Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Phong Trào Thanh Niên Thập Niên 1960 tại nước ta
- Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt
Ban biên tập hiện nay
- Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt
Ban biên tập hiện nay
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời
"Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."...
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Thuở thiếu thời
"Nói về học sinh lúc đó, về hoạt động của họ, phải nói về bọn trẻ hơn những người trên, nằm trong bọn học sinh ở tỉnh về Sài Gòn trọ học. Họ ở chung trong các khu với nhau, nhà bao giờ cũng nằm ở trong các khu kiểu như Bàn Cờ, Lê Văn Duyệt, cũng có khi ở trong các khu nội trú nào đó. Và họ có tính cách đoàn thể lắm. Họ giúp đỡ lẫn nhau, người này đi làm lấy tiền giúp người kia đi học hay là mỗi ngày lễ họ kéo nhau đi về tỉnh Bến Tre, Bình Dương, Biên Hòa, ra bến xe đò đi nửa vé, nhiều khi không có tiền cũng được. Trong căn nhà trọ của họ không có giường chiếu gì cả, chỗ nào cũng thấy một đống sách, sách kê thành giường thành ghế thành gối."...
- Một ngày 24 giờ của Nhật Báo Người Việt
Vào khoảng 11 giờ sáng trở đi tất cả các bộ phận của tờ báo hoạt động mạnh. Trước tiên là những lời phê bình xây dựng, đôi khi “mắng mỏ” của các độc giả gọi điện thoại đến than phiền về hình ảnh bài vở, về lỗi chính tả, về từ ngữ trong nước, về quan điểm của một bài viết nơi trang Diễn Ðàn...
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn
Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình...
- Nói chuyện với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến: Những gì còn nhớ từ vụ Trần Văn Ơn
Từ bản kiến nghị đó họ đưa đâu khoảng 14 người ra trước tòa, trong đó là 12 người đại diện của các ban đại diện học sinh, những người đã ký tên vào các kiến nghị. Trong trường hợp tôi, tôi là người không có ký tên trên văn kiện nào hết, nhưng mà tôi lại ký trong hai cái loại văn kiện hành chánh, vì khi gửi những bản kháng nghị lên cho tổng thống và quốc hội thì phải ra bưu điện gửi bảo đảm, và hồi đó muốn gửi bảo đảm cho tổng thống và quốc hội thì họ biên căn cước của mình...
- 10% của 25 năm Nhật Báo Người Việt.
Quay tới quay lui mà tôi đã làm freelance với ban Biên Tập Nhật Báo Người Việt cũng vừa được 2 năm 6 tháng. Thời gian chỉ là 10% con đường Nhật báo Ngươi Việt đã đi qua.
- Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2)
"PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút.
Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."...
- Nói chuyện với nhà báo Đỗ Ngọc Yến: thuở thiếu thời (2)
"PPM: Anh vừa nói cái vụ bị ra tòa và bị đi tù, anh nói sơ lại chi tiết này một chút.
Đ.N.Y: Có hai lần. Thời kỳ đi tù đầu là năm 1957, lúc đó tôi 16 tuổi."...
- Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm
Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp.
- Người Việt nhìn lại hành trình 25 năm
Kể từ số báo Thứ Ba, Nhật Báo Người Việt đã khởi sự đăng tải những bài viết để kỷ niệm hành trình 25 năm, và cũng là một cách để nhìn lại một chặng đường khá dài mà nhóm chủ trương cũng như toàn thể nhân viên cũ, mới của tờ báo đã cống hiến, đóng góp.
- Người Việt 25 năm: Front Desk
Nơi quý vị đẩy cánh cửa bước vào chính là bộ phận “Front Desk” của chúng tôi, gồm có hai nhân viên chính, thỉnh thoảng được tăng cường bởi các nhân viên khác khi cần thiết.
- Người Việt 25 năm: Front Desk
Nơi quý vị đẩy cánh cửa bước vào chính là bộ phận “Front Desk” của chúng tôi, gồm có hai nhân viên chính, thỉnh thoảng được tăng cường bởi các nhân viên khác khi cần thiết.
- GẶP GỠ Ở SÂN TRƯỜNG
Sân trường đây là sân trường Văn Khoa, vào thời điểm cuối năm 1963 đến giữa năm 1967. Và cũng phải là sân trường Văn Khoa cũ, nghĩa là khu đất hình thang có chiều xéo rộng nhất của khúc đường Công Lý trông sang bên kia là dinh Gia Long.
- Viết về kinh nghiệm làm tin trang Ðịa Phương (toàn bộ)
Ngày Mồng Một Tháng Giêng năm 1966, tôi bước vào làng báo viết trong khi vẫn tiếp tục làm công việc của một phóng viên báo nói (truyền thanh). Cả hai thứ báo tôi đều mê cả. Người đưa tôi vào làng báo viết chính là “Chú Tư Cầu” tức ký giả Lê Xuyên.
- Viết về kinh nghiệm làm tin trang Ðịa Phương (toàn bộ)
Ngày Mồng Một Tháng Giêng năm 1966, tôi bước vào làng báo viết trong khi vẫn tiếp tục làm công việc của một phóng viên báo nói (truyền thanh). Cả hai thứ báo tôi đều mê cả. Người đưa tôi vào làng báo viết chính là “Chú Tư Cầu” tức ký giả Lê Xuyên.
- Xin tri ân những tấm lòng độc giả
Sau 25 năm phát triển không ngừng, từ “không đến có”, từ “nhỏ đến lớn”, đi lên từ hai bàn tay trắng với một lòng tận tụy yêu nghề vô bờ bến của nhà báo Ðỗ Ngọc Yến và rất nhiều đồng nghiệp, nhân viên khác, Nhật Báo Người Việt hôm nay đang ở tuổi 25, tuổi của một thanh niên sung mãn nhất cả về sức lực lẫn trí tuệ.
- Xin tri ân những tấm lòng độc giả
Sau 25 năm phát triển không ngừng, từ “không đến có”, từ “nhỏ đến lớn”, đi lên từ hai bàn tay trắng với một lòng tận tụy yêu nghề vô bờ bến của nhà báo Ðỗ Ngọc Yến và rất nhiều đồng nghiệp, nhân viên khác, Nhật Báo Người Việt hôm nay đang ở tuổi 25, tuổi của một thanh niên sung mãn nhất cả về sức lực lẫn trí tuệ.
- Nhân duyệt lại hành trình 25 năm của Người Việt
Năm ngoái nhân chuyến đi thăm Bức Tường Ðá Ðen tại Ðài Kỷ Niệm Chiến Tranh Việt Nam tại Washington, tình cờ được nói chuyện với một nhà báo người Mỹ gốc Cuba làm cho một tờ báo địa phương viết bằng tiếng Tây Ban Nha ở Miami. Anh cho biết anh thuộc thế hệ làm báo thứ hai trong cộng đồng người Cuba ở Miami.
- Người đọc nghĩ ra sao về Nhật Báo Người Việt (phần 1)
“Tôi phải nói rằng làm báo như tờ Người Việt là tờ báo hiền lành. Ở đất này, làm báo mà hiền lành như các anh, tôi thấy dễ bị bắt nạt”.
- Người đọc nghĩ ra sao về Nhật Báo Người Việt (phần 1)
“Tôi phải nói rằng làm báo như tờ Người Việt là tờ báo hiền lành. Ở đất này, làm báo mà hiền lành như các anh, tôi thấy dễ bị bắt nạt”.
- Alan Runsfelt người cựu chiến binh “lãng tử” và bộ chữ riêng của Nhật Báo Người Việt
Các độc giả lâu năm của Nhật Báo Người Việt nếu để ý sẽ thấy trước kia trong những trang báo của Người Việt, thỉnh thoảng độc giả bắt gặp những ký hiệu F2, F3, F4, F8 còn sót lại nằm chen kẽ trong các bản tin. Ðó chính là dấu vết của bộ chữ “Lãng Tử”, thí dụ ký hiệu F3 dùng để viết chữ nghiêng, và hết đoạn văn chữ nghiêng này sẽ là ký hiệu F2 để chấm dứt.
- Ruth Talovich, Người Phụ Nữ Mỹ Trong Tòa Báo Người Việt
Mỗi buổi sáng chuyến xe buýt số 64 E từ Beach đổ xuống góc đường Bolsa và Magnolia một phụ nữ Hoa kỳ nhỏ bé giữa một khu phố xầm uất của người Á Đông.
- Nhớ mãi những ngày mới đến California
Cuối năm 1979, vào dịp trước Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving), tôi đặt chân đến đến Quận Cam của tiểu bang California, sau khi vượt biên và ở trại tỵ nạn Liem Sing (Thailand) 2 tháng. Vì một thời gian dài trước đây thiếu thông tin, nên lúc này ...
- Những gì tôi biết về Lê Ðình Ðiểu
Trong dịp sinh hoạt kỷ niệm 25 năm của Nhật Báo Người Việt, trước khi đón tiếp các quan khách và thân hữu, trong một sinh hoạt nội bộ, Nhật Báo Người Việt đã làm lễ đặt tên cho phòng sinh hoạt Nhật Báo Người Việt thành Phòng Lê Ðình Ðiểu, phòng họp chính của tòa soạn thành Phòng Trần Ðại Lộc, và phòng hội thảo thành Phòng Trần Ðình Quân.
- Ngày ấy hôm nay
Tôi cùng với gia đình đến định cư ở Hoa Kỳ vào ngày đầu của tháng 11. Năm 1990 chương trình HO vào cao điểm, từ Việt Nam hàng tuần luôn có những chuyến bay rời Sài Gòn đưa các gia đình tù nhân cải tạo đến Hoa Kỳ.
- Trần Ðại Lộc với hình ảnh không phai mờ ở báo Người Việt
Trong nhóm anh em cùng nhóm hoạt động từ hơn 30 năm trước thì Trần Ðại Lộc đến làm việc với Nhật Báo Người Việt rất trễ, nhưng lại là người ra đi sớm nhất... Sau 4 năm tái ngộ với bạn bè ở hải ngoại, Mùa Thu 1997 anh vĩnh viễn ra đi sau cơn bạo bệnh ở tuổi 55, hãy còn quá trẻ.
- NHẬT BÁO NGƯỜI VIỆT VỚI NHỮNG NGƯỜI MỚI ÐẾN ÐỊNH CƯ
Xin được lùi lại vào thời gian hơn 10 năm trước đây khi mà số anh chị em cựu quân nhân từng bị CS giam cầm từ ba năm trở lên, cùng gia đình đang ào ạt đến Mỹ trong những chương trình đã được CSVN và Hoa Kỳ thỏa thuận. Ðó là thời gian có lẽ nhật báo Người Việt đã trải qua được những khó khăn và đang trên đà phát triển. Phải nói rằng số lượng người trong các chương trình H.O.
- Băng đảng Peru giết người lấy mỡ bán cho công ty mỹ phẩm
Cảnh sát Peru cho hay một băng đảng trong vùng rừng rậm ở quốc gia này đang giết người rồi sau đó gạn lấy mỡ của các xác chết đem bán ra thị trường chợ đen để dùng trong kỹ nghệ mỹ phẩm, dù rằng các chuyên gia y tế nói rằng họ không nghĩ có một thị trường lớn cho loại mỡ này.
- Bệnh tiêu chảy và sưng phổi giết nhiều trẻ nhỏ xứ nghèo
Tiêu chảy không làm nhiều người chú ý. Bệnh sưng phổi cũng vậy. Còn tin liên quan AIDS và sốt rét luôn được chạy trên các hàng tít lớn.
- Dùng trẻ vị thành niên đưa ma túy vào Hoa Kỳ
Tình trạng sử dụng trẻ vị thành niên để đưa đủ loại ma túy từ Mexico vào lãnh thổ Hoa Kỳ đang ngày càng gia tăng.
- Ngày 21 tháng 11
Tin tức của Pháp Tấn Xã cho hay viên Phó Lãnh Sự Pháp tại Saigon bị mất tích từ hôm 21 Tháng Chín, 1965 dường như đã từ trần trong khi bị Việt cộng giam cầm.
- Việt Nam không còn cửa vào vòng chung kết
Tham dự giải Asian Cup 2011, đội tuyển Việt Nam đã thi đấu vòng loại bảng D từ năm 2009 với chiến thắng 3-1 trước Lebanon vào ngày 14 Tháng Giêng, năm 2009 trên sân Mỹ Ðình, nhưng sau đó ngày 28 Tháng Giêng, năm 2009 lại thua đậm Trung Quốc 1-6 trên sân Hàng Châu, khiến cho con đường đến Qatar vào năm 2011 càng khó khăn hơn.
- Tina Bùi có sức mạnh hơn người
Tuy chỉ mới 13 tuổi nhưng cô bé Việt Nam cư ngụ tại thành phố Westminster, Orange County, có sức mạnh hơn “gái 17 bẻ gãy sừng trâu” mà trong nhân gian thường nhắc đến. Ðó là em Tina Bùi, cao 4'9”, hiện mang Ðai Ðen Ðệ Nhị Ðẳng Taekwondo của võ đường Ðường Sơn Ðại Huynh do chính thân phụ của bé là võ sư Bùi Ngọc Sơn thành lập.
- Con dâu chết, mẹ chồng chết theo
Một sản phụ sau khi sinh bị băng huyết và qua đời, sau khi nghe tin này, bà mẹ chồng bị bệnh tim đã lên cơn đau tim và chết ngay sau đó.
- Trừ lương ‘ủng hộ quĩ người nghèo’ đẩy cán bộ xuống thành người nghèo
Vì muốn “hoàn thành tốt” cho “chỉ tiêu trên giao” nên viên chức địa phương đã đẩy cán bộ, giáo viên xuống thành những người nằm trong chuẩn nghèo do nhà nước đặt ra.
- Trừ lương ‘ủng hộ quĩ người nghèo’ đẩy cán bộ xuống thành người nghèo
Vì muốn “hoàn thành tốt” cho “chỉ tiêu trên giao” nên viên chức địa phương đã đẩy cán bộ, giáo viên xuống thành những người nằm trong chuẩn nghèo do nhà nước đặt ra.
- Máy bắn phá nguyên tử được khởi động trở lại
Các khoa học gia đang tái khởi động một bộ máy khổng lồ để phá vỡ nguyên tử, được xây dựng để tái tạo các điều kiện của “Vụ Nổ Lớn” (Big Bang), Tổ Chức Nghiên Cứu Hạt Nhân Âu Châu (CERN) cho biết hôm Thứ Sáu.
- Vụ in tiền Polymer cho VN: Tìm chứng cớ hối lộ quan chức VN, cảnh sát Úc xét nhà viên chức RBA
Vụ các viên chức Ngân Hàng Trung Ương Úc (RBA - Reserve Bank of Australia) hối lộ hơn 10 triệu đô la Úc để in tiền Plymer cho Việt Nam đang có những diễn biến mới.
- Vụ in tiền Polymer cho VN: Tìm chứng cớ hối lộ quan chức VN, cảnh sát Úc xét nhà viên chức RBA
Vụ các viên chức Ngân Hàng Trung Ương Úc (RBA - Reserve Bank of Australia) hối lộ hơn 10 triệu đô la Úc để in tiền Plymer cho Việt Nam đang có những diễn biến mới.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn
Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ.
|
Nói chuy?n v?i nhà báo Đ? Ng?c Y?n
NH?NG G̀ C̉N NH?
Đ? Tang Bí ghi
(Bài di nhi?u k?)
K? 1
Cu?i nam 1999, chúng tôi g?m nh?ng anh em t?ng làm vi?c chung v?i anh Đ? Ng?c Y?n dùng lúc nhàn t?n d? h?i tham anh v? m?t s? di?u trong nh?ng tháng nam tru?c dây chúng tôi chua rơ. Nh?ng di?u này du?c nêu ra v?i anh Y?n và anh tr? l?i nhu m?t dóng góp hi?u bi?t c?a anh. V? d? tài thanh niên, chúng tôi g?m Ph?m Phú Minh và Đ? Tang Bí, h?i tham anh v? “Phong Trào Thanh Niên t?i nu?c ta.” Nh?ng ti?u t?a do ngu?i ghi d?t d? ti?n theo dơi.
B?I C?NH VÀ QUAN NI?M
ĐTB - G?n dây chúng ta th?y t?i d?a phuong chúng ta m?t s? h?i doàn thanh niên Vi?t Nam có nh?ng ho?t d?ng m?nh m?, các t? ch?c, nhóm sinh viên g?c Vi?t t? ch?c sinh ho?t mang tính cách d?c thù Vi?t Nam. Nh?ng ho?t d?ng c?a thanh niên thu?ng mang tính cách tiên phong c?a nh?ng phong trào. Do dó, d? ngh? anh Y?n nói v? Phong Trào Thanh Niên t?i mi?n Nam tru?c nam 1975 v́ chúng ta cung t?ng sinh ho?t trong khung c?nh chung c?a thanh niên, sinh viên, h?c sinh lúc dó.
ĐNY - Mu?n nói v? Phong Trào Thanh Niên ? nu?c t? tru?c d?n nay, tru?c h?t ph?i nói d?n cái b?i c?nh l?ch, xă h?i mà phong trào dó sinh ho?t. Nói v? b?i c?nh dó ph?i d?a trên vài d?c tính, tru?c h?t ph?i có tính cách biên niên, d? làm nh?ng cái m?c mà xem xét; th? d?n, ph?i dua d?n vài quan ni?m can b?n, và cái dó là cái n?n, ai d?ng ư th́ c? th? mà nói, mà bàn, ai không d?ng ư th́ c? th? mà ph?n bác; th? ba, ph?i so sánh du?c cái tru?c và cái sau, hay là cái ? trong và cái ? ngoài.
Bây gi?, n?u nói v? anh em ḿnh, là v? phong trào thanh niên c?a th?p niên 60 - nói rơ hon là gi?a th?p niên t?c là cái nam 1965, th́ tôi nghi?m ra là tru?c dó, nh?ng phong trào thanh niên c?a các th?p niên tru?c cung d?u n?m vào kho?ng gi?a th?p niên, nhu nam 1945, ho?c nam 1925-1926 th?i dám tang Phan Chu Trinh và v? x? án Phan B?i Châu, r?i nam 1905 là v? Đông Du Duy Tân và ngay ngày m?t mi?n Nam cung vào nam 1975, sau dó s?a sai trong nu?c CSVN x?y ra nam 1985, r?i d?n nam 1995 cung n? kia. Thành ra nh?ng nam l? nhu v?y, nói chung trong th? h? mà chúng ta là ch?ng nhân rơ ràng, v?a là tác nhân v?a là ch?ng nhân, th́ là dám 1965, c̣n dàn anh c?a ḿnh là 1945, tru?c dó là 1925, t? tiên là nh?ng ông 1905. C̣n dám 1975, 1985, 1995 d?u là dàn em sau này.
PHONG TRÀO THANH NIÊN TH?P NIÊN 1960 (1965)
PPM - Th?p niên 1960, hay nói theo ki?u anh Y?n nêu trên, là nh?ng nam tru?c và sau 1965, mi?n Nam Vi?t Nam qua r?t nhi?u bi?n d?ng, do dó bùng n? nhi?u sinh ho?t c?a thanh niên. Anh Y?n có th? phân tích xem nh?ng bùng n? dó g?m nh?ng ǵ? T?i sao l?i bùng n?? Và chúng ta có nên nh?c l?i nh?ng nam 1954, 1955?
ĐNY - Nam 1965 là nam M? khai chi?n ? Vi?t Nam. Cu?i tháng 07 nam 1965, T?ng Th?ng Johnson d?c di?n van t?i Đ?i H?c John Hawkings. Sau này s? gia c?a ông Johnson công nh?n ngày d?c di?n van dó là ngày ông ?y tuyên chi?n. C̣n tru?c dó m?t nam, tháng 08 nam 1964, khi Qu?c H?i M? bi?u quy?t Ngh? Quy?t V?nh B?c B?: Cho phép ông hành d?ng, nhung th?c ra th́ chua có hành d?ng nào nhi?u, v? c? th? th́ M? ch? oanh t?c có m?t l?n, ch? chua dánh nhau. Ph?i d?n nam 1965 m?i dánh nhau. Ho?t d?ng c?a thanh niên nhu th? coi nhu cung b?t d?u bùng n? vào nam 1965, nhung c? th? dă có chu?n b? t? nam 1963, l?n d?u tiên có m?t phong trào thanh niên sau th?i k? 1954-1955.
Nam 1954 x?y ra cu?c di cu c?a g?n m?t tri?u ngu?i mi?n B?c vào Nam. Đ?n nam 1955 x?y ra chuy?n thanh niên sinh viên h?c sinh t?n công khách s?n Metropolle, Majestic, nên nam ?y n?y lên phong trào thanh niên trong nu?c, m?t phong trào ng?n g?n, d?p và chính ph? lúc dó v?n d?ng thành phong trào nhân dân d? dánh du?i anh c?ng s?n mi?n B?c, t? dó di t?i chuy?n t? ch?i t?ng tuy?n c? m?t nam sau. Nam 1956 ông Ngô Đ́nh Di?m có c? và có s? tin tu?ng hoàn toàn d? tr? l?i “Không” d?i v?i thu d? ngh? c?a ông Ph?m Van Đ?ng. Đ?u nam 1956, ông Ph?m Van Đ?ng g?i thu cho th? tu?ng mi?n Nam, nh?c v? v? thi hành di?u kho?n trong hi?p d?nh Genève r?ng hai nam sau khi kư th́ t?ng tuy?n c?, yêu c?u s?p x?p... Và ông Ngô Đ́nh Di?m dă tr? l?i m?nh m? r?ng xin l?i ông, không có chuy?n dó, chúng tôi có kư dâu mà chúng tôi thi hành? R?i bên M? l?i ra tuyên cáo nói r?ng M? ?ng h? Vi?t Nam... M? cung không b? ràng bu?c. Nhu th? phong trào thanh niên lúc này n?i lên là hành d?ng d?t khoát phá v? v?n d? ?y H?i Qu?c T? d́nh chi?n. Phong trào thanh niên này ch? b?c phát trong ṿng m?t tu?n l?. Hi?n nay v?n c̣n nhi?u ngu?i là ch?ng nhân, mà ch?ng nhân rơ ràng nh?t là ông Nguy?n M?nh Cu?ng, v́ trong v? này ông dă b? d?p d?u vào tu?ng, và có th? b? diên, “thân tàn ma d?i” sau này v? chuy?n dó. Lúc này chính ph? cung làm h́nh th?c là dua các ông này ra ṭa v? v? phá phách khách s?n noi phái doàn Hà N?i ?, d? che m?t ?y h?i qu?c t?. Bên trong th́ cung c?p lu?t su, r?i tham vi?ng, nhung cho bi?t r?ng d?n dó là thôi, chính ph? ch? y?m tr? thanh niên d?n m?c dó. Nhóm ông Tr?n Minh Công cung có dính dáng d?n phong trào thanh niên lúc dó.
Nhu th? d?n nam 1955 dă có phong trào thanh niên dánh c?ng s?n trong nu?c nhung măi d?n nam 1963 m?i có phong trào thanh niên chính th?c, t?i sao? V́ v? Ph?t Giáo. Sau này l?ch s? nh?c l?i v? vi?c dàn áp Ph?t Giáo trong nam 1963 không ph?i là d?ng co chính d? ch?m d?t m?t nu?c C?ng Ḥa, mà ph?i k? d?n các lư do v? s? b?t d?ng du?ng l?i gi?a các v? lănh d?o mi?n Nam không nh?n cho quân M? vào Vi?t Nam khi?n chi?n thu?t c?a M? ph?i thay d?i, và v? Ph?t Giáo thành cái c? - khó ḷng mà d?y di xa t?i ch? nói r?ng là nó d? ra v? Ph?t Giáo - nhung có th? lư lu?n du?c r?ng chính ph? M? v?n d?ng v?n d? Ph?t Giáo vào m?c tiêu ch?m d?t n?n Đ? Nh?t C?ng Ḥa, dó là m?t di?m d?n bây gi? b?t d?u du?c nh?c d?n trong không khí tranh lu?n v?a dân ch? v?a ph?c t?p. Trong th?i gian s?p t?i b?t bu?c ph?i làm sáng t? chuy?n dó, nh?t là khi có nh?ng tài li?u m?i và khi nh?ng s? tranh ch?p gi?a Ph?t Giáo và Công Giáo c?a ngu?i Vi?t Nam v?i nhau du?c dua lên b́nh di?n l?ch s? và chính qui hon.
Nam 1963 là nam gi?i t?a s?c m?nh c?a thanh niên, vi?c này n? bùng vào ngày 25 tháng 08, t?c là sau m?y ngày v? dàn áp Ph?t Giáo b? t?n công vào chùa Xá L?i (20-08). R?i m?t nam sau dó, 1964, có m?t bu?i k? ni?m 1 nam d?u tranh c?a sinh viên d? dua d?n v? h? b? ông Nguy?n Khánh. N?u không có cái ngày k? ni?m này th́ cung khó ḷng t?p h?p dân chúng.
Trong nam 1964 th́ phong trào thanh niên g?m m?t s? doàn th? sau:
S? doàn th? thanh niên chính th?c du?c dang kư trong T?ng Nha Thanh Niên vào cu?i nam 1963 vào kho?ng 8 d?n 11 doàn th?, v́ th?i ông Di?m dă không cho m?t doàn th? nào ra d?i. Nh?ng doàn th? lúc dó là doàn th? v? tôn giáo: Sinh Viên Ph?t giáo; Tin Lành; các h?i nhu H?i Thanh Niên H?ng Th?p T?, H?i Thanh Niên Thi?n Chí c?a qu?c t?, hay t? ch?c lâu d?i và qu?c t? n?ng v? giáo d?c là Hu?ng Đ?o... Công giáo lúc dó th́ có Hùng Tâm Dung Chí, Thanh Sinh Công (là h?c sinh trung h?c), Thanh Niên Đ?i H?c Công Giáo (ngu?i di h?p h?i ngh? qu?c t? c?a Thanh Sinh Công lúc dó r?i l?p ra h?i dó là Nguy?n H?u An, h?c Tabert.)
Sáu tháng sau, tháng 03 nam 1964, sau khi ông Di?m b? ám sát, cái list c?a h?i doàn thanh niên trong B? Thanh Niên lúc dó lên kho?ng 40-50 doàn th?, nhung th?t s? nó ch? g?p dôi s? cu là có t? ch?c thôi.
ĐTB - Anh v?a di?m qua nh?ng doàn th? thanh niên c?a th?i Đ? Nh?t C?ng Ḥa. Nhung c̣n m?t l?c lu?ng thanh niên có t? lâu d?i, t? 1945 d?n nay, dă nhi?u l?n dóng góp nh?ng ho?t d?ng m?nh m? có, lăng m?ng có, ki?u nhu “Sinh viên hành khúc” c?a Luu H?u Phu?c. Đó là l?c lu?ng sinh viên d?i h?c, và ngay c? h?c sinh trung h?c nhu chính anh nh?ng nam 1954, 1955. Anh có th? mô t? ho?t d?ng c?a l?p thanh niên này?
Đ NY - Đúng v?y, lúc dó có m?t l?c lu?ng quan tr?ng không ph?i thanh niên mà là phong trào sinh viên. Nhung trong l?c lu?ng sinh viên không ph?i lúc nào cung thu?n nh?t. Có nhi?u khác bi?t gi?a tru?ng này tru?ng kia, vùng này vùng kia. Th?c ra, sinh viên dâu có ph?i là m?t doàn th?, m?t t? ch?c.
Phong trào sinh viên ? t?i Sài G̣n chia ra hai h? th?ng:
(1) H? th?ng r?t ít ngu?i nhung r?t ch?n l?c ? Phú Th?. H? th?ng Phú Th? tuy nh? nhu có d?n 7-8 tru?ng nhu tru?ng Công Chánh, Hóa H?c, K? Ngh?, Hàng H?i... l?y b?ng b?n nam nhung m?i nam ch? có vài ba ch?c thanh niên, nhung h? dă thành l?p m?t H?i Đ?ng Sinh Viên t?i dây.
(2) T?ng H?i Sinh Viên ? s? 4 Duy Tân. Vào th?i di?m tru?c sau 1963, ? T?ng H?i Sinh Viên cung có sinh ho?t c?a m?y ông Phú Th?, nhung d?a vào 7 tru?ng d?i h?c chính ngoài này, dông nh?t là ba tru?ng Khoa H?c, Van Khoa, Lu?t Khoa, nh?ng tru?ng ít hon là tru?ng Y Khoa, Du?c Khoa, và có m?t tru?ng không thu?c l?c lu?ng nào là tru?ng Ki?n Trúc.
Nhu v?y nh?ng tru?ng ? Duy Tân dó c?ng v?i các tru?ng ? Phú Th? thành m?t t? ch?c sinh viên Sài G̣n g?i là H?i Đ?ng Sinh Viên 14 d?i di?n, 14 lá phi?u ngang nhau, t?t nhiên là khi b?u c? nh?ng ban d?i di?n do thành ph?n tru?ng du?i này th?ng c? v́ lá phi?u phía Duy Tân dông hon và t? dó cung t?o nên m?t m?m m?ng phân ly. M?t nam sau khi dă phát tri?n và phân hóa th́ phía Phú Th? di v? m?t phía, phe Duy Tân di m?t phía.
Đ?n s? phân ly th? hai là gi?a Sài G̣n và mi?n Trung. Tru?c dó các t?ng h?i ? Vi?n Đ?i H?c Đà L?t - Sài G̣n - Hu?, ba vi?n này h?p l?i thành m?t T?ng H?i Qu?c Gia. T?ng h?i qu?c gia này làm du?c hai vi?c:
(1) Đi h?p Đ?i H?i Sinh Viên Qu?c T? nhóm k? th? 9 (?)t?i Tân Tây Lan, do ông Lê Đ́nh Đi?u và m?t anh n?a là Vinh Kha hay anh nào dó, có th? là anh Hoàng ? Đà L?t. Sau dó t? ch?c m?t tr?i sinh viên qu?c gia ? Đà L?t, dă nh?n du?c tr? s? do ông Nguy?n Khánh giao là tr? s? s? 2 du?ng Th?ng Nh?t, sau này là tru?ng Cao Đ?ng Qu?c Pḥng. Tr? s? này r?ng mênh mông có m?y ch?c pḥng, nhung ch? du?c m?y tháng th́ b? l?y l?i. Nhung vi?c k?t h?p gi?a Sài G̣n và Hu? là hai trung tâm chính b? tan v́ ? Hu? tr? thành phong trào d?u tranh ly khai.
Nói chung, sinh viên, h?c sinh ch? là m?t nhân t? trong phong trào thanh niên. Nh?ng nhân t? khác ph?i k? d?n là các h?i doàn thanh niên. Trong h?i doàn này c̣n có hai t? ch?c nhu Thanh Niên Chi?n Đ?u (t? ch?c sau này gi?ng Nhân Dân T? V? hay Xây D?ng Nông Thôn ? c?p qu?n, các t?nh) thu?c h? th?ng c?a T?ng Nha Thanh Niên do Ty Thanh Niên t? ch?c. G?i là Thanh Niên Chi?n Đ?u v́ h? có vơ trang. Nhóm này v? s? lu?ng ngu?i th́ khá l?n nhung không có ho?t d?ng ǵ dáng k? và b? di?u khi?n t? chính quy?n hay quân d?i. M?t nhân t? khác là l?c lu?ng dông d?o là các h?i hay doàn th? tôn giáo, các h?i sinh viên nhu Ph?t Giáo, Công Giáo, d?i h?c. Đó là l?c lu?ng có hành d?ng chính tr?, nhung không dùng vơ trang mà ch? d?u tranh nhu cang bi?u ng?, xu?ng du?ng...
|