Tự thực hiện quyền tự do thông tin
Những cuộc biểu tình tuần trước của người Trung Hoa ở Quý Châu đã bị chính quyền Bắc Kinh dùng công an và quân đội dẹp tan. Nhưng một phong trào phản kháng mới bắt đầu, và sẽ còn lan rộng trên toàn cõi Trung Quốc. Ðó là cơn sóng lan tràn trên mạng lưới điện toán Internet với những “blốc” (blogs) tiếp tục thông tin về biến cố này.

Home
  • Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
    Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.

  •  
  • Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết


  •  
  • Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003


  •  
  • Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:


  •  
  • Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà


  •  
  • Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona


  •  
  • Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
    Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.

  •  
  • Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử


  •  
  • Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm


  •  
  • Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết


  •  
  • Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh


  •  
  • Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy


  •  
  • Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh


  •  
  • Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo


  •  
  • Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn


  •  
  • Phải thay đổi cơ cấu
    Sau khi đọc tin tức về kinh tế Việt Nam đang tuột dốc, một người bạn kể câu chuyện tiếu lâm đang được người Hà Nội truyền tụng. Kể rằng trong bệnh viện Việt Ðức có một người muốn thay toàn thể não bộ để cải lão hoàn đồng. Bác sĩ giới thiệu bộ óc của một nhà khoa học lẫy lừng mới qua đời. Cả nhà bệnh nhân chê vì trông bộ não đã cũ vàng, các nếp gấp méo mó hết, không biết xài được bao lâu. Chắc vì lúc còn sống nhà khoa học suy nghĩ nhiều quá.

  •  
  • Vi mô làm hại vĩ mô
    Trong bài báo cáo ông Nguyễn Tấn Dũng đọc trước quốc hội ở Hà Nội cuối tuần vừa qua, ông nhấn mạnh đến việc “ổn định kinh tế vĩ mô.” Ông cho biết “việc thực hiện chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 8,5% đến 9% là không hiện thực” (nghĩa là không thể thực hiện được) cho nên phải “điều chỉnh” xuống 7%. Ba chữ GDP được dùng trong bài diễn văn mà không cần giải thích ra tiếng Việt (chúng ta thường gọi là Tổng Sản Lượng Nội Ðịa) chứng tỏ người Việt Nam bây giờ đã quen với các thuật ngữ kinh tế quốc tế lắm rồi.

  •  
  • Tranh cử, và hậu tranh cử
    Ngày hôm qua một cuộc tranh cử kết thúc và một cuộc tranh cử bắt đầu. Kết thúc là cuộc vận động tranh cử một số chức vụ ở Quận Cam, hai người Việt đã thắng cử vẻ vang là ông Chánh Án Nguyễn Trọng Nho và cô Giám Sát Janet Nguyễn. Trên bình diện toàn quốc, thì cuộc tranh cử gay go giữa hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa giành chức vị tổng thống Hoa Kỳ ngày hôm qua mới thực sự bắt đầu, giữa hai người chắc sẽ được hai đảng đưa ra tranh cử năm nay, các Nghị Sĩ John McCain và Barack Obama.

  •  
  • Tại sao Obama thắng Clinton?
    Cả thế giới thích thú theo dõi cuộc tranh cử tổng thống Mỹ năm nay. Một màn mới kết thúc, nhiều người thắc mắc tại sao Nghị Sĩ Barack Obama qua mặt Nghị Sĩ Hillary Clinton trong cuộc tuyển chọn nội bộ của đảng Dân Chủ, mặc dù sáu tháng trước đây bà Clinton được coi như nắm chắc phần thắng. Tìm hiểu sự kiện đó, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn chế độ dân chủ ở nước này trong thực tế vận hành phức tạp như thế nào.

  •  
  • Di sản của lịch sử
    Sáng hôm qua, khi cầu thủ Villa thuộc đội Tây Ban Nha đá cú đầu tiên thủng lưới đội Nga, khán giả coi trực tiếp trận đấu cùng ồ lên cổ võ, cũng như mọi cú làm bàn khác. Nhưng giữa những tiếng cười, tiếng la cổ võ Villa, có người tỏ ra thiên vị rõ rệt. Một ông bạn thở ra khoan khoái, “Nga Xô thua là đúng rồi!”

  •  
  • Ai thương tiếc ông Võ Văn Kiệt?
    Thương cho ông Võ Văn Kiệt. Lúc còn sống ông từng lên tiếng ủng hộ việc cởi trói thêm cho báo chí, muốn cho các nhà báo được dễ thở hơn một chút; nhiều nhà báo biết ơn coi ông như một “ô dù” bảo vệ họ mỗi khi lỡ nói “những sự thật không được phép nói.” Nhưng khi ông qua đời, hai ngày sau báo chí ở Sài Gòn mới được phép loan tin! Có báo lỡ đưa lên mạng rồi cũng được lệnh phải cắt bỏ. Và họ đành răm rắp vâng lệnh các ông chủ! Tự do báo chí, như có lần ông Võ Văn Kiệt đã đòi phải mở rộng hơn, bây giờ vẫn như thế đó!

  •  
  • Chính phủ đổ vì thịt bò?
    Có ai tin chính phủ một cường quốc kinh tế ở Á Châu có thể bị lật đổ vì ăn thịt bò Mỹ hay không? Chuyện đó đang diễn ra ở Nam Hàn, tức Ðại Hàn Dân Quốc. Dân biểu tình đòi Tổng Thống Lee Myung Bak từ chức vì chính phủ ông ký thỏa hiệp cho Mỹ lại được xuất cảng thịt bò sang Nam Hàn, sau khi đã ngưng gần 5 năm.

  •  
  • Bao giờ dầu xuống giá?
    Một ông bạn tôi đang đợi đứa cháu trai vào Mùa Hè này. Ông hứa nếu cháu nội ra đời vào lúc xăng lên giá 5 đô la, ông sẽ đặt tên cháu là “Thằng Năm Ðô.” Bà nội các cháu đang dọa sẽ ra tòa ly dị nếu ông không rút lại ý kiến!

  •  
  • Ông Nỉnh ông Ninh
    Các bạn đến coi đá banh trong phòng sinh hoạt Nhật báo Người Việt, ngoài những lúc hô lớn: “Vô! Vô đi!” hoặc “Xuống! Xuống nữa!” giống như ký giả Huyền Vũ trực tiếp truyền thanh, họ cũng hay đùa tếu với nhau. Ngày hôm qua, trong giờ nghỉ giữa trận Ðức với Bồ Ðào Nha, có người bàn rằng trong hiệp thứ nhì sắp tới Ðức chỉ cần phải thủ cho vững. Nhưng một ông bạn có óc hài hước sắc bén, phản đối: “Như vậy là Ðức đá cho Sài Gòn ăn còn chi?”

  •  
  • Giai cấp đại quý tộc
    Tuần trước, ông ngoại trưởng Vương Quốc Belgique đáp máy bay từ Hà Nội đi Sài Gòn. Tất nhiên, Bộ Ngoại Giao nước Bỉ bỏ tiền mua vé máy bay hạng nhất cho ông và các tùy tùng. Nhưng lên máy bay rồi, nhân viên Vietnam Airline mời phái đoàn Belgique xuống ngồi hạng ghế bình dân. Vì họ phải dành các ghế hạng nhất cho các ủy viên trung ương đảng Cộng Sản Việt Nam vào Sài Gòn đưa đám ma.

  •  
  • Kinh tế kiểu “Bán bến”
    Ông Nguyễn Tấn Dũng đã hẹn gặp ông Allen Greenspan, cựu thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Mỹ. Nghe như một con bệnh đi tìm thầy thuốc. Kinh tế Việt Nam trên đà tụt giốc. Ông Greenspan thì đang làm cố vấn cho các ngân hàng và quỹ đầu tư Mỹ và quốc tế; một bài thuyết trình của ông được trả hàng trăm ngàn Mỹ kim, một lời khuyên của ông có thể chuyển dịch hàng tỷ Mỹ kim đi nơi khác tìm cơ hội đầu tư.

  •  
  • Tại sao giới đầu tư lo ngại?
    Sau khi lãnh những cuộc biểu tình chống đối ở Washington, phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng bay qua Texas. Texas là trung tâm dầu lửa của Mỹ, trong phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng có ông Võ Hồng Phúc, bộ trưởng kế hoạch và đầu tư, vốn là người sau ngày 30 Tháng Tư năm 1975 đã tiếp thu ủy ban dầu lửa của Việt Nam Cộng Hòa.

  •  
  • Cử tri Mỹ sẽ chọn thế nào?
    Bốn tháng nữa người Mỹ sẽ chọn hoặc một trong hai nghị sĩ, John McCain và Barack Obama cho một người làm tổng thống. Cả thế giới đang chăm chú theo dõi. Người ta sẽ chứng kiến chế độ dân chủ diễn ra trước mắt. Dân chủ, Tự do, nhưng khái niệm trừu tượng, sẽ thể hiện trong thực tế, với tất cả những cái đẹp và cái xấu, cái hay cái dở, những cảnh đáng khâm phục hoặc đáng chê bai. Nhưng rõ ràng là các cử tri Mỹ sẽ lựa chọn, không ai có thể chối cãi được.

  •  
  • Cử tri Mỹ sẽ chọn cái gì?
    Bầu tổng thống tức là chọn một người, hoặc chọn một đảng lên làm công việc lãnh đạo; nhưng quan trọng nhất là chọn những chính sách do ứng cử viên và đảng của ông ta đề nghị. Khi chọn lựa giữa các ứng cử viên tổng thống năm nay, các cử tri Mỹ sẽ chọn lựa cái gì?

  •  
  • Lễ Ðộc Lập
    Có thể nói, việc thành lập nước Mỹ bắt đầu với một “tiệc trà.” Người Mỹ gọi ngày 4 Tháng Bảy là ngày Lễ Ðộc Lập. Ðộc lập, luôn luôn là độc lập đối với những cái gì khác. Trong trường hợp Mỹ, đó là độc lập đối với chính quyền đế quốc Anh, gồm cả hoàng đế và Nghị Viện Anh. Nhưng họ muốn độc lập trong vấn đề nào của đế quốc Anh? Nguyên cớ đầu tiên là thuế. Họ đặt câu hỏi: Tại sao người dân phải đóng thuế? Ai có quyền quyết định chuyện thuế má?

  •  
  • Tranh quyền
    Một tài liệu nội bộ của đảng Cộng Sản Việt Nam mới tiết lộ cho biết các đảng viên hiện có hai điều rất lo lắng. Một là nạn tham nhũng không cách nào chữa được; hai là các lãnh tụ mải lo “tranh quyền” với nhau.

  •  
  • Phải chấm dứt tấn tuồng gian dối
    Coi bài “phát biểu” của ông Nông Ðức Mạnh đọc trước hội nghị trung ương đảng ở Hà Nội hôm Thứ Tư vừa qua, những lời lẽ in đầy bốn trang giấy - chỉ toàn là khẩu hiệu, những khẩu hiệu trống rỗng, không thấy được một ý kiến thành thật hay một đề nghị cụ thể nào cả.

  •  
  • Phải thoát vòng luẩn quẩn
    Trong khi các ông bà ủy viên Trung Ương Ðảng Cộng Sản Việt Nam họp với nhau ở Hà Nội để nghe ông Nông Ðức Mạnh đọc diễn văn, thì cùng ngày 9 Tháng Bảy vừa rồi, tòa án “nhân dân” thị xã Gia Nghĩa đã xử phạt hai người dân, là ông Trần Quốc (60 tuổi, ở Phường Nghĩa Thành) và ông Lương Văn Quý (44 tuổi, phường Nghĩa Tân), hai bản án 9 tháng và 15 tháng tù treo!

  •  
  • Chính phủ Mỹ phải cứu nguy
    Ngày hôm qua, Tổng Thống Bush họp báo, đề mục chính là trấn an dân chúng rằng hệ thống tài chánh vững mạnh. Ông tổng thống lo, vì ngày hôm trước có cảnh hàng ngàn người ở thành phố Pasadena, California tới xếp hàng rút tiền từ ngân hàng IndyMac, sau khi chính phủ liên bang đã phải “lãnh” ngân hàng đang trên đà sụp đổ này từ hôm Thứ Sáu tuần trước.

  •  
  • Kinh tế cần minh bạch, công khai
    Giữa Tháng Bẩy, bắt đầu biết những thống kê kinh tế về Tháng Sáu. Ở Trung Quốc, họ loan báo tin mừng: Trong Tháng Sáu 2008 tỷ lệ lạm phát đã giảm xuống chỉ còn 7.1% một năm. Ở Mỹ thì ông chủ tịch Ngân Hàng Trung Ương báo động: Giá cả đã tăng vọt lên 5% cao hơn một năm trước đó!

  •  
  • Ðịnh hướng xã hội chủ nghĩa
    Bữa đầu tuần, trong mục này đã nhắc tới vụ hai công ty tài chánh Fannie Mae và Freddie Mac được chính phủ và Ngân Hàng Trung Ương Mỹ cứu, và kết quả có vẻ khả quan. Cả hai sẽ tồn tại và tiếp tục việc tài trợ những ngân hàng cho vay tiền mua nhà, sau khi Quốc Hội sẽ thay đổi quy chế của họ. Kế hoạch cứu nguy được loan báo chiều Chúa Nhựt. Bản tin kinh tế ra ngày Thứ Hai của Merrill Lynch, một công ty cố vấn đầu tư và môi giới tài chánh Mỹ, đã nhận xét rằng chính sách kinh tế của nước Mỹ có vẻ đang tiến dần tới “mô hình Thụy Ðiển,” The Swedish Model.

  •  
  • Chấm dứt trò gian dối
    Trong bài phát biểu nói trên đài ti vi ở Hà Nội ông Nguyễn Phú Trọng đã báo tin rằng chỉ trong ba năm nữa thôi “Hội Ðồng Lý Luận Trung Ương” của Ðảng ông sẽ hoàn tất việc nghiên cứu để tìm ra một “Học thuyết xây dựng chiến lược Việt Nam trong thế kỷ 21.” Ông Trọng cũng nhắc nhở đảng Cộng Sản vẫn theo chủ nghĩa Mác Lênin như thường lệ. Dân Hà Nội có ngạn ngữ “Giàu như Phú, lú như Trọng...” chính là ông Trọng này. Cho nên chúng ta không biết cái “học thuyết” mà ông sẽ đưa trình làng vào năm 2011 nó sẽ ra sao.

  •  
  • Nói dối bằng con số chính xác
    Một chế độ độc tài muốn nói dối rất dễ, vì họ kiểm soát tất cả các nguồn thông tin. Mà tin tức của nhà nước nói về chính sách kinh tế của nhà nước thì bao giờ cũng tô hồng! Rất ít người dân các nước nghèo tò mò đi tìm nguồn tin tức ngoại quốc để so sánh. Nếu cần thì chính quyền bịa đặt tin tức; nhưng khi người dân đã trưởng thành thì đánh lừa bằng cách bịa đặt cũng khó. Cho nên phải tìm phương pháp mới. Một cách đánh lừa người ta mà không cần bịa đặt là trình bày các con số cho phù hợp với mục tiêu tuyên truyền. Có thể dùng các con số chính xác để nói dối, thí dụ những thống kê về lạm phát.

  •  
  • Nước Mỹ không theo một chủ nghĩa
    Ngày hôm nay, 26 Tháng Bảy, Thượng Viện Mỹ chắc sẽ thông qua dự luật về nhà cửa, mà chắc Tổng Thống Bush sẽ ký ban hành rất nhanh trong một buổi lễ rất giản dị. Nghi lễ sẽ giản dị vì chắc ông tổng thống không muốn quảng cáo cho một đạo luật trái ngược với triết lý chính trị của ông.

  •  
  • Ðộng đất nhỏ
    Ngày hôm qua mặt đất trong vùng Quận Cam rung chuyển vì một trận động đất nhẹ. Báo chí khắp nước Mỹ đều loan tin ngay. Mấy nơi thiệt hại nhẹ, như gương treo trên tường rớt, bể; bình hoa rớt; chân giường gẫy, vân vân. Vài tiếng đồng hồ sau Người Việt Online đã nhận được thư của độc giả vùng Pomona cho biết thêm chi tiết và cảm ơn Trời Phật vì gia đình ông được bình an. Tin tức và ý kiến chạy nhanh như điện!

  •  
  • Băng Điểm
    Ðúng một tuần nữa, Thế Vận Hội sẽ khai mạc ở thủ đô Trung Quốc. Những người lãnh đạo một đảng vẫn tự cho là vô thần ở Bắc Kinh (cũng giống ở Hà Nội) tỏ ra là những người mê tín hạng nhất. Olympic được khai mạc lúc 8 giờ 8 phút, ngày 8 tháng 8 năm 08 của thế kỷ. Họ chọn 5 con số 8, vì “bát” đọc giống như “phát” khiến người ta nghĩ tới tình trạng phát đạt, phát triển, phát tài!

  •  
  • Vô vi cư điện các
    Một độc giả điện thoại khuyên nên giải thích khi viết câu “Vô vi cư điện các” trong mục này tuần trước, để các bạn trẻ hiểu được. Người viết có lỗi, vì trích những chữ Hán Việt mà không nói rõ ý nghĩa. Nhân lời yêu cầu của ông Trần Ngọc Bình ở tiểu bang South Carolina, nước Mỹ, chúng tôi xin giải thích câu trên.

  •  
  • Danh dự quốc gia
    Tại sao 600 tờ báo cùng các đài ti vi, radio ở Việt Nam không nơi nào loan tin chính phủ Nhật Bản đang giúp nước ta bằng việc chống tham nhũng?

  •  
  • Dân như cỏ rác
    Sáng hôm nay, Thế Vận Hội Bắc Kinh, khai mạc vào lúc 8 giờ 8 phút, 8 giây, ngày 8 tháng 8 năm 08. Toàn những con số hên! Hai ngày trước, một ký giả ngoại quốc đã có mặt ở Thiên Ðàn (một địa điểm du khách tới Bắc Kinh không thể bỏ qua) để chứng kiến cảnh dân Trung Hoa chờ coi ngọn đuốc thế vận sẽ được rước từ Tử Cấm Thành tới đó.

  •  
  • Sau những màn vũ pháo bông
    Trong Thế Vận Hội Athens 2004, các lực sĩ Trung Quốc đã vượt Nga về số huy chương vàng; năm đó họ chỉ thua Mỹ ba huy chương vàng. Năm nay đua tài trên sân nhà, quen thuộc với bầu không khí đầy bụi ở Bắc Kinh, và quyết tâm cao hơn vì thể diện dân tộc, chắc đoàn lực sĩ Trung Quốc sẽ nhận được nhiều huy chương vàng nhất thế giới.

  •  
  • Tàu Mỹ vớt được hơn 4 tấn cần sa ngoài khơi Baja California
    Một trong những vụ tịch thu cần sa lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ đã diễn ra đầu tuần này. Lực lượng tuần duyên Hoa Kỳ đã tịch thu gần 10,000 pound cần sa (hơn 4,500 kí lô) bị ném xuống biển ở ngoài khơi Baja California.

  •  
  • Tỉ lệ thất nghiệp cao nhất trong 16 năm
    Bộ Lao Ðộng Hoa Kỳ cho biết những đơn mới để xin hưởng các phúc lợi thất nghiệp đã tăng vọt vào tuần trước, lên tới một mức cao nhất trong 16 năm. Phúc trình hôm Thứ Năm cho thấy một thị trường lao động đang suy yếu nhanh chóng có thể sẽ còn tệ hại hơn vào năm tới.

  •  
  • Tỉ lệ thất nghiệp cao nhất trong 16 năm
    Bộ Lao Ðộng Hoa Kỳ cho biết những đơn mới để xin hưởng các phúc lợi thất nghiệp đã tăng vọt vào tuần trước, lên tới một mức cao nhất trong 16 năm. Phúc trình hôm Thứ Năm cho thấy một thị trường lao động đang suy yếu nhanh chóng có thể sẽ còn tệ hại hơn vào năm tới.

  •  
  • Thẩm phán ra lệnh phóng thích 5 tù nhân ở Guantanamo
    Một thẩm phán liên bang đã ra lệnh phóng thích năm người Algeria bị giam giữ trong trại tù của quân đội Hoa Kỳ tại Guantanamo, sau khi họ bị cầm giữ từ bảy năm nay mà không bị truy tố.

  •  
  • Bộ trưởng tư pháp Hoa Kỳ đột quỵ trong lúc đọc diễn văn
    Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Michael Mukasey sáng sớm ngày thứ Sáu 21 tháng Mười Một đã trong tình trạng tỉnh táo để đón nhận lời hỏi thăm sức khỏe qua điện thoại của tổng thống Bush, chỉ mấy giờ sau khi ông bị đột quỵ trong lúc đọc diễn văn tối Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, và bất tỉnh trong thời gian ngắn.

  •  
  • Bộ trưởng tư pháp Hoa Kỳ đột quỵ trong lúc đọc diễn văn
    Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Michael Mukasey sáng sớm ngày thứ Sáu 21 tháng Mười Một đã trong tình trạng tỉnh táo để đón nhận lời hỏi thăm sức khỏe qua điện thoại của tổng thống Bush, chỉ mấy giờ sau khi ông bị đột quỵ trong lúc đọc diễn văn tối Thứ Năm, 20 Tháng Mười Một, và bất tỉnh trong thời gian ngắn.

  •  
  • Hải tặc Somalia đòi tiền chuộc chiếc tàu dầu của Saudi Arabia $25 triệu
    Bọn hải tặc bắt cóc chiếc tàu dầu khổng lồ của Saudi Arabia hôm Thứ Năm đưa ra giá tiền chuộc là US$25 triệu (20 triệu euros) và ấn định hạn kỳ phải trả trong vòng 10 ngày.

  •  
  • Không chỉ riêng California – Động đất lớn có thể xảy ra ở miền trung Hoa Kỳ
    Một phúc trình do FEMA (cơ quan liên bang cứu trợ khẩn cấp) đưa ra hôm Thứ Năm nói rằng “nếu xảy ra một trận động đất mạnh tại vùng mà các nhà địa chất gọi là New Madrid Seismic Zone thì tai họa sẽ vô cùng lớn lao về tổn thất nhân mạng cũng như thiệt hại kinh tế”.

  •  
  • Why GM should file for bankruptcy
    We should let General Motors file for bankruptcy. GM is in serious trouble. The company is burning through roughly $65 million every single day. It is asking the government for a "bridge loan," and the merits are being debated in Washington.

  •  
  • APA appointments possible in Obama administration
    While the mad dash to the finish line ended with the election of the nation’s first African American president, a new race has begun, with perhaps equal if not more flurry: Asian Pacific Americans jockeying for key positions in the incoming administration of President-elect Barack Oba-ma.

  •  
  • Mixing sustainability and sustenance
    At the California Academy of Sciences, famed chefs cook up authentic food, aiming to sustain cultures.

  •  
  • Mixing sustainability and sustenance
    At the California Academy of Sciences, famed chefs cook up authentic food, aiming to sustain cultures.

  •  
  • What's Going on


  •  
  • Ông Obama dự trù đề cử bà Clinton vào chức vụ ngoại trưởng
    Tổng thống tân cử Barack Obama dự trù sẽ đề cử bà Hillary Rodham Clinton vào chức vụ ngoại trưởng sau ngày lễ Tạ Ơn này, một dấu mốc mới trong sự nghiệp của vị cựu đệ nhất phu nhân và đánh dấu sự kết hợp của hai lực lượng chính trị đã từng đối chọi mạnh mẽ khi còn tranh cử tổng thống.

  •  
  • Ông Obama dự trù đề cử bà Clinton vào chức vụ ngoại trưởng
    Tổng thống tân cử Barack Obama dự trù sẽ đề cử bà Hillary Rodham Clinton vào chức vụ ngoại trưởng sau ngày lễ Tạ Ơn này, một dấu mốc mới trong sự nghiệp của vị cựu đệ nhất phu nhân và đánh dấu sự kết hợp của hai lực lượng chính trị đã từng đối chọi mạnh mẽ khi còn tranh cử tổng thống.

  •  

 

Ngô Nhân D?ng

 

Nh?ng cu?c bi?u t́nh tu?n tru?c c?a ngu?i Trung Hoa ? Quư Châu dă b? chính quy?n B?c Kinh dùng công an và quân d?i d?p tan. Nhung m?t phong trào ph?n kháng m?i b?t d?u, và s? c̣n lan r?ng trên toàn cơi Trung Qu?c. Đó là con sóng lan tràn trên m?ng lu?i di?n toán Internet v?i nh?ng “bl?c” (blogs) ti?p t?c thông tin v? bi?n c? này. Các ngu?i ch? truong blog (các “bl?c go” - bloggers) ? Trung Qu?c hi?n dang phát tri?n nh?ng phuong pháp kháng c?, không d? cho B?c Tu?ng L?a c?a d?ng C?ng S?n ngan ch?n m?ng lu?i thông tin c?a h?. Đây là m?t kinh nghi?m mà các bl?c go ? Vi?t Nam dang “h?c t?p” và s? mô ph?ng r?t nhanh. Ngu?i dân trong các x? c?ng s?n này dang t? th?c hi?n quy?n t? do thông tin, dù chính quy?n v?n c? ngan c?n.

Cu?i tu?n tru?c, 30,000 ngu?i dân Quư Châu dă bi?u t́nh và b? công an Trung C?ng dàn áp, h? dă d?t phá c? d?n công an, d?t c? xe công an, B?c Kinh ph?i cho m?y ngàn binh lính t?i d?p m?i yên. Con ph?n n? bùng lên không ph?i v́ dân chúng b? chi?m m?t nhà hay m?t d?t nhu thu?ng v?n x?y ra. Cung không ph?i v́ h? mu?n tranh d?u cho quy?n l?i lao d?ng. L?n này, ngu?i dân s?ng hon n?a th? k? trong ch? d? C?ng S?n dă n?i d?y d? ḍi công lư. H? không ḍi quy?n du?c d?i x? công b?ng cho chính h?, mà d? ph?n d?i cách d?i x? b?t công c?a d?ng c?ng s?n d?i v?i m?t thu?ng dân khác.

Câu chuy?n b?t d?u khi m?t giáo viên d?n khi?u ki?n v?i ty công an huy?n Ung An (Weng'an) trong t?nh Quư Châu v? k?t qu? cu?c di?u tra cái ch?t m? ám c?a cháu gái ông ta. Cô n? sinh 17 tu?i này dă b? gi?t sau khi b? cu?ng hi?p, nhung cu?c di?u tra c?a công an huy?n l?i k?t lu?n r?ng cô gái dă t? t?. Khi ngu?i chú quy?t li?t khi?u ki?n lên c?p trên ḍi làm sáng t? cái ch?t oan ?c c?a cháu gái ḿnh, ông b? b?n côn d? do công an thuê mu?n t?n công. Chúng dánh ông d?n ch?t.

Trong ch? d? C?ng S?n, ngu?i dân thu?ng ch?u d?ng tru?c nh?ng hành d?ng tàn ác c?a công an, lâu ngày dă tr? thành quen. Chuy?n công an gi?t ch?t 2 ngu?i vô t?i là chuy?n nh?, báo chí không du?c phép loan tin, m?i ngu?i thu?ng b? c?m không du?c bàn tán. Nhung ngu?i chú c?a cô gái b? gi?t l?i là m?t th?y giáo du?c nhi?u h?c sinh kính m?n. Chính các h?c sinh c?a ông dă kéo nhau t?i ty công an d? h?i cho ra l? t?i sao m?t cô b?n và ông th?y c?a h? b? gi?t. ? th?i d?i nào cung v?y, ch? có dám thanh niên d?u óc c̣n ngây tho trong tr?ng và không bi?t s? hăi m?i dám d?ng lên ch?ng l?i cu?ng quy?n. Đu?c dám h?c sinh d?n d?u, ngu?i dân huy?n Ung An dă n?i lên ph?n kháng. V́ ngu?i ta bi?t th? ph?m v? cu?ng b?c cô n? sinh là con trai c?a viên ch? huy phó công an huy?n! C? b? máy công an du?c s? d?ng d? d?i tr?ng thay den, bao che t?i l?i cho công t? con quan l?n! Và b?n h? không nuong tay, thuê côn d? dánh ch?t ngu?i chú c?a n?n nhân ch? v́ tính ông bu?ng b?nh dám khi?u oan d?n cùng! Hàng tram h?c sinh và giáo viên dă b? b?t.

Cu?c bi?u t́nh gi?ng nhu n?i lo?n c?a ba ch?c ngàn dân ? Quư Châu quá l?n, và t?i l?i c?a b?n công an quá hi?n nhiên, cho nên các co quan thông tin c?a d?ng C?ng S?n cung ph?i loan tin v?n t?t và bênh v?c nhà nu?c. Tân Hoa xă loan báo trong s? 150 ngu?i b? thuong có 100 công an, c?nh sát! Và bao gi? báo chí c?a d?ng cung tu?ng thu?t “công an dă t? ki?m ch?, dă b? du dăng t?n công” d? sau cùng k?t lu?n r?ng “n?i v? dă du?c giàn x?p t?t d?p!”

Nhung nh?ng “nhà báo t? do” trên các blogs ? Trung Qu?c không ch?u im l?ng nhu các t? báo c?a nhà nu?c. Tin t?c v? nh?ng cu?c bi?u t́nh du?c dua lên m?ng lu?i, truy?n di kh?p noi. Thông tin là m?t nhu c?u t? nhiên c?a con ngu?i, trong th?i d?i này dó là m?t nhu c?u co b?n, không có không du?c! Theo th?ng kê c?a chính ph? B?c Kinh trong c? nu?c có hon 220 tri?u ngu?i dùng m?ng internet, con s? l?n th? nh́ th? gi?i, sau Hoa K?. Các bloggers hi?n dóng vai tṛ truy?n bá tin t?c “ngoài lu?ng chính” giúp cho dân Trung Hoa bi?t d?ng bào c?a h? dang b? áp b?c và dang tranh d?u nhu th? nào.

T?t nhiên, d?ng C?ng S?n dă d?ng lên nh?ng “tu?ng l?a” mà ? Trung Qu?c ngu?i ta g?i là Tru?ng Thành L?a, nh?m c?t ngay nh?ng b?n tin có h?i cho uy quy?n c?a d?ng. Vi?c ki?m duy?t m?ng lu?i này du?c giao cho chính các công ty ph? trách cung c?p d?ch v? Internet, nhân viên c?a h? ph?i vi?t nh?ng nhu li?u ḍ t́m, h? th?y nh?ng ch? “kiêng k?” là máy t? d?ng c?t ngay. T?t c? nh?ng thông tin có nh?ng ch? nhu bi?u t́nh, ph?n kháng, ḍi t? do, nhân quy?n, dân ch?, vân vân, d?u b? theo dơi. Trong th?i gian m?t tu?n qua, b?t c? câu nào truy?n qua email ho?c xu?t hi?n trên các blogs có hai ch? “Ung An,” tên huy?n noi cô n? sinh b? gi?t, là máy t? d?ng c?t b? ngay.

Nhung “? dâu có dàn áp là ? dó có d?u tranh!” Các nhà báo t? do dă “vùng lên” s? d?ng quy?n t? do thông tin c?a h?. Kư gi? Tam Ti?u (San Xiao) làm vi?c cho m?t nh?t báo chính th?c ? Quư Châu, khi th?y nh?ng tin t?c ḿnh tu?ng thu?t không du?c dang t?i trung th?c và d?y d?, dă phá rào. Anh dă dua lên m?ng nh?ng tin t?c mà t? báo c?a d?ng dă c?t b?, nh?ng l?i tu?ng thu?t c?a dân di bi?u t́nh và nhi?u ngu?n tin khác nhau v? nguyên nhân cung nhu di?n bi?n c?a các cu?c bi?u t́nh. Kư gi? Tam Ti?u kêu g?i các b?n trên Internet, “Chúng ta có b?n ph?n truy?n bá nh?ng tin t?c này di th?t r?ng, th?t sâu!” Anh c̣n thách th?c, “Đ? coi b?n tin này du?c truy?n m?y ngày, tru?c khi b? ki?m duy?t!” Ngày hôm sau, b?n tin dó b? ki?m duy?t d?c h?t!

Ông Chu Th? Quang (Zhou Shuguang), thu?ng dùng bút hi?u Zola trên m?ng, dă t?i Quư Châu quan sát c?nh dân chúng bi?u t́nh, và g?i ngay nh?ng thông di?p ng?n theo l?i “tin di li?n” (instant messaging) g?i cho các d?a ch? quen bi?t. B?n tin ng?n và t?c d? nhanh d?n m?c h? th?ng ki?m duy?t c?a nhà nu?c C?ng S?n chua k?p ph?n ?ng th́ tin dă du?c truy?n di r?i. Kư gi? Chu Th? Quang cung g?i di c? nh?ng do?n phim và bài ph?ng v?n thâu thanh, h?i tr?c ti?p các ngu?i dân bi?u t́nh, nhung g?i qua nh?ng blog c?a Hoa ki?u h?i ngo?i.

Nh?ng “chi?n si thông tin trên m?ng” ? Trung Qu?c dă t́m ra nhi?u cách lu?n lách, qua m?t b?n ki?m duy?t c?a d?ng C?ng S?n. M?t blogger dùng m?ng lu?i do công ty k? thu?t Tianya Online ? d?o H?i Nam cung c?p, dă t́m du?c nh?ng cách gây r?c r?i cho gu?ng máy ki?m duy?t t? d?ng c?a công ty. M?t chi?n thu?t c?a blogger dùng Tianya.cn này là sáng t?o m?t nhu li?u d? d?o ngu?c hàng ch? vi?t. Ngu?i nh?n du?c b?n tin ph?i d?c ngu?c t? trái sang ph?i, ho?c t? trên xu?ng du?i, du?i lên trên. K? thu?t này c?t d? dánh l?a các máy theo dơi và ki?m duy?t c?t b?, thí d? khi g?p nh?ng ch? “kháng ph?n t́nh bi?u” th́ máy không nh?n ra dó là “bi?u t́nh ph?n kháng” d? mà t? d?ng d?c b?. Chính m?t nhân viên c?a công ty Tianya (tên Hán Vi?t là Thiên Nhai - góc chân tr?i) ph? trách ki?m duy?t tin v? v? bi?u t́nh ? Ung An theo l?nh c?a d?ng C?ng S?n, ph?i công nh?n r?ng, “Trong nu?c có r?t nhi?u ngu?i dùng m?ng lu?i r?t diêu luy?n, dù c?m c?n th? nào h? cung t́m cách lu?n lách d? tr?n m?ng lu?i ki?m duy?t.”

Không ph?i ch? có ngu?i dân Trung Qu?c m?i dùng Internet d? s? d?ng quy?n t? do thông tin, ph?n d?i ch? d?. Dân Iran lâu nay v?n làm công vi?c dó, dân Mi?n Đi?n g?n dây cung dùng m?ng lu?i v?a d? t? ch?c c?u tr? d?ng bào h? b? băo l?t, v?a huy d?ng các l?c lu?ng dân ch? ch?ng quân phi?t.

B?i v́ quy?n t? do thông tin là m?t nhu c?u co b?n c?a con ngu?i s?ng trong xă h?i. Con ngu?i vu?t lên trên l?i s?ng thú v?t t? khi bi?t dùng ngôn ng? d? truy?n d?t tin t?c, d? hi?u nhau, và c?ng tác v?i nhau. Nh? bi?t c?ng tác mà con ngu?i ti?n b?. Đ?o lư c?a loài ngu?i du?c phát sinh v́ ngu?i ta th?y ch? nh?ng ngu?i s?n sàng c?ng tác v?i ngu?i khác m?i thành công và giúp xă h?i cùng thành công. Cách cu x? hay nh?t, ích l?i nh?t, là ch?ng t? cho m?i ngu?i th?y là ḿnh t?t, m?i ngu?i tin r?ng ḿnh s?n sàng chia s? và c?ng tác. Nhi?u ngu?i có th? dóng vai d?o d?c gi? làm b? là ḿnh t?t, nhung sau cùng phuong pháp gi?n d? và ít t?n kém nh?t v?n là s?ng sao cho ai cung th?y ḿnh là ngu?i t?t th?t! Đó là n?n t?ng c?a d?o nghia trong nhân lo?i. Chính công vi?c thông tin dă xây d?ng và b?o tŕ n?n d?o lư dó, t?o nên van minh c?a loài ngu?i.

Nhung thông tin cung giúp cho loài ngu?i ti?n b? c? v? kinh t? l?n xă h?i. Chính nh? có phuong ti?n thông tin mà khoa h?c, k? thu?t dă phát tri?n. Nh? thông tin t? do nên xă h?i m?i b?o v? du?c nh?ng quy?n t? do khác, d?c bi?t là t? do chính tr?. Kinh nghi?m 200 nam l?p qu?c c?a ngu?i M? cho th?y nh?ng quy?n t? do b?u c?, ?ng c?, l?p d?ng, l?p h?i là nh?ng b?o d?m giúp cho cu?c s?ng chung ngày m?t phát tri?n t?t d?p hon.

Cho nên chúng ta r?t m?ng khi th?y ngu?i dân Trung Hoa dang t? d?ng phát tri?n m?ng lu?i thông tin t? do qua các blog, qua di?n tho?i di d?ng, qua di?n thu, qua Internet. V́ khi ngu?i Trung Hoa dă bi?t s? d?ng quy?n t? do thông tin c?a h? th́ ch? d? c?ng s?n d?c tài s? s?m ch?m d?t. Ch? d? C?ng S?n ? Trung Qu?c càng suy y?u th́ ch? d? C?ng S?n ? Vi?t Nam s? h?t ch? d?a, s? ph?i tr? l?i các quy?n t? do dân ch? cho ngu?i dân Vi?t Nam. Các nhà báo t? do ? Trung Qu?c và ? Vi?t Nam là nh?ng chi?n si tranh d?u cho t? do dân ch? dáng hoan nghênh. H? dang t? th?c hi?n quy?n t? do thông tin d? d?ng bào s? có ngày cùng du?c hu?ng.

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here