Ð?ng Xã H?i Pháp ngày 21.11 dã b?u Martine Aubry, 58 tu?i, vào ch?c t?ng bí thu d?ng v?i 50,02% s? phi?u, k?t qu? mà d?i th? c?a bà là Ségolène Royal, 55 tu?i, ch? thua có 42 phi?u, ch?ng d?i. Bà Aubry, th? tru?ng thành ph? Lille ? mi?n B?c nu?c Pháp du?c g?i là “la Dame de 35 heures” vì bà có sáng ki?n d? ngh? rút ng?n gi? làm vi?c m?i tu?n còn 35 gi? vui m?ng tru?c k?t qu? này.

Hon m?t n?a s? c?a 233,000 d?ng viên h?p l? dã ch?n m?t trong hai bà v? d?u và v? nhì trong cu?c b?u c? vòng d?u ngày hôm tru?c. Ngu?i th? ba (troisième homme), Benoit Hamon, 41 tu?i, dân bi?u Âu Châu, b? lo?i. Chính ông này, du?c 22,79%, kêu g?i c?m tình viên d?n phi?u cho Martine Aubry.

Theo cách tính toán thì (trên lý thuy?t) ph?n th?ng nghiêng v? bà Aubry vì bà không nh?ng du?c phi?u c?a Hamon, mà còn du?c nhi?u lãnh t? c?a d?ng ?ng h? trong dó có c? c?u Th? Tu?ng Lionel Jospin và Ðô Tru?ng Bertrand Delanoe. Nhi?u ngu?i cho r?ng ch? có bà này, v?n ngu?i gi?n d?, xu? xòa, m?i t?p h?p da s? d?ng viên. Th? nhung Ségolène Royal cung không ph?i thua kém. V?i s? phi?u vòng d?u là 42,51% b? xa bà Aubry 8 di?m (34,70%), bà v?n tin tu?ng s? thay th? Francois Hollande, c?u t?ng bí thu, ngu?i b?n d?i nay dã b? nhau, d? di?u khi?n d?ng.

T?i Poitiers, Ségolène Royal, t?ng v?n d?ng tranh c? ch?ng l?i Sarkozy, kêu g?i nh?ng ngu?i dã b? phi?u cho d?i th? c?a bà, nh?t là cho ông Hamon. “Nhi?u d?ng viên dã b? phi?u cho Benoit Hamon vì mu?n d?ng thay d?i trong th?i gian t?i. Tôi b?o d?m v?i các d?ng viên dó r?ng, d?ng s? không nh?ng thay d?i trong chi?u hu?ng dó, mà còn m? r?ng d? ch?p nh?n nh?ng ý ki?n m?i m?.”

V?y thì c? hai bà d?u cam k?t s? có s? thay d?i trong d?ng. “Vi?c b?u m?t ngu?i dàn bà làm t?ng bí thu d?ng dã là m?t cu?c cách m?ng trong d?ng,” l?i c?a bà Aubry. Hai bà có nhi?u di?m gi?ng nhau, t?ng h?c tru?ng ENA (qu?c gia hành chánh), t?ng làm b? tru?ng... nhung ch? có th?. Cách chung di?n, cách làm vi?c, m?ng lu?i liên k?t và l?p tru?ng chính tr? c?a hai bà khác nhau xa.

Chuy?n khó khan c?a tân t?ng bí thu là t?o l?i uy tín c?a d?ng b?ng cách hàn g?n nh?ng d? v? b?t d?ng ý ki?n trong n?i b? c?a d?ng t? d?i h?i Reims. Ngoài ra còn ph?i làm vi?c: d?i d?u v?i m?t chính quy?n nang d?ng trong hoàn c?nh khó khan c?a nu?c Pháp và th? gi?i v?i cu?c kh?ng ho?ng kinh t?, tài chánh, nhân d?ng. Chuy?n xa hon, là cu?c b?u c? t?ng th?ng nam 2012.

M?t vài con s?

Martine Aubry du?c 67,413 phi?u, 50,02%. Ségolène Royal du?c 67,371 phi?u, 49,98%, thua 42 phi?u. 137,116 d?ng viên di b?u, so v?i 233,000 c? tri h?p l?, 58,87%. T?ng Bí Thu Francois Hollande s? tri?u t?p h?i d?ng di?u hành d?ng ch?p nh?n k?t qu? này m?c dù Ségolène Royal ch?ng d?i, dòi t? ch?c b?u l?i. Bà Aubry tr? l?i: Ðâu có lý do gì mà ph?i b?u l?i!

T?ng bí thu trong 40 nam qua: 1969-1971: Alain Savary; 1971-1981: Francois Mitterrand; 1981-1988: Lionel Jospin; 1988-1992: Pierre Mauroy; 1992-1993: Laurent Fabius; 1993-1994: Michel Rocard; 1994-1995: Henri Emmanuelli; 1995-1997: Lionel Jospin; 1997-2008: Francois Hollande

K?t qu? c?a cu?c b?u c? m?i dây: B?u c? l?p pháp 2007: Vòng d?u 27,73%. Vòng nhì 42,23% (186 gh?) B?u c? t?ng th?ng 2007: Vòng d?u 25,87%. Vòng nhì 46,97% (b? lo?i). B?u c? ngh? vi?n Âu Châu: 2004: 28,89% 31 ngh? viên d?ng XH. B?u c? vùng 2004: 50,3% (liên k?t v?i CS) 24 vùng trên 26 do d?ng XH ki?m soát

B?n có tin r?ng d?ng Xã H?i s? b? phân tán?

77% c?a 31,374 ngu?i du?c h?i tr? l?i oui, 23% tr? l?i non.

Oui, vì d?ng và nh?ng lãnh t? c?a d?ng này r?t là m?t c?m tình, d?ng này dã ch?t t? lâu vì s? ng?o m?n c?a nh?ng ngu?i c?m d?u d?ng. Oui, vì r?ng gi?a phe c?c t? c?a d?ng này và m?t n?a s? d?ng viên theo chi?n lu?c m?i có m?t h? phân cách r?t sâu d?m! Non, d?ng không h? b? phân tán sau d?i h?i Epernay, khi Mitterrand c?m d?u hay sau d?i h?i Rennes nam 1990? Non, nhung vì quá y?u, d?ng này s? ti?p t?c trong vai trò d?i l?p ch? không th? thay th? chính quy?n hi?n nay. Ð?i v?i nam 2012, b?t d?u tr?t du?ng r?i! (Le Figaro, 18.11)

Ð?i phó v?i cu?c kh?ng ho?ng

Qu? d?u tu chi?n lu?c

Nicolas Sarkozy, t?ng th?ng Pháp, ngày 20.11 loan báo m?t qu? d?u tu chi?n lu?c (le fonds souverain) 20 t? Euro s? giúp nu?c Pháp ho?t d?ng m?nh m? tr? l?i trong linh v?c k? ngh?. Nh? v?y, nu?c Pháp v?n là nu?c ch? t?o xe hoi, tàu, xe l?a và máy bay... chua nói t?i nh?ng th? quan tr?ng hon. Nh? dóng góp c?a m?t s? co s? tài chánh và ti?n m?t c?a qu?c gia l?y t? qu? ký thác Caisse de Dépôts et Consignation (CDC), t? nam 2009 nhà nu?c tài tr? nh?ng xí nghi?p dang phát tri?n hay có vai trò chi?n lu?c d? có th? c?nh tranh v?i nh?ng xí nghi?p ngo?i qu?c.

“Ngân hàng không th? tài tr?, nhà nu?c s? làm vai trò dó d? các xí nghi?p có th? phát tri?n và l?n chi?m th? tru?ng,” l?i c?a Nicolas Sarkozy tru?c m?t s? công nhân t?i co xu?ng dóng tàu t?i Montrichard trong vùng Loir et Cher. Trong 140 nam, công ty này v?n là m?t công ty c?a gia dình. “N?u qua các nghi?p v? này, nhà nu?c thu du?c tí l?i nhu?n thì cung là m?t di?u hay,” câu nói khi?n cho nh?ng ngu?i hi?n di?n trong bu?i l? m?m cu?i, trong dó có Christine Lagarde, b? tru?ng kinh t?, Luc Chatel (K? ngh? và Tiêu th?) và Hervé Novelli (Thuong mãi và Ti?u thuong).

Nhà nu?c góp vào qu? này 7 t? l?y t? các công ty Renault (15%), Safran (30,2%), EADS (15,08%), Air France (15,65%), Thomson (1,9%) và Chantiers de l'Atlantique (33,%), c?ng thêm 3 t? vay ? th? tru?ng tài chính, t?ng c?ng 10 t? euro. Qu? ký thác góp vào 7 t? c?ng thêm 3 t? di vay t?ng c?ng 10 t? Euro. Qu? là m?t chi nhánh c?a Caisse de Dépôts và do ngu?i dang c?m d?u Caisse này là Augustin de Romanet di?u khi?n.

Ba lo?i xí nghi?p s? du?c tài tr?: xí nghi?p dang phát tri?n, xí nghi?p dang c?n thêm tài chánh d? có th? phát tri?n và nh?ng xí nghi?p có tính cách chi?n lu?c. Trong khi dó, trong lúc hi?n di?n t?i Paris, Dominique Strauss-Kahn, t?ng giám d?c Qu? Ti?n T? Qu?c T? tuyên b? v?i nh?t báo Le Parisien m?t cách r?t l?c quan: s? tang tru?ng s? tr? l?i cu?i nam 2009!

Pháp trong con kh?ng ho?ng

Gi? này, nu?c Pháp dang ? trong con kh?ng ho?ng. Ngân sách qu?c gia thâm th?ng 57,6 t? Euro nam 2009 theo l?i B? Tru?ng Ngân Sách Eric Woerth khi trình bày tru?c Thu?ng Vi?n. Nam 2008, s? thâm th?ng cung dã lên 51,4 t?. “Ðó là m?t thâm th?ng r?t l?n, tôi là ngu?i tru?c h?t ph?i l?y làm khó ch?u,” l?i c?a ông b? tru?ng. Tuy nhiên, chính ph? s? không gi?m chi, cung không tang thu?, mà di vay n?.

Công trái c?a nu?c Pháp nhi?u hon d? tính cho nam 2008 và 2009 d? tài tr? các bi?n pháp kinh t?. Theo phúc trình ph? dính lu?t ngân sách, công trái lên t?i 66,2% t?ng s?n lu?ng qu?c gia nam 2008 so v?i s? d? tính tru?c dây là 65,3% và 67,9% nam 2009 so v?i s? d? tính là 66%.

Mãi l?c c?a dân Pháp gi?m. Trong nam 2009, u?c lu?ng là tang 2%, nay ch? còn hy v?ng tang 1,5%. S?n ph?m xa x? duong nhiên là b? khó khan. Cartier, Van Cleef & Arpels, Piaget, Baume & Mercier, Mont Blanc... trong t? h?p Richemont cho bi?t s? thuong v? gi?m nhi?u t?i M? và ngay c? t?i Âu châu. T?i Á Châu còn dang c?m c? du?c.

S?n ph?m c?a công ty Bulgari có s? thuong v? gi?m 0,5%, không bao nhiêu. Các t? h?p LVMH hay Gucci chua c?m th?y lo l?ng tuy nhiên theo Van phòng Bain & Co ph?ng doán, hàng hóa xa x?, m?t m?i l?i c?a Pháp s? b? gi?m ch?ng 7% trong nam 2009.

Trong k? ngh? xe hoi, công ty Michelin dóng c?a xu?ng s?n xu?t t?i Roanne ba tu?n tháng 12. Bình thu?ng ch? dóng c?a m?t tu?n. Lý do: Ngu?i d?t hàng gi?m xu?ng. 900 nhân viên s? dùng ngày ngh? còn l?i hay b? th?t nghi?p vì lý do k? thu?t. Công ty Continental c?a Ð?c có xu?ng ? Clairoix, trong vùng L'Oise s? dóng c?a gi?a nam 2009. Nhung ban giám d?c l?i dính chính tin này.

Xu?ng Sochaux c?a công ty Peugeot Citroen (PSA) ngung s?n xu?t m?t tháng t? 8.12 d?n 6.1.2009. Tru?c tình tr?ng chung gi?m m?c tiêu th? xe hoi, PSA gi?m 16,3% s? bán t?i Âu Châu trong tháng 10.2008. Renault cung loan báo gi?m s? s?n xu?t tam cá nguy?t th? ba 25% so v?i cùng th?i gian này nam tru?c.

Volvo, công ty mua l?i Renault Trucks d? tính 90 ngày dóng c?a xu?ng t?i Lyon, Bourg en Bresse và Balinville sur Orne (Calvados). T? 240 d?n 500 nhân viên dã ngh? m?t gi? ngày 19.11.

H?i H?ng Th?p T? than phi?n là s? t?ng d? c?a công chúng xu?ng th?p. Xí nghi?p cung nhu tu nhân không còn r?ng rãi nhu tru?c.

C?u k? ngh? xe hoi

Cùng m?t lúc Qu?c H?i Hoa K? th?o lu?n quy?t d?nh b? ra 100 t? M? kim d? c?u k? ngh? xe hoi M? ra kh?i con kh?ng ho?ng, Âu Châu cung bàn tính t?i chuy?n c?u các công ty s?n xu?t Âu Châu. Ch? T?ch Eurogroupe Jean-Claude Juncker cho bi?t ?ng h? m?t k? ho?ch c?u nguy các nhà s?n xu?t xe hoi t?i Âu Châu.

“N?u chính ph? M? c?u các công ty Ford, General Motors và Chrysler kh?i b? phá s?n, chúng ta không th? ng?i nhìn k? ngh? Âu Châu s?p d?.” Các công ty Âu Châu tháng 10 dã mu?n du?c vay v?i lãi su?t r? 40 t? Euro d?ng th?i d? ngh? chính ph? khuy?n khích dân tiêu th? b?ng cách gi?m giá nh?ng ph? phí khi thay d?i xe m?i.

Nhân viên c?a các công ty xe hoi trong Liên Hi?p Âu Châu: 2,3 tri?u ngu?i. Trong dó, Pháp có 267,000 (so v?i nam 2001, gi?m 15%), Ð?c có 861 800 (- 0,16%), Anh 173 200 (- 21%), Tây Ban Nha 161,400 (tang 0,2%), Ý Ð?i L?i 168 400 (-3,4%). (Ngu?n tin: Eurostat, Insee, Le Figaro, 18.11)

Tháng tru?c, trong cu?c tri?n lãm xe hoi, t?ng th?ng Pháp loan báo s? b? ra 400 tri?u Euro giúp nghiên c?u và phát tri?n lo?i xe hoi m?i.

Gi?m mua trên m?ng lu?i

Ngân hàng d?u tu Âu Châu (BEI) v?a quy?t d?nh tang s? lu?ng cho vay t? 20 lên 30% trong nam 2009 và 2010, nghia là thêm t? 10 d?n 15 t? Euro m?i nam, theo phát ngôn viên c?a t? ch?c này. Ngoài ra, ngày 26.11, ?y h?i Âu Châu s? công b? m?t k? ho?ch thúc d?y kinh t? Âu Châu.

Crédit Mutuel s? tháo khoán cho Codifis 650 tri?u Euro d? cho vay. Không có s? ti?n này, Codifis cung ph? d?p ti?m.

Mua hàng trên m?ng lu?i s? gi?m nam t?i. Nam 2008 có 27% ngu?i s? d?ng máy vào máy mua hàng, nam 2009 d? doán có 22%. M?t cu?c tham dò c?a Mediamétrie cho bi?t 54% ngu?i có máy s? mua trên máy thay vì di t?i c?a hàng.

20 nu?c h?p t?i Washington

C?u nguy kinh t? th? gi?i

N?u nh?ng l?i h?a phát tri?n kinh t? và c?i t? nguyên t?c tài chính qu?c t? t?i Washington cu?i tu?n r?i du?c tôn tr?ng, cu?c h?p c?a các nguyên th? và th? tu?ng c?a 20 nu?c dánh d?u m?t khúc quanh m?i trong l?ch s? th? gi?i. Hai muoi d?i cu?ng, chi?m 90% th? tru?ng kinh t? th? gi?i s?n sàng góp ph?n d? c?u vãn tình hình kinh t? dang suy s?p, s?a ch?a nh?ng sai l?m c?a ch? nghia tu b?n trong lúc v?n gi? l?i n?n móng s?n có.

“Chúng tôi dã ch?p thu?n chính sách kinh t? tài chánh h?u thu?n cho s? phát tri?n,” l?i tóm t?t c?a T?ng Th?ng Hoa K? George W. Bush. B?n tuyên b? ch?m d?t cu?c h?p lên án các bi?n pháp t? v? c?a các nu?c trong linh v?c kinh t?, khuy?n cáo các nu?c dùng bi?n pháp ngân sách qu?c gia d? kích thích nhu c?u trong nu?c vì nh? v?y s? d?t du?c nh?ng k?t qu? nhanh chóng và kh? quan.

H?i ngh? dã ch?p thu?n m?t s? bi?n pháp s? th?c hi?n t? dây d?n 31.3.2009, và nh?ng bi?n pháp khác trong th?i h?n lâu hon. Chuy?n d?u tiên là các nu?c d?ng ý gi?m các lãi su?t t?i các ngân hàng trung uong d? gi?m b?t áp l?c tài chánh t?i các nu?c dã phát tri?n t? Th? Chi?n Th? Hai. “Nhi?u nu?c th?y mình ph?i còn làm nhi?u hon,” l?i c?a m?t viên ch?c cao c?p Hoa K?. Nói rõ: nu?c M? dã gi?m t?i t?n cùng, nay t?i lu?t các nu?c Âu châu ph?i gi?m xu?ng th?p hon n?a.

Dù sao thì tình tr?ng ngân sách c?a các nu?c cùng ? Âu Châu không gi?ng nhau. Không k? d?n nu?c Anh, có th? thâm th?ng hon 5,6% t?ng s?n lu?ng qu?c gia (PIB) nam 2009, các nu?c Pháp (3,5%) hay Tây Ban Nha (2,9%) hay Ý (2,6%) d?u dã thâm th?ng. Còn có Ð?c và Hòa Lan là th?ng du nên du?c khuy?n cáo s? d?ng bi?n pháp này d? tang tru?ng.

Qu? Ti?n T? Qu?c T? (FMI) tuyên b? s?n sàng h? tr? các k? ho?ch phát tri?n qu?c gia mà s? ti?n cho vay có th? ngang hàng v?i 2% t?ng s?n lu?ng qu?c gia. Th? tu?ng Anh cho bi?t qu? s? công b? danh sách các nu?c du?c tài tr? trong th?i gian g?n dây.

V? phuong di?n c?i t? các nguyên t?c tài chánh, m?t chuong trình quy mô dã kh?i d?u. Nhi?u “ch? th?” dã du?c g?i t?i các b? tru?ng tài chánh trong G 20 d? có nh?ng bi?n pháp c?p th?i t? dây d?n ngày 31.3, trong nh?ng linh v?c dã gây ra v?n d?. H?i ngh? dã th?y m?t s? nguyên c? c?a cu?c kh?ng ho?ng: trong nu?c thi?u ki?m soát, thi?u ph?i h?p v?i các nu?c khác, lu?ng d?nh tình hình r?i ro v? kinh t? r?t d?, các b?n k?t toán sai l?c, các nguyên t?c k? toán không gi?ng nhau, thi?u ki?m soát trong m?t s? lãnh v?c ho?t d?ng.

Tháng Tu t?i dây, m?t phiên h?p thu?ng d?nh m?i có th? là t?i Luân Ðôn, s? duy?t l?i nh?ng công tác dã th?c hi?n du?c và nh?ng gì chua làm xong. T? dây d?n dó, chính quy?n c?a Hoa K? v?i t?ng th?ng m?i Barack Obama s? cho bi?t di t?i m?c nào d? xác d?nh các nguyên t?c làm vi?c m?i cho th? k? XXI.

Nh?ng nguyên th? và th? tu?ng t?i h?p

Nicolas Sarkozy, t?ng th?ng Pháp, George W. Bush, t?ng th?ng Hoa k?, Hu Jintao, ch? t?ch Trung Hoa, Dmitri Medvedev, t?ng th?ng Nga, Vua Abdallah, A R?p Xê Út, Lula Da Silva, T?ng Th?ng Ba Tây, Susilo Bambang Yudhoyono, t?ng th?ng Indonesia, Felipe Calderon, t?ng th?ng M? Tây Co, Kgalema Motlanthe, t?ng th?ng C?ng Hòa Nam Phi, Cristina Kirchner, t?ng th?ng Á Can Ðình, Lee Myung Bak, t?ng th?ng Ð?i Hàn, Silvio Berlusconi, th? tu?ng Ý, Taro Aso, th? tu?ng Nh?t, Stephen Harper, th? tu?ng Canada, Angela Merkel, th? tu?ng Ð?c, Gordon Brown, th? tu?ng Anh, Jan Peter Balkenende, th? tu?ng Hòa lan, Manmohan Singh, th? tu?ng ?n, Kevin Rudd, th? tu?ng Úc, José Luis Zapatero, th? tu?ng Tây Ban Nha, Recep Tayyip Erdogan, th? tu?ng Th? Nhi K?.

Vài l?i tuyên b? trong cu?c h?p

- Chúng ta d?u th?y có s? c?n thi?t c?a vi?c thúc d?y có tr?t t?, có ph?i h?p c?a ho?t d?ng kinh t? th? gi?i, Nicolas Sarkozy, t?ng th?ng Pháp.

- Cu?c kh?ng ho?ng kinh t? th? gi?i ch?ng t? m?t s? nguyên t?c kinh t? th? gi?i h?u chi?n không còn dùng du?c n?a. Chúng ta cung th?y r?ng m?t s? co c?u qu?c t? t?o d?ng th?i b?y gi? t?i nay là dã l?i th?i. Dmitri Medvedev, t?ng th?ng Nga.

- M?t trong nh?ng nguy h?i c?a con kh?ng ho?ng chúng ta dang tr?i qua có th? là nhi?u ngu?i mu?n áp d?ng l?i chính sách b?o v?, George W. Bush, t?ng th?ng Hoa k?.

- Chuy?n rõ ràng r?ng chúng ta dang c? g?ng xây d?ng l?i nh?ng d?nh ch? m?i cho tuong lai. Chúng ta s? c?i t? Qu? Ti?n T? Qu?c T?. Ngân hàng th? gi?i cung ph?i du?c c?i t?. Gordon Brown, th? tu?ng Anh.

- Không có r?i ro nào n?u chúng ta dùng ngân sách nhu là m?t chính sách kinh t?. N?u trong l?ch s? có m?t lúc nào c?n dùng d?n chính sách dó, chính là lúc này. Dominique Strauss-Kahn, t?ng giám d?c Qu? Ti?n t? Qu?c t?.

Sau h?i ngh? thu?ng d?nh...

Không ph?i “trái núi d? ra con chu?t”... Nh?ng chuy?n v?n ti?p t?c sau h?i ngh? thu?ng d?nh t?i Washington:

- T? dây cho t?i Tháng Ba: Xúc ti?n theo k? ho?ch c?i t? dã d? ra trong h?i ngh?.

- M?t cu?c h?p l?i, có th? t?i Luân Ðôn, Tháng Tu nam 2009 d? duy?t xét và xúc ti?n công vi?c.

Sarkozy không g?p du?c Obama

Sau h?i ngh? thu?ng d?nh, Sarkozy có ng? ý mu?n g?p Barack Obama... tru?c ngày nh?m ch?c và tru?c b?t k? m?t nguyên th? nào khác. Hai ngu?i v?n là... b?n thân (copain) nhung khi ông bà Sarkozy t?i New York d? s?n sàng di Chicago thì l?i yêu c?u... không du?c dáp ?ng. Sarkozy ? l?i ch?y jogging ? trong thành ph? và g?p Timothy Geithner, ch? t?ch Ngân Hàng Trung Uong ? New York, ngu?i m?i du?c Barack Obama d? c? làm b? tru?ng Ngân Kh?. (Theo Le Canard Enchainé)

Trong mùa Noel

Ð? choi tr? em do Trung Hoa s?n xu?t

Coi ch?ng d? choi tr? em do Trung Hoa s?n xu?t dang du?c d?t bán kh?p noi. Liên Hi?p Âu Châu luu ý: s?n ph?m s?n xu?t t?i Trung Hoa, d?c bi?t là d? choi cho tr? em, không b?o d?m cho các em. LHAC than phi?n nhu v?y trong bu?i h?p tay ba: Hoa K?, LHAC và Trung Hoa t?i Bruxelles m?i dây.

“Th? tru?ng Trung Hoa chua dáp ?ng du?c s? trông d?i c?a chúng ta v? m?t an ninh cho ngu?i tiêu th?,” l?i c?a Meglena Kuneva, ?y viên c?a LHAC. Và nói thêm: “Ðã có nhi?u l?n ph?i thu h?i s?n ph?m l?i, nhu là d? g?, áo qu?n, giày, d? choi cho tr? em và máy móc dùng trong nhà b?p...”

“Ð? choi tr? em là th? mà c?n du?c b?o d?m an toàn nh?t. Bi?n pháp này không th? áp d?ng n?a ch?ng,” l?i c?a Nancy Nord, ch? t?ch c?a ?y h?i (Hoa K?) an toàn c?a các s?n ph?m.

Theo báo chí thì B?c Kinh dã ghi nh?n nh?ng l?i than phi?n này nhung bào ch?a r?ng dã có s? không d?ng nh?t gi?a các xí nghi?p và các nhà s?n xu?t. Trung Hoa hi?n là nu?c s?n xu?t quan tr?ng nh?t d? choi cho tr? em, v?i thuong v? là 22 t? Euro trong nam 2006, chi?m 60% s? s?n xu?t lo?i hàng này trên th? gi?i.

Ba tru?ng h?p mua hàng r? hon

Nh?ng ngu?i dã so sánh giá hàng trên Internet có th? tìm th?y hàng r? hon, và n?u là khách hàng quen thu?c, s? du?c m?i t?i nh?ng bu?i bán soldes d?c bi?t. Ngoài ra còn nh?ng cách khác.

1. B?t t?i 30% trên 100 d? choi bày bán t?i nhà hàng Carrefour cho t?i 13.12 cho nh?ng ngu?i có th? (carte Pass) và 17 d? choi cho tr? em t? 0 d?n 3 tu?i v?i giá r?. Ð? choi “à marque propre” có th? r? hon 30% so v?i các nhãn hi?u khác.

2. Bán h? giá trong tháng 12. T?i Auchan, mua theo catalogue cho t?i 6.12. Sau ngày dó khách hàng có th? ch? d?i nh?ng cu?c bán h? giá. Sau ngày 25.12, giá hàng s? còn là r?t h?i. Cho nên nhi?u gia dình c? hành l? Noel... ch?m hon thu?ng l?.

3. V?i Méga chéquier có th? mua hàng t?i Toys'R'Us và du?c ti?n thu?ng. Mua 50 Euro, c?a hi?u này cho m?t phi?u 100 Euro có th? mua t? d?u nam 2009.

Trong cu?c s?ng

Ði M?: Ph?i xin phép tru?c

Vào nu?c M?, ngay c? d?i v?i nh?ng ngu?i Pháp v?n du?c mi?n thông hành, có v? nhu ngày càng khó khan ph?c t?p hon. T? ngày 12.1.2009, ngu?i c?a nh?ng nu?c du?c mi?n thông hành mu?n vào nu?c M? có thêm m?t chuy?n ph?i làm, không có không du?c. Nh?ng ngu?i này ph?i xin phép tru?c qua m?ng lu?i Internet. Thêm m?t l?n ki?m soát hay ch? là m?t “th? t?c hành chánh don gi?n” nhu ý ki?n c?a B? N?i An (Homeland Security Department)?

Theo ch?c quy?n ngu?i M? thì vi?c xin phép tru?c qua Internet này t?m th?i thay th? th? xanh mà du khách du?c yêu c?u di?n vào và dua cho nhân viên ki?m soát tru?c khi vào nu?c M?. T? Tháng Tu nam nay, Liên Hi?p Âu Châu dã lo ng?i r?ng dây ch? là m?t hình th?c trá hình bó bu?c nh?ng công dân các nu?c này xin thông hành. Chuyên gia c?a LHAC s? nghiên c?u d? lu?ng d?nh v? th? l? m?i này.

Ngu?i M? gi?i thích r?ng chuy?n này không có gì khó khan: vì s? du?c phép ngay và không h? ph?i g?p g? m?t viên ch?c nào c?a nu?c M?. S? t? ch?i, n?u có, s? thông báo tru?c ngày ra di ch? không ch? d?n lúc duong s? t?i M?. M?i ngu?i ph?i làm m?t t? riêng.

Bi?n pháp này, trong giai do?n d?u mi?n phí, có giá tr? trong hai nam. Nh?ng câu h?i cung ch? là thông thu?ng thôi, nhu nh?ng chi ti?t ghi trên t? gi?y xanh trên phi co: v? can cu?c c?a duong s? (tên, h?, ngày nam sanh, qu?c t?ch, s? thông hành, noi c?p thông hành, công ty hàng không, d?a ch? s? t?i t?i Hoa k?...) Ngoài ra là tình tr?ng s?c kh?e (có b?nh t?t, hút c?n sa, ma túy...) hay ti?n án (b? b?t, b? k?t án tù, ho?t d?ng gián di?p, gi?t ngu?i...)

Site internet d? vào làm don: https://esta.cbp.dhs.gov (Esta: Electronic system for Travel Authorization, cbp: Customs & Border protection, dhs: Department of Homeland Security.)

Mu?i lam nu?c trong Âu Châu du?c mi?n thông hành cho nh?ng chuy?n du l?ch ít hon ba tháng v?i di?u ki?n lá có thông hành di?n t? (passeport électronique). Estonie, Hung Gia L?i, Lettonie, Lituanie, C?ng Hòa Ti?p và Slovaquie cung s? du?c d?i x? nhu v?y k? t? ngày 17.11.2008.

Chuy?n h?y b? hôn thú

Hôn thú, ngày nay, không vì trinh ti?t mà có th? h?y b?. Ðó là l?i phán c?a tòa thu?ng th?m t?i Douai, mi?n Tây nu?c Pháp, ngày 17.11, d? h?y b? b?n án tru?c dây x? t?i thành ph? Lille. Hai ngu?i Pháp g?c H?i Giáo dã b? nhau, s?ng cách xa nhau h?ng tram cây s? t? hai nam nay tu?ng là xong chuy?n, v?n c? liên h? v?i nhau (trên gi?y t?) nhu là v? ch?ng cho dù không ai mu?n v?y.

Mu?n d?t khoát, ch? còn hai cách: Có th?i h?n hai tháng dua phán quy?t này ra tòa phá án, m?t th? t?c ch?c ch?n là lâu mà trong th?i gian dó hai ngu?i này v?n là... v? ch?ng, hay là ly d?, dó là di?u mà hai ngu?i không mu?n làm, ngay t? d?u.

Trong l? cu?i t?i mi?n B?c Pháp nam 2006, ngay trong dêm d?ng phòng, chú r? m?t chuyên viên di?n toán ch?ng 30 tu?i, cho c? hai gia dình bi?t r?ng ngu?i b?n d?i không còn trinh nhu anh ta nghi, và th?nh c?u tòa h?y b? hôn thú. Ngày 1.4, tòa án Lille h?y b? hôn thú vì cho r?ng có s? l?m l?n v? nh?ng “d?c tính thi?t y?u c?a con ngu?i” theo di?u 180 Dân lu?t Pháp. Trong nam 2004, có t?i 80 hôn thú dã b? h?y b? áp d?ng di?u kho?n này trong khi có 131 000 v? ly d?.

Tr? thành m?t v?n d? tranh lu?n trên báo chuong, B? Tu Pháp ra l?nh bi?n lý cu?c ch?ng án. B?n án dua ra tòa Douai x? l?i, và theo tòa này thì “trinh ti?t không ph?i là d?c tính thi?t y?u” cho nên n?u không còn, không th? d?a vào lý do dó d? h?y b? hôn thú (la virginité n'est pas une qualité essentielle en ce que son absence n'a pas d'incidence sur la vie matrimoniale).

Lu?t su c?a chú r? cho r?ng tòa dã “ép bu?c cu?c hôn nhân” và t? nay, v?i quy?t d?nh này, tòa án dã di sâu vào d?i tu c?a dân chúng! Trong lúc dó, các bà b?o v? n? quy?n trong h?i “Ni putes ni soumises” tuyên b? r?t l?y làm th?a mãn.

Chuy?n ti?n

Livret a... t?t thang

Ngu?i có ti?n ti?t ki?m trong qu? con sóc (Caisse d'Epargne Ecureuil)... s? bu?n nhi?u hon nam phút. Lãi su?t 4% hi?n nay có th? xu?ng t?i 2,75% d?u nam t?i, khi?n cho h?ng tri?u ngu?i không còn tìm th?y noi nào ch?c ch?n mà ti?n lãi nhi?u nhu tru?c. Lý do, theo l?i gi?i thích c?a nhà nu?c, do t? ch? s? l?m phát, l?m phát ít thì Livret A du?c lãi ít.

Qu? con sóc trong th?i gian qua dã thu hút ti?n c?a 40 tri?u ngu?i, t?ng c?ng lên t?i 130 t? Euro (nhi?u hon nam tru?c 13%). “N?u l?m phát và lãi su?t chi?t kh?u ti?p t?c gi?m, lãi su?t c?a Livret A ch?c ch?n ph?i ? du?i 3%,” l?i ph?ng doán c?a m?t dân bi?u trong ?y Ban Tài Chánh H? Vi?n.

M?t chuy?n nhu v?y không ph?i không có ngu?i ch?ng d?i. Thierry Ottaviani, ch? t?ch H?i SOS c?a nh?ng ngu?i ti?t ki?m than phi?n: Sau khi hu?ng d?n dân chúng mua các c? ph?n, d? dua t?i nh?ng h?u qu? th?m kh?c nhu chúng ta dã th?y, chính ph? nay không th? h? lãi c?a Livret A xu?ng quá m?c hi?n nay. Gi?m xu?ng 2,75% là m?t vi?c làm không th? ch?p nh?n du?c!”

R?i dây, n?u th?t s? có gi?m, B? Kinh T? s? ph?i gi?i thích r?ng l?m phát gi?m, th? thôi.

S?c kh?e tru?c h?t

Chín lý do d? xoa tay

Th?nh tho?ng nên xoa hai bàn tay v?i nhau, chuy?n d? dàng nhung ít ngu?i làm. Hay ch? làm khi b? l?nh. V?y nay nên làm nhi?u l?n vì bi?t r?ng có ích cho thân th?.

1. T?o ra s?c nóng. Hai tay sát vào nhau và xoa v?i nhau t?o ra nang lu?ng cho các b? ph?n trong thân th?. Vì m?i di?m trên bàn tay tuong ?ng v?i m?t co quan trong con ngu?i. Ð? bàn tay trái trên bàn tay ph?i và xoay chi?u hai bàn tay.

2. Ch?ng l?i trí óc cang th?ng. Hai tay dua ra tru?c ng?c nhu cung kính. Và xoa vào nhau m?i l?n g?p v?n d? khi?n trí óc cang th?ng hay b?c mình.

3. Làm cho ngón tay h?t tê. M?i ng? d?y hay khi ôm v?t n?ng nh?t là trong mùa l?nh, ngón tay tê cóng. Chà xát ngón tay v?i ngón cái và ngón gi?a t? du?i cho t?i ngón tay. Hay làm nhu múa. Giang hai tay ngang vai và n?m các bàn tay.

4. Làm cho tho?i mái. Dùng ngón tay cái c?a bàn tay trái bóp m?nh các ngón tay bàn tay ph?i, r?i vu?t t?ng ngón m?t. Ba l?n nhu v?y r?i d?i tay. Làm khi có chút thì gi? r?nh r?i: khi ch? xe buýt, ch? métro... hay trong phòng d?i mà không phi?n d?n ai.

5. Ch?ng dau nh?c. Trên bàn tay có nhi?u huy?t có th? ch?ng dau nh?c trên ngu?i. Ðau lung, b?m vào di?m huy?t n?m gi?a ngón tay cái và ngón tay tr?. Xoa ch?ng vài ch?c l?n t? cu?i ngón cái t?i ngón tr?.

6. Th?c t?nh con ngu?i. Sau m?t dêm không ng? yên, ngáp không làm cho h?t m?t. Ng?i lên, hai tay dua ra tru?c m?t, hai bàn tay ch?p v?i nhau r?i r?i ra dua tay qua ngang vai trong lúc th? ra... Các ngón tay du?i th?ng. Làm nam l?n nhu v?y.

7. Làm d?p bàn tay. Xoa nhi?u, tay b?t gân và m?m m?i. Lý tu?ng cho mùa dông: kem b?ng ch?t glycérine hay d?u ô liu, hay nh?ng th? kem có sinh t? B5 hay E. Nh?ng ch?t này v?a cho da mát m? v?a che ch? da.

8. Sau khi làm th? thao hay tr?i nóng, tay nhu là ph?ng lên. C?n ph?i cho máu ch?y t?i d? di?u hòa luu thông. Dùng ngón cái c?a bàn tay m?t xoa trên bàn tay trái thành t?ng vòng tròn, r?i làm ngu?c l?i. B?t d?u t? d?u cho t?i cu?m tay.

9. Ch?ng l?nh. Bàn tay, cung nhu m?t, b? l?nh khi ra ngoài mua gió. Xoa m?t. Xoa tay, làm cho máu ch?y t?i các ngón tay d? kh?i b? rét bu?t, n?u không mang gang tay. Xoa th?t m?nh y nhu lúc b?n gi?t áo qu?n. N?u có, nên dùng tí kem ch?ng l?nh nhu beurre de karité hay là huile de calendula. (Theo Femme Actuelle)

Trong tháng 11

Beaujolais Nouveau

Ngày Th? Nam gi?a tháng 11 không th? b? qua chuy?n ru?u Beaujolais nouveau. M?y nam tru?c, rình rang bao nhiêu thì nam nay trong nu?c th?y êm ro, ít ngu?i nh?c t?i. T?i Hoa K? và Nh?t B?n, trái l?i, dây v?n còn là m?t bi?n c?. 17 tri?u chai ru?u vang ng?t nhu nu?c du?ng thom mùi chu?i hay mùi dâu tây du?c chu?n b? sao cho t?i k?p Tokyo và New York dêm th? tu r?ng ngày Th? Nam d? m?i nhau vào lúc n?a dêm v? sáng.

T?i Nh?t, nh?ng màn ?nh d?i vi tuy?n d?t ? khu sang tr?ng Roppongi ? Tokyo, ban t? ch?c d?m ngu?c cho t?i 00 gi? 01 giây sáng ngày 20.11 d? m? thùng ru?u d?u tiên, cùng m?t lúc v?i nhi?u noi khác, t?i Osaka, Kobe...

T?i New York, 15 x?p b?p di thành m?t doàn xe máy d?u, g?i là La Beaujolais Biker Brigade h? t?ng m?y thùng ru?u t?i hi?u an n?i ti?ng c?a David Bouley trong khu v?c Lower Manhattan. “Le Beaujolais nouveau ch? là m?t cái c? d? t? ch?c thành m?t bu?i l? rình rang, nh?t là trong giai do?n g?p toàn là nh?ng chuy?n khó khan,” l?i c?a Franck Duboeuf c?a công ty Georges Duboeuf ti?p th? Beaujolais. Ông ta t?i New York d? t? ch?c bu?i l? này.

“Le Beaujolais nouveau không ph?i là m?t th? ru?u ngon, d?t ti?n. Nhung dây là m?t th? ru?u u?ng trong nh?ng cu?c l?,” l?i c?a m?t chuyên viên v? ru?u t?i Lyon. Giá m?t chai ch? vài ch?c Euro khi ra t?i nu?c ngoài.

M?t vài chuy?n khác trong tu?n

- Ð?i l? Champs Elysées không còn là “d?i l? d?p nh?t th? gi?i,” theo m?t b?ng di?u tra công b? trên Le Figaro Magazine. Ð?i l? này du?c x?p h?ng th?... 16 và dã b? các d?i l? này b? th?t xa: Rodeo Drive (Los Angeles), La Calle Serrano (Madrid) hay la Wang Fujing Avenue ? B?c Kinh.

Theo nh?ng ngu?i di?u tra thì s? ti?p dón trong các c?a hi?u và ti?m an ? d?i l? Champs Elysées h?t s?c là t?i t?. Ði?u này, không ng?, là m?t y?u t? khi?n cho d?i l? này b?t... tho m?ng !

- Ram Bahadur Bomjom du?c coi là d?c Ph?t s?ng hi?n nay. Nam 2005, ông dã ng?i tham thi?n 10 tháng du?i g?c cây tru?c khi bi?n m?t. Nay ngu?i ta th?y ông xu?t hi?n cách Kathmandu, kinh dô c?a x? Népal, 160 cây s? v? phía Nam, v?n ng?i tham thi?n, không an, u?ng.

- Ph? t?ng th?ng M? dang ph?i có m?t quy?t d?nh quan tr?ng: Ch?n con chó “First Dog” cho Tòa B?ch Cung. Khó khan là vì ngu?i con gái l?n c?a Barack Obama tên la Malia d? ?ng v?i lông c?a m?t s? lo?i chó, vì th? nhi?u h?i súc v?t dã d? ngh? nhi?u lo?i chó. H?i nuôi chó c?a x? Pérou d? ngh? t?ng m?t con chó c?a dân x? Incas, không gây d? ?ng.

- N?m carbure. Giáo Su Gary Strobel c?a Ð?i H?c Montana du?ng nhu tìm du?c m?t lo?i n?m có th? thay th? d?u h?a. Ðó là n?m nh?, mang tên là Gliocladium roseum, có kh? nang s?n xu?t hydrocarbure khi thi?u du?ng khí. GS Strobel dang phân tích lo?i n?m quí báu này d? tìm ra nhi?m th? c?u t?o. N?u thành công, n?m này có th? bi?n ch? thành nang lu?ng, dù sao cung ph?i c?n t?i h?ng ch?c nam n?a m?i có th?... d? vào d?y bình xe hoi. Chúng ta v?n chua có th? b? ngang d?u h?a, m?c d?u lúc này giá xu?ng nhi?u l?m (giá d?u trên th? tru?ng th? gi?i xu?ng du?i m?c $50 m?t thùng: $47,80 ngày 21.11.2008)

- Trong nhà nguy hi?m nhu ngoài du?ng: Ðó là k?t lu?n c?a phúc trình h?ng nam c?a co quan theo dõi hành vi b?o hành (OND). Co quan này ph?ng v?n 22 000 ngu?i, tu?i t? 18 d?n 60 v? nh?ng b?o hành ph?i ch?u d?ng trong hai nam.

- L?i ti?t l? c?a B? Tru?ng Qu?c Phòng Pháp Hervé Morin: Tôi dã tham gia vào vi?c tài tr? cho ?ng c? viên d?ng Dân Ch? Barack Obama. Mùa Hè nam ngoái khi t?i New York, tôi dã mua m?t T-shirt “Obama”. Giá 20 dô la.

Bà Dati m?t nh?n?: Ngày hôm dó, Rachida Dati bà b? tru?ng Tu Pháp deo chi?c nh?n hi?u Chaumet, n?m kim cuong giá 15,600 Euro t?i tòa báo Le Figaro d? tr? l?i cu?c ph?ng v?n. Trên ngón tay c?a bà trong hình trên trang nh?t c?a t? báo ngày 19.11 không th?y có, t?i sao v?y? T? báo dã dùng k? thu?t c?a photoshop l?y di, vì s? r?ng d?c gi? “ch? chú ý t?i chi?c nh?n mà không ch?u d?c bài ph?ng v?n!” Robert Solé, ngu?i vi?t chuy?n phi?m cho nh?t báo Le Monde t? h?i th? t?i sao không cho bà m?t chi?c gang tay b?ng nhung?