Tạp ghi Quỳnh Giao: Ngang tàng như âm nhạc: Rostropovich

Tạp ghi Quỳnh Giao: Ngang tàng như âm nhạc: Rostropovich Tuần qua, nước Nga đã mất một danh nhân của thế giới. Không, đây không là trang bình luận hay diễn đàn và ngôi sao vừa tắt được nói ở đây không phải là ông Boris Yeltsin mà là Mstislav Rostropovich.
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Chuyện âm nhạc với Quỳnh Giao Gilbert Bécaud tạ thế cách đây đúng năm năm, vào Tháng Mười Hai năm 2001. Sinh năm 1927, Gilbert Bécaud cùng tuổi với nhà văn Mai Thảo của chúng ta. Ít người Việt biết đến tiếng hát Gilbert Bécaud, nhưng nhiều người Việt lại có thể yêu thích các ca khúc được phổ biến rất mạnh trong nền tân nhạc Hoa Kỳ, mà có thể không biết là của ông. Dương Thiệu Tước và... Ngọc Lan Nếu Dương Thiệu Tước là người viết ca khúc khêu gợi nhất từ thời “tiền chiến”, thời phôi thai của tân nhạc cải cách, thì ông cũng là tác giả của một ca khúc lãng mạn thanh quý nhất. Trước “Cỏ Hồng” của Phạm Duy dễ mấy thập niên, bài “Dưới Ánh Trăng” của Dương Thiệu Tước là ca khúc mang rất nhiều ẩn dụ âm dương. Dương Thiệu Tước và... Ngọc Lan Nếu Dương Thiệu Tước là người viết ca khúc khêu gợi nhất từ thời “tiền chiến”, thời phôi thai của tân nhạc cải cách, thì ông cũng là tác giả của một ca khúc lãng mạn thanh quý nhất. Trước “Cỏ Hồng” của Phạm Duy dễ mấy thập niên, bài “Dưới Ánh Trăng” của Dương Thiệu Tước là ca khúc mang rất nhiều ẩn dụ âm dương. Những khúc xuân ca mùa cũ Mùa Giáng Sinh vừa đi qua như một đám rước rộn ràng đã khuất ở cuối phố thì người ta liền chuẩn bị mừng Xuân. Phải chăng, nhạc Giáng Sinh thường gây buồn man mác vì cũng gây niềm luyến tiếc không khí tưng bừng đón Tết ngày xưa? Mùa Ðông càng buốt giá thì nỗi nhớ lại như càng đậm... Những khúc xuân ca mùa cũ Mùa Giáng Sinh vừa đi qua như một đám rước rộn ràng đã khuất ở cuối phố thì người ta liền chuẩn bị mừng Xuân. Phải chăng, nhạc Giáng Sinh thường gây buồn man mác vì cũng gây niềm luyến tiếc không khí tưng bừng đón Tết ngày xưa? Mùa Ðông càng buốt giá thì nỗi nhớ lại như càng đậm... Quỳnh Giao Tạp Ghi: Yo Yo Ma và Tiếng Tơ Lụa Lời Ðường thi nghe vẫn rền trong sương mưa, Dù có bao giờ lắng men đợi chờ. Tình Nhị Hồ vẫn yêu âm xưa, Cung Nguyệt Cầm vẫn thương Cô Tô. Nên hồn tôi vẫn nghe trong mơ tiếng đàn đợi chờ mơ hồ. Vẫn thương muôn đời nàng Quỳnh Như thuở đó... Quỳnh Giao Tạp Ghi: Yo Yo Ma và Tiếng Tơ Lụa Lời Ðường thi nghe vẫn rền trong sương mưa, Dù có bao giờ lắng men đợi chờ. Tình Nhị Hồ vẫn yêu âm xưa, Cung Nguyệt Cầm vẫn thương Cô Tô. Nên hồn tôi vẫn nghe trong mơ tiếng đàn đợi chờ mơ hồ. Vẫn thương muôn đời nàng Quỳnh Như thuở đó... Quỳnh Giao Tạp Ghi: Yo Yo Ma và Tiếng Tơ Lụa Lời Ðường thi nghe vẫn rền trong sương mưa, Dù có bao giờ lắng men đợi chờ. Tình Nhị Hồ vẫn yêu âm xưa, Cung Nguyệt Cầm vẫn thương Cô Tô. Nên hồn tôi vẫn nghe trong mơ tiếng đàn đợi chờ mơ hồ. Vẫn thương muôn đời nàng Quỳnh Như thuở đó... Quỳnh Giao Tạp Ghi: Yo Yo Ma và Tiếng Tơ Lụa Lời Ðường thi nghe vẫn rền trong sương mưa, Dù có bao giờ lắng men đợi chờ. Tình Nhị Hồ vẫn yêu âm xưa, Cung Nguyệt Cầm vẫn thương Cô Tô. Nên hồn tôi vẫn nghe trong mơ tiếng đàn đợi chờ mơ hồ. Vẫn thương muôn đời nàng Quỳnh Như thuở đó... Tạp Ghi Quỳnh Giao: Gong Li mạ vàng Chúng ta đã được quảng cáo rằng đây là xuất phẩm Trung Hoa tốn kém nhất, tốn đến 45 triệu Mỹ kim, lại quy tụ những tên tuổi lớn, như đạo diễn Trương Nghệ Mưu và nữ minh tinh Củng Lợi (Gong Li) của Hoa Lục, đại tài tử Châu Nhuận Phát (Chow Yun Fat) của Hong Kong và danh ca kiêm nhạc sĩ Chu Kiệt Luân (Jay Chou hay Chou Chieh Lun) của Ðài Loan. Tạp Ghi Quỳnh Giao: Gong Li mạ vàng Chúng ta đã được quảng cáo rằng đây là xuất phẩm Trung Hoa tốn kém nhất, tốn đến 45 triệu Mỹ kim, lại quy tụ những tên tuổi lớn, như đạo diễn Trương Nghệ Mưu và nữ minh tinh Củng Lợi (Gong Li) của Hoa Lục, đại tài tử Châu Nhuận Phát (Chow Yun Fat) của Hong Kong và danh ca kiêm nhạc sĩ Chu Kiệt Luân (Jay Chou hay Chou Chieh Lun) của Ðài Loan. Tạp Ghi Quỳnh Giao: Gong Li mạ vàng Chúng ta đã được quảng cáo rằng đây là xuất phẩm Trung Hoa tốn kém nhất, tốn đến 45 triệu Mỹ kim, lại quy tụ những tên tuổi lớn, như đạo diễn Trương Nghệ Mưu và nữ minh tinh Củng Lợi (Gong Li) của Hoa Lục, đại tài tử Châu Nhuận Phát (Chow Yun Fat) của Hong Kong và danh ca kiêm nhạc sĩ Chu Kiệt Luân (Jay Chou hay Chou Chieh Lun) của Ðài Loan. Tạp ghi Quỳnh Giao: Mãnh Lực Văn Chương Trước khi biết ăn (và nấu) cơm hay phở, chúng ta đã nghe (và nói) tiếng Việt. Lời ăn tiếng nói ấy khiến ta là người Việt, khác với người Hoa hay người Mỹ. Chuyện ăn là quy luật sinh lý khiến cho thiếu ăn thì người ta có thể chết, chứ chưa nghe nói thấy ai chết vì thiếu đọc cả. Ðọc là một sự chọn lựa, một quyền tự nhiên. Tạp ghi Quỳnh Giao: Mãnh Lực Văn Chương Trước khi biết ăn (và nấu) cơm hay phở, chúng ta đã nghe (và nói) tiếng Việt. Lời ăn tiếng nói ấy khiến ta là người Việt, khác với người Hoa hay người Mỹ. Chuyện ăn là quy luật sinh lý khiến cho thiếu ăn thì người ta có thể chết, chứ chưa nghe nói thấy ai chết vì thiếu đọc cả. Ðọc là một sự chọn lựa, một quyền tự nhiên. Tạp ghi Quỳnh Giao: Mãnh Lực Văn Chương Trước khi biết ăn (và nấu) cơm hay phở, chúng ta đã nghe (và nói) tiếng Việt. Lời ăn tiếng nói ấy khiến ta là người Việt, khác với người Hoa hay người Mỹ. Chuyện ăn là quy luật sinh lý khiến cho thiếu ăn thì người ta có thể chết, chứ chưa nghe nói thấy ai chết vì thiếu đọc cả. Ðọc là một sự chọn lựa, một quyền tự nhiên. Ấm lạnh quê người Khi cầm bút trước trang giấy trắng, hay ngồi trước bàn gõ với màn ảnh trắng tinh, người viết muốn đặt xuống những cảm nghĩ của mình với niềm mơ ước là sẽ có người thích, chỉ vì lúc đó chính mình cũng thích! Nếu chẳng may như có người không thích thì mình đã có chỗ lùi. Thì “tạp ghi” mà. Lùi ở chữ “tạp”, được giải thích như “tạp nhạp thôi”. Christine Lagarde-Ðầu cá hóa rồng Năm 2002, ấn bản Âu Châu của tờ Wall Street Journal chọn nàng là nữ doanh gia số năm của Âu Châu. Năm 2004, tờ Forbes của Hoa Kỳ đánh giá nàng là hạng thứ 76 trong các nhân vật quyền thế nhất thế giới. Cũng tờ báo ấy, năm 2006 xếp nàng vào hàng thứ 30 trong các phụ nữ có uy quyền nhất thế giới. Phạm Ðình Chương-Quê hương là người đó Ðược xem một đĩa nhạc Phạm Duy ở trong nước (Live Show-Phạm Duy-Ngày Trở Về), người yêu nhạc bỗng nhớ... Phạm Ðình Chương, rồi thầm mừng cho ông. Phạm Ðình Chương-Quê hương là người đó Ðược xem một đĩa nhạc Phạm Duy ở trong nước (Live Show-Phạm Duy-Ngày Trở Về), người yêu nhạc bỗng nhớ... Phạm Ðình Chương, rồi thầm mừng cho ông. Funny Girl - Barbra Nói về tài diễn xuất của một danh ca như Barbra là không quá vì nàng là một ca sĩ, kiêm soạn nhạc, diễn viên kịch nghệ, kiêm tài tử điện ảnh, kiêm đạo diễn phim ảnh, kiêm sản xuất, trong lãnh vực nào cũng lên tới tột đỉnh. Funny Girl - Barbra Nói về tài diễn xuất của một danh ca như Barbra là không quá vì nàng là một ca sĩ, kiêm soạn nhạc, diễn viên kịch nghệ, kiêm tài tử điện ảnh, kiêm đạo diễn phim ảnh, kiêm sản xuất, trong lãnh vực nào cũng lên tới tột đỉnh. Sérénade sans Espoir Một điều thích thú bất ngờ là mục tạp ghi này lại... lọt mắt xanh của các bậc tiền bối hiện phải giương mục kỉnh mới đọc được. Vào dịp cuối tuần vừa rồi, khi gặp cụ Ngô Bảo, người viết mới lại được nhắc lại như vậy. Vì thế, bài này được viết cho các cụ, trong số này có thân mẫu, nhạc phụ và nhạc mẫu của tác giả! Pavarotti yên nghỉ Khi chúng tôi đặt chân lên đất Ý thì Luciano Pavarotti đã yên nghỉ từ hôm trước. Nhưng cảm giác ngậm ngùi luyến tiếc là của riêng du khách yêu nhạc. Chứ nước Ý đã lãng quên một danh ca của thế giới. Pavarotti yên nghỉ Khi chúng tôi đặt chân lên đất Ý thì Luciano Pavarotti đã yên nghỉ từ hôm trước. Nhưng cảm giác ngậm ngùi luyến tiếc là của riêng du khách yêu nhạc. Chứ nước Ý đã lãng quên một danh ca của thế giới. Hương gây mùi nhớ... Chiều Thứ Sáu 5 Tháng Mười này, vào lúc 7:30 tại Rose Center Theater gần Tượng Ðài Chiến Sĩ Việt-Mỹ của thành phố Westminster, quận Cam, sẽ có một buổi hòa nhạc tưởng niệm nhạc sư Ðỗ Thế Phiệt. Mùa Thu của Ðoàn Chuẩn Có lẽ những người trưởng thành tại miền Nam có thể nghĩ về miền Thu đất Bắc là qua thơ Nguyễn Khuyến khi còn cắp sách vào lớp trung học. Mùa Thu của Ðoàn Chuẩn Có lẽ những người trưởng thành tại miền Nam có thể nghĩ về miền Thu đất Bắc là qua thơ Nguyễn Khuyến khi còn cắp sách vào lớp trung học. Để tưởng nhớ mùi hương Mai Thảo có giải thích xuất xứ tựa đề cuốn truyện Ðể Tưởng Nhớ Mùi Hương của ông. Ðó là câu cuối của Thạch Lam trong cuốn Dưới Bóng Hoàng Lan... Từ Thạch Lam tới Mai Thảo là dằng dặc một chuỗi thời gian đã phai hương. Nhưng Mai Thảo vẫn còn nhớ. Để tưởng nhớ mùi hương Mai Thảo có giải thích xuất xứ tựa đề cuốn truyện Ðể Tưởng Nhớ Mùi Hương của ông. Ðó là câu cuối của Thạch Lam trong cuốn Dưới Bóng Hoàng Lan... Từ Thạch Lam tới Mai Thảo là dằng dặc một chuỗi thời gian đã phai hương. Nhưng Mai Thảo vẫn còn nhớ. Đôi Bờ Hương Sắc Ông không tin vào cái đẹp. Với ông, thiên nhiên không đẹp mà xấu đến ghê tởm. Nhưng, từ nơi chốn dơ bẩn hôi tanh ấy, đóa thơm vẫn có thể nở. Mâu thuẫn ấy của nhà thơ được kết tinh trong tập thơ có tựa đề cũng ngược ngạo như con người ông: Les Fleurs du Mal. Những đóa hoa của sự ác. 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt. Thư độc giả "Chuyện từ thiện" Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%. Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng! Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp. Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ. Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này. Cha chặt tay con gái Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua. Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Tê giác còn sót ở Việt Nam Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng. Cụ Phạm-Đỗ Thành Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa Cụ Bà Trương Thị Cầm KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa	Hình bên: Hon 2,000 ngu?i dã d?n d? dám tang Mstislav Rostropovich hôm 29 Tháng Tu, nh?ng ngu?i hâm m? d?n du?c g?n thì hôn vào di ?nh c?a nh?c si. (Hình: Alexander Titorenko/AFP/Getty Images) Tu?n qua, nu?c Nga dã m?t m?t danh nhân c?a th? gi?i. Không, dây không là trang bình lu?n hay di?n dàn và ngôi sao v?a t?t du?c nói ? dây không ph?i là ông Boris Yeltsin mà là Mstislav Rostropovich. Ch?ng ba ch?c nam tru?c, Rostropovich có g?p m?t nh?c si Vi?t Nam là Vu Thành. Nh?c si c?a chúng ta khi dó dang luu vong t?i vùng Virginia g?n th? dô Washington D.C. và Rostropovich là giám d?c Dàn Nh?c Giao Hu?ng Qu?c Gia c?a Hoa K?. Hai nh?c si luu vong g?p nhau, Vu Thành có dua cho Rostropovich xem m?t s? sáng tác thu?c lo?i tân c? di?n c?a mình. Và du?c Rostropovich ng?i khen. Không ng? là m?t x? nh? bé nhu Vi?t Nam có nh?ng sáng tác xu?t s?c nhu v?y. Qu?nh Giao có k? l?i chuy?n này t? s? c?m d?ng c?a Vu Thành, và g?p ph?n ?ng c?a vài ngu?i là làm nh? th? Vi?t Nam. Rostropovich là ai mà có l?i phán kênh ki?u nhu th?? Mstislav Rostropovich là danh th? thu?c lo?i d? nh?t c? kim v? dàn cello (violoncelle, trung h? c?m) và m?t nh?c tru?ng xu?t chúng c?a th? gi?i, ngoài tài ngh? v? duong c?m. Ðó là v? tài, ch? v? d?c, ông còn là m?t vi nhân dã d?ng lên tranh d?u cho quy?n t? do c?a ngh? si ngay du?i ch? d? C?ng S?n Nga d?n n?i b? tu?c quy?n công dân và không du?c tr? v? nu?c. T? huy?t th?ng, âm nh?c dã cu?n ch?y nhu thác lu trong lòng Rostropovich. Ông sinh t?i d?t Baku c?a Azerbaijan ngày 27 Tháng Ba nam 1927, th?i ?y còn n?m trong Liên Bang Xô Vi?t. Ông h?c duong c?m t? thân m?u, m?t danh c?m n?i ti?ng, và t? khi lên 10 thì h?c cello v?i thân ph?, cung là m?t danh c?m, h?c trò c?a nh?c su Pablo Casals. Ông n?i Rostropovich cung là m?t tay dánh cello có h?ng. V?i huy?t th?ng ?y, Rostropovich còn du?c th? giáo hai nh?c si khét ti?ng c?a dân Nga là Dmitri Shostakovich và Sergei Prokofiev, d?n d? thành b?n vong niên v?i h?. Ð?y là khi ông du?c vào Nh?c Vi?n Moscow, v?i m?t d?c ân c?a Shostakovich, th?i ?y dang trên t?t d?nh danh v?ng v?i b?n H?p T?u S? B?y ng?i ca s?c t? th? c?a thành ph? Saint Petersburg (khi dó còn b? c?ng s?n d?i tên là Leningrad) trong vòng vây c?a quân Ð?c. Nam ?y, c?u bé Mstislav m?i 16 tu?i mà h?n tu?i vào Nh?c Vi?n Moscou là ph?i 18 tr? lên. Cách “ch?y ch?t” c?a c?u bé d? du?c vào h?c v? cello và sáng tác là trình cho nh?c su m?t b?n hòa t?u mình sáng tác cho duong c?m, và ng?i trình bày luôn. Shostakovitch bèn nh?n c?u bé làm h?c trò! Th? r?i tình thày trò bi?n d?n thành tình b?n, d?n d? hai ngu?i dánh chung m?t duong c?m trong các bài h?p t?u c?a Mahler và sau chi?n tranh, quan chánh ch? kh?o Shostakovich tr?c ti?p ng?i ch?m thi và trao gi?i nh?t v? cello cho Mstislav! Chua h?t, ông còn sáng tác hai b?n hòa t?u cho cello d? t?ng ngu?i h?c trò. M?i thâm tình c?a Rostropovich v?i v? ân su s? ch?ng bao gi? phai. Trên dài danh v?ng c?a mình, ông mua l?i và tu b? ngôi nhà Shostakovitch dã t?ng sinh s?ng t?i St. Petersburg d? bi?n dó thành Vi?n B?o Tàng Shostakovitch. Nh?c su kia, Sergei Prokofiev, còn dáng chú ý hon trong d?i h?c nh?c và d?i nh?c nh?n c?a nh?c si. Prokofiev t?ng là nh?c si công th?n c?a ch? d? nhung sau b? th?t s?ng vì làm Stalin ph?t ý. V? con ông b? luu dày t?i Tây Bá L?i Á nhu nh?ng con tin d? ch? d? có th? ki?m soát du?c Prokofiev. Trong d?t thanh tr?ng th? nhì c?a Stalin, Prokofiev b? b? dói trong nghia den. Lúc ?y, Rostropovich dã n?i danh và v?n d?ng H?i Liên Hi?p Nh?c Si ph?i xoay ti?n chu c?p mi?ng an cho v? nh?c su mà cung là b?ng h?u. Y nhu Shostakovitch, nhà so?n nh?c Prokofiev dã khâm ph?c h?c trò và vi?t nhi?u nh?c khúc cho Rostropovich trình bày, dôi khi còn vi?t chung. Prokofiev yêu quý ngu?i b?n tr? này d?n d? phát bi?u m?t câu khó quên: “Nói ra thì k?, ch? sao c?u gi?ng t? quá!” Ban d?u, khi vào Nh?c Vi?n Moscow, Rostropovich mu?n thành nhà so?n nh?c hon là m?t danh th? duong c?m hay trung h? c?m. Nhung sau khi th? giáo v?i hai b?c su v? so?n nh?c, ông quy?t d?nh là s? d?n tâm trí vào h? c?m. Nh? v?y, nhân lo?i m?i có m?t tay di?u th? v? cello, còn r?t tr? mà dã gi?t h?t m?i gi?i thu?ng l?n nh?t c?a Liên Xô và vào d?y nh?c t?i St. Petersburg. Khi Nikita Kruschev n?i l?ng ch? d? d? s?ng chung v?i th? gi?i, Rostropovich b?t d?u di ra ngoài, và g?t hái thành công r?c r?. Ông tr? thành nhân tài c?a xã h?i ch? nghia Xô Vi?t và du?c ch? d? c?ng s?n tr?ng v?ng vì làm d?p cho ch? d? nh? tài ngh? c?a mình. Nhung m?i giao tình ngu?c d?i ?y l?i ch?ng v?ng b?n. Khi còn tr? thì Rostropovich lén lút c?u giúp Prokofiev dù ân su dã n?m trong s? den c?a Stalin. Hon mu?i nam sau, ông l?i gây v?n d? n?a khi bênh v?c hai ngu?i có v?n d? là Sakharov và Solzhenitsyn! Không nh?ng th?, nam 1969 ông còn cho Solzhenitsyn (tác gi? Qu?n Ð?o Ð?a Ng?c - The Gulag Archipelago - miêu t? h? th?ng nhà tù c?ng s?n) tá túc trong tu th?t t?i Moscow và nam sau vi?t thu lên lãnh d?o phàn nàn v? n?n ki?m soát van hóa. H?u qu? trông th?y là Rostropovich và bà v? k?t hôn t? nam 1955 là gi?ng soprano Galina Vichnevskaia b? khai tr?, tác ph?m b? c?m phát thanh trên dài và hai ông bà b? c?m xu?t ngo?i. Ð?u nam 1971, trong m?t bu?i song t?u v?i tay duong c?m Sviatoslav Richter t?i Vi?n Tchaikovsky, tên ông b? xóa trong bích chuong. Ch? có nhà nu?c c?ng s?n m?i có lo?i song t?u m?t ngu?i! Nhung ông v?n du?c khán gi? d?ng d?y v? tay trong 10 phút li?n. Tên tu?i Rostropovich không n?m trên bích chuong mà trong h?n ngu?i yêu nh?c và v?i qu?n chúng l?n gi?i trí th?c Nga, ông tr? thành m?t danh tài có tu cách dáng kính. Th? r?i ch? d? cung có cách gi?i tr?. Do áp l?c qu?c t?, nam 1974, ông bà du?c phép xu?t ngo?i, nhung ra t?i ngoài thì du?c báo là không có gi?y tr? v?, ít lâu sau thì b? tu?c quy?n công dân! Nh? d?y, Rostropovich tr? thành công dân hoàn vu. L?n d?u ông du?c m?i di?u khi?n m?t dàn nh?c t?i Hoa K? là Tháng Ba nam 1975. Ch? ba tu?n sau thôi, Qu?c Gia Nh?c Vi?n Hoa K? quy?t d?nh r?ng ông s? là giám d?c âm nh?c th? tu, khi mà v? th? ba - m?t ngu?i Hung Gia L?i - còn s?ng ng? ng? và dã trù tính di?u khi?n ban nh?c c?a National Symphony Orchestra cho d?n 1980! Ngu?i M? làm gì cung nhanh h?t, m? mùa 1977-1978, Rostropovich c?m dua di?u khi?n dàn nh?c thu?c lo?i danh ti?ng nh?t c?a Hoa K?, và su?t t? dó cho d?n 1994. Hoa K? cung là noi Rostropovich tìm ra báu v?t là cây dàn cello do Stradivarius ch? t?o nam 1711. Cây “Duport Stradivarius” này du?c coi là m?t trong nh?ng trung h? c?m hay nh?t c? kim! Ðây là lúc Vu Thành c?a chúng ta du?c g?p và du?c khen ng?i. Ông vui m?ng và hãnh di?n cung ph?i vì cung là m?t nhà so?n nh?c, m?t nh?c tru?ng và m?t tay dàn. Ch? có tri âm tri k? m?i hi?u nhau thôi. Thông thu?ng, m?t danh c?m có th? n?i ti?ng nh? danh tác c?a ngu?i di tru?c. Ti?ng dàn cello k? ?o và tràn d?y s?c s?ng c?a ông dã di ngu?c thói thu?ng, nó khi?n cho các danh tài ph?i vi?t nh?c cho ông trình bày! H? là nh?ng nh?c si n?i ti?ng c?a Nga nhu Dimitri Shostakovitch, Sergei Prokofiev, Aram Katchaturian hay Reinhold Gliere, và c?a th? gi?i nhu Leonard Berstein, Lukas Foss, Henri Dutilleux và nh?t là Benjamin Britten. Rostropovich dã dua nh?c trung h? c?m và c? nh?c c? di?n c?a th? k? 20 lên nh?ng chân tr?i m?i. Ông còn là nh?c tru?ng c? g?ng ngu?i gi?i thi?u cho chúng ta lo?i nh?c duong d?i mà nhi?u ngu?i Vi?t mình cho là trúc tr?c, khó nghe và chua m?y yêu chu?ng. Chuy?n gì trong âm nh?c thì cung có h?u. Nam 1990, T?ng Bí Thu Mikhail Gorbachev ký s?c l?nh h?y b? quy?t d?nh nh?c nhã c?a ch? d? cu và Rostropovich m?c áo g?m v? làng v?i cây dua nh?c tru?ng và dàn nh?c National Symphony Orchestra c?a Hoa K?. Ông ch? r?i dàn m?t l?n và... c?m súng trên t?m ?nh ph?n d?i cu?c d?o chánh c?a ch? d? c?ng s?n ch?ng Gorbachev nam 1991. Tru?c d?y, ông gây ch?n d?ng du lu?n th? gi?i và trong lòng dân Nga khi ôm dàn qua Ð?c m?ng bi?n c? l?ch s? là s? s?p d? c?a b?c tu?ng Bá Linh! Hình ?nh m?i c?m d?ng làm sao... Trong nh?ng nam cu?i, Rostropovich s?ng t?i Paris cho t?i khi lâm tr?ng b?nh vào d?u nam nay thì tr? v? quê nhà. T?ng Th?ng Vladimir Putin dã t?i t?n nhà tham ông, có l? d? bàn v? l? m?ng thu?ng th? vào ngày 27 Tháng Ba. M?t tháng sau ngày dó, 27 Tháng Tu 2007, Rostropovich dã t? tr?n t?i Moscow. Ngu?i gây r?t nhi?u sóng gió l?i yêu c?u không có di?u van. M?i l?i nói d?u th?a. Tang l? ch? choi nh?c bu?n trong các b?n giao hu?ng Nga c?a Tchaikovski và Rachmaninov. Nh?c si siêu h?ng du?c nhi?u qu?c gia phong tu?c, dã có vài ch?c huân chuong cao quý nh?t c?a th? gi?i, và ti?n si danh d? c?a nam ch?c d?i h?c hoàn vu dã nói tru?c: Khi tôi di thì s? b?c lên dám mây, trên dó có chai ru?u d?i ch?... Rostropovich s?ng ngang tàng, l?ch lãm và hoàn toàn t? do, nhu âm nh?c c?a ông.
Powered By Nguoi-Viet Online