Tạp Ghi Văn Nghệ: Bình Nguyên Lộc, nhìn từ con người và tác phẩm.

Tạp Ghi Văn Nghệ: Bình Nguyên Lộc, nhìn từ con người và tác phẩm. Bình Nguyên Lộc, bút hiệu con nai hiền miền bình nguyên, là một nhà văn, nhà báo kỳ cựu, đã sống và trải qua nhiều thời đại của lịch sử Việt Nam. Từ thời Pháp thuộc, ông đã khởi thảo truyện ngắn đầu tay “Hương Gió Ðồng Nai” năm 1935, rồi sau đó “Phù Sa”.
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Giới thiêu tác phẩm: Mảnh trời xanh trên thung lũng Tiêu Dao Bảo Cự là một tác giả hiện sống ở trong nước. Trước đây ông đã in một tác phẩm ở hải ngoại: Nửa Ðời Nhìn Lại và đã được đón nhận như một tiếng nói khá chân thực vượt qua những ngăn chặn, những cấm đoán vẳng tới thế giới bên ngoài TRƯƠNG CÔNG ÐỊNH Sau khi triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất ngày 5 Tháng Sáu, 1862, nhường ba tỉnh miền Ðông là Biên Hòa, Gia Ðịnh và Ðịnh Tường (trong đó có huyện Tân Hòa tức Gò Công ngày nay, bấy giờ thuộc Ðịnh Tường) cho Pháp; người dân thực sự thấy mình bị mất nước! Giới thiệu tiểu thuyết “Ðại hội đảo điên” Tại Ðại Hội Ðiện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF), đang diễn ra tại miền Nam California, đạo diễn Nguyễn Ðình Nhân, hiện đang sống ở Paris, Pháp đã được mời tham dự và giới thiệu hai bộ phim ngắn mang tên “Ðêm hôm ấy/Cette nuit-là” và “Chờ đợi/L'attende”. Giới thiệu tiểu thuyết “Ðại hội đảo điên” Tại Ðại Hội Ðiện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF), đang diễn ra tại miền Nam California, đạo diễn Nguyễn Ðình Nhân, hiện đang sống ở Paris, Pháp đã được mời tham dự và giới thiệu hai bộ phim ngắn mang tên “Ðêm hôm ấy/Cette nuit-là” và “Chờ đợi/L'attende”. Tình dục và văn chương nữ giới trong nước. Tình dục và tình yêu có khác biệt gì với nhau, nhất là trong văn chương? Câu hỏi ấy, đã rất có nhiều người tự vấn. Hai danh từ ấy, khi phân biệt đã có ranh giới khá mong manh VŨ NHÂN & VĂN AN Vũ Nhân còn một bút hiệu nữa là Văn Như Hoàng Băng. Nếu lấy 1954 làm dấu mốc thì Vũ Nhân thuộc lớp những người viết ca khúc sau cùng xuất hiện tại Hà Nội trước khi xảy ra hiệp định Genève. Ðọc “Nông Sơn Tòan Tập” của Phó Bảng Nguyễn Can Mộng Ở đời, những lúc quá nhàn rỗi thường cần kiếm bạn, tìm người trò chuyện. Riêng việc đọc sách chỉ cần có một người. Có thể trọn ngày, có thể suốt năm ở giữa bốn bức tường mà thưởng lãm được khắp bốn bể, trải ngàn năm mà gặp thẳng được người xưa Nhà thơ Ngô Văn Qui giới thiệu thi phẩm “Vạt Áo Chưa Cài” Nhà thơ Ngô Văn Qui, một huynh trưởng gia đình Phật tử hôm Chủ Nhật 22 Tháng Tư, 2007 đã tổ chức buổi giới thiệu tập thơ mới nhất của ông, “Vạt Áo Chưa Cài”, tại nhà hàng Royal, thành phố Garden Grove Nhà thơ Ngô Văn Qui giới thiệu thi phẩm “Vạt Áo Chưa Cài” Nhà thơ Ngô Văn Qui, một huynh trưởng gia đình Phật tử hôm Chủ Nhật 22 Tháng Tư, 2007 đã tổ chức buổi giới thiệu tập thơ mới nhất của ông, “Vạt Áo Chưa Cài”, tại nhà hàng Royal, thành phố Garden Grove Tuệ Sỹ Viết về thơ là chạm tới những hình ảnh phản ánh trong nước. Không thể có một mặt nước hoàn toàn tĩnh lặng, dù đó có là một mặt hồ chăng nữa. Và, người ta chỉ có thể nhận được những hình ảnh rập vỡ, thậm chí lộn ngược. Văn chương hội nhập: Stealing Buddha's Dinner và Nguyễn Minh Bích Với người bản xứ, đời sống của những người tị nạn có nét riêng kích thích tính hiếu kỳ. Ðề tài chiến tranh đối với những người thuộc phe miền Nam thua trận hình như không có tính hấp dẫn với họ. Văn chương hội nhập: Stealing Buddha's Dinner và Nguyễn Minh Bích Với người bản xứ, đời sống của những người tị nạn có nét riêng kích thích tính hiếu kỳ. Ðề tài chiến tranh đối với những người thuộc phe miền Nam thua trận hình như không có tính hấp dẫn với họ. Thơ và cái nghiệp làm thơ Thơ, không biết có phải là tiếng vọng vẳng lên từ tâm thức của một thời đại đặc biệt của dân tộc Việt Nam. Cuộc sống ấy có thật nhiều chất chứa, đời sống mỗi người hình như đều có liên quan đến những biến cố khiến thay đổi cả cuộc sống Tuấn Khanh Ông tên thật là Trần Trọng Ngọc, khởi nghiệp như một ca sĩ dưới tên Trần Ngọc, cộng tác với các ban nhạc với tư cách nhạc sĩ chơi vĩ cầm và khi sáng tác ông ký bút hiệu Tuấn Khanh. Ðọc lại “Việt Nam Máu Lửa” của Nghiêm Kế Tổ Cuốn “Việt Nam Máu Lửa” của Nghiêm Kế Tổ được in đầu tiên ở Việt Nam năm 1954. Nghiêm Kế Tổ là thứ trưởng Ngoại Giao trong chánh phủ liên hiệp đầu tiên của Hồ Chí Minh, được thành lập ở Hà Nội năm 1946. *Ðọc lại “Việt Nam Máu Lửa” của Nghiêm Kế Tổ Bản Hiến Pháp 46 được hình thành bởi sự hợp tác giữa Cộng Sản và những đảng phái đối lập không Cộng Sản trong Quốc Hội. Ðến nay CS Việt Nam đã xây dựng thêm ba bản Hiến Pháp: 1959, 1980 và 1992. Không thấy nhà lập pháp nào nhắc đến tinh thần Hiến Pháp 46 dầu để phủ định nó. “Ba Người Khác” và Tô Hoài: Tiểu thuyết hay hồi ký? “Viết hồi ký là một cuộc đấu tranh tư tưởng để thấy ra sự thực. Nhưng thấy ra sự thực được hay không còn tùy ở tài năng người viết. Sở dĩ nói đấu tranh tư tưởng là vì phải nói ra sự thực trong trang viết hồi ký của mình. Thế nhưng như quyển Mười Năm của tôi, tôi bị phê bình, và tôi rút kinh nghiệm...” ÐỖ LỄ Ðỗ Lễ viết nhiều tình ca. Có thể nói, nhạc Ðỗ Lễ dành cho tình ca, như những con nước, lớn nhỏ đều tuôn ra biển. Cứ nghe ông đặt tên các ca khúc của mình người ta đủ thấy điều đó: Hận Tình, Lời Người Yêu, Oan Trái, Sang Ngang, Tan Vỡ, Tình Buồn, Tình Phụ, Tuyệt Tình... Bài thơ không mong đoạn kết Trong những ngày nằm trên giường bệnh, tôi chợt nhớ rất rõ khá nhiều bài hát. Trong số này có những bài tôi yêu thích, những bài tôi đã chọn “đo ni đóng giày” cho ca sĩ hát, những bài mà tác giả đã gởi tặng cho tôi mà tôi chưa có dịp để một lần nghe Ðỗ Nhuận Qua những thông tin người ta biết được thì hình như Ðỗ Nhuận sáng tác nhạc rất sớm, năm ông mới mười sáu mười bảy tuổi. Ông gốc gác người Hải Dương, nhưng lớn lên ở thành phố cảng Hải Phòng. Anna Akhmatova: Thơ như một tiếng thở dài Có lẽ, những người đồng bệnh thường tương lân, hai nữ thi hào đã sống trong cùng những mảnh đời khắc nghiệt của thời thế, cùng vác trên vai cái gánh nặng của kiếp nhân sinh Hoài An Nhớ lại, có một dạo, mấy năm liền, cứ Tết đến, tại Sài Gòn, gần như ở đâu người ta cũng nghe thấy bài “Câu Chuyện Ðầu Năm” của Hoài An, trên các đài phát thanh, truyền hình, nơi các hàng quán bán băng đĩa nhạc, đến nỗi, nó trở thành một cái gì đó tựa như tín hiệu của mùa xuân. 30 ngày ở Việt Nam Trong nước ít dùng radio, nếu có cốt chỉ để nghe đài nước ngoài như đài BBC,VOA, RFA, RFI. Chương trình phát thanh FM ở Sài Gòn lại phát trên sóng của đài truyền hình thành phố, ít thấy có người nghe. Thu Hồ Ðối với những người, trong khoảng tuổi 70, 80, hẳn rất nhiều người còn nhớ tới ông cùng với những tiếng hát lừng danh mộạt thời như Mạnh Phát, Minh Diệu, Minh Tần, Mộc Lan, Châu Kỳ... Thơ nhạc hoài niệm của những người ly xứ Có những địa danh, khi nhắc đến, làm tim óc bồn chồn và hoang mang, nó gợi lại một thời gian, không gian nào đó đã khuất nhưng còn âm hưởng. Hà Nội trong thơ Hoàng Anh Tuấn , trong nhạc Hoàng Dương; Sài Gòn trong thơ Nguyên Sa, trong nhạc Nguyễn Ðình Toàn 30 ngày thăm nhà ở Việt Nam (Bài 4) Trong một buổi tiệc đính hôn tổ chức tại Sài Gòn, có một người phụ nữ tự giới thiệu với tôi bà là con dâu của ông Trần Văn Hương, tổng thống của miền Nam. Bà không dùng chữ Việt Nam Cộng Hòa. Người Mỹ trầm lặng và Graham Greene Graham Greene là một tiểu thuyết gia lớn của văn học thế giới của thế kỷ 20. Là một ký giả, và có dính dáng nhiều đến các hoạt động tình báo, tiểu thuyết của ông có sức sống động kỳ lạ bởi các diễn biến của bố cục truyện có những nét hiện thực của các biến cố nóng bỏng trên thế giới. 30 ngày thăm nhà ở Việt Nam (Bài 5) Công ty Văn Hóa Phương Nam ra đời được hiểu như kết quả của sự đổi mới văn hóa, làm ăn theo kinh tế thị trường. Trụ sở chính trên đường 3 Tháng 2 tức Trần Quốc Toản thuộc quận 11 Sài Gòn, trong ban biên tập có các nhà văn ở miền Nam trước 75. 30 ngày thăm nhà ở Việt Nam (Bài 5) Công ty Văn Hóa Phương Nam ra đời được hiểu như kết quả của sự đổi mới văn hóa, làm ăn theo kinh tế thị trường. Trụ sở chính trên đường 3 Tháng 2 tức Trần Quốc Toản thuộc quận 11 Sài Gòn, trong ban biên tập có các nhà văn ở miền Nam trước 75 Hữu Loan và Màu Tím Hoa Sim Tháng 5, 2007 vừa qua tôi được đọc bài “Màu Tím Hoa Sim bản nào là đúng nhất” của nhà thơ Nguyễn Minh Hùng trên mạng vanchuongviet (mạng văn nghệ Ðồng Bằng Sông Cửu Long trước đây) 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt. Thư độc giả "Chuyện từ thiện" Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%. Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng! Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp. Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ. Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này. Cha chặt tay con gái Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua. Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Tê giác còn sót ở Việt Nam Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng. Cụ Phạm-Đỗ Thành Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa Cụ Bà Trương Thị Cầm KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa**	Nguy?n M?nh Trinh. Bình Nguyên L?c, bút hi?u con nai hi?n mi?n bình nguyên, là m?t nhà van, nhà báo k? c?u, dã s?ng và tr?i qua nhi?u th?i d?i c?a l?ch s? Vi?t Nam. T? th?i Pháp thu?c, ông dã kh?i th?o truy?n ng?n d?u tay “Huong Gió Ð?ng Nai” nam 1935, r?i sau dó “Phù Sa”. Và sau khi t?n cu v? vùng khang chi?n, r?i tr? l?i Sài Gòn hành ngh? vi?t báo, ông dã có m?t không nh?ng su?t hai muoi nam van h?c mi?n Nam, mà còn có m?t th?i ti?n chi?n ? mi?n Nam và c? ? h?i ngo?i sau khi ông doàn t? gia dình v?i con trai. ? trong nu?c, khi biên so?n “Tuy?n T?p Bình Nguyên L?c”. Nguy?n Q. Th?ng dã vi?t v? nh?ng ngày tháng trong d?i c?m bút khi tác gi? “Ðò D?c” còn s?ng ? trong nu?c sau 1975: “...Ð?c gi? Bình Nguyên L?c h?u h?t là d?ng bào t?ng s?ng ? nông thôn vì chi?n tranh m?i luu tán v? các dô th?. Th? cho nên b?i c?nh, nhân v?t, tâm tu, tình c?m c?a các nhân v?t trong tác ph?m ông là nh?ng con ngu?i d?u có liên h? f?n v?n nu?c lúc dó. Chính vì v?y, khi ti?p xúc v?i các nhà van kháng chi?n thì ? n?i thành hay chi?n khu ông luôn luôn b?c b?ch t? dáy lòng sâu th?m. “Tôi v?n là c?a các anh” nhu ông dã tâm s? v?i m?t nhà tho ngoài chi?n khu vào n?i thành h?i nam 1970 ? Sài Gòn... Vì ý ông mu?n nói “Ông v?n d?ng v? phía cách m?ng” nhu nhà tho Vi?n Phuong dã vi?t trên t?p chí Ki?n Th?c Ngày Nay vào Tháng Mu?i nam 1997. Nói nhu ông, Bình Nguyên l?c t? nh?n mình là ngu?i c?a cách m?ng Vi?t Nam. Th? cho nên, sau nam 1975 các nhà van, nhà tho Xuân Di?u, Huy C?n, Nguy?n Van B?ng, Nguy?n Tuân... thu?ng ghé tham ông m?t khi vào Sài Gòn công tác...” Th? nhung, trong bài vi?t c?a John C. Schafer “Remembering a visit with Bình Nguyên L?c” dang trên The Vi?t Nam Forum mà Phan Vi?t Th?y chuy?n ng? có do?n : “Ngay c? khi chúng tôi nh?c d?n c?ng s?n, Bình Nguyên L?c cung nói v?i s? bu?n r?u hon là gi?n d?. Tho?t d?u ngu?i ta thích C?ng s?n b?i vì h? tu?ng là chúng s? l?y c?a c?i c?a ngu?i giàu d? cho ngu?i nghèo. Ngung h? khám phá ra là chúng l?y luôn c?a c?i c?a c? ngu?i giàu l?n ngu?i nghèo. Sau nam 1975, tôi không vi?t du?c n?a. Ách ki?m duy?t quá n?ng n? và ch? có các d?ng viên hay c?m tình d?ng m?i có th? du?c phép xu?t b?n. H? có m?i tôi vi?t nhung tôi t? ch?i. Van chuong có th? du?c di?n d?ch theo nhi?u cách khác nhau. L? có ai dó di?n d?ch tác ph?m c?a tôi theo m?t chi?u hu?ng khác thì tôi s? b? r?c r?i ngay...” Nhà van Mai Th?o, trong bài “Nhân cách Bình Nguyên l?c” cung vi?t: “B?y gi?, là th?i gian t? 30 Tháng Tu 75 t?i d?u 76. Trung uong d?ng C?ng S?n ? Hà N?i, tuy chua phát d?ng dàn áp và c?m tù van ngh? si, dã cho thi hành ? Sài Gòn m?t chính sách lung do?n hàng ngu van ngh? c?c k? hi?m d?c. Chính sách dó nh?m t?o k? th?, gây chia r? gi?a nh?ng nhà van mi?n B?c vào Nam trong d?t di cu 1954 v?i nh?ng nhà van sinh tru?ng ? Nam ph?n. Su?t ba muoi nam van h?c, Nam B?c dã m?t nhà B?c Nam dã b?ng h?u. C?ng s?n mu?n ch?m d?t cái tình tr?ng hòa d?ng t?t d?p dó. Và ngu?i chúng dành h?t m?i n? l?c khuynh d?o là Bình Nguyên L?c. Tho?t d?u là dám van ngh? n?m vùng. Nhu Son Nam, Vu H?nh. K? dó là nhóm van ngh? c?a M?t Tr?n Gi?i Phóng v? thành, t?m th?i du?c n?m gi? nh?ng d?a v? quan tr?ng nhu Tr?n B?ch Ð?ng, Giang Nam, Anh Ð?c, nhi?u k? dã quen bi?t Bình Nguyên L?c t? xua. Cu?i cùng là dám nhà van nhà tho công th?n c?a ch? d? và vào t? Hà N?i nhu Nguy?n Công Hoan, Ch? Lan Viên, Nguy?n Ðình Thi, Huy C?n. T?t c?, trên t?ng d?a v? khác bi?t, dã vi?t thu, di?n tho?i ân c?n tham h?i tác gi? Ðò D?c, v? s?c kh?e, v? d?i s?ng c?a ông, nói thân th? ông mãi an toàn, s? nghi?p không chôn vùi, ông v?n là nhà van l?n. T?t c? dã l?n lu?t d?n khu Cô Giang-Cô B?c tuoi cu?i nhã nh?n gõ c?a xin g?p ngu?i trong ngôi nhà có hai ch?u v?n niên thanh. Bình Nguyên L?c ti?p h?t, t? t?n ch?ng ch?c v?y thôi. Duy có m?t l?n, không sao du?c, ông ph?i t?i d? d?i h?i van ngh? th?ng nh?t l?n th? nh?t ? B? Thông Tin cu du?ng Phan Ðình Phùng. K? h?p này, Vu H?nh, Thanh Ngh? báo cáo k? công. Son Nam dóng trò nhi?t tình khóc lóc riêng Bình Nguyên L?c ng?i im l?ng t? d?u d?n cu?i không ch?u phát bi?u m?t l?i nào...” Ð? gi?i nghia m?t tru?ng h?p không h?p tác nhu th?, Nguy?n Q. Th?ng vi?t trong bài gi?i thi?u tuy?n t?p: “sau ngày th?ng nh?t d?t nu?c (1976) ông ngung c?m bút vì b?nh n?ng... Tháng Mu?i nam 1985 ông du?c gia dình b?o lãnh và nhà nu?c Vi?t Nam cho phép sang Hoa K? ch?a b?nh...” Nhung s? th?c, thì không ph?i v?y. Sang d?nh cu ? Hoa K?, Bình Nguyên L?c dã vi?t r?t nhi?u, có m?t trên r?t nhi?u t?p chí van chuong. John C. Schafer vi?t “...Tôi bi?t r?ng t? ngày sang M?, ông dã b?t d?u vi?t tr? l?i và xu?t b?n nhi?u truy?n ng?n và c?o lu?n trên các t?p chí van h?c b?ng Vi?t ng? ? Hoa K? và Canada. Ngoài ra, các ?n b?n m?i c?a tác ph?m c?a ông dã du?c in ? Los Angeles. Rõ ràng là nu?c M? dã cho ông du?c m?t cái gì dó trong su?t m?t nam ông s?ng ? dây. Nó cho ông t? do d? c?m bút tr? l?i. Ð?i v?i m?t nhà van nhu Bình Nguyên L?c, món quà ?y ch?c ch?n không ph?i là nh?...” Tru?ng h?p Bình Nguyên L?c không ph?i là duy nh?t. ? Thanh Tâm Tuy?n, Phan Huy?n Thu khi vi?t ti?u s? cung “gi? v?” quên di th?i gian nh?ng nam c?i t?o. Khi tái b?n nh?ng tác ph?m c?a Duong Nghi?m M?u, cung có nh?ng lu?n c? k?t t?i ho?c bôi nh? m?t cách ti?u nhân nh? m?n, nhu c?a bài c?a Vu H?nh, “Ðâu là tiêu chí c?a ngu?i xu?t b?n”, hay “Ð?c sách Duong Nghi?m M?u: thú v?t hóa con ngu?i và luu manh hóa hình tu?ng c? di?n c?a van h?c dân t?c” c?a Lê Anh Ðào... Ngay v?i ngu?i dã ch?t nhu Nguy?n H?u Ðang, cung phê phán và nh?n d?nh thiên l?ch ngay c? trong bài d?c tu?ng ni?m c?a ngu?i d?i di?n chính quy?n... Có ph?i van h?c s? trong ch? d? c?ng s?n d?y d?y nh?ng b?t toàn s? th?c b? b? cong méo mó nhu th?? Và, ngu?i h?u sinh, s? có ý tu?ng sai l?m d?n b?c nào khi d?c nh?ng trang sách ghi chép l?i nh?ng th?i k? van h?c nhu v?y... Bình Nguyên L?c, là m?t tên tu?i dã n?i ti?ng trên van dàn t? lâu. Su?t m?y ch?c nam c?m bút, ông dã hoàn t?t d?n g?n 1000 truy?n ng?n và hon 50 ti?u thuy?t. Ngoài ra ông còn làm tho, vi?t biên kh?o, tùy bút. Tác ph?m c?a ông có nét riêng c?a m?t ngu?i n?ng tình v?i quê huong, di?n t? cu?c s?ng và sinh ho?t nông thôn Nam B? trong dó con ngu?i ph?i chi?n d?u v?i thiên nhiên, v?i thú d? và v?i c? d?ng lo?i d? s?ng còn. M?t khác, ông còn là m?t nhà báo k? c?u, làm ch? bút nhi?u nh?t báo su?t trong m?t th?i gian dài. Vi?t du?c m?t gia tài van chuong d? s? nhu th? không ph?i là chuy?n gi?n d?. Trong bài ph?ng v?n ông c?a Lê Phuong Chi, vi?t nam 1972 nhung dang l?i trong “Tâm Tình Ngh? Si” nam 2001, có do?n gi?i thích m?t cách gián ti?p s?c làm vi?c ?y: Sau vài ba câu chào h?i xã giao, tôi b?t d?u g?i chuy?n: - Ông thu?ng làm vi?c vào gi? nào trong ngày? - B?t c? lúc nào. H? r?nh tay là tôi ng?i vào bàn vi?t. - Ông không c?n ch? h?ng d?n sao? Nhà van Bình Nguyên L?c cu?i: - Tru?c kia thì nhu v?y, nhung t? nam 1952, tôi g?p anh Nh?t Linh, lúc ?nh ? H?ng Kông v?a v? Sài Gòn. Nhân tôi d?n tham choi t?i noi ?nh dang t?m tr? trong ngõ dình Phú Th?nh du?ng Lê Van Duy?t. Qua vài câu chuy?n hàn huyên ?nh h?i tôi lúc này sáng tác có d?u tay không. Tôi thành th?t tr? l?i là sao lúc này tôi không có h?ng thú sáng tác. Nghe v?y ?nh khuyên tôi: “M?t ngu?i c?m bút mu?n thành công thì không th? ch? h?ng d?n m?i vi?t theo nh?ng cây bút tài t?. Mà m?i ngày b?t bu?c ph?i ng?i vào bàn vi?t, vi?t ít nh?t là ba, b?n trang cho thành n?p. và r?i h?ng thú cung s? d?n trong lúc vi?t. Th?ch Lam nh? v?y mà thành công. Chính tôi cung ph?i b?t chu?c Th?ch Lam d?y!” Nghe l?i khuyên chính dáng ?y, tôi v? làm theo anh Nh?t Linh t? d?y d?n gi?. - Hình nhu tru?c kia van hào André Maurois cung dã nói nhu th? ph?i không ông? - Ðúng v?y, tru?c khi nghe anh Nh?t Linh nói, tôi dã d?c André Maurois t? lâu nhung tôi không làm theo. Cho d?n khi anh Nh?t Linh khuyên, có l? do mình kính ph?c anh ?y mà mình làm theo. Tuy v?y, nói thì d? mà làm thì khó l?m anh oi! Tôi suýt b? cu?c m?y l?n, nhung d?n nay thì thói quen ?y dã thành n?p. Hôm nào m?c chuy?n gì ph?i b? vi?t, tôi c?m th?y nh? ti?c nhu m?t mát m?t cái gì.” Riêng tôi có r?t nhi?u ?n tu?ng v? tác ph?m Bình Nguyên L?c. S?ng ? Sài Gòn, nên khi d?c nh?ng bài vi?t v? thành ph? ?y nhu nh?ng bu?c chân tr? v? c? th?. Tác ph?m “Nh?ng bu?c lang thang trên hè ph? c?a gã Bình Nguyên L?c” là m?t thí d?. Tác gi? vi?t v? hàng me, là nh?c l?i m?t th?i tho ?u cung nhu vi?t v? con kinh nu?c den, là làm tôi nh? l?i lúc v?a m?i l?n. Nh?ng bu?i trua, m?t nu?c g?n sóng ph?n chi?u ánh n?ng, v?i ti?ng rao quà c?a nh?ng chi?c ghe nh? trên kinh. Nh?ng cây c?u, nh?ng con h?m, nh?ng ngôi m? cu c?a Sài Gòn th?i xua. Trong cách mô t?, có xen l?n t?m lòng hoài v?ng. Dù t? c?nh hay t? tình, v?n là chân dung c?a m?t ngu?i ngo ngác gi?a gió b?i dô thành. Nh?ng hình ?nh nhu nh?ng chi?c di?u gi?y d?t dây lo l?ng trên hàng c?t di?n hay nh?ng ngôi m? cu bên du?ng xây d?ng b?ng vôi tr?n ô du?c nhu nh?c nh? l?i m?t th?i bu?i nào tuy dã xa xam nhung l?i g?n gui. Nh?ng d?n mi?u, nh?ng chùa chi?n, nhu m?t ch?ng nhân d? tìm v? nh?ng ng? du?ng dã xa, và ngu?i trong c?nh ?y có m?t chút gì xót xa m?t chút gì ti?c nu?i. Có ngu?i dã ví von r?ng gi?ng nhu ki?u cách “A la recherche du temps perdu” c?a Maecel Proust. Ð?c nh?ng câu van nhu tho, vi?t v? hàng me Sài Gòn, làm sao lòng tôi không rung d?ng d? nh? v? c?nh và ngu?i, dã qua trong d?i s?ng nhung còn g?n trong trí nh?: “Ôi nh?ng hàng me Ch? Cu, nh?ng hàng me ph? Gia Long, nh?ng hàng me ph? T?n Ðà giao nhành r?p bóng, nh?ng hàng me b?u b?n c?a nh?ng ngu?i di b? v? trua, nh?ng hàng me tò mò dòm vào các c?a s? tu gia, g?i vào dó nh?ng lá nh? li ti trên tóc cô gái bé, nh?ng hàng me tàn xanh s?m quy?n luy?n nh?ng ti?ng duong c?m c?a ai trong vài c?a s? v?ng ra... Ôi! Nh?ng hàng me ch?a ch?p cô Mùa, m?t cô gái quê ít dám léo hánh d?n thành ph?. Chính trên mái tóc xanh bi?n màu theo th?i ti?t c?a ngu?i mà nh?ng khách yêu thiên nhiên tìm d?u chân Mùa hàng nam len lén d?n vài l?n noi thành ph?. Lòng s?u x? quê c?a nh?ng k? l?c loài vào dô th? Sài Gòn du?c d?u di vài ph?n khi nhìn nh?ng hàng me Nguy?n Du và H?ng Th?p T? ng? màu r?i l?i th?m m?u. Nh?ng ngày mà toàn thân me d?u khoác áo màu d?t chu?i non, là nh?ng ngày ngu?i m?n thiên nhiên nghe ti?ng hát c?a Mùa, h?i h?p l?ng nghe bu?c chân Mùa trên xi mang c?a thành ph?...” Sài Gòn là thành ph? có sông l?ch bao quanh. Không gian ?y, tuy ch?ng ph?i là c?nh son th?y h?u tình nhung cung d? l?i trong lòng ngu?i hoài c? nh?ng ám ?nh khó quên trong ti?m th?c. Tôi s?ng và l?n lên t? m?t xóm lao d?ng bên con r?ch Tàu H? nên khi d?c nh?ng trang sách c?a Bình Nguyên L?c l?i th?y g?n g?n trong lòng nh?ng c?m xúc. Nh?ng cây c?u Cây Gõ, Bình Tây, Nh? Thiên Ðu?ng, Xóm C?i v?i d?c cao v?i v?i nhìn theo nh?ng tà áo tr?ng. Nh?ng con du?ng Hàng Bàng, M? C?c ven con kinh bu?i chi?u v? h?c l?ng gió. ? dó, là m?t ph?n tu?i tr?. ? dó, là nh?ng bu?c d?u hoa niên còn mãi trong tâm tu. Ð?c “Nh?ng bu?c lang thang c?a gã Bình Nguyên L?c” d? th?y l?i nh?ng ngu?n nu?c ch?y ngày xua: “...Con sông con thân m?t, d?ng bên b? này hú m?t ti?ng là bên kia nghe li?n.. Con sông g?i tình, th?nh tho?ng màu nu?c trong xanh bi?n ra vàng s?m vì t? lòng c?n v?n lên phù sa g?i nh? Th?y Chân L?p hoang vu nê d?a g?i nh? cu?c d? xô vào Nam g?i hình ?nh d?p d? c?a doàn ngu?i chi?n d?u v?i thiên nhiên d? khai thác d?t m?i... “Nhà Bè nu?c ch?y chia hai Ai vào B?n nghé Ð?ng Nai thì vào” Con sông làm v?n th?a cho m?t giang c?ng s?m u?t (cái b?ng c?a Sài Gòn) t?p trung t?t c? các ghe thuong h? c?a m?t h?u phuong trù phú. Có ai nhìn dám ghe thuong h? ?y chua, nh?t là vào lúc chi?u t?i khi các ho?t d?ng kinh t? dã ch?m d?t. M?t ngu?i b?n ghe nào dó, không ti?n d? di hu?ng các cu?c vui c?a thành ph? tung b?ng, ng?i trong khoang thuy?n g?y nh? chi?c d?c huy?n và c?t gi?ng nói tho. V?i ti?ng nh?c quê mùa, huong gió c?a Ð?ng Nai, mùi bùn c?a Ba Th?c, t?t v? linh h?n c?a d?t nu?c nhu dã theo thuy?n buôn mà v? dây. Con sông d?c bi?t Á Ðông v?i nh?ng chi?c ghe dùng làm nhà, trên mui ch?ng vài ba cây c?nh, tru?c mui m?t con heo d?ng ngo ngác nhìn b?, m?t con gà mu?n c?t cánh bay mà ng?i ch?t du?i. Nên ch? di xa mu?i nam, v?n nh? Sài Gòn. Không nh? nh?ng ph? l?n, nhà cao vô v? gi?ng ph? nhà noi khác mà nh? con sông nho nh?, kh? dau vì ch? n?ng nh?ng ghe chài kh?m l? hàng hóa, th? ph?n ngu?i v? hi?n cham nuôi con d?i và b? ng? nhu m?t ch? nhà quê l?c lõng vào thành ph?. Ch? nhà quê này ch? tìm l?i du?c s? d? ch?u khi qua kh?i Xóm C?i, Bình Ðông v? t?i ru?ng l?y, v?i thiên nhiên và gi?a không khí riêng c?a ch?. Sông con oi! Sài Gòn làm d?m làm dáng mà ngu?i v?n do, v?n hôi mùi bùn non, mùi nu?c m?m, hôi cái mùi c?a nh?ng ch? c?n lao. Nhung chính cái mùi h?n h?p ?y dã làm cho ngu?i d? thuong bi?t bao!” V?i sông nu?c Sài Gòn, không ph?i ch? có trên m?t nu?c, không ph?i ch? có nh?ng xóm nhà sàn lao d?ng, không ph?i ch? có ghe thuong h? san sát hàng dãy bán buôn. Mà v?i Bình Nguyên L?c còn là nh?ng du?ng c?ng h?p t?i tam do b?n mà nh?ng ngu?i vì mi?ng com manh áo ph?i l?n l?i xu?ng d? b?t nh?ng con luon, con cá s?ng ? bùn sình. Truy?n Ngu?i Chu?t C?ng mà tôi d?c l?n d?u tiên khi còn nh? dang trên t?p chí Hi?n Ð?i dã làm tôi rùng mình khi tu?ng tu?ng d?n cái môi tru?ng t?i tam d?y nguy hi?m du?i lòng c?ng thành ph?. Khi nu?c tri?u xu?ng, con sông c?n tro dáy và h? vào c?ng và di l?n d?c theo d? ki?m nh?ng d? du ho?c cá luon d? r?i k?p th?i ra kh?i khi nu?c tri?u dâng lên. Nhung bao nhiêu là b?t tr?c, nh?ng con mua l?n b?t th?n, nu?c tri?u dâng lên quá nhanh ho?c nh?ng con r?n d?c s?ng ? bùn sình. Và k?t cu?c là cái gia dình nh? ?y ch? còn sót l?i m?t ngu?i, khi ngu?i ch?ng và d?a con b? tai n?n và ch?t ng?p ? lòng c?ng... Nói d?n Sài Gòn, ít ai nghi d?n nh?ng d?i s?ng h?m hiu v?t l?n vì mi?ng com manh áo nhu nh?ng nhân v?t trong “Ngu?i chu?t c?ng”. ? trên cái thành ph? xô b? dông dúc ?y, v?n có nh?ng ngu?i s?ng cu?c d?i không hon loài v?t bao nhiêu... Ð?c “H?n ma Cu”, d? nghe “Ðâu dây d?ng v?ng cõi xa xua/th? ngoi thom ph?c h?n ma cu”. Và cung t?i m?t quán nu?c c?a chú Ch?t góc du?ng, u?ng ly xây ch?ng d? nghe d?i s?ng dang di qua v?i t?t c? c?m giác c?a m?t ngu?i dang s?ng lo mo gi?a d?i hi?n th?c và nh?ng v?n vuong ch? nghia, c?a ch? ph hay f xa xôi. Trong bu?i sáng s?m ?y, nhu th?y l?i quá kh? di qua v?i bao nhiêu bóng dáng c?a m?t ki?p s?ng nào không còn hi?n h?u, c?a nh?ng h?n ma v?t vu?ng theo t?ng giây t?ng phút hi?n v?. Âm thanh, mùi v?, không khí, t?t c? tr?n l?n vào nhau d? thành m?t c?m giác khác l? nhung thú v?: “...Chàng ng?i tru?c chi?c bàn con d?t sát vách, không nhìn ai h?t, c?t tránh th?y. Chàng mu?n nghe nhi?u và ng?i sâu. ? dây có nh?ng ti?ng d?ng nh?ng âm thanh nh?ng mùi v? quen thu?c và r?t thân yêu mà chàng m?n thích. Ngoài sau b?p, ngu?i th? xíu m?i b?m th?t b?ng hai con dao Tàu, mà h?n h? lu?i dao xu?ng th?t theo m?t nh?p di?u k? l? nghe nhu m?t khúc nh?c man r? nhung v?n êm tai. Nh?ng anh ph? ky hô món an ho?c hô giá ti?n mà khách hàng ph?i tr?, không ph?i b?ng van xuôi mà b?ng l?i hát có ca có k? dàng hoàng. Khi m?t ngu?i khách d?ng lên, h?n hát to cho anh th? qu? nghe “...A... A... ngu?i d?i nón n? den á... à... sáu d?ng l? b?y c?c... a... a...” L? c? nhiên h?n hát b?ng ti?ng Tàu, th? ng? Qu?ng Ðông nên câu hát dài lê thê vì nh?ng á... a... á... à, nghe r?t thú v?. Có m?t câu ng?n “B?c t?y ta t?ng mù” mà h?n làm du?c m?t bài hát nh?, nghê nga d?n lúc tách s?a tr?ng gà bung ra t?i bàn khách, bài hát m?i d?t. Mùi bánh bao h?p t? các x?ng du?i lò b?c lên, mùi cà phê r?n ra t? nh?ng chi?c v?t d?u tiên trong ngày, t?t c? nh?ng ti?ng và hoi ?y t?o thành m?t không khí mà K? r?t thích...” Van phong d?c bi?t c?a Bình Nguyên L?c t?o hình t? t?m lòng yêu d?t nu?c yêu quê huong tha thi?t. T? khi b?t d?u c?m bút, ông dã có nh?ng tác ph?m vi?t nhu d? tr? món n? l?n cho quê huong. Trong bài ph?ng v?n c?a Nguy?n Ng? có do?n vi?t: “...T?p Huong Gió Ð?ng Nai, kh?i th?o t? nam 1935 hoàn thành nam 1942, là tác ph?m d?u tay c?a anh. T?p truy?n ng?n và tùy bút bát ngát huong d?ng và gió n?i và d?y d?y màu s?c d?a phuong này dã du?c hai nhà tho có ti?ng duong th?i Xuân Di?u và Huy C?n tán thu?ng. Nhung ti?c thay, tác ph?m tuoi mát c?a tu?i thanh xuân này nay ch? còn l?i hai d?u v?t; m?t truy?n và m?t tùy bút rút ra dang báo kho?ng 1943, còn b?n th?o thì b? th?t l?c trong nh?ng ngày d?u t?n cu h?i h?, khi Pháp tr? l?i chi?m Tân Uyên nam 1945. Ð?a con d?u lòng bao gi? cung du?c cha m? nâng niu hon và khi nó ch?u m?t s? ph?n h?m hiu nhu “Huong gió Ð?ng Nai” thì ngu?i sanh thành ra nó càng khó quên nó du?c. Sách v? gi?y t? l?c trong khói l?a k? nhu dã thành tro b?i, th? mà anh v?n còn gi? m?t ph?n hy v?ng: bi?t dâu, bi?t dâu... Nên g?n hai muoi nam sau, khi ch? truong tu?n báo Vui S?ng anh không quên rao trên m?t báo nhà và nam nam qua anh v?n mong m?y dòng tha thi?t ?y l?t vào m?t ngu?i dã tình c? gi? du?c tr?n v?n hay m?t ph?n Huong Gió Ð?ng Nai mà ch?ng bi?t c?a ai dây. Có cái gì v?a bu?n cu?i v?a c?m d?ng trong ni?m tin tu?ng và d?i ch? này... Và v?i b?n thân lâu nam có ai nh?c nh? d?n d?a con so c?a cái thu? ban d?u luu luy?n ?y thì m?t anh bu?n vui l?n l?n. Tác ph?m k? cung ch?u chung m?t s? ph?n nhu tác ph?m d?u, nhung may m?n hon, là truy?n dài l?ch s? Phù Sa. Anh kh?i vi?t nam 1942, du?c m?t ph?n (do?n khai t? dã dang ? báo Thanh Niên nam sau v?i cái tên “Di Dân L?p ?p” khi?n d?c gi? chú ý d?n anh. Không b? th?t l?c nhu Huong Gió Ð?ng Nai nhung sau này anh vi?t l?i cho dang ? tu?n báo Nhân Lo?i d? m?t ph?n sáu tác ph?m r?i ph?i d? d? dang. Ðây là tác ph?m anh thai nghén r?t lâu tác ph?m l?n nh?t d?i anh vì hoàn thành nó s? dày g?n ngàn trang sách, nó làm s?ng l?i cu?c “ti?n vào Nam” vi d?i c?a m?t s? d?ng bào Nam Ngãi d? m? mang b? cõi, d?ng lên mi?n L?c t?nh giàu dông, m?t trong nh?ng doàn ngu?i khai hoang tiên phong ?y dã d?ng t?i d?t Tân Uyên, n?m trên b? con sông Ð?ng nai dang d?u dàng u?n khúc. Cái “n?” Phù Sa ?y, bao gi? anh m?i tr? xong? Khói thu?c t?a ra, mo màng: - Khó mà nói tru?c du?c cái “bao gi?” ?y nó là tháng nào nam nào, nhung không tr? không xong! - Nói m?t cách khác, anh mu?n Phù sa s? là m?t tác ph?m d? d?i? Anh cu?i: - Có d? d?i không dó là d? cho d?i d?nh do?t, nhung v?i mình dó v?a là m?t cái “m?ng” l?n thi?t tha mà mình c?n th?c hi?n trong d?i van, l?i v?a là m?t món “n?” tinh th?n mà mình c?n ph?i tr?...” Nhung m?t truy?n ng?n du?c coi là hay nh?t c?a ông là R?ng M?m. Ông dua d?c gi? vào m?t vùng d?t hoang vu không có bóng ngu?i, c?m c?i l?n bi?n d? có d?t dai tr?ng tr?t. Cu?c chi?n d?u v?i thiên nhiên vô cùng kh?c li?t, c? gia dình bé nh? c?a th?ng C?c làm vi?c nhu trâu cày mà cung ch?ng d? an. H? thèm t? mi?ng an th?c u?ng d?n nh?ng sinh ho?t bình thu?ng c?a loài ngu?i, nh?ng câu hò ti?ng hát, nh?ng xóm làng ?m khói com chi?u.. H? là nh?ng thân cây m?m, lao xu?ng bi?n d?u tiên d? làm n?n cho nh?ng m?nh d?t phù sa m?u m? sau này. Chuy?n nh?ng ngu?i tiên phong di m? nu?c g?i l?i nh?ng thiên anh hùng ca th?m l?ng, c?a nh?ng ngu?i vô danh t?n l?c hy sinh c? cu?c d?i d? cho th? h? mai sau. Cái dung d? c?a van chuong Bình Nguyên L?c cung ? dây và ch?t s? thi hùng tráng cung ? dây. M?t n?i ni?m du?c trao g?i và ký thác c?a ngu?i luôn mang n?ng trong lòng ni?m yêu d?t nu?c yêu quê huong thi?t tha... Khi ông v?a ? tu?i b?n muoi, Bình Nguyên L?c dã in t?p truy?n ng?n Nh?t Gió và nh?ng truy?n ng?n ? dây dã in d?m nh?ng nét suy tu cung nhu tâm tình c?a m?t ngu?i có ý th?c s?ng m?nh m? và luôn di ki?m tìm chân lý ngay trong c? nh?ng sinh ho?t nh? nhoi hàng ngày. Truy?n Nh?t Gió b?t ngu?n t? m?t s? ki?n có th?c trong gia dình c?a ông. Th?ng bé nh?t gió tên Ki?t chính là hình ?nh c?a con trai tru?ng c?a ông và nhân v?t T?o không ai hon là chính ông. Con trai ông, Bác Si Tô Duong Hi?p, lúc còn tr? dã tham gia v? trò On và b? du?i h?c nên s? s? giáo d?c nghiêm kh?c c?a gia dình nên dã tr?n ông c? ba tháng tr?i. Qua hình ?nh th?ng nh? choi trò nh?t gió trong hai ?ng qu?n dài c?a mình, T?o suy nghi và trong m?t phút lóe lên c?a ý th?c, th?y l? l?i giáo d?c con tr? c?a mình là c? h? và thi?u ti?n b? và c? xã h?i mà ông dang s?ng cung có nhi?u b?t c?p nhu v?y. M?t truy?n dài khi?n ông do?t du?c gi?i Van Chuong Toàn Qu?c nam 1959 là ti?u thuy?t Ðò D?c. Ðây là m?t câu chuy?n c?a m?t gia dình ? thành ph? v? mi?n quê c?t nhà l?p nghi?p. Gia dình này có b?n cô con gái v?a d?n tu?i l?y ch?ng: Huong, H?ng, Hoa, Quá, và bi?n c? x?y ra khi anh chàng h?a si Long b? tai n?n xe và ? nhà ông bà Nam Thành du?ng b?nh Nh?ng m?i tình tròng tréo và hình nhu nhi?u cô d?u vuong v?n v?i chàng. T ác gi? v?n d?ng nh?ng k? thu?t ti?u thuy?t, th?t gút r?i m? gút d? có m?t do?n k?t “happy ending”. Ba cô gái dã sang sông b?ng dò ngang ch? không s? nh?ng chuy?n dò d?c n?a... Bình Nguyên L?c có m?t gia tài van chuong d? s?. Hon th? n?a, ông dã t?o du?c m?t phong cách cho riêng mình. V?i c?m h?ng t? quê huong “van tôi b?t ngu?n t? nh?ng c?nh d?p c?a quê huong và xu?t phát t? lòng nh? nhung tha thi?t c?a tôi d?i v?i nó ch? không ph?i là vì ái tình ho?c yêu duong tác d?ng”, nh?ng tác ph?m c?a ông bi?u l? m?t tâm c?m thi?t tha v?i d?t nu?c. Ông cung có m?t du?ng hu?ng riêng khi t?o d?ng nh?ng tác ph?m c?a mình: “nh?ng y?u t? tôi thai nghén r?i vi?t thành tác ph?m không ph?i là c?t truy?n mà là ý truy?n. Cho nên tôi ít chú ý d?n nh?ng câu chuy?n ly k? gay c?n mà ch? n?m l?y nh?ng ý tu?ng ng? nghinh trong nh?ng s? ki?n. Sau khi b?t g?p ý truy?n, tôi m?i t?o nên c?t truy?n r?i gom góp nh?ng chi ti?t nh?ng d?a di?m s?ng ngoài d?i mà tôi cho là thích h?p v?i n?i dung. Noi nào dã s?n trong tâm kh?m tôi thì tôi b?t nti?m th?c làm vi?c còn nh?ng gì c?n ph?i tìm hi?u thì tôi dích thân d?n t?n noi nghiên c?u t?ng chi ti?t ch? tôi không b?a d?t.” Bình Nguyên L?c ngoài nh?ng tác ph?m mà tôi v?a d? c?p d?n ? trên còn r?t nhi?u tác ph?m khác dáng nh?c nh? d?n nhu ti?u thuy?t Xô Ngã B?c Tu?ng Rêu, Tì V?t Tâm Linh, N?a Ðêm Tr?ng S?p... truy?n ma nhu Tân Liêu Trai, truy?n ng?n nhu Ba Con Cáo, nhu Hui Nh? Tì, biên kh?o nhu L?t Tr?n Vi?t Ng?, Ngu?n G?c Mã Lai c?a Dân t?c Vi?t nam, tho nhu Tho Ba Mén... Dù dã có nh?ng tuy?n t?p d? ghi d?u l?i nh?ng th?i k? sáng tác nhung hình nhu cái nhìn v?n còn nhi?u b?t c?p và ngu?i ta thu?ng hay l?n l?n gi?a con ngu?i làm báo và con ngu?i vi?t van c?a ông cung nhu s? lu?ng và ph?m ch?t tác ph?m c?a ông. Hy v?ng trong tuong lai, s? có nhi?u h?c gi? dào x?i sâu r?ng hon d? có nh?ng nh?n d?nh d?y d? và ph?n ánh trung th?c chân dung Bình Nguyên L?c...
Powered By Nguoi-Viet Online