Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Nhật ký tuần lễ bão: Ike và Wall Street, câu chuyện về hai cơn bão
Những cơn bão hay được hình thành ở vùng Vịnh Mississipi và Gulf Coast vì biển ấm. Mực nước biển lại tăng lên mỗi năm, soi mòn Galveston những năm gần đây, nhất là sau trận bão Rita, đã lỡ dịp đi qua vùng Galveston ba năm trước, dân lại đổ về tăng gia xây cất nhà cửa khiến môi sinh vùng vịnh Galveston thay đổi. Mặt biển tăng cao từ khi thời giá băng (ice age) châm dứt 12,000 năm trước. Các nhà khoa học tiên đoán, khi mực nước biển dâng lên 15 thước, nhân loại sẽ nhận những hậu quả tai hại trong hai thế kỷ sắp đến.
- Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ngày nay
Tuần qua, đúng vào lúc cuộc khủng hoảng tài chánh tàn phá dữ dội hầu hết các thị trường tài chánh của thế giới, thì trung tâm Centre for Economic Performance của trường đại học London School of Economic and Political Sciences (LSE) công bố hai tài liệu phân tích mang lại một số ánh sáng về khoảng cách kinh tế sâu đậm phân cách giữa tầng lớp giầu có và phần còn lại của xã hội.
- Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo ngày nay
Tuần qua, đúng vào lúc cuộc khủng hoảng tài chánh tàn phá dữ dội hầu hết các thị trường tài chánh của thế giới, thì trung tâm Centre for Economic Performance của trường đại học London School of Economic and Political Sciences (LSE) công bố hai tài liệu phân tích mang lại một số ánh sáng về khoảng cách kinh tế sâu đậm phân cách giữa tầng lớp giầu có và phần còn lại của xã hội.
- Thư Paris tuần thứ 41-- Pháp bảo đảm 100% không có phá sản
Tổng thống Pháp, Nicolas Sarkozy từng tuyên bố trong bài diễn văn đọc tại Toulon. Thủ tướng Francois Fillon nhắc lại trong diễn văn đọc tại Marly le Roi (Yvelines) ngày 7.10. : Không một người nào trên đất Pháp mất tiền vì lý do ngân hàng (Pháp) bị phá sản. “Tôi đã theo dõi các cuộc thảo luận về mức bảo đảm cho người có trương mục ở ngân hàng khi ngân hàng phá sản,” lời của thủ tướng Fillon. (Lúc đó là 70 000 euro.)
- Thư Paris tuần thứ 41-- Pháp bảo đảm 100% không có phá sản
Tổng thống Pháp, Nicolas Sarkozy từng tuyên bố trong bài diễn văn đọc tại Toulon. Thủ tướng Francois Fillon nhắc lại trong diễn văn đọc tại Marly le Roi (Yvelines) ngày 7.10. : Không một người nào trên đất Pháp mất tiền vì lý do ngân hàng (Pháp) bị phá sản. “Tôi đã theo dõi các cuộc thảo luận về mức bảo đảm cho người có trương mục ở ngân hàng khi ngân hàng phá sản,” lời của thủ tướng Fillon. (Lúc đó là 70 000 euro.)
- Thư Paris tuần thứ 40: chính phủ cam kết, lấy tiền đâu ra?
Tiếp cứu ngân hàng bị phá sản (nếu có), tránh cho thị trường tín dụng khỏi gặp khó khăn (dự tính 22 tỷ), mua lại 30 000 căn nhà giúp cho các công ty xây cất (với giá 5 tỷ euro)...Chính phủ Pháp không ngớt đưa ra những lời cam kết để trấn an...như là tình hình tài chính khó khăn từ Hoa kỳ đã lan tới Pháp. Nhưng không biết sẽ lấy tiền đâu ra để thực hiện những lời cam kết đó khi “quỹ nhà nước trống rỗng ?”
- Thư Paris tuần thứ 40: chính phủ cam kết, lấy tiền đâu ra?
Tiếp cứu ngân hàng bị phá sản (nếu có), tránh cho thị trường tín dụng khỏi gặp khó khăn (dự tính 22 tỷ), mua lại 30 000 căn nhà giúp cho các công ty xây cất (với giá 5 tỷ euro)...Chính phủ Pháp không ngớt đưa ra những lời cam kết để trấn an...như là tình hình tài chính khó khăn từ Hoa kỳ đã lan tới Pháp. Nhưng không biết sẽ lấy tiền đâu ra để thực hiện những lời cam kết đó khi “quỹ nhà nước trống rỗng ?”
- Theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2008: tại sao ông Barack Obama dẫn đầu nhưng vẫn có thể thua?
Cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Oc năm 2008 giữa hai liên danh Barack Obama - Joe Biden và John McCain – Sarah Palin đến hồi gây cấn. Cuộc vận động bầu cử trở lại không khí bình thường của những cuộc bầu cử trước, các ứng cử viên không còn tử tế với nhau và cử tri Hoa Kỳ như thường lệ mỗi bốn năm lại được đóng một vai trò quan trọng.
- Theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 2008: tại sao ông Barack Obama dẫn đầu nhưng vẫn có thể thua?
Cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Oc năm 2008 giữa hai liên danh Barack Obama - Joe Biden và John McCain – Sarah Palin đến hồi gây cấn. Cuộc vận động bầu cử trở lại không khí bình thường của những cuộc bầu cử trước, các ứng cử viên không còn tử tế với nhau và cử tri Hoa Kỳ như thường lệ mỗi bốn năm lại được đóng một vai trò quan trọng.
- Thư Paris tuần Thứ 42: Nhờ 1 700 Tỷ, Âu Châu phục hồi sinh lực ?
Nguyên thủ các nước trong Khối Euro (Eurogroupe) họp tại Điện Elysée chiều 12.10 nhất quyết sẽ áp dụng mọi biện pháp để đưa Âu châu ra khỏi cuộc khủng hoảng tài chánh thế giới hiện nay. Mười lăm nước trong khối Euro đồng ý sẽ bỏ tiền giúp các ngân hàng củng cố tư bản, có tài chánh để tiếp tục nghiệp vụ. Mỗi nước tùy theo phương tiện và hoàn cảnh của mình...Tính chung, tổng cộng số tiền bỏ ra để cứu nguy lên tới 1 700 tỷ euro, nói theo báo chí.
- Thư Paris tuần Thứ 42: Nhờ 1 700 Tỷ, Âu Châu phục hồi sinh lực ?
Nguyên thủ các nước trong Khối Euro (Eurogroupe) họp tại Điện Elysée chiều 12.10 nhất quyết sẽ áp dụng mọi biện pháp để đưa Âu châu ra khỏi cuộc khủng hoảng tài chánh thế giới hiện nay. Mười lăm nước trong khối Euro đồng ý sẽ bỏ tiền giúp các ngân hàng củng cố tư bản, có tài chánh để tiếp tục nghiệp vụ. Mỗi nước tùy theo phương tiện và hoàn cảnh của mình...Tính chung, tổng cộng số tiền bỏ ra để cứu nguy lên tới 1 700 tỷ euro, nói theo báo chí.
- Ðừng nghe những gì Obama nói... Hãy lo những gì ông sẽ làm
Hoa Kỳ đang bơi trong khủng hoảng tài chánh và vì vậy trôi vào nạn suy trầm kinh tế mà từ năm ngoái rồi, người ta dự đoán là sẽ xảy ra.
- Ðừng nghe những gì Obama nói... Hãy lo những gì ông sẽ làm
Hoa Kỳ đang bơi trong khủng hoảng tài chánh và vì vậy trôi vào nạn suy trầm kinh tế mà từ năm ngoái rồi, người ta dự đoán là sẽ xảy ra.
- Thư Paris tuần thứ 43: Bush đồng ý triệu tập thượng đỉnh 20 nước
Ðáp lời mời của Tổng Thống George W. Bush, Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy và Chủ Tịch Ủy Hội Âu Châu José Manuel Barroso đã tới trại David, dinh cơ của tổng thống Hoa kỳ để trao đổi ý kiến về vấn đề khủng hoảng tài chánh hiện nay trên thế giới. Khi mời, Tổng Thống Bush muốn rằng chủ, khách gặp nhau một cách thoải mải, ăn mặc xuề xòa. Từ trực thăng xuống, hai người khách ăn mặc rất trang trọng.
- Thư Paris tuần thứ 43: Bush đồng ý triệu tập thượng đỉnh 20 nước
Ðáp lời mời của Tổng Thống George W. Bush, Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy và Chủ Tịch Ủy Hội Âu Châu José Manuel Barroso đã tới trại David, dinh cơ của tổng thống Hoa kỳ để trao đổi ý kiến về vấn đề khủng hoảng tài chánh hiện nay trên thế giới. Khi mời, Tổng Thống Bush muốn rằng chủ, khách gặp nhau một cách thoải mải, ăn mặc xuề xòa. Từ trực thăng xuống, hai người khách ăn mặc rất trang trọng.
- Sau kế hoạch tài chánh, kinh tế, Cải thiện tình hình nhân dụng
Khế ước có trợ cấp, chấp nhận khế ước ngắn hạn, cho phép buôn bán ngày Chủ Nhật... tổng thống Pháp đã khai triển kế hoạch tận dụng nhân lực chống lại nạn thất nghiệp đang là hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế, tiếp theo cuộc khủng hoảng tài chánh trên thế giới. Những biện pháp thấy có vẻ cục bộ và chưa biết tìm đâu ra ngân khoản để tài trợ.
- Sau kế hoạch tài chánh, kinh tế, Cải thiện tình hình nhân dụng
Khế ước có trợ cấp, chấp nhận khế ước ngắn hạn, cho phép buôn bán ngày Chủ Nhật... tổng thống Pháp đã khai triển kế hoạch tận dụng nhân lực chống lại nạn thất nghiệp đang là hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế, tiếp theo cuộc khủng hoảng tài chánh trên thế giới. Những biện pháp thấy có vẻ cục bộ và chưa biết tìm đâu ra ngân khoản để tài trợ.
- Một vấn đề nhức nhối trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc: Hiện Trạng Nền Y Tế Hoa Kỳ--So Sánh Bảo Hiểm Sức Khỏe Giữa Obama và McCain
Ngày cơn bão tài chánh thổi qua thị trường chứng khoán Nữu Ước, tôi đọc bộ sách “Sự sụp đổ của đế quốc La Mã” của Edward Gibbon, sau khi nghe TT Nga Vladimir Putin và TT Venezuela Hugo Chavez cười chế nhạo “ngày tàn của đế quốc Mỹ”. Tôi tình cờ khám phá nhiều điều trùng hợp thú vị, cả hai “đế quốc” cùng dùng huy hiệu con ó, điện Capitol ở trên đồi, các ông TNS nhiêu quyền hành như vua và trong thời kỳ suy sụp có nhiều đại đế La Mã da đen như Severus chứ không hẳn chỉ dân da trắng thành La Mã!
- Một vấn đề nhức nhối trong cuộc chạy đua vào Tòa Bạch Ốc: Hiện Trạng Nền Y Tế Hoa Kỳ--So Sánh Bảo Hiểm Sức Khỏe Giữa Obama và McCain
Ngày cơn bão tài chánh thổi qua thị trường chứng khoán Nữu Ước, tôi đọc bộ sách “Sự sụp đổ của đế quốc La Mã” của Edward Gibbon, sau khi nghe TT Nga Vladimir Putin và TT Venezuela Hugo Chavez cười chế nhạo “ngày tàn của đế quốc Mỹ”. Tôi tình cờ khám phá nhiều điều trùng hợp thú vị, cả hai “đế quốc” cùng dùng huy hiệu con ó, điện Capitol ở trên đồi, các ông TNS nhiêu quyền hành như vua và trong thời kỳ suy sụp có nhiều đại đế La Mã da đen như Severus chứ không hẳn chỉ dân da trắng thành La Mã!
- Lá thư Luân Đôn 11/01/08
Chỉ còn hai ngày nữa là nước Mỹ đi vào một cuộc bầu cử tổng thống mới. Ðặc biệt cuộc bầu cử lần này đã hấp dẫn sự chú ý của không những toàn thể nước Mỹ mà hầu như của khắp thế giới nữa. Ðối với dân Anh chẳng hạn cuộc bầu cử tại Mỹ còn được người ta theo dõi kỹ hơn là những cuộc vận động chuẩn bị cho một cuộc tổng tuyển cứ sắp tới tại Anh.
- Lá thư Luân Đôn 11/01/08
Chỉ còn hai ngày nữa là nước Mỹ đi vào một cuộc bầu cử tổng thống mới. Ðặc biệt cuộc bầu cử lần này đã hấp dẫn sự chú ý của không những toàn thể nước Mỹ mà hầu như của khắp thế giới nữa. Ðối với dân Anh chẳng hạn cuộc bầu cử tại Mỹ còn được người ta theo dõi kỹ hơn là những cuộc vận động chuẩn bị cho một cuộc tổng tuyển cứ sắp tới tại Anh.
- Ðịa cầu chuyển trục
Trước khi nhìn qua ngày mai, với lời hứa sẽ làm thay đổi nước Mỹ (McCain) - hay cả thế giới (Obama) - hãy cứ nhẩn nha ôn lại chuyện cũ...
- Ðịa cầu chuyển trục
Trước khi nhìn qua ngày mai, với lời hứa sẽ làm thay đổi nước Mỹ (McCain) - hay cả thế giới (Obama) - hãy cứ nhẩn nha ôn lại chuyện cũ...
- Obama có làm thế giới trở thành thân Mỹ hay không?
Tôi có một người bạn đang đi làm ở một nhà xuất bản lớn ở Luân Ðôn. Hôm Thứ Tư vừa qua, bạn tôi kể, một đồng nghiệp người Mỹ đã mang một lá cờ “lấp lánh sao” thật lớn đến sở và treo ngay lên kế bàn giấy của anh ta. Không những không làm các đồng nghiệp khó chịu, anh còn được mọi người đến bắt tay chúc mừng.
- Obama có làm thế giới trở thành thân Mỹ hay không?
Tôi có một người bạn đang đi làm ở một nhà xuất bản lớn ở Luân Ðôn. Hôm Thứ Tư vừa qua, bạn tôi kể, một đồng nghiệp người Mỹ đã mang một lá cờ “lấp lánh sao” thật lớn đến sở và treo ngay lên kế bàn giấy của anh ta. Không những không làm các đồng nghiệp khó chịu, anh còn được mọi người đến bắt tay chúc mừng.
- Cùng với thế giới Pháp chào mừng Obama
“Một bình minh mới đang ló dạng trên đất Mỹ.” Trước 65,000 dân Chicago, trong một bài diễn văn được truyền khắp nước Mỹ, Barack Obama ghi nhận đây là một “thành công vượt bực” do từ hằng triệu người Mỹ muốn thay đổi đã dồn phiếu cho ông.
- Cùng với thế giới Pháp chào mừng Obama
“Một bình minh mới đang ló dạng trên đất Mỹ.” Trước 65,000 dân Chicago, trong một bài diễn văn được truyền khắp nước Mỹ, Barack Obama ghi nhận đây là một “thành công vượt bực” do từ hằng triệu người Mỹ muốn thay đổi đã dồn phiếu cho ông.
- Lá thư Luân Đôn 11/09/08
Có lẽ điều làm cho người ta thấy rõ nhất sự khác biệt trong giai điệu của chính trị Mỹ và Anh được thể hiện trong phiên họp của Quốc Hội Anh ngày 5 Tháng Mười Một vừa qua.
- Lá thư Luân Đôn 11/09/08
Có lẽ điều làm cho người ta thấy rõ nhất sự khác biệt trong giai điệu của chính trị Mỹ và Anh được thể hiện trong phiên họp của Quốc Hội Anh ngày 5 Tháng Mười Một vừa qua.
- Cũng là dân chủ
Hôm Chủ Nhật và Thứ Ba tuần này, Anh Quốc tổ chức kỷ niệm 90 năm ngày đình chiến của Thế Chiến Thứ Nhất. Ngồi xem nghi lễ tổ chức trong ánh nắng se lạnh của ngày cuối thu, tôi bỗng chợt thấy sự khác biệt rõ ràng giữa hai nền dân chủ Anh Quốc và Hoa Kỳ. Bởi sau khi Nữ Hoàng Elizabeth Ðệ Nhị và hoàng gia đặt vòng hoa dưới chân đài kỷ niệm là đến phiên các nhà lãnh đạo chính quyền.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
H?i tôi di c̣n h?c, m?t trong nh?ng môn mà các sinh viên báo chí thu?ng ph?i h?c là môn tham ḍ du lu?n. V? giáo su d?y môn dó ? tru?ng tôi là m?t ngu?i mê say ngh? c?a ḿnh nhung cung hi?u rơ gi?i h?n c?a ngh? dó. Ông thu?ng m? d?u khóa h?c b?ng cách trao cho m?i sinh viên m?t b?n sao t?m h́nh n?i ti?ng T?ng Th?ng Harry S. Truman tuoi cu?i c?m t? báo Chicago Daily Tribunes v?i hàng tít l?n “Dewey dă dánh b?i Truman”. Sau khi gi?i thích là ngành tham ḍ du lu?n dă tru?ng thành hon k? t? ngày dó, ông cung v?n nh?c nh? sinh viên v? bài h?c khó quên này.
Ngày nay m?i ngày gi? tin t?c ra l?i th?y nh?ng k?t qu? tham ḍ du lu?n. Cung ph?i nói qu? dă có m?t s? bùng n? trong s? các cu?c tham ḍ du lu?n nam nay. Ông Karl Rove, vi?t trên t? Wall Street Journal k? là cho d?n ngày 30 Tháng Mu?i dă có 728 cu?c tham ḍ du lu?n trên toàn qu?c và riêng trong Tháng Mu?i dă có d?n 215 cu?c tham ḍ. V?i m?c d? này, ch? riêng Tháng Mu?i nam nay dă có nhi?u cu?c tham ḍ du lu?n hon toàn th? nam 2004. C?ng thêm v?i s? gia tang vu?t m?c các cu?c tham ḍ du lu?n là s? xu?t hi?n c?a Internet khi?n ngoài các cu?c tham ḍ du lu?n ra nay chúng ta có các web sites chuyên phân tích, t?ng h?p và theo dơi các cu?c tham ḍ du lu?n. Toàn th? hi?n tu?ng này dang t?o ra m?t t́nh tr?ng quá t?i tham ḍ du lu?n.
?y là chua k? câu h?i là li?u chúng ta có tin du?c vào các cu?c tham ḍ du lu?n hay không? V?i cu?c b?u c? ngày càng g?n k?, Thu?ng Ngh? Si Barack Obama c?a d?ng Dân Ch? dă thu?ng xuyên d?n tru?c trong các cu?c tham ḍ khi?n nhi?u nhà b́nh lu?n nay dă s?n sàng tuyên b? Thu?ng Ngh? Si John McCain thua tr?n r?i. Nhung th?c hu ra sao?
Ngoài s? sai l?m n?i ti?ng nam 1948 khi các cu?c tham ḍ du lu?n cho th?y ?ng c? viên C?ng Ḥa Thomas Dewey dang trên dà th?ng c? nhung không dè vào phút chót s? c? tri tang v?t b? phi?u cho ông Harry Truman c?a d?ng Dân Ch? giúp ông th?ng l?i. M?i dây các cu?c tham ḍ cung dă sai khi nói ông Obama d?n tru?c so v?i bà Hillary Clinton trong cu?c b?u so b? ? New Hampshire d?n trung b́nh kho?ng 8 di?m. Nhung bà Clinton dă th?ng trong cu?c b?u so b? dó.
Phe ông McCain nghi là chuy?n dó có th? x?y ra vào ngày 4 Tháng Mu?i M?t t?i dây. Ông Bill McInturff, ngu?i d?ng d?u toán tham ḍ cho ông McCain, dă nh?n xét trong m?t memo g?i ra hôm Th? Ba v?a qua là t?t c? d?u hi?u cho th?y s? có m?t cu?c b?u c? r?t khít khao vào Th? Ba t?i.
Chính nh?ng nhà tham ḍ du lu?n cung thu?ng c?n th?n nói là h? không tiên doán v? k?t qu? c?a cu?c b?u c? mà ch? do du?c s? suy nghi c?a c? tri trong m?t giây phút nào dó. Và cung có th? là h? sai v́ dây là m?t ngành k?t h?p khoa h?c v?i doán ṃ. Ông John Zogby, ngu?i mà cu?c tham ḍ cho Reuters/C-SPAN/Zogby cho th?y ông Obama dang d?n tru?c 7 di?m, gi?i thích “? m?t m?c d? nào dó chúng tôi v?n d?a trên m?t s? gi? d?nh” và ông d?ng ư “tham ḍ du lu?n là m?t ngh? thu?t hon là thu?n túy khoa h?c.”
V?n d? là nh?ng nhà tham ḍ không th? ch? t?ng c?ng k?t qu? c?a các cu?c tham ḍ b?ng di?n tho?i mà ph?i dua ra m?t s? d? doán v? li?u ai trong s? nh?ng ngu?i ḿnh h?i th?c s? di b? phi?u. Và cái model “ai s? có tri?n v?ng b? phi?u nh?t” có th? thay d?i t? cu?c tham ḍ này sang cu?c tham ḍ khác, d?n d?n k?t qu? là có th? sai bi?t khá nhi?u. Hôm Th? Tu v?a qua ch?ng h?n, cu?c tham ḍ c?a Rasmussen Reports cho th?y ông Obama d?n tru?c ch? có 3 ph?n tram trong khi cu?c tham ḍ hôm Th? Ba c?a Pew Research Center l?i cho th?y ông Obama d?n tru?c d?n 15 di?m.
Chính gi? d?nh v? tri?n v?ng di b? phi?u nh?t dă cho th?y khác bi?t r?t nhi?u. Vi?n Gallup ch?ng h?n cho ph? bi?n hai cu?c tham ḍ d?a trên hai ki?u c? tri có tri?n v?ng di b?u khác nhau. Model c? truy?n c?a t? báo cho th?y ông Obama ch? d?n tru?c có 2 ph?n tram. Trong khi dó model “n?i r?ng”, gi? d?nh là gi?i tr? và các nhóm s?c t?c thi?u s? s? giúp ông Obama th?ng th? d?n 7 di?m. Hai cu?c tham ḍ c?a Zogby và Pew l?i thêm gi? d?nh là nh?ng c? tri da den, du?c khích l? b?i tri?n v?ng có th? giúp ông Obama tr? thành v? t?ng th?ng da màu d?u tiên, s? chi?m t? l? cao hon trong s? c? tri di b?u. Nhung phe ông McCain l?i lư lu?n là s? ngu?i di b? phi?u nói chung s? cao và do dó làm phai l?t di ?nh hu?ng c?a lá phi?u da den.
?y là chua k? cái g?i là “?nh hu?ng Bradley”, t?c là s? lo ng?i là các c? tri da tr?ng v́ s? b? chê là k? th? s?c t?c dă nói quá v? s? ?ng h? c?a h? d?i v?i ?ng c? viên da den hon là s? th?t. Ông Bradley là ?ng c? viên th?ng d?c California nam 1982. Theo các cu?c tham ḍ du lu?n, ông Bradley s? th?ng nhung sau cùng ông thua sát nút d?i th? da tr?ng.
Ngu?c l?i các cu?c tham ḍ có th? không d?nh rơ du?c ?nh hu?ng c?a ph?n ?ng s?c t?c v́ nh?ng c? tri không có tính khoan dung dă thu?ng không ch?u tr? l?i các cu?c tham ḍ du lu?n. ?y là chua k? vi?c có quá nhi?u cu?c tham ḍ du lu?n dă d?n d?n vi?c nhi?u ngu?i t? ch?i tham gia các cu?c tham ḍ. Ông Nate Silver c?a website FiveThirtyEight.com, chuyên theo dơi các cu?c tham ḍ dă ph?i nh?n xét “Khi chúng ta ch? có kho?ng 15% ngu?i ch?u tr? l?i th́ chúng ta khó có th? nói là có d?i di?n cho toàn th? dân chúng du?c.”
Di nhiên các nhà tham ḍ du lu?n nói h? hoàn toàn tin vào k?t qu? c?a các cu?c tham ḍ, ch? ra thành tích là trong các cu?c b?u c? t?ng th?ng t? nam 1980 d?n nay, các cu?c tham ḍ dă thu?ng khá dúng.
Tuy nhiên h? cung v?n chua gi?i thích cho chúng ta bi?t t?i sao các con s? c?a h? khác nhau nhi?u nhu v?y. Nhà phân tích Jay Cost c?a website RealClearPolitics th́ gi?i thích là s? di có s? khác bi?t nhu v?y chính v́ các nhà tham ḍ dang b?t d?ng ư ki?n trong nguyên t?c l?a ch?n. Nói cách khác, m?i nhà tham ḍ có m?t vi?n ?nh v? c? tri s? hành d?ng nhu th? nào vào ngày 4 Tháng Mu?i M?t này, và vi?n ?nh c?a h? không hoàn toàn gi?ng nhau.
Thành ra nói cho cùng ph?i d?n khi có k?t qu? ki?m phi?u xong th́ chúng ta m?i bi?t các nhà tham ḍ dúng hay sai.
Lê Phan |