| Tổng thống Obama và Thiên Hạ Sự (Nguyễn Xuân Nghĩa) Dân Mỹ đã bầu lên một nhân vật được cảm tình của nhiều rất nhiều người tại nhiều quốc gia trên thế giới. Từ nay, thế giới có thể sẽ ứng xử với một lãnh tụ dễ thương hơn. Ðây là lúc Hoa Kỳ sẽ chuộc lại những lỗi lầm xưa. Nhưng, người lãnh đạo nước Mỹ chưa chắc đã nghĩ vậy. Và nhiều phần sẽ không làm như vậy. |
|
Home
|
Nguy?n Xuân Nghia H?nh phúc là khi ḿnh bu?c lên l?u... Nh́n t? bên ngoài, th? gi?i th? phào nh? nhơm v́ cu?i cùng r?i tám nam c?a George W. Bush cung k?t thúc. Dân M? dă b?u lên m?t nhân v?t du?c c?m t́nh c?a nhi?u r?t nhi?u ngu?i t?i nhi?u qu?c gia trên th? gi?i. T? nay, th? gi?i có th? s? ?ng x? v?i m?t lănh t? d? thuong hon. Đây là lúc Hoa K? s? chu?c l?i nh?ng l?i l?m xua. Nhung, ngu?i lănh d?o nu?c M? chua ch?c dă nghi v?y. Và nhi?u ph?n s? không làm nhu v?y. Là m?t chính khách siêu h?ng, và tay hùng bi?n có nhi?u may m?n, Barack Obama dă th?ng c? nh? nh?ng h?a h?n có kh? nang th?a măn s? trông d?i c?a nhi?u thành ph?n khác nhau. M?i chính tr? gia thành công d? thành lănh t? d?u ph?i h?a h?n nhu v?y, dù d?y là nh?ng l?i h?a mâu thu?n. Khi c?m quy?n, bí quy?t thành công là th?c hi?n các l?i h?a - và gi?i quy?t các mâu thu?n ?y - mà v?n gi? du?c m?t kh?i ngu?i ?ng h? chi?m da s?. Đ?y là v?n d? c?a m?i t?ng th?ng. Vi?c dung ḥa quy?n l?i hay ḍi h?i c?a nhi?u kh?i c? tri khác nhau là bài toán nan gi?i cho tân t?ng th?ng. Nan gi?i không kém - và là tr?ng tâm c?a bài này - là dung ḥa quy?n l?i c?a Hoa K? v?i nhi?u ḍi h?i hay trông d?i d?y mâu thu?n c?a th? gi?i. N?u có n?n t?ng ?ng h? d? m?nh bên trong, Obama s? có tu th? m?nh d? ?ng phó v?i bên ngoài. Mà “bên ngoài” ?y dang là m?t th? gi?i kh?ng ho?ng, nguy ng?p không kém n?n suy thoái kinh t? t?i Hoa K?. Trong khi nu?c M? háo h?c ch? dón ngày dang quang c?a tân t?ng th?ng, có hai v? kh?ng ho?ng dă t?m êm d? r?i s? d?t ra nh?ng thách d? m?i cho Barack Obama. V? kh?ng ho?ng v? khí d?t gi?a Liên Bang Nga và Ukraine dă l?t kh?i s? chú ư c?a du lu?n M?. Sau ba tu?n d?u trí và thi gan v? khí d?t bán cho Ukraine - làm c? Âu Châu ph?i rùng ḿnh gi?a mùa l?nh - Th? Tu?ng Vladimir Putin c?a Nga dă d?t th?a thu?n v?i v? tuong nhi?m c?a Ukraine là bà Yulia Timoshenko. T? nay, C?ng Ḥa Ukraine s? mua khí d?t c?a T?ng Công Ty Gazprom v?i giá thân h?u mà nu?c Nga dă ch?p thu?n cho các nu?c d?ng minh - hay d?ng chí - nhu Armenia hay Belarus. Ho?c cho Ukraine tru?c khi cu?c Cách M?ng Da Cam nam 2004 dă dua x? Ukraine v? g?n v?i Âu Châu. Timoshenko là m?t trong hai lănh t? dă châm ng̣i cho cu?c cách m?ng dân ch? ?y. Ngu?i kia là T?ng Th?ng Viktor Yushchenko, nay dang ch? ngày v? quê v?i t? l? ?ng h? chua d?y 3%. Sau khi t?n công Georgia vào Tháng Tám nam ngoái, Liên Bang Nga ti?p t?c d?y ngu?c làn sóng dân ch? thân Tây Phuong ra kh?i vùng phiên tr?n c? h?u c?a ḿnh. Vi?c Ukraine s? mua khí d?t v?i giá bi?u h?u ngh? cho th?y k? ho?ch dua Georgia và Ukraine vào Âu Châu và tr? thành h?i viên c?a Minh U?c NATO là chuy?n xa v?i. Nu?c M? c?a Obama - h?t là c?a Bush - v?a b? l?t giáp và ? t?i m?t d?a bàn chi?n lu?c. Ukraine r?a chân bên H?c H?i là noi h?m d?i Nga có th? xu?ng t?i Turkey, hay tr? ra Đ?a Trung H?i. Nhung nghiêm tr?ng hon v?y, vi?c Putin l?i “ḥa d?u” v?i Timoshenko th?t ra là k?t qu? c?a m?t... bóng h?ng. Trong khi Obama chu?n b? di Chicago dáp chuy?n xe h?a g?i nh? t?i T?ng Th?ng Lincoln v? th? dô Washington, Th? Tu?ng Putin dă có hai ngày g?p g? Th? Tu?ng Angela Merkel c?a Đ?c. Bà mai Angela này dă kín dáo dàn x?p v? kh?ng ho?ng. Đ?c có mua khí d?t c?a Nga, nhung không t? ?ng d?n khí ch?y qua lănh th? Ukraine, nên không b? t?n th?t nhu c? ch?c qu?c gia Âu Châu khác. Nhung, Angela Merkel không mu?n tr? thành tuy?n d?u ch?ng Nga - nhu dă không d?ng ư v?i vi?c dón Georgia và Ukraine vài NATO - và dang lănh d?o “l?c lu?ng th? ba” s?c mùi ḥa gi?i. Kh?ng ho?ng khí d?t t?i Ukraine v́ v?y che gi?u m?t v? kh?ng ho?ng l?n hon, s? r?n n?t t?i Âu Châu, gi?a Âu Châu cu là các nu?c Tây Âu ch? ḥa và Âu Châu m?i là các nu?c Đông Âu nay dang e ng?i s? l?i b? hy sinh n?a v́ trôi ngu?c vào qu? d?o c?a Liên Bang Nga, m?t h?u thân m?i c?a Đ? Qu?c Xô Vi?t. Khi tranh c?, Obama ch? truong huy d?ng s? h?p tác c?a Âu Châu và ông du?c du lu?n Âu Châu công kênh lên t?i tr?i xanh. Bây gi?, khi nh?m ch?c, ông s? th?y Âu Châu không có kh? nang liên th? v?i Hoa K? - nhu Bush 43 dă trông d?i và th?t v?ng - d? b?o v? phân n?a c?a Âu Châu. Nói chi d?n vi?c tang cu?ng quân s? cho NATO trên tr?n tuy?n Afghanistan? Hay là vi?c xây d?ng l?i m?t ki?n trúc tài chánh m?i cho th? k? 21? Ngo?i Tru?ng Tân C? Hillary Clinton là ngu?i có vi?n ki?n. Tu?n qua, trong cu?c di?u tr?n tru?c Thu?ng Vi?n, bà nh? nhàng d?nh nghia l?i NATO - r?t h?p kh?u v? Putin - và c̣n nhá cho th?y m?t ch?c nang m?i c?a Minh u?c: b?o v? an ninh v? nang lu?ng. Bao gi? NATO lo thêm chuy?n gi?i tr? n?n nhi?t hóa d?a c?u n?a th́ m?i vi?c d?u êm! Lên d?n d?nh cao r?i, Barack Obama có m? màn cho vi?c gi?i gi?i NATO không? T?t nhiên là không. Nhung làm sao dung ḥa nh?ng ḍi h?i trái ngu?c ?y khi các d?ng minh d?u mu?n thoái thác gánh n?ng và ch? thích làm ông Thi?n ch? không làm ông Ác? Nói v? d?ng minh th́ C?ng Ḥa H?i Qu?c Pakistan cung b?t d?u gi? qu?. Ngu?i ta chua bi?t là khi nào xung d?t ?n H?i s? bùng n? sau v? kh?ng b? t?i Mumbai, nhung dă th?y Pakistan h?t mu?n là d?ng minh chi?n lu?c c?a M? t?i chi?n tru?ng Afghanistan - uu tiên d?i ngo?i c?a ?ng c? viên Obama. B? Ch? Huy Quân Khu Trung Uong CENTCOM do Tu?ng David H. Petreaus lănh d?o có th? rút du?c m?t chân ra kh?i Iraq nhung chua bi?t s? xoay tr? th? nào v?i Afghanistan khi các h?i viên NATO t?i Âu Châu ng?n ng?i dua thêm quân. Bây gi? du?ng ti?p v?n cho Afghanistan - qua ng? Pakistan - l?i có th? b? t?c. Làm sao v?n d?ng du?c s? h?p tác c?a các nu?c C?ng Ḥa Trung Á giáp gi?i v?i Afghanistan khi th? v? Vladimir Putin c̣n khoanh tay ? dó? Sau chuy?n d? m?t Ukraine - là di?u có th? x?y ra - Obama s? x? trí th? nào v?i Pakistan? Ông dă có v? h?c bài r?t nhanh khi tuyên b? ngu?c vào tu?n qua, r?ng vi?c tiêu di?t trùm kh?ng b? al-Qaeda là Osama bin Laden không là m?t m?c tiêu uu tiên. C̣n Pakistan? Có dua quân vào dó d? tiêu di?t h?u c? c?a al Qaeda và Taliban không? Mà nào ch? có Pakistan? Trong ba tu?n kh?ng ho?ng t?i Ukraine - ba tu?n Obama ráo ri?t chu?n b? l? dang quang - Israel dă gây ra m?t cu?c kh?ng ho?ng khác, khi ra tay g? ng̣i n? c?a l?c lu?ng Hamas trong d?i Gaza. Trong su?t th?i gian dó, Obama khéo núp sau kh?u hi?u “Hoa K? ch? có m?t t?ng th?ng t?i ch?c mà thôi” d? kh?i ph?i nêu ra quan di?m c?a ḿnh. Th? r?i hai ngày tru?c khi ông nh?m ch?c, Israel don phuong quy?t d?nh huu chi?n. M?c tiêu dă d?t là di?t tr? du?c b? ph?n d?u năo c?a phe c?c doan nh?t trong l?c lu?ng Hamas và phá h?y nhi?u can c? tàng tr? h?a ti?n mà d?c công Hamas v?n b?n vào lănh th? Israel. Ly k? nh?t là nhân chi?n d?ch t?o thanh, các don v? Israel dă di?t du?c các “c? v?n” c?a Iran trong l?c lu?ng Hamas. T?ng Th?ng Obama chua cho bi?t d?i sách c?a ông v?i Iran là th? nào, nhi?u ph?n không th? là tr?c ti?p nói chuy?n vô di?u ki?n nhu ông h?a h?n khi tranh c?. Ngu?i ta cung chua bi?t Tehran s? n?n gân hay th? l?a tân T?ng th?ng ra sao. Nhung dù chua bi?t, ho?c chính là v́ chua bi?t, Israel s? không th? d?ng ch? d?i. Sau “th?ng l?i” t?i Gaza, d?ng Kadima c?a Ngo?i Tru?ng Tzipi Livni có hy v?ng th?ng c? tháng t?i và tân Th? Tu?ng Livni s? có th? m?nh d? nói chuy?n ph?i qu?y v?i Iran. Và chua ch?c s? là d?ng minh d? b?o c?a T?ng Th?ng Obama... Làm sao xây d?ng du?c m?t qu?c gia Palestine s?ng chung bên qu?c gia Israel khi hai phe Palestine là Fatah và Hamas ? hai noi bi?t l?p là Tây ng?n sông Jordan và D?i Gaza l?i chua ch?u s?ng chung v?i nhau? Mà làm sao s?ng chung trên hai khu v?c bi?t l?p? T? bên ngoài, m?i ch? di?m qua t́nh h́nh Âu Châu, Nam Á và Trung Đông, v?i các di?m nóng là Ukraine, Paskistan và Israel, ngu?i ta dă th?y th?c don khó nu?t cho tân t?ng th?ng. Đây là ta chua nói d?n hàng lo?t v?n d? khác. Mexico có th? tan ră v́ chính quy?n b?t l?c b? s?p d? tru?c các t? ch?c ma túy nay dă tr? thành nh?ng s? quân có vơ trang và ti?n b?c. Trung Qu?c dang ch́m d?n trong kh?ng ho?ng và v?a b?n ti?ng s? không châm ti?n mua công kh? phi?u c?a M? d? c?p c?u h? th?ng tài chánh Hoa K?! Các nu?c d?ng minh và d?i tác kinh t? c?a M? d?u t? chu?n b? cho m?t tr?n chi?n m?u d?ch v?i chính quy?n Obama nay dang cu?n vào trào luu bào h? m?u d?ch. Trong khi ?y, sau khi d?y ngu?c làn sóng dân ch?, th? v? Putin dă s?n sàng ti?n lên vùng Baltic phía B?c Âu Châu và quay tr? v? Đ?a Trung H?i ? phía Nam. Bi?t làm tho th́ Obama không th? coi thu?ng h?a si Putin (ông này v?a bán d?u giá m?t b?c tranh du?c hon tri?u b?c!) Nh?ng ngu?i tài hoa nhu v?y thu?ng d? hi?u nhau l?m. Barack Obama không th? lùi du?c. Hoa K? s? không th? b?c xuôi v? khuynh hu?ng t? cô l?p... “H?nh phúc là khi ḿnh bu?c lên l?u...” Ai dó dă ví von nhu v?y. Lên t?i d?nh cao, nhi?u khi h?nh phúc làm ḿnh chóng m?t và n?i hung. T?ng Th?ng Barack Obama có th? s?m nghi v?y khi an toàn c?i l? ph?c bu?c vào pḥng b?u d?c, v?i m?t ch?ng h? so tru?c m?t. V? d?i n?i, ông có th? vu?t c?n và tr? thành m?t Bill Clinton. V? d?i ngo?i, có khi ông s? là... Bush. Mà có quy?n hung d? hon nhi?u. Thiên h? có th? hi?u l?m v? Obama ch? d?ng nên hi?u l?m v? nu?c M?. |
| Powered By Nguoi-Viet Online | |
This article has been moved here