Những lắt léo trong luật quốc tịch của VN với người Việt ở nước ngoài
Vấn đề mà nhiều người Việt định cư ở nước ngoài quan tâm nhất sau ngày 1 tháng 7, 2009, khi Luật quốc tịch mới có hiệu lực thì chính phủ Việt Nam có còn coi họ là công dân Việt Nam để bắt họ phải thi hành những nghĩa vụ của công dân Việt Nam không.

Home

Gs. Hà Ng?c Cu – Vi?t riêng cho Ngu?i Vi?t

 

L?i ṭa so?n: Theo thông báo c?a B? Tu Pháp Vi?t Nam, “Lu?t Qu?c T?ch Vi?t Nam” k? t? ngày 1 tháng 7 nam 2009 s? có hi?u l?c thi hành. Theo lu?t này, ngu?i Vi?t Nam sinh s?ng t?i nu?c ngoài “chua m?t qu?c t?ch Vi?t Nam ph?i “dang kư” v?i co quan d?i di?n Vi?t Nam ? noi d?nh cu d? gi? qu?c t?ch g?c. Th?i h?n dang kư s? kéo dài 5 nam k? t? ngày Lu?t có hi?u l?c.”  V?n theo B? Tu pháp Vi?t Nam, “vi?c ph?i dang kư gi? qu?c t?ch Vi?t Nam là gi?i pháp c? th? d? Nhà nu?c có th? xác d?nh du?c nh?ng ai trong s? hon 3 tri?u ngu?i Vi?t Nam d?nh cu ? nu?c ngoài c̣n mu?n gi? qu?c t?ch Vi?t Nam, qua dó xác d?nh rơ t́nh tr?ng qu?c t?ch c?a h?, t?o di?u ki?n d? làm t?t công tác qu?n lư v? qu?c t?ch, th?c hi?n nhi?m v? b?o h? công dân d?nh cu ? nu?c ngoài.”

Tuy nhiên, d? hi?u rơ di?u lu?t này không ph?i là vi?c d? dàng, v́ trong dó có nhi?u l?t léo, d?c bi?t là v?i ngu?i Vi?t Nam có qu?c t?ch Hoa K?. Bài vi?t du?i dây c?a Giáo su Hà Ng?c Cu, hi?n là Giám d?c di?u hành co quan CISS chuyên  v? di dân và t? n?n t?i Houston, Texas, s? cho th?y di?u dó.

Ngu?i Vi?t

 

 

 

***

 

Lu?t Qu?c T?ch m?i c?a nu?c CHXHCN Vi?t Nam có hi?u l?c k? t? ngày 1 tháng 7 nam 2009.

Có hai di?u kho?n quan tr?ng có ?nh hu?ng l?n d?n ngu?i Vi?t d?nh cu ? nu?c ngoài.

- Ngu?i Vi?t dă có qu?c t?ch m?i mu?n gi? qu?c t?ch Vi?t Nam (VN) th́ ph?i dang kư trong th?i h?n 5 nam, k? t? ngày 1 tháng 7, 2009.

- Ngu?i nu?c ngoài khi nh?p qu?c t?ch Vi?t Nam th́ ph?i thôi qu?c t?ch nu?c ngoài.

 

Bây gi? xin bàn v? nh?ng l?t léo c?a hai di?u kho?n này.

1. N?u xin gi? qu?c t?ch Vi?t Nam th́ h?u qu? d?i v?i qu?c t?ch m?i c?a ḿnh s? ra sao?

V?n d? song t?ch thay d?i theo lu?t l? c?a t?ng qu?c gia. M?t s? qu?c gia nhu Pháp, Mexico, Ba Lan, Nga, Th?y Si, Canada, Anh qu?c,… cho phép công dân gi? qu?c t?ch c?a h? khi nh?p qu?c t?ch m?i. M?t s? qu?c gia khác quy d?nh r?ng n?u công dân nh?p qu?c t?ch m?t qu?c gia khác th́ duong nhiên m?t qu?c t?ch c?a h? nhu Áo, Úc, Tây Ban Nha, Th?y Đi?n, Nh?t B?n, Hàn Qu?c, Ḥa Lan, Phi Lu?t Tân, Trung Hoa…

Riêng tru?ng h?p Hoa K? th́ Hi?n Pháp Hoa K? không công nh?n song t?ch mà cung không c?m song t?ch. Trong th?c t? n?u khi nh?p qu?c t?ch nu?c ngoài mà lu?t pháp nu?c dó không ḍi h?i ḿnh ph?i t? b? qu?c t?ch Hoa K? th́ b?n v?n c̣n qu?c t?ch M?.

V?n d? c?a ngu?i Vi?t dă có qu?c t?ch M? d?i v?i lu?t qu?c t?ch m?i c?a VN là làm don xin gi? qu?c t?ch Vi?t Nam có “nguy hi?m” v? qu?c t?ch M? c?a ḿnh hay không?

Nhu dă nói ? trên, n?u trong don xin gi? qu?c t?ch Vi?t Nam mà chính ph? Vi?t Nam không ḍi h?i ḿnh ph?i b? qu?c t?ch M? th́ không dáng ng?i. Nhung ngoài vi?c xin gi? qu?c t?ch Vi?t Nam có m?t qu?c t?ch M? hay không c̣n có v?n d? d?o d?c.

Khi tuyên th? nh?p qu?c t?ch M? ta dă tuyên th? xin b? qu?c t?ch cu, bây gi? l?i xin gi? qu?c t?ch cu t?c là dă b?i th?, ph?m vào ch? “TÍN”.

Lu?t qu?c t?ch m?i c?a Vi?t Nam có lu?t “c?ng” và lu?t “m?m”.

- Lu?t qu?c t?ch “c?ng” quy d?nh nguyên t?c m?t qu?c t?ch, t?c là công dân Vi?t Nam có m?t qu?c t?ch là qu?c t?ch Vi?t Nam, n?u dă nh?p qu?c t?ch Vi?t Nam th́ ph?i thôi qu?c t?ch nu?c ngoài.

- Lu?t qu?c t?ch “m?m” l?i cho phép nh?ng tru?ng h?p ngo?i l? có th? có d?ng th?i qu?c t?ch Vi?t Nam và qu?c t?ch nu?c ngoài. Nh?ng tru?ng h?p này du?c Ch? t?ch nhà nu?c Vi?t Nam cho phép khi nh?p qu?c t?ch.

N?u “Vi?t Ki?u” xin gi? qu?c t?ch Vi?t Nam th́ h? du?c hu?ng lu?t qu?c t?ch “c?ng” hay lu?t qu?c t?ch “m?m”?

N?u theo lu?t “c?ng” th́ khi xin gi? qu?c t?ch Vi?t Nam h? có b? nhà nu?c Vi?t Nam coi là m?t qu?c t?ch nu?c ngoài không? C̣n n?u theo lu?t qu?c t?ch “m?m” th́ h? ph?i n?p don lên Ch? t?ch nhà nu?c d? gi? qu?c t?ch nu?c ngoài không?

Theo l?i B? Tru?ng Tu Pháp Hà Hùng Cu?ng trong bu?i h?p báo t?i Van pḥng Ch? t?ch nu?c ngày 4 tháng 12, 2008, th́: “Ngu?i Vi?t Nam d?nh cu ? nu?c ngoài cho d?n khi lu?t m?i có hi?u l?c vào ngày 1 tháng 7, 2009 v?n du?c coi là c̣n qu?c t?ch Vi?t Nam. Tuy nhiên, trong th?i h?n 5 nam, Vi?t ki?u nào có nhu c?u th́ làm th? t?c dang kư gi? qu?c t?ch Vi?t Nam. Quá th?i h?n dó s? m?t qu?c t?ch Vi?t Nam song v?n có th? xin tr? l?i qu?c t?ch Vi?t Nam, th?m chí h? v?n gi? du?c qu?c t?ch nu?c ngoài khi xin tr? l?i qu?c t?ch Vi?t Nam n?u có v?, ch?ng, cha, m? con dă là công dân Vi?t Nam.”

Không ai hi?u n?i l?i gi?i thích c?a ông B? Tru?ng Tu Pháp.

N?u tôi có cha m?, v? ho?c ch?ng, con dă là công dân Vi?t Nam th́ khi xin tr? l?i qu?c t?ch Vi?t Nam s? không m?t qu?c t?ch nu?c ngoài nghia là du?c quy?n song t?ch (d?i v?i Vi?t Nam). Nhung n?u không có cha m?, ho?c v? ch?ng, ho?c con dă là công dân Vi?t Nam th́ khi xin tr? l?i qu?c t?ch Vi?t Nam có m?t qu?c t?ch nu?c ngoài không?

V?n d? ch? y?u mà nhi?u ngu?i Vi?t d?nh cu ? nu?c ngoài quan tâm nh?t sau ngày 1 tháng 7, 2009, khi Lu?t qu?c t?ch m?i có hi?u l?c th́ chính ph? Vi?t Nam có c̣n coi h? là công dân Vi?t Nam d? b?t h? ph?i thi hành nh?ng nghia v? c?a công dân Vi?t Nam không. M?t ngu?i mu?n b? qu?c t?ch Vi?t Nam có c?n ph?i làm don “Xin Thôi Qu?c T?ch Vi?t Nam” nhu tru?c n?a không? Làm th? nào d? ch?ng minh là ḿnh dă “du?c” m?t qu?c t?ch Vi?t Nam. Chính quy?n Vi?t Nam có c?p “gi?y ch?ng nh?n” không?

N?u Vi?t Nam tôn tr?ng nguyên t?c v? lănh th? th́ con cái “Vi?t ki?u” sinh ra trên lănh th? Vi?t Nam có duong nhiên có qu?c t?ch Vi?t Nam không? Đ?i v?i lu?t qu?c t?ch c?a Hoa K? th́ con c?a m?t công dân Hoa K? (b? ho?c m?) th́ dù có sinh ra ? dâu v?n có qu?c t?ch M? (nguyên t?c v? huy?t th?ng). Nhu v?y con c?a ngu?i M? g?c Vi?t sinh t?i Vi?t Nam là song t?ch m?t cách “hi?n nhiên” k? t? lúc ra d?i. Nh?ng d?a tr? này v?a co khai sinh Vi?t Nam v?a có khai sinh M?, nhu v?y sau này có ph?i làm don xin gi? qu?c t?ch Vi?t Nam không?

N?u lu?t qu?c t?ch c?a Vi?t Nam ch?p nh?n nguyên t?c huy?t th?ng th́ con cháu c?a Vi?t Ki?u sinh ? nu?c ngoài có du?c coi là công dân Vi?t Nam hay không (v́ mang huy?t th?ng Vi?t Nam)? N?u có th́ h? có quy?n xin “quy?n t? d?ng có qu?c t?ch Vi?t Nam” nhu tru?ng h?p công dân M? sinh con ? nu?c ngoài không?

 

 2- Ngu?i nu?c ngoài xin nh?p qu?c t?ch Vi?t Nam

Lu?t qu?c t?ch m?i c?a Vi?t Nam ḍi h?i khi xin nh?p qu?c t?ch Vi?t Nam th́ ph?i xin thôi qu?c t?ch nu?c ngoài th́ cung không khác ǵ lu?t qu?c t?ch c?a nhi?u qu?c gia khác. V?n d? là Vi?t Nam ch?p nh?n song t?ch nhu th? nào mà thôi.

Đ?i v?i chính ph? Vi?t Nam th́ công dân Vi?t Nam ch? có m?t qu?c t?ch là qu?c t?ch Vi?t Nam nhung d?i v?i nhi?u qu?c gia khác th́ m?c d?u b?n dă nh?p t?ch Vi?t Nam b?n v?n không m?t qu?c t?ch c?a nu?c h? mà không c?n ph?i “dang kư xin gi? qu?c t?ch cu”, tr? tru?ng h?p b?n không chính th?c xin t? b? qu?c t?ch c?a h?.

Nhà nu?c Vi?t Nam nói công dân Vi?t Nam ch? có quy?n có m?t qu?c t?ch là qu?c t?ch Vi?t Nam. Đi?u dó không có nghia là lu?t này có th? áp d?t lên quy?n công dân c?a các nu?c khác. V́ quy?n có qu?c t?ch là ch? quy?n c?a m?i qu?c gia. Khi xin nh?p qu?c t?ch M? b?n ph?i tuyên th? t? b? các qu?c t?ch cu, có nghia là d?i v?i chính ph? Hoa K?, b?n ch? có m?t qu?c t?ch là qu?c t?ch Hoa K?.

Nhung chính ph? các qu?c gia mà b?n có qu?c t?ch cu v?n có quy?n coi b?n c̣n là công dân c?a h? v́ dó là th?m quy?n c?a h? nên chính ph? Hoa K? không th? can thi?p vào vi?c này du?c.

V́ v?y, khi m?t công dân Hoa K? xin nh?p qu?c t?ch Vi?t Nam, m?c d?u chính ph? Vi?t Nam dă b?t h? t? b? qu?c t?ch cu, nhung chính ph? Hoa K? v?n có quy?n coi ngu?i dó là công dân Hoa K?.

N?u công nh?n song t?ch th́ Vi?t Nam nên th?ng th?n và minh b?ch.

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here