Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Ðảng Bô Xít Việt Nam
Bộ Chính Trị đảng Cộng Sản vẫn cương quyết khai thác bô xít và chưa chịu lùi bước. Nông Ðức Mạnh, Nguyễn Minh Triết và Nguyễn Tấn Dũng đều tuyên bố đó là một “đường lối lớn” của đảng, cho nên từ bây giờ có thể gọi tên nhóm người này là đảng Bô Xít.
- Chia của cải không đều
Lúc sinh thời, có lần cựu Dân Biểu Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Hữu Chung viết rằng mỗi lần đến ngày 30 Tháng Tư ở Việt Nam nơi có nhiều người thích mở tiệc ăn mừng nhất là tại Sài Gòn và Buôn Mê Thuật. Vì sau ngày 30 Tháng Tư năm 1975 ở hai nơi đó có rất nhiều người đã chiếm được của cải mới.
- Thời Sự Kinh Tế: Tin vui giữa mùa Cúm Lợn
Ở nước Mỹ, hiệp hội các nhà nuôi lợn, các công ty bán thịt lợn đang phản đối việc dùng danh xưng này, gây thiệt hại cho công việc kinh doanh của họ. Chính phủ Israel cũng không bằng lòng; họ nói đối với người theo Do Thái Giáo và cả người Hồi Giáo, nhắc đến tên con vật đó là một sự xúc phạm nặng nề. Có thể ông Ðỗ Mười, cựu tổng bí thư đảng Cộng sản Việt Nam cũng đồng ý với chính phủ Israel và các nước Hồi giáo. Tuy nhiên, cứ xin tạm dùng cái tên mà WHO đang sử dụng, gọi là Cúm Heo hay Cúm Lợn, cho nó “chính danh.”
- Thời Sự Kinh Tế: Các hãng xe hơi phải thay đổi
Xe Mustang là một bài học tiêu biểu về tiếp thị thành công, xe Edsell là một bài học phải tránh cho khỏi thất bại. Ông chủ tịch GM hãnh diện nói rằng “Cái gì tốt cho GM là tốt cho cả nước Mỹ.”
- Ai bôi xấu nước Việt Nam?
Trong tuần trước tôi đang ở Montréal, Canada, thì báo Người Việt đăng lá thư của bạn đọc ký tên là Cường, trong đó có câu: “Tôi tôn trọng cái gọi là Việt Nam Cộng Hòa của các bạn, nhưng tôi không đồng ý với cái cách các bạn đang làm đó là bôi xấu Việt Nam, nơi cha sinh mẹ đẻ của các bạn, nơi mà những người thân, đồng bào của các bạn đã phải chịu đựng nhiều mất mát, nỗi đau và cả xương máu để giành lấy nền độc lập tự do cho thế hệ ngày nay. Tại sao các bạn không tự hỏi nhân dân Việt Nam muốn một nhà nước hoàn toàn độc lập do chính người dân mình xây dựng nên hay họ muốn nhà nước có một nước khác đứng ở phía sau họ chỉ đạo?”
- Việt Nam, Hàn Quốc và Trung Quốc
Vào thế kỷ thứ 7, cả Việt Nam và Hàn Quốc đều được nhà Ðường bên Trung Quốc chiếu cố bằng chính sách bành trướng. Vua Cao Tông nhà Ðường sai Tiết Nhân Quý (Xue Renguy) chinh phục xứ Cao Ly, lúc đó họ đang chia làm ba nước, rồi nhà Ðường lập An Ðông Ðô Hộ Phủ vào năm 668 để cai trị Triều Tiên. Rút kinh nghiệm đó Cao Tông cũng sai lập An Nam Ðô Hộ Phủ vào năm 679 để cai trị 12 châu của xứ Giao Châu cũ.
- Thời sự kinh tế: Hy vọng le lói
Một dấu hiệu báo trước kinh tế sẽ lên hay xuống là thị trường chứng khoán. Khi nào thị trường chứng khoán tăng một cách rõ ràng, thì đó là dấu hiệu cho thấy kinh tế Mỹ sẽ lên trong vòng 6 tháng đến một năm sau đó. Căn cứ vào chỉ dấu tiên đoán (leading indicator) này thì người dân Mỹ đang thấy tia sáng le lói ở cuối con đường hầm suy thoái. Nhưng cũng như tất cả những tia sáng le lói, chúng ta vẫn phải dè dặt vì lo sẽ có những cơn gió mạnh làm cho ngọn lửa le lói bị tắt ngủm.
- Nước Ấn Ðộ có thể hãnh diện
Trong truyện White Tiger của nhà văn Ấn Ðộ Aravind Adiga có đoạn kể anh tài xế Balram Halwai, khi đưa chủ nhân về tới cổng nhà, thì cậu chủ lớn đánh rớt một đồng ru-pi trong xe. Cậu bắt anh tài xế phải tìm cho ra. Anh tài Balram lúi húi tìm mãi không thấy, cậu chủ mắng: Mày đừng giả bộ tìm không ra để có cớ thuổng đồng tiền của tao nghe mầy! Cuối cùng, để cho ông chủ ngưng mắng, anh tài xế lén rút một đồng ru pi trong túi mình, rồi giả đò reo lên như mới tìm thấy đồng tiền, lễ phép cúi đầu đưa trả ông chủ. Mỗi đô la Mỹ đổi được từ 40 đến 50 ru pi Ấn Ðộ.
- Triệu Tử Dương: Tiếng vọng từ đáy mộ
Tựa đề này phỏng theo lời thơ Nguyễn Chí Thiện, và rất thích hợp. Nhân vật đang nằm trong đáy mộ là Triệu Tử Dương (Zhao Ziyang). Và tiếng vọng đang vang lên là những lời nói trong năm sau cùng của đời ông được ghi âm sau 16 năm bị quản thúc tại gia, nay xuất bản thành sách.
- California bất trị
Ngày hôm qua trong lúc dân chúng California (rất ít) bắt đầu đi bỏ phiếu về 6 đề án liên quan đến ngân sách tiểu bang thì Thống Ðốc Arnold Schwarzenegger đã bay đi Washington. Ông cùng với cả phái đoàn tiểu bang được Tổng Thống Barack Obama ca ngợi vì California đi bước đầu cả nước trong việc đặt tiêu chuẩn hiệu năng cao cho máy xe hơi nhằm giảm bớt số xăng dùng và bớt khí thải làm hại môi trường.
- “Của mình nhưng mà là phía Trung Quốc phụ trách”
Ngày còn nhỏ mỗi lần được thầy giáo trả bài luận văn, chúng ta thường nghe thầy dặn dò: Không được viết những câu đầy những chữ “rằng, thì, là, mà.” Câu văn trích dẫn trên tựa bài này thuộc loại văn thầy dậy nên tránh. Ðó là lối nói lòng thòng của các cụ già đời xưa quen dùng chữ Hán cổ khi nói năng, mở miệng ra là đầy những chữ “chi, hồ, giả, dã.”
- Chính là Bác Mao!
Vụ trang điện tử www.vietnamchina.gov.vn khiến nhiều người Việt trong nước đặt nhiều câu hỏi. Thứ nhất, không biết tại sao chính quyền Cộng Sản nước ta lại để cho một website bằng tiếng Việt của Bộ Công Thương Hà Nội đăng những lập trường của chính phủ Bắc Kinh về Hoàng Sa Trường Sa ngược lại với quyền lợi tổ quốc? Thứ nhì, tại sao đảng Cộng Sản Việt Nam lại phản ứng lúng túng và yếu ớt như vậy? Hôm nay thử bàn về câu hỏi thứ nhất.
- Người Đại Hàn có thể hãnh diện
Rất khó phê phán hành động tự sát của cựu Tổng Thống Nam Hàn Lư Vũ Huyền. Nhưng ai cũng có thể chia sẻ niềm tiếc thương đối với ông mà đa số người dân Hàn Quốc đang bầy tỏ. Họ có thể hãnh diện về ông, một niềm hãnh diện mà người dân nhiều nước khác không thể cảm thấy được đối với những người đã lãnh đạo xứ họ.
- Chọn một thẩm phán Tối Cao Pháp Viện
Ðây là một cơ hội cho mọi người cùng tìm hiểu một xã hội sống dân chủ tự do họ làm gì khi cùng chọn lựa một người nắm quyền hành vào loại cao nhất nước.
- Dân Chủ hóa cách nào?
Báo Ðại Ðoàn Kết là tiếng nói của các ông bà cầm đầu Mặt Trận Tổ Quốc, một tập hợp do đảng Cộng Sản bầy ra để kiểm soát các hội, đoàn bên ngoài đảng. Tờ báo này mới phỏng vấn ông Trần Xuân Giá, một cựu bộ trưởng Kế Hoạch và Ðầu Tư, nay là chủ tịch hội đồng quản trị Ngân hàng Á Châu (ACB), một ngân hàng tư lớn ở Sài Gòn. Ông Trần Xuân Giá đã nói rất hùng hồn rằng đảng Cộng Sản Việt Nam cần phải trao cho Mặt Trận Tổ Quốc thêm một vai trò mới, vai trò ông gọi là “phản biện xã hội.”
- Nguồn gốc bạo lực cộng sản
Ðêm mùng 3 tháng Sáu năm 1989, bà Trương Tiên Linh (Zhang XianLing) thấy tấm giấy do cậu con trai 19 tuổi viết để lại, cho bố mẹ biết cậu đi tới quảng trường Thiên An Môn, coi các bạn biểu tình. Bà là một kỹ sư, hai vợ chồng chỉ có một đứa con đang học đại học. Ðêm hôm đó, súng nổ ở Thiên An Môn, không biết mấy ngàn sinh viên đã bị giết, bà Trương không tìm thấy con đâu. Mười ngày sau người ta mới đưa xác của cậu trả cho cha mẹ, xác đã bắt đầu hư, nhưng trên mặt cậu sinh viên còn đeo đôi kính trắng.
- Làm Dân Chủ lối Trần Xuân Giá
Báo Ðại Ðoàn Kết là tiếng nói của các ông bà cầm đầu Mặt Trận Tổ Quốc, một tập hợp do đảng Cộng Sản bày ra để kiểm soát các hội, đoàn bên ngoài đảng. Tờ báo này mới phỏng vấn ông Trần Xuân Giá, một cựu bộ trưởng Kế Hoạch và Ðầu Tư, nay là chủ tịch hội đồng quản trị ngân hàng Á Châu (ACB), một ngân hàng tư lớn ở Sài Gòn.
- Tô Hải có hèn không?
Tôi đã đọc hết cuốn Hồi Ký của Nhạc sĩ Tô Hải. Hơi tiếc, vì ông viết ngắn quá; chỉ có hơn 500 trang giấy in. Vừa đọc vừa tiếc. Có lúc đang theo ông qua một đoạn đường, trong bụng chờ sắp được nghe ông kể tiếp câu chuyện đang nói nửa chừng, thì ông lại chuyển sang chuyện khác. Tiếc, và trách tác giả không để thêm thời giờ kể rõ ngọn ngành cho người đọc biết thêm. Nhưng khi nghe Tô Hải giải thích trong cuộc phỏng vấn với Đinh Quang Anh Thái (đăng trên báo Người Việt) thì hiểu tại sao. Tô Hải không có ý kể chuyện đời mình. Ông nói trong cuốn sách này, “tôi chủ ý chỉ viết về cái hèn của tôi thôi.”
- Súc vật hóa con người
Vì không được cơ hội bảo vệ phẩm giá con người cho nên, Tô Hải kể, “Cha con, vợ chồng sẵn sàng kiện cáo, tranh cướp, thậm chí đâm chém nhau” chỉ vì muốn giành nhau một mối lợi. Ông nêu thí dụ một nhà thơ nổi tiếng đã kiện con trai của mình để giành lại một mảnh vườn trước căn phòng của một thi sĩ bạn thân đã chết.
- Iran bầu tổng thống
Khi hỏi những người sống ở Mỹ về chế độ chính trị nước Iran như thế nào, chắc hẳn chúng ta sẽ chỉ nghe những câu trả lời tiêu cực. Ðó là một nước độc tài do các giáo sĩ Hồi Giáo cai trị, dân chúng không được tự do, phụ nữ ra đường phải quàng khăn che mặt, cảnh sát kiểm tục buộc mọi người theo đúng các quy tắc đạo đức cổ hủ, những người chỉ trích chính quyền sẽ bị bắt giam, vân vân.
- Làn sóng Dân Chủ mới
Cảnh tượng trên đường phố ở Teheran trong mấy ngày qua có thể giúp những người dân chủ ở Việt Nam thêm phấn khởi: Một làn sóng mới của dân chủ tự do đang bắt đầu trên thế giới, khởi động từ thủ đô nước Iran.
- Khi Trung Quốc ngự trị thế giới?
Nhiều người Việt đọc cuốn sách mới của Martin Jacques sẽ thấy lo sợ. Nhưng không cần phải sợ. Cuốn sách mang tựa đề là “Khi Trung Quốc Ngự trị Thế giới.” Ông không đặt câu hỏi: Khi nào họ ngự trị? Ông quả quyết, “Khi...” làm như chuyện đó tất sẽ xẩy ra, không nghi ngờ gì nữa. Tên tiếng Anh là: “When China Rules the World”, với tựa nhỏ: “The Rise of the Middle Kingdom and the End of the Western World.”
- Ðấu tranh trong chế độ hay đấu tranh trên chế độ
Trong mọi cuộc đấu tranh với các chế độ độc tài áp bức, những người tranh đấu thường chia làm hai khuynh hướng: Hoặc họ đấu tranh trong khuôn khổ chế độ hiện tại để cải thiện dần dần lề lối cai trị; hoặc họ đấu tranh trên nền tảng chế độ đó buộc nó phải đổi từ căn bản. Lằn ranh giữa hai chủ trương đó có khi không rõ rệt, nhưng cũng đủ để phân biệt khiến người ta có thể gắn cho mỗi nhóm một nhãn hiệu khác nhau.
- Chuyện một người mù sáng suốt
Hiện nay, người lịch sự không dùng chữ “người mù” mà phải viết là “người khiếm thị.” Sửa lối nói, vì những người mắt sáng muốn tỏ lòng kính trọng đối với những đồng loại không may mắn, mất khả năng nhìn bằng đôi mắt.
- Dân Chủ cho tất cả mọi người
Rất nhiều độc giả báo Người Việt nổi giận sau khi đọc bài “Dân Chủ Cho Ai?” Bài này trích từ một mạng lưới trong nước. Vì tác giả bài đó viết rằng hiện nay từ người trí thức đến các nông dân Việt Nam không ai cần tranh đấu cho tự do dân chủ cả. Sống dưới chế độ Cộng Sản độc tài bây giờ là sướng lắm rồi!
- Dân Chủ cũng như luật đá banh
Cái ông bạn Ba Sún viết bài “Dân Chủ Cho Tui” trên diễn đàn X-Cafe, in lại trên Nhật báo Người Việt ngày hôm qua, nêu lên các lý do thật giản dị khiến cho một người dân Việt Nam bình thường như ông cũng muốn nước ta tiến đến chế độ tự do dân chủ.
- Những đạo luật trên 40 tuổi
Sau khi nước Mỹ đã bầu một ông tổng thống gốc Phi Châu, thì người Mỹ còn phải quan tâm đến vấn đề kỳ thị chủng tộc nữa hay không? Hai vụ xử án trong vòng một tuần cho thấy người ta vẫn quan tâm.
- Giới trẻ Việt Nam không thể chậm chân
Ngày 1 Tháng Bảy ở Bắc Kinh có một cuộc biểu tình phản kháng biến thành một bữa tiệc ăn mừng. Ðáng lẽ ra hôm đó là ngày chính phủ Bắc Kinh bắt đầu áp dụng lệnh bắt buộc các nhà sản xuất máy vi tính PC phải gài một nhu liệu mới vào máy để giúp nhà nước Cộng Sản kiểm duyệt tất cả các mạng lưới mà người dùng máy muốn vào. Nhưng trước sự phản kháng của người dân Trung Quốc dùng Internet cũng như dư luận ngoại quốc, một ngày trước khi mệnh lệnh trên có hiệu lực, Bộ Công nghiệp và Kỹ Thuật Thông Tin tuyên bố “hoãn” không áp dụng.
- Có thể cứu California được không?
California vẫn là một tiểu bang bất trị (ungovernable). Ngày 1 Tháng Bẩy, chính quyền hết tiền xài, phải gửi giấy xin nợ, từ các giáo chức đến những người lãnh tiền xã hội hoặc bồi hoàn tiền thuế đóng dư.
- Công An làm chủ
Một người bạn tôi trên 70 tuổi mới đi Việt Nam trở về California tỏ ra rất phấn khởi. Anh chỉ về nước thăm gia đình, sống ba tuần lễ cùng các bà chị và các cháu rất thân thiết. Anh vui mừng kể người cháu trai con Chị Ba làm nhà lớn cho mẹ ở, mời cậu lúc nào muốn cứ về nước sống, cháu dành sẵn cho cậu một phòng rộng rãi có đủ tiện nghi không khác gì bên Mỹ.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
Ngô Nhân D?ng
Khi công b? t́nh tr?ng chính ph? M? s? n?m 60% c? ph?n c?a Công ty General Motors sau khi khai phá s?n, T?ng Th?ng Barack Obama nói chính ph? ông là m?t “c? dông b?t d?c di,” và ông h?a s? không tr?c ti?p can thi?p vào công vi?c kinh doanh c?a công ty s?n xu?t xe hoi này, r?i trong 5 nam s? bán c? ph?n thu h?i ti?n v? cho nh?ng ngu?i dân M? dóng thu?.
Đây là nh?ng l?i h?a r?t khó gi?, dù là d?i v?i m?t “c? dông” b?t d?c di. Chính ph? M? s? ph?i “di dây” m?t cách khó khan d? không can thi?p, hoi nghiêng chút là té, và trong 3 nam n?a d?n k? b?u t?ng th?ng ông Obama s? ph?i tr? l?i r?t nhi?u câu h?i v? các l?i h?a này.
Khi nói “chính ph? M?” th́ chúng ta ph?i hi?u có ít nh?t hai thành ph?n: Hành Pháp và L?p Pháp. Li?u Ṭa B?ch ?c có th? t? ki?m ch? không can thi?p vào các quy?t d?nh kinh doanh c?a GM và Chrysler hay không? Các d?i bi?u Qu?c H?i s? t?o nh?ng th? áp l?c nào trên ban giám d?c công ty này?
Khi các công ty làm xe hoi c̣n hoàn toàn d?c l?p, chính ph? và Qu?c H?i v?n t?o nh?ng áp l?c trên ho?t d?ng c?a h?, t? “khuy?n khích” d?n “ép bu?c” b?ng lu?t l?. “Khuy?n khích” nhu cho gi?m ho?c mi?n thu? n?u theo m?t chuong tŕnh c?a nhà nu?c; và ép bu?c khi so?n các d?o lu?t nhân danh m?c dích b?o v? s? an toàn c?a ngu?i lái xe ho?c d? b?o v? môi tru?ng s?ng và ti?t ki?m nang lu?ng. Nhung khi chính ph? M? l?i làm ch? da s? c? ph?n trong các công ty Chrysler và General Motors, th́ m?i hành d?ng trên d?u có th? b? coi là “can thi?p” vào vi?c qu?n tr? c?a các công ty này.
Tru?c khi General Motors khai phá s?n theo Chuong 11 lu?t phá s?n c?a M? d? du?c ho?t d?ng ti?p t?c, th́ chính ph? M? b?t d?u dă “can thi?p” r?i. Đi?u d? th?y nh?t là chính ph? dă tranh d?u d? giành cho Công doàn Công nhân Xe hoi M? (UAW) chi?m 17.5% s? c? ph?n c?a công ty sau khi qua th? t?c khai phá s?n; trong khi các ch? n? ch? du?c hu?ng 10% - ch? có kho?ng 60% các ch? n? d?ng ư - v?i hy v?ng v?i m?i dô la cho vay s? ḍi l?i du?c t? 30 xu d?n 60 xu tùy m?c d? b?o d?m.
Trong m?i v? phá s?n d?u có nhi?u phe mu?n giành ph?n “chia c?a” khi thanh toán tài s?n c?a xí nghi?p dang ng?c ngo?i. Đ?i v?i General Motors th́ các c? dông coi nhu ch?u m?t h?t ti?n, nhung c̣n hai thành ph?n quan tr?ng là các ch? n? mà quy?n l?i c?a h? khác v?i các công nhân và nhân viên. Nh?ng món n? vay c?a ngu?i ngoài, nhu các ngân hàng và nh?ng nhà d?u tu mua trái khoán, thu?ng du?c b?o d?m b?ng các tài s?n c?a công ty. Ngu?c l?i, nh?ng “món n?” c?a công ty d?i v?i các công nhân th́ du?c vi?t trong nh?ng b?n h?p d?ng lao d?ng thu?c lo?i nh?ng kho?n n? “t?ng quát” t?c là không b?o d?m. Khi m?t xí nghi?p b? “khai t?” ho?c “tan hàng” th́ ra tru?c ṭa án phá s?n b́nh thu?ng nh?ng ràng bu?c c?a các h?p d?ng lao d?ng ch?m d?t. Chính ph? M? dă ch?n không cho các công ty xe hoi b? khai t? theo th? t?c b́nh thu?ng.
Chính ph? Obama dă ti?p t?c công vi?c c?u giúp các công ty Chrysler và GM nhu chính ph? Bush dă làm, nhung quy?t d?nh sau cùng hoàn toàn do chính quy?n m?i quy?t d?nh là có d? cho hai công ty này “phá s?n theo th? t?c b́nh thu?ng” hay không. N?u theo th? t?c b́nh thu?ng, d?a trên di?u 1113 lu?t phá s?n th́ các công ty xe hoi nhu GM s? ra ṭa, tru?c ṭa cho các ch? n? th?y h? ph?i nhu?ng b? nh?ng ǵ d? “v?t du?c” d?ng n? nào t?t d?ng dó; n?u không th́ ṭa án s? ?n d?nh cho. Đ?ng th?i công ty có quy?n bu?c công nhân ph?i kư l?i các h?p d?ng m?i, mà n?u các công nhân không ch?p thu?n th́ ṭa án s? có quy?n ?n d?nh nh?ng b?n h?p d?ng cho c? hai bên. Khi dó, l?i th? m?c c? c?a các công doàn r?t y?u v́ công ty s? s?ng l?i nhu m?t th?c th? m?i.
Nhung chính ph? M? t? th?i T?ng Th?ng Bush dă b?t d?u tr? c?p cho các công ty xe hoi, không ph?i v́ có hy v?ng “c?u s?ng” mà ch? v́ cho h? thêm th?i gi? “t́m cách ch?t” b?ng cách tŕ hoăn vi?c khai phá s?n theo l?i b́nh thu?ng. K?t qu? là chính ph? càng ngày càng can thi?p vào nh?ng cu?c m?c c? gi?a ban giám d?c, công doàn, và các ch? n?. Đ? cu?i cùng di t?i m?t phuong th?c khai phá s?n v?i nh?ng “th?a hi?p” du?c dàn x?p tru?c: Chính ph? M? chi?m 60% v?i s? ti?n 60 t?, chính ph? Canada và t?nh Ontario chi?m 12.5% v?i s? ti?n 9 t? ru?i, c̣n 17.5% cho công doàn UAW, các ch? n? du?c 10% v?i quy?n mua thêm 15% c? ph?n n?a n?u th?y có l?i.
Vi?c thu x?p d? ba b?n phe th?a hi?p v?i nhau tru?c khi ra ṭa án phá s?n có ph?i là m?t quy?t d?nh dúng hay không? Li?u chính ph? Bush có làm khác v?i chính ph? Obama, t?c là cho Chrysler và GM phá s?n luôn hay không?
R?t khó tr? l?i nh?ng câu h?i này. Ngu?i ta ch? bi?t r?ng n?u d? cho hai công ty xe hoi l?n hàng d?u và hàng th? ba c?a M? phá s?n b́nh thu?ng nhu t?t c? các xí nghi?p khác th́ có nh?ng h?u qu? xă h?i, kinh t? và chính tr? mà nh?ng ngu?i c?m quy?n r?t lo ng?i. Phiên ṭa phá s?n s? là noi lu?t su c?a các phe, t? ban giám d?c d?n các ch? n? và công doàn, tranh căi nhau không ngh?, và không bi?t s? kéo dài d?n bao gi?. Trong th?i gian dó ch?c h? không th? s?n xu?t xe nhu cu, không th? nghiên c?u các lo?i xe m?i, không t́m hi?u th? tru?ng. Đ?n khi h? ho?t d?ng tr? l?i, n?u ho?t d?ng du?c, th́ ch?c là da s? khách hàng dă b? di, h? khó bán du?c xe, không th? c?nh tranh v?i Ford, Toyota, Honda, v.v... H?u qu? là hàng tri?u ngu?i s? th?t nghi?p thêm, suy thoái kinh t? ? nu?c M? s? kéo dài thêm.
Có l? v́ th? ngay t? Tháng Mu?i M?t nam ngoái r?t ít ngu?i ch? truong c? d? cho các công ty Chrysler và GM phá s?n. Chính ph? M? ph?i tr?c ti?p can thi?p d? dàn x?p m?t th?a hi?p “ti?n phá s?n.”
Nhung ngu?i ta v?n d?t câu h?i v? vai tṛ c?a chính ph? trong quá tŕnh dàn x?p gi?a các phe liên h?. Các ch? n? s? m?t khá nhi?u ti?n, và h? d?t câu h?i t?i sao l?i giành cho công doàn UAW nh?ng 17.5% s? c? ph?n c?a công ty? Nhi?u ngu?i tr? l?i r?ng chính các công nhân làm ra xe hoi, ch? không ph?i các ch? ngân hàng! Nhung trong n?n kinh t? t? do này, ngu?i cung c?p ti?n làm v?n cung có quy?n nhu nh?ng ngu?i cung c?p s?c lao d?ng, theo quy lu?t th? tru?ng mà m?i ngu?i m?c c? v?i nhau. Khi chính ph? M? dàn x?p giúp cho hai bên th?a hi?p, nhung c̣n 40% các ch? n? b?t măn, th́ chính ph? có thiên v? công doàn hay không? Ngu?i ta h?i có ph?i v́ T?ng Th?ng Obama và các d?i bi?u Qu?c H?i d?ng Dân Ch? dă “mang n?” các nghi?p doàn, trong dó có UAW, cho nên h? t́m cách cho công doàn ph?n chia l?n hon hay không? Đây là m?t câu h?i s? du?i theo T?ng Th?ng Obama trong nh?ng nam s?p t?i.
Nhung t? nay v? sau li?u ông Obama có th? th?c hi?n du?c l?i h?a “không can thi?p” vào công vi?c qu?n tr? kinh doanh c?a các công ty xe hoi dang thu?c quy?n s? h?u c?a chính ph? M? hay không? Ông có mu?n gi? cung khó.
Hi?n nay chuong tŕnh ph?c h?i hai công ty xe hoi GM và Chrysler dă “b? can thi?p” m?t cách rơ ràng là c? hai d?u du?c dàn x?p d? s?n xu?t thêm nhi?u nh?ng lo?i xe nh?, ti?t ki?m xang. Vi?c s?n xu?t xe b?t hao xang là m?t di?u dáng khen, nhung quy?t d?nh làm lo?i xe dó là do m?c dích nào khác ch? không ph?i ch? v́ vi?c kinh doanh. N?u trong m?t nam n?a, giá xang l?i xu?ng th?p và dân tiêu th? ? M? l?i thích di xe to, xe kh?e và t?n xang th́ các công ty trên có dám quy?t d?nh thay d?i k? ho?ch s?n xu?t và ti?p th? hay không? Chính ph? và Qu?c H?i M? có kh? nang thúc d?y t?t c? các hăng xe hoi ch? lo?i xe b?t hao xang, b?ng cách tang thu? xang hay b?t thu? cho nh?ng ngu?i mua xe ti?t ki?m xang ch?ng h?n. T?i sao h? không làm nhu v?y mà l?i “khuy?n khích” riêng hai công ty m?i phá s?n ph?i theo ư c?a h?? Li?u chính ph? có can thi?p khi h? thay d?i chi?n lu?c kinh doanh hay không? Hi?n nay nh?ng lo?i xe ti?t ki?m ch? chi?m 17% th? tru?ng xe hoi, n?u th? ph?n dó gi?m di th́ sao?
Các d?i bi?u Qu?c H?i M? dă b?t d?u can thi?p vào công vi?c làm an c?a General Motors ngay trong lúc dang dàn x?p tru?c khi phá s?n. H? la làng khi ban giám d?c công ty này có ư d?nh s? nh?p c?ng các lo?i xe nh? mà chi nhánh c?a GM s?n xu?t ? Trung Qu?c, r? hon và ít hao xang hon. Th? là GM ph?i rút lui; và ch?u m? l?i hai nhà máy d? làm xe nh? theo áp l?c c?a công doàn.
M?t lo?i áp l?c th? nào cung x?y ra là khi General Motors ph?i quy?t d?nh dóng c?a các nhà máy. Ch?n dóng c?a nhà máy ? ti?u bang nào? M?i d?i bi?u Qu?c H?i xua nay v?n t́m cách ngan c?n B? Qu?c Pḥng M? m?i khi tính dóng c?a m?t phi tru?ng hay can c? quân s?, n?u c? tri trong don v? h? b? ?nh hu?ng. Nay h? s? áp d?ng nh?ng chi?n thu?t tuong t? d?i v?i các co xu?ng ch? t?o xe hoi; v́ chính h? s? b? phi?u tr? c?p cho các công ty này khi c?n!
Chính ph? M? m?i nam mua ho?c thuê hàng tri?u chi?c xe, li?u các co quan măi d?ch có uu tiên cho hai công ty mà chính ph? làm ch? hay không? N?u b? khi?u ki?n th́ chính ph? tr? l?i ra sao?
Trên dây ch? là m?t s? khó khan mà chính ph? Obama và Qu?c H?i M? s? ph?i d?i phó khi mu?n tránh ti?ng không “can thi?p” vào ho?t d?ng c?a các công ty General Motors và Chrysler. Dân chúng M? s? chú m?c theo dơi trong m?y nam t?i, và s? lên ti?ng trong các mùa b?u c?.
Sau cùng, T?ng Th?ng Obama c̣n h?a h?n m?t di?u là trong ṿng 5 nam chính ph? s? gi?i tu h?t, không mu?n làm ch? các c? ph?n c?a hai công ty xe hoi n?a. T?t nhiên nhà nu?c s? ch? bán các c? ph?n t? t?, d? kh?i làm cho giá c? ph?n xu?ng nhanh quá. Nhung trong nam nam th́ giá c? ph?n c?a General Motors s? ra sao?
Gi? thi?t chính ph? M? ch? b? vô công ty GM 50 t? dô la ti?n d? l?y 60% s? c? ph?n, không b? thêm d?ng nào n?a. Mai m?t n?u mu?n thâu h?i d? 50 t? dó, không c?n l?y ti?n lăi, th́ tr? giá 100% c?a GM lúc dó ph?i lên t?i 80 t? dô la. Li?u trong 5 nam n?a giá tr? c?a GM có th? lên con s? dó hay không?
Xin tr? l?i ngay: R?t khó. V́ trong quá kh? lúc giá tr? công ty lên cao nh?t vào th?i hoàng kim nam 2000, t?ng c?ng các c? ph?n c?a GM cung ch? dáng giá du?i 60 t? dô la. Gi? th? tính l?m phát m?i nam làm d?ng ti?n m?t giá 2% th́ trong 15 nam, con s? 60 t? nam 2000 dó tính theo th?i giá tuong duong v?i dúng 80 t? vào nam 2015. Nhung li?u trong 5 nam n?a công ty GM có ho?t d?ng m?nh m? và thành công b?ng th?i hoàng kim nam 2000 hay không? Sau con kh?ng ho?ng phá s?n th?t diên bát d?o này, th?y là r?t khó! Ch?c ch? có cách là c?u Tr?i kh?n Ph?t! N?u không th́ dúng là toàn dân M? dang trông th?y là h? dă m?t ti?n! |