŕnh gi?ng d?y, k? dó m?i ngu?i c?ng tác. Gi? dây nh́n l?i công vi?c này, tôi nh?n chân du?c m?t di?u: Không th? so sánh các l?p hu?ng d?n làm báo c?a Ngu?i Vi?t, v?i các l?p báo chí th?t s? c?a các d?i h?c Hoa K?. M?t d?ng dào t?o chuyên nghi?p, có b?ng c?p d? sau này có th? làm cho b?t k? m?t t? báo nào trên nu?c Hoa K?, và t?t nhiên dó là báo ch? M?, c?a ngu?i M?, thu?c nu?c M?. L?p báo chí do Ngu?i Vi?t t? ch?c ch? mong m?i hu?ng d?n cho m?t s? ngu?i yêu báo Vi?t ng?, d? ph?c v? cho m?t c?ng d?ng thi?u s?, s?ng chen k? v?i nhi?u c?ng d?ng khác trong m?t qu?c gia da van hóa và r?ng mông mênh. Có th? nói l?p hu?ng d?n báo chí Vi?t ng? không có cao v?ng dào t?o nh?ng ngu?i làm báo chuyên nghi?p, nhung u?c mong s? giúp cho nh?ng ai có ḷng v?i báo chí, nhung không hi?u ǵ v? báo chí, sau m?t th?i gian du?c hu?ng d?n có kh? nang, d? có th? c?ng tác v?i các t? báo Vi?t ng? nhu là m?t ngh? tay trái, d? c̣n c?m th?y ḿnh có m?t c?ng d?ng, s?ng trong m?t c?ng d?ng, hay là m?t thú vui d? di du?ng tu?i già. Trong nh?ng l?p hu?ng d?n báo chí này, hai l?n anh Đi?u m?i tôi làm gi?ng viên nh?n lănh m?t d? tài nào dó. C? hai l?n tôi ch? nh?n l?i m?t n?a, có nghia là tôi không nh?n d?m trách m?t d? tài nào, có tính cách dào t?o, b?i chính tôi cung chua bao gi? du?c dào t?o d? làm báo, th́ không th? d?ng l?p d?y v? báo chí. Tôi ch? nh?n l?i làm thuy?t tŕnh viên cho hai d? tài liên quan t?i van h?c hay báo chí Vi?t Nam h?i ngo?i. Đ? ghi nh?n ?nh hu?ng c?a nh?ng l?p hu?ng d?n báo chí này, tôi xin ghi l?i dây vài khuôn m?t tr? dă ghi danh tham d? các l?p này, và hi?n nay c̣n dính líu t?i van chuong và báo chí Vi?t ng?. Các b?n dó g?m: Nguy?n Hoàng Nam dă có th?i làm vi?c cho Viet Mercury, Charles Nguy?n (d?o di?n), Tr?n Công Khánh (ho?t d?ng sinh viên), Nguy?n Lê Hu? thu?c khóa Hè 1986. Khóa Hè 1987 có Hoàng Mai Đ?t, sau m?t th?i gian r?t dài làm cho báo Ngu?i Vi?t hi?n gi? Hoàng Mai Đ?t là ngu?i làm tin chính cho Little Sai Gon Radio. Lê Nguyên Phuong ho?t d?ng thanh niên và sinh viên. C̣n r?t nhi?u b?n khác, tuy không g?n bó v?i báo chí Vi?t ng?, nhung du âm c?a nh?ng khóa báo chí này dă là m?t s?i dây, bu?c h? ch?t l?i trong các sinh ho?t c?a c?ng d?ng Vi?t Nam. Th?nh tho?ng trong nh?ng ch?n dông ngu?i, m?t vài h?c viên cu d?n chào, nhân dây tôi mong các b?n hăy coi tôi nhu m?t ngu?i l?n hon vài tu?i th? thôi. Vi?c d?m nh?n hai d? tài thuy?t tŕnh, d?n v? trí c?a m?t b?c th?y có m?t kho?ng cách xa. Và gi? nhu có m?t v? th?y nào dó trong các l?p báo chí này, v? dó là Lê Đ́nh Đi?u, m?i th?t s? là ngu?i x?ng dáng nh?n nh?ng vinh d? này. Hoàng Kh?i Phong
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here