Vu Quí H?o Nhiên

Bi?n c? tu?n qua là vi?c công an Vi?t Nam ngan ch?n không cho thân nhân các nhà b?t d?ng ý ki?n d?n g?p Dân Bi?u Loretta Sanchez t?i nhà riêng Ð?i S? Hoa K? Michael Marine.

Dân Bi?u Loretta Sanchez và Ð?i S? Michael Marine m?i v? và m? các nhà b?t d?ng ý ki?n t?i d? ti?c trà. Công an ch?n vài ngu?i, vài ngu?i khác b? m?i lên d?n làm vi?c. Có hai ngu?i, v? nhà báo Nguy?n Vu Bình và v? Bác Si Ph?m H?ng Son d?n du?c c?ng nhà ông Marine thì b? 15 công an, v?a chìm v?a n?i, xô d?y và ngan ch?n không cho vào, m?c k? cho ông Marine can thi?p.

(Ti?ng Anh có ch? “goons” mà bà Sanchez dùng d? miêu t? nhóm 15 ngu?i này, và có d?ng t? “manhandle” mà ông Marine dùng d? miêu t? hành d?ng c?a b?n “goons” này. C? hai ch? d?u r?t hay, khó d?ch ra ti?ng Vi?t, và d?u r?t thích h?p v?i di?u bà Sanchez và ông Marine mu?n nói: Ch?ng có nhà nu?c van minh nào l?i dùng “goons” d? “manhandle” ph? n? c?.)

Ai ai cung d?ng ý dây là m?t nu?c c? kém. Ð?i S? Michael Marine là v? d?i s? thi?n c?m nh?t d?i v?i chính quy?n Vi?t Nam, tính t? khi hai nu?c thi?t l?p bang giao nam 1995. Ông Marine nhi?u thi?n c?m v?i Hà N?i t?i m?c ông t?ng b? Dân Bi?u Frank Wolf, d?i di?n ti?u bang Virginia, dòi B? Ngo?i Giao cách ch?c ông. Nhung bi?n c? này khi?n ông h?p báo ngay ngày hôm sau d? ph?n d?i.

Bi?n c? này cung khi?n cho Ngo?i Tru?ng Condoleeza Rice, v?n cung có thi?n c?m v?i Vi?t Nam, ph?i lên ti?ng bày t? s? “lo âu sâu s?c.” Ðây là l?n hi?m hoi Ngo?i Tru?ng Rice ra thông cáo chính th?c v? tình tr?ng nhân quy?n bê b?t t?i Vi?t Nam. M?i cách dây m?y tháng, trong m?t di?n van d?c bên l? h?i ngh? APEC, Ngo?i Tru?ng Rice dã t?ng nói ch? d? quân phi?t c?c h?u Myanmar và ch? d? C?ng S?n B?c Hàn c?n “noi guong” Vi?t Nam.

Có b?n t?t nhu th? mà Vi?t Nam không bi?t gi?, có v? r?t là không khôn ngoan tí nào.

Cá nhân tôi cung th?c m?c nhu v?y, và trong cu?c ph?ng v?n Dân Bi?u Loretta Sanchez khi bà trên du?ng ra phi tru?ng N?i Bài r?i Vi?t Nam, tôi có h?i: T?i sao Vi?t Nam l?i ngan ch?n m?y bà m?, bà v? không cho vào g?p bà? C? cho vào g?p, r?i c? ti?p t?c dàn áp, có m?t mát gì không?

Bà Sanchez tr? l?i:

“Tôi cung không hi?u t?i sao h? l?i làm nhu v?y. Lúc d?u tôi tu?ng là t?i tôi, vì trong nhi?u nam h? dã không thích vi?c tôi thu?ng xuyên theo dõi, lên ti?ng báo d?ng, và thi?t tha v?i tình tr?ng t?i Vi?t Nam. Nhung ông d?i s? thì cho r?ng dây là m?t ph?n c?a vi?c Vi?t Nam dàn áp r?ng rãi nh?ng ngu?i b?t d?ng ý ki?n và si?t ch?t h?t các phong trào chính tr?. Ông ?y cho r?ng gi?a b?c tranh t?ng th? và cá nhân tôi thì có l? m?i th? góp ph?n ?nh hu?ng m?t ít.”

Có m?t khái ni?m có g?c t? kinh t? h?c nhung sau này du?c s? d?ng trong h?u h?t các ngành khoa h?c xã h?i nhu tâm lý, xã h?i, chính tr?, v.v.. Ðó là khái ni?m ngu?i h?p lý, ti?ng Anh là “rational man” hay “rational person.”

Khái ni?m này cho r?ng trong d?i s?ng, ngu?i ta là nh?ng cá nhân và t?p th? có d?u óc suy nghi h?p lý. H?p lý ? dây là ki?m m?i “l?i” nhi?u nh?t và làm sao cho m?i “h?i” ít nh?t cho mình.

Khi ph?i ch?n l?a gi?a hai l?i di, hai cách hành d?ng, hai quy?t d?nh, thì ngu?i ta ch?n du?ng nào mà l?i nhi?u, h?i ít. Không ai ch?n du?ng nào l?i ít, h?i nhi?u.

Cho các bà m?, bà v? vào g?p Dân Bi?u Loretta Sanchez, có th? h?i m?t ít (d?i v?i chính quy?n Vi?t Nam) vì h? s? k? cho bà Sanchez s? th?t v? cái g?i là nhân quy?n ? Vi?t Nam. Nhung bà Sanchez cung dâu ph?i m?i trên tr?i r?t xu?ng, dâu ph?i bà không bi?t nh?ng di?u này. V?y cái h?i (d?i v?i chính quy?n Vi?t Nam) ch? là ít thôi.

Không cho h? vào g?p bà Sanchez, l?i dùng b?n côn d? d? hành hung h?, tru?c m?t Ð?i S? Michael Marine, là gây h?u qu? vô cùng tai h?i d?i v?i chính quy?n Vi?t Nam, làm b?c l? m?t th?t c?a ch? d?, không nh?ng ch? d?i v?i bà Sanchez (bà bi?t r?i!) nhung c? v?i nh?ng ngu?i thân thi?n v?i Hà N?i nhu ông Marine, bà Rice, và có th? v?i c? s?p c?a bà Rice là ông T?ng Th?ng Bush. Ði?u dó th?t ch? hay tí nào.

Gi?a hai di?u này, ta tu?ng r?ng m?t ngu?i có d?u óc suy nghi h?p lý dã ch?n gi?i pháp h?p lý hon, là d?ng ch?n bà Vu Thúy Hà, v? Bác Si Ph?m H?ng Son, d?ng ch?n bà Bùi Kim Ngân, v? nhà báo Nguy?n Vu Bình, c? d? cho h? vào g?p bà Sanchez. V?y t?i sao Hà N?i không làm nhu v?y?

Câu tr? l?i d? dàng c?a nhi?u ngu?i, là “C?ng s?n không h?p lý” hay “C?ng s?n không bi?t suy nghi”. Nhung tôi không cho r?ng s? th?t là nhu v?y. Ngu?i c?ng s?n r?t h?p lý (ch? nghia duy v?t co mà) và r?t bi?t suy nghi.

Không, câu tr? l?i n?m ? ch? khác. Nó n?m ? ch? cái “l?i” v?i “h?i” c?a m?i ngu?i nó khác nhau. Cái này trong kinh t? g?i là “ti?n ích,” ti?ng Anh là utility.

Và cái ti?n ích (cái “l?i”) c?a ngu?i c?ng s?n là cái gh?. Là s? cai tr? toàn quy?n trên 84 tri?u ngu?i Vi?t Nam.

Ngu?i khác có th? tìm m?i “l?i” nhi?u nh?t nào khác, ch? ngu?i c?ng s?n thì tìm m?i l?i nhi?u nh?t b?ng cách t?i uu hóa cái ch?t keo g?n ch?t cái ngu?i h? vào cái gh? quy?n l?c.

Xét du?i m?i l?i này, thì vi?c làm c?a công an là vi?c làm c?c k? h?p lý, vì nó phù h?p v?i m?c tiêu t?i uu hóa s?c m?nh cai tr? toàn quy?n c?a c?ng s?n.

Khi dùng “goons” d? “manhandle” hai bà v? c?a các nhà tranh d?u, c?ng s?n b?n ti?ng r?t rõ ràng: Ch? có mà ch?ng l?i chúng tôi, vì v?i chúng tôi, dàn áp ngu?i ch?ng d?i là uu tiên hàng d?u.

Ðàn áp ngu?i ch?ng ch? d? là vi?c quan tr?ng t?i m?c chúng tôi s?n sàng làm x?u m?t ông d?i s? thân thi?n nh?t c?a chúng tôi.

Ðàn áp ngu?i ch?ng ch? d? là vi?c quan tr?ng t?i m?c chúng tôi s?n sàng dùng côn d? d? hành hung ph? n?, m?c dù h? không ph?i là ngu?i ch?ng d?i mà ch? là v? c?a nh?ng ngu?i b?t d?ng ý ki?n.

Ðàn áp ngu?i ch?ng ch? d? là vi?c quan tr?ng t?i m?c chúng tôi s?n sàng th?p c? b?t mi?ng m?t linh m?c t?i tòa, ch?p cho b?n phóng viên ngo?i qu?c ch?p hình quay phim.

Tám muoi b?n tri?u ngu?i dân Vi?t Nam bi?t khôn thì ch? có mà ch?ng ch? d?, vì chúng tôi cho vi?c dàn áp ngu?i ch?ng ch? d? là quan tr?ng t?i m?c nhu th? dó.

Và ngu?c l?i, vi?c dàn áp ngu?i ch?ng ch? d? là quan tr?ng chính là vì d?ng C?ng S?n Vi?t Nam cai tr? b?ng n?i s?.

Dân ph?i s?, m?i d? cho nhóm thi?u s? 3 tri?u d?ng viên n?m d?u mình.

Dân ph?i s?, thì m?i ông vua con trong t?ng phu?ng, t?ng xã, t?ng công ty, t?ng phòng, t?ng s?, m?i có th? hoành hành, có th? ki?m ti?n tham nhung t?ng gi? mà không s? b? m?t ch?c.

Mà dân thì qu? có s? th?t. S? b? b?t. S? di h?c t?p. S? m?u gi?y m?i lên g?p công an làm vi?c. S? b? m?t vi?c.

Công ch?c s? b? m?t di?m thi dua, s? c? vi?c d?a khác làm mình m?t di?m thi dua. Ð?ng viên cung s?, s? b? k? lu?t, b? khai tr? kh?i d?ng.

Có c? nh?ng n?i s? vu vo, nhu s? dút lót chua d? ti?n, chua d? ngu?i. C? ngu?i dân dã ra t?i ngo?i qu?c r?i v?n còn s?, s? b? cúp visa v? Vi?t Nam.

Ch? d? c?ng s?n d?ng v?ng du?c là nh? ngu?i dân s?, s? chuy?n l?n, s? chuy?n nh?, s? lan man và s? tri?n miên.

V?y n?u cái “l?i” c?a c?ng s?n n?m ? cái s? c?a dân, thì không l? gì vi?c công an làm m?t vi?c tu?ng nhu ngu?c d?i bên ngoài c?ng nhà ông Ð?i S? Marine. Ðó là m?t hành d?ng r?t có suy nghi h?p lý, d? duy trì n?i s? c?a dân, mà qua dó gi? v?ng cái gh? c?a giai c?p c?m quy?n.