Thăm mọi ngõ ngách cuộc đời qua 288 trang sách
Nam cùng gia đình trốn chạy khỏi Việt Nam hồi năm 1979, và rốt cuộc đã tái định cư ở Úc. Ngay giai đoạn khởi đầu sự nghiệp luật sư, Nam bỏ ngang và ghi danh học lấy văn bằng “chương trình viết văn sáng tác” ở Mỹ - thuộc chương trình “Iowa Writers' Workshop” nổi tiếng - và những môn khác về lịch sử.

Home

 

Tác ph?m ra m?t c?a nhà van Nam Lê k? chuy?n nh?ng thân ph?n dó dây

 

Ky-Phong Tran/Ngu?i Vi?t 2

Trích d?ch: Trung Đ?/Ngu?i Vi?t

 

Nam Lê ch?ng thu?c lo?i nhà van Hoa K? t?m t?m mà chúng ta v?n thu?ng bi?t, và nhu v?y, h?n là chúng ta s? bi?t on di?u này. Th?c ra, anh cung ch?ng ph?i là dân M?.

Nam cùng gia d́nh tr?n ch?y kh?i Vi?t Nam h?i nam 1979, và r?t cu?c dă tái d?nh cu ? Úc. Ngay giai do?n kh?i d?u s? nghi?p lu?t su, Nam b? ngang và ghi danh h?c l?y van b?ng “chuong tŕnh vi?t van sáng tác” ? M? - thu?c chuong tŕnh “Iowa Writers' Workshop” n?i ti?ng - và nh?ng môn khác v? l?ch s?.

Cu?n sách ra m?t có t?a d? “The Boat” (do Alfred A. Knopf xu?t b?n, nam 2008), là m?t tuy?n t?p truy?n ng?n, b?t d?u có bán ? ti?m sách m?y tu?n nay. Nh?ng câu chuy?n trong sách ph?n ánh nhi?u khía c?nh c?a ngu?i vi?t: s? cô d?ng, tính da d?ng, tính hi?n th?c trong cái nh́n nghiêm kh?c và s? d?n thân trong cách nh́n nh?n phong phú. Trong truy?n “Cartagena,” nh?ng ngu?i tr? tu?i Colombia mo v? m?t tuong lai tuoi sáng trong khi h? dang là gái di?m, ma cô. Đ?c truy?n “Meeting Elise,” ngu?i ta b?t g?p m?t ngu?i cha c? g?ng chu?c l?i v?i d?a con gái b? d?t b? - là m?t nh?c công tài nang - nhung ông c? măi loay hoay theo cách c?a ḿnh. Và b?t c? c?nh d?i nào khác có trong sách.

Nh?ng ai mu?n t́m bi?t di?u m?i m? nh?t v? ngu?i M? g?c Vi?t qua n?n van chuong Úc, nên d?c qua hai tuy?t ph?m. Tru?c tiên là truy?n “Love and Honor and Pity and Pride and Compassion and Sacrifice” xu?t b?n trong “Zoetrope: All Story and Selected for Best American Nonrequired Reading 2007”. Đây là tuy?t ph?m theo th? lo?i k?t h?p tính trào phúng, siêu th?c, tôn nghiêm l?n phê phán xă h?i vào câu chuy?n nói v? tác gi? và ngu?i b? v?i v? th?m sát M? Lai tai ti?ng. K? d?n là câu chuy?n “The Boat”, m?t câu chuy?n tu?ng tu?ng v? thuy?n nhân Vi?t Nam vu?t biên. Câu chuy?n có khá nhi?u c?nh d?i th?c d?y xúc d?ng, nh?ng nét hi?n th?c xoay quanh nh?ng t́nh ti?t. Trong câu chuy?n là d?a bé trai, ngu?i m?, và ngu?i cha là tù nhân vu?t ng?c cùng là l?p ngu?i d?i di?n cho nh?ng thuy?n nhân trong phim “Journey From the Fall” c?a Hàm Tr?n, chính là di?u mà ngh? thu?t luôn th? hi?n: l?y truy?n d? k? v? kinh nghi?m th?c, và r?i giúp chúng ta th?u hi?u hoàn c?nh c?a nhau hon.

Ngu?i Vi?t 2 dă ti?p xúc du?c Nam Lê trên m?ng và dôi bên có du?c câu d?i tho?i nhu sau:

NV2: Anh cùng gia d́nh h?i dó r?i Vi?t Nam ra làm sao?

 

Lê: Gia d́nh tôi vu?t biên h?i 1979, lúc dó ông anh tôi 3 tu?i, c̣n tôi m?i có 3 tháng. B? là lính th?i tru?c 1975, b?y gi? v?a m?i ? xong 3 nam tù c?i t?o. Chúng tôi ? d?o Pulau Bidong, Malaysia, trong m?y tháng, r?i m?i di d?nh cu ? Úc. Hi?n gi?, tôi c̣n nhi?u thân nhân ? Vi?t Nam, Hoa K? (ch? y?u là California), và m?y nu?c khác.

 

NV2: T?i bây gi?, gia d́nh anh ? Úc có nh?ng ai?

 

Lê: B? tôi - t?ng làm nhi?u ngh? trong ngành s?n xu?t, giáo d?c, xă h?i, d?ch thu?t, và làm an nh? - hi?n dă v? huu. M? th́ c̣n làm vi?c, dang là d?u b?p, ai nói ǵ th́ nói, tôi c? th?y m? th?c dúng là ngu?i n?u an tuy?t nh?t mà tôi t?ng bi?t. Ông anh th́ làm trong lănh v?c huy d?ng v?n ? m?t ngân hàng l?n c?a Úc, c̣n ngu?i em th́ v?a kh?i s? h?c l?y b?ng lu?t thuong m?i ? d?i h?c - dáng m?t hai x?p ṣng!

 

NV2: S?ng và l?n lên ? Úc anh th?y sao?

 

Lê: Tru?ng thành ? Úc thú l?m. Đây là m?t qu?c gia th?t tuy?t: c?i m?, thu thái, t? phuong ḥa h?p. Thành ph? Melbourne có nhi?u ch? an ngon, mua s?m, th? thao tho?i mái. C̣n mu?n ǵ hon n?a? V?i l?i, trong tâm tu?ng tôi, dây dích th? là th? dô van hóa c?a Úc.

 

NV2: C?ng d?ng ngu?i Úc g?c Vi?t th́ ra làm sao? L?n hay nh?? H? s?ng t?p trung ch? nào?

 

Lê: C?ng d?ng dân Úc g?c Vi?t ? Melbourne khá dông (ch? sau Sydney), và t?p trung v? m?y vùng ven nhu: Richmond, Footscray, Sunshine...

 

NV2: C̣n s?ng ? M? th́ th?y sao? Nhu Iowa ch?ng h?n?

 

Lê: M?y lúc s?ng ? M?, ch? y?u là 4 nam v?a qua. Lư do là v́ tôi dă may m?n khi có du?c th?i co ? dây, có d? th?i gi? và r?ng tay mà vi?t lách. Ch?ng nhu khi ? quê nhà. Và r?i, ngay c? khi tôi khoái Iowa, Provincetown ? bang Massachusetts ho?c New Hampshire di n?a, th́ ? m?i ch?, tôi d?u có m?t ki?u nh? nhà riêng. Nh? nhà ghê nh?t là khi tuy?t roi.

 

NV2: Anh nh? nh?ng ǵ?

 

Lê: Nh? ǵ? Toàn nh?ng di?u nh? nhoi. Nh?ng ngày n?ng ?m, băi bi?n, th?c an, dá banh trong công viên, u?ng bia an th?t nu?ng. Và di nhiên, nh? c? nhà l?n b?n bè, nh? l?m.

 

NV2: Anh nói ti?ng Anh d?c gi?ng Úc. Anh là ngu?i Úc g?c Vi?t s?ng trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t tha huong và ít ai bi?t c?ng d?ng Vi?t ? Úc, d?ng nói chi d?n th? gi?i. Chuy?n anh ? M? có t?c cu?i l?m không?

 

Lê: ? th́, dôi khi tôi m? mi?ng nói th́ nghe cung t?u. Nhung tôi t? v?n li?u có ph?i là “ư tu?ng tôi nói ra quan tr?ng hon cách phát âm” hay không. V? m?y chuy?n t?c cu?i, có chuy?n cái tên Lê H?u Phúc Nam c?a tôi, anh có th? tu?ng tu?ng là bao nhiêu phi?n ph?c d?n l?i cung ch? v́ phát âm sai cái tên “Phúc”! Chính th?c mà nói, tôi h?n s? nói r?ng tôi r?t t? hào có cái tên này. Tôi nh?n th?c du?c nhu v?y sau khi b? măn h?n tù c?i t?o, và r?i cái tên “Phúc Nam” - nhu nhi?u d?c gi? bi?t - có nghia là “ph?c h?i m?t nu?c Vi?t (dân ch?).”

 

NV2: Anh coi dâu là quê nhà? Anh có v? tham Vi?t Nam chua? N?u có, anh th?y ? dó ra làm sao? Anh s? di?n t? m?i t́nh thâm c?a ḿnh v?i nu?c Vi?t nhu th? nào dây?

 

Lê: Nu?c Úc là quê nhà. M?i quan h? c?a tôi v?i nu?c Vi?t, nói sao cho h?t. M? sinh tôi ra ? dó. Tôi t?ng v? tham ba l?n. Ti?ng Vi?t là ti?ng m? d?. Tôi c?m th?y có m?i t́nh thâm v?i di s?n gia d́nh. Có th? Úc là quê nhà và có th? Vi?t Nam là quê huong, quê cha d?t t?. Nhung tôi v?n dang khám phá thêm, trong sách v? l?n ngoài d?i, xem m?y di?u dó có ư nghia ǵ.

 

NV2: Tr? thành nhà van là m?t di?u th? thách d?i v?i b?t c? ai. Xu?t thân trong gia d́nh ngu?i Vi?t Nam, dó có th? là m?t tr? ng?i dáng k? v? m?t van hóa, gia d́nh. Khi ngu?i b? nói, “B? x? thân không ph?i là d? con di làm ngh? si” - là m?t ví d? don c?. Gia d́nh anh ph?n ?ng nhu th? nào tru?c vi?c anh b? s? nghi?p trong ngành lu?t hái ra ti?n d? di th? tay ngh? vi?t lách, di làm m?t ngh? b?p bênh n?u g?i dó là m?t ngh?? Đă có khi nào anh c?m th?y nhu là ḿnh làm gia d́nh th?t v?ng?

 

Lê: Tôi hoàn toàn hi?u t́nh hu?ng khó x? anh mô t?, nhung v? khía c?nh này tôi dă th?c s? du?c gia d́nh y?m tr?. B? m? không bao gi? t? ư ǵ khác ngoài ni?m t? hào và d?y khích l? (tôi v?a m?i nghe di?n tho?i b? g?i, b?o tôi l?a ra m?t trong b?y câu chuy?n d? b? kh?i s? d?ch). B? m? là nh?ng h?c gi? c?u ti?n, chuy?n h?c c?a ông bà gián do?n v́ chi?n cu?c nhung b? m? luôn nh?c nh? m?y d?a con nít b?n tôi r?ng ḍng h? chúng ta xua nay toàn nh?ng ngu?i có h?c, và r?i di?u dó v?a là m?t trách v? ghê g?m v?a là m?t vinh d? cho tôi khi ti?p bu?c truy?n th?ng gia d́nh.

(Tôi ch?c ph?i b? sung thêm r?ng, trong nh?ng chuy?n có th?t tru?c dây, bà J.K. Rowling dă làm du?c chuy?n không tu?ng, khi bà làm cho nghi?p vi?t lách du?c nhi?u ngu?i trông vào nhu m?t ngh? tr?ng v?ng v? tài chánh - ngo?i tr? các b?c ph? huynh ngoan c?, là không tin!)

 

NV2: Hay là có khi nào anh c?m th?y ḿnh “Tây” quá khi mà ḿnh s?ng cho chính ḿnh, theo l?i Tây Phuong và cao b?i?

 

Lê: Lúc nào cung v?y. Và không ch? th?y ḿnh “Tây” quá v́ du?c hu?ng nhi?u ti?n ích cu?c s?ng Tây Phuong du d?t, mà c̣n th?y ḿnh là “Tây” thi?t luôn.

 

NV2: Cho h?i thêm l?n chót, t?i sao anh vi?t lách?

 

Lê: Tôi vi?t lách v́ tôi thích d?c. Tôi thích vi?t b?i v́ tôi t?ng c?m th?y quá s?c thôi thúc và h?ng kh?i - v?i tr?n con tim rung d?ng và ng?p tràn - tru?c nh?ng di?u tôi d?c du?c, là nh?ng di?u khi?n tôi khó mà nghi du?c r?ng c̣n có di?u ǵ khác dáng giá hon chuy?n t? ḿnh c? t?o ra s? hi?p ư “d?c-vi?t.” B?i v́ khi nh?ng di?u tôi d?c có tác d?ng, khi s? hi?p ư xu?t hi?n, th́ không c̣n ǵ sâu th?m, m?nh m? hay hi?n th?c hon du?c n?a. Không có c?m nh?n nào tuy?t hon th?. Chúng tôi s?ng và hành x? nhu th? cu?c d?i là th?c và ngh? thu?t th́ ph?n ?nh cu?c d?i; ngh? thu?t t?i thu?ng khi?n ngu?i d?i di?n c?m nh?n du?c nhu th?t. Và làm sao anh có th? cu?ng l?i, ch?i b? du?c ph?n nào c?m nh?n dó?

Thông tin thêm v? Nam Lê có ? trang web www.namleonline.com (T.Đ.)

 

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here