Thơ và cái nghiệp làm thơ

Thơ và cái nghiệp làm thơ Thơ, không biết có phải là tiếng vọng vẳng lên từ tâm thức của một thời đại đặc biệt của dân tộc Việt Nam. Cuộc sống ấy có thật nhiều chất chứa, đời sống mỗi người hình như đều có liên quan đến những biến cố khiến thay đổi cả cuộc sống
Home Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết. Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003 Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ: Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai. Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn Thơ "Phải chi ngày xưa" Ước chi giữ được mây trời Che - cơn nắng hạ Long Ðầu bến xưa - Ngọn nồm thổi mát song thưa, - Bên hiên nhà cũ cánh dừa ru đêm. Tạp Ghi Văn Nghệ: Nói về thơ, Nguyên Sa Thi sĩ Nguyên Sa nói chuyện về thơ? Hồi nào? Dường như thi sĩ đã đi vào miền vĩnh hằng ngày 18 Tháng Tư năm 1998 rồi mà! Thì, làm sao hôm nay, bây giờ có thể nói chuyện với chúng ta về thơ được? Tạp Ghi Văn Nghệ: Nói về thơ, Nguyên Sa Thi sĩ Nguyên Sa nói chuyện về thơ? Hồi nào? Dường như thi sĩ đã đi vào miền vĩnh hằng ngày 18 Tháng Tư năm 1998 rồi mà! Thì, làm sao hôm nay, bây giờ có thể nói chuyện với chúng ta về thơ được? Giới thiêu tác phẩm: Mảnh trời xanh trên thung lũng Tiêu Dao Bảo Cự là một tác giả hiện sống ở trong nước. Trước đây ông đã in một tác phẩm ở hải ngoại: Nửa Ðời Nhìn Lại và đã được đón nhận như một tiếng nói khá chân thực vượt qua những ngăn chặn, những cấm đoán vẳng tới thế giới bên ngoài TRƯƠNG CÔNG ÐỊNH Sau khi triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất ngày 5 Tháng Sáu, 1862, nhường ba tỉnh miền Ðông là Biên Hòa, Gia Ðịnh và Ðịnh Tường (trong đó có huyện Tân Hòa tức Gò Công ngày nay, bấy giờ thuộc Ðịnh Tường) cho Pháp; người dân thực sự thấy mình bị mất nước! Giới thiệu tiểu thuyết “Ðại hội đảo điên” Tại Ðại Hội Ðiện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF), đang diễn ra tại miền Nam California, đạo diễn Nguyễn Ðình Nhân, hiện đang sống ở Paris, Pháp đã được mời tham dự và giới thiệu hai bộ phim ngắn mang tên “Ðêm hôm ấy/Cette nuit-là” và “Chờ đợi/L'attende”. Giới thiệu tiểu thuyết “Ðại hội đảo điên” Tại Ðại Hội Ðiện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (ViFF), đang diễn ra tại miền Nam California, đạo diễn Nguyễn Ðình Nhân, hiện đang sống ở Paris, Pháp đã được mời tham dự và giới thiệu hai bộ phim ngắn mang tên “Ðêm hôm ấy/Cette nuit-là” và “Chờ đợi/L'attende”. Tình dục và văn chương nữ giới trong nước. Tình dục và tình yêu có khác biệt gì với nhau, nhất là trong văn chương? Câu hỏi ấy, đã rất có nhiều người tự vấn. Hai danh từ ấy, khi phân biệt đã có ranh giới khá mong manh VŨ NHÂN & VĂN AN Vũ Nhân còn một bút hiệu nữa là Văn Như Hoàng Băng. Nếu lấy 1954 làm dấu mốc thì Vũ Nhân thuộc lớp những người viết ca khúc sau cùng xuất hiện tại Hà Nội trước khi xảy ra hiệp định Genève. Ðọc “Nông Sơn Tòan Tập” của Phó Bảng Nguyễn Can Mộng Ở đời, những lúc quá nhàn rỗi thường cần kiếm bạn, tìm người trò chuyện. Riêng việc đọc sách chỉ cần có một người. Có thể trọn ngày, có thể suốt năm ở giữa bốn bức tường mà thưởng lãm được khắp bốn bể, trải ngàn năm mà gặp thẳng được người xưa Nhà thơ Ngô Văn Qui giới thiệu thi phẩm “Vạt Áo Chưa Cài” Nhà thơ Ngô Văn Qui, một huynh trưởng gia đình Phật tử hôm Chủ Nhật 22 Tháng Tư, 2007 đã tổ chức buổi giới thiệu tập thơ mới nhất của ông, “Vạt Áo Chưa Cài”, tại nhà hàng Royal, thành phố Garden Grove Nhà thơ Ngô Văn Qui giới thiệu thi phẩm “Vạt Áo Chưa Cài” Nhà thơ Ngô Văn Qui, một huynh trưởng gia đình Phật tử hôm Chủ Nhật 22 Tháng Tư, 2007 đã tổ chức buổi giới thiệu tập thơ mới nhất của ông, “Vạt Áo Chưa Cài”, tại nhà hàng Royal, thành phố Garden Grove Tuệ Sỹ Viết về thơ là chạm tới những hình ảnh phản ánh trong nước. Không thể có một mặt nước hoàn toàn tĩnh lặng, dù đó có là một mặt hồ chăng nữa. Và, người ta chỉ có thể nhận được những hình ảnh rập vỡ, thậm chí lộn ngược. Văn chương hội nhập: Stealing Buddha's Dinner và Nguyễn Minh Bích Với người bản xứ, đời sống của những người tị nạn có nét riêng kích thích tính hiếu kỳ. Ðề tài chiến tranh đối với những người thuộc phe miền Nam thua trận hình như không có tính hấp dẫn với họ. Văn chương hội nhập: Stealing Buddha's Dinner và Nguyễn Minh Bích Với người bản xứ, đời sống của những người tị nạn có nét riêng kích thích tính hiếu kỳ. Ðề tài chiến tranh đối với những người thuộc phe miền Nam thua trận hình như không có tính hấp dẫn với họ. Tuấn Khanh Ông tên thật là Trần Trọng Ngọc, khởi nghiệp như một ca sĩ dưới tên Trần Ngọc, cộng tác với các ban nhạc với tư cách nhạc sĩ chơi vĩ cầm và khi sáng tác ông ký bút hiệu Tuấn Khanh. Ðọc lại “Việt Nam Máu Lửa” của Nghiêm Kế Tổ Cuốn “Việt Nam Máu Lửa” của Nghiêm Kế Tổ được in đầu tiên ở Việt Nam năm 1954. Nghiêm Kế Tổ là thứ trưởng Ngoại Giao trong chánh phủ liên hiệp đầu tiên của Hồ Chí Minh, được thành lập ở Hà Nội năm 1946. Tạp Ghi Văn Nghệ: Bình Nguyên Lộc, nhìn từ con người và tác phẩm. Bình Nguyên Lộc, bút hiệu con nai hiền miền bình nguyên, là một nhà văn, nhà báo kỳ cựu, đã sống và trải qua nhiều thời đại của lịch sử Việt Nam. Từ thời Pháp thuộc, ông đã khởi thảo truyện ngắn đầu tay “Hương Gió Ðồng Nai” năm 1935, rồi sau đó “Phù Sa”. *Ðọc lại “Việt Nam Máu Lửa” của Nghiêm Kế Tổ Bản Hiến Pháp 46 được hình thành bởi sự hợp tác giữa Cộng Sản và những đảng phái đối lập không Cộng Sản trong Quốc Hội. Ðến nay CS Việt Nam đã xây dựng thêm ba bản Hiến Pháp: 1959, 1980 và 1992. Không thấy nhà lập pháp nào nhắc đến tinh thần Hiến Pháp 46 dầu để phủ định nó. “Ba Người Khác” và Tô Hoài: Tiểu thuyết hay hồi ký? “Viết hồi ký là một cuộc đấu tranh tư tưởng để thấy ra sự thực. Nhưng thấy ra sự thực được hay không còn tùy ở tài năng người viết. Sở dĩ nói đấu tranh tư tưởng là vì phải nói ra sự thực trong trang viết hồi ký của mình. Thế nhưng như quyển Mười Năm của tôi, tôi bị phê bình, và tôi rút kinh nghiệm...” ÐỖ LỄ Ðỗ Lễ viết nhiều tình ca. Có thể nói, nhạc Ðỗ Lễ dành cho tình ca, như những con nước, lớn nhỏ đều tuôn ra biển. Cứ nghe ông đặt tên các ca khúc của mình người ta đủ thấy điều đó: Hận Tình, Lời Người Yêu, Oan Trái, Sang Ngang, Tan Vỡ, Tình Buồn, Tình Phụ, Tuyệt Tình... Bài thơ không mong đoạn kết Trong những ngày nằm trên giường bệnh, tôi chợt nhớ rất rõ khá nhiều bài hát. Trong số này có những bài tôi yêu thích, những bài tôi đã chọn “đo ni đóng giày” cho ca sĩ hát, những bài mà tác giả đã gởi tặng cho tôi mà tôi chưa có dịp để một lần nghe Ðỗ Nhuận Qua những thông tin người ta biết được thì hình như Ðỗ Nhuận sáng tác nhạc rất sớm, năm ông mới mười sáu mười bảy tuổi. Ông gốc gác người Hải Dương, nhưng lớn lên ở thành phố cảng Hải Phòng. Anna Akhmatova: Thơ như một tiếng thở dài Có lẽ, những người đồng bệnh thường tương lân, hai nữ thi hào đã sống trong cùng những mảnh đời khắc nghiệt của thời thế, cùng vác trên vai cái gánh nặng của kiếp nhân sinh Hoài An Nhớ lại, có một dạo, mấy năm liền, cứ Tết đến, tại Sài Gòn, gần như ở đâu người ta cũng nghe thấy bài “Câu Chuyện Ðầu Năm” của Hoài An, trên các đài phát thanh, truyền hình, nơi các hàng quán bán băng đĩa nhạc, đến nỗi, nó trở thành một cái gì đó tựa như tín hiệu của mùa xuân. 30 ngày ở Việt Nam Trong nước ít dùng radio, nếu có cốt chỉ để nghe đài nước ngoài như đài BBC,VOA, RFA, RFI. Chương trình phát thanh FM ở Sài Gòn lại phát trên sóng của đài truyền hình thành phố, ít thấy có người nghe. Thu Hồ Ðối với những người, trong khoảng tuổi 70, 80, hẳn rất nhiều người còn nhớ tới ông cùng với những tiếng hát lừng danh mộạt thời như Mạnh Phát, Minh Diệu, Minh Tần, Mộc Lan, Châu Kỳ... Thơ nhạc hoài niệm của những người ly xứ Có những địa danh, khi nhắc đến, làm tim óc bồn chồn và hoang mang, nó gợi lại một thời gian, không gian nào đó đã khuất nhưng còn âm hưởng. Hà Nội trong thơ Hoàng Anh Tuấn , trong nhạc Hoàng Dương; Sài Gòn trong thơ Nguyên Sa, trong nhạc Nguyễn Ðình Toàn 30 ngày thăm nhà ở Việt Nam (Bài 4) Trong một buổi tiệc đính hôn tổ chức tại Sài Gòn, có một người phụ nữ tự giới thiệu với tôi bà là con dâu của ông Trần Văn Hương, tổng thống của miền Nam. Bà không dùng chữ Việt Nam Cộng Hòa. Người Mỹ trầm lặng và Graham Greene Graham Greene là một tiểu thuyết gia lớn của văn học thế giới của thế kỷ 20. Là một ký giả, và có dính dáng nhiều đến các hoạt động tình báo, tiểu thuyết của ông có sức sống động kỳ lạ bởi các diễn biến của bố cục truyện có những nét hiện thực của các biến cố nóng bỏng trên thế giới. 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt. Thư độc giả "Chuyện từ thiện" Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%. Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng! Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp. Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ. Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này. Cha chặt tay con gái Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua. Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên) Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu. Tê giác còn sót ở Việt Nam Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng. Cụ Phạm-Đỗ Thành Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa Cụ Bà Trương Thị Cầm KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa**	Nguy?n M?nh Trinh. Tho, không bi?t có ph?i là ti?ng v?ng v?ng lên t? tâm th?c c?a m?t th?i d?i d?c bi?t c?a dân t?c Vi?t Nam. Cu?c s?ng ?y có th?t nhi?u ch?t ch?a, d?i s?ng m?i ngu?i hình nhu d?u có liên quan d?n nh?ng bi?n c? khi?n thay d?i c? cu?c s?ng. Ngu?i ta làm tho, d? tâm s? v?i chính mình, d? chia s? cùng v?i nh?ng ngu?i d?ng di?u nh?ng t?n s? c?ng hu?ng. Có ngu?i phát bi?u tho không th? chia s? du?c v?i ai, mà ph?i là l?ng l?ng m?t cõi. Tho ph?i có nh?ng ?n m?t riêng t?o thành cá tính. L?i cung có ngu?i nghi ngu?c l?i, tho là m?t ph?n d?i s?ng h?, thì v?i nh?ng ngu?i chung cùng hoàn c?nh, t?i sao không có s? chia s? c?ng hu?ng cùng nhau. M?i ngu?i m?t ý, có ngu?i kiêu cang khinh b?c, có ngu?i khiêm nhu?ng tr?m l?ng, nh?ng quan ni?m s?ng dã t?o thành s? c?m th? khác bi?t d?i v?i m?i ngu?i. Có nh?ng tru?ng h?p, tho là k?t qu? c?a t?n cùng ch?u d?ng n?i tân toan, không ch?u n?i m?i t?o thành tho. Phùng Quán dã có nh?ng câu nhu “v?n vào tho mà d?ng d?y” hay Tô Ðông Pha ngày xua, trong Nam Hành Ti?n T?p S? dã vi?t “H?u s? b?t nang t? di nhi tác gi?” (lúc nào không th? ng?ng du?c, m?i sáng tác) v?i c? m?t do?n dã du?c chuy?n d?ch: “Kìa, nh?ng ngu?i làm van tru?c kia, không ph?i là ch? có n? l?c, c? g?ng là có tho van hay và cung không th? không n? l?c c? g?ng thì m?i có tho van hay. T?a nhu sông núi có mây mù, có cây c? hoa qu?, khi nào ch?a ch?t d?y d? ? bên trong thì bi?u hi?n ra bên ngoài, dù lúc ?y mu?n không có cung có du?c không? Ta t? nh? du?c nghe ph? thân ta bàn v? van chuong nói r?ng thánh nhân th?i xua khi nào không d?ng du?c m?i sáng tác. Vì v?y Th?c nay cùng v?i em là Tri?t sáng tác cung nhi?u mà chua t?ng dám cho là có ý làm van v?y.” Nh?ng thi si tài ba nhu Tô Th?c, Tô Tri?t d?i T?ng mà còn khiêm nhu?ng không dám t? nh?n là tác gi?, thì bây gi?, ? trong nu?c hay h?i ngo?i có nhi?u t?p tho và nhi?u ngu?i du?c g?i là ngu?i làm tho thì thi?t tu?ng cung ch?ng là di?u l? lùng.Ð?i s?ng ?y, con ngu?i ?y, tâm tu ?y, d?n nén ?y, có lúc mang n?ng trong tâm, b?c b?i trong h?n. Làm tho, có ph?i là d? gi?i t?a, làm tho là d? cho mình nh? nhàng hành trang mang vác trong d?i ngu?i hon? Nhu Phùng Quán, trong d?i s?ng co c?c dè nén, n?u không có van chuong không có thi ca thì làm sao có d? nang l?c d? s?ng còn d? v?t l?n v?i kh?n khó v?i kh? dau? Th?i d?i bây gi? có quá nhi?u b?c xúc d? t?o thành c?m h?ng. Có ngu?i thú nh?n n?u không th? l? du?c, b?ng van chuong, b?ng ngôn ng?, thì s? phát diên lên du?c. Thôi thì, dù hay, dù d?, cung choi gi?n v?i van chuong d? may ra, th?y lòng thanh th?n hon m?t chút... ? h?i ngo?i, m?t nam không bi?t có t?i m?y ch?c t?p tho du?c in nhung không... phát hành. Ðó là m?t ngu?i dã lan l?n r?t nhi?u trong ngành xu?t b?n dã phát bi?u nhu th?. Chúng ta có r?t nhi?u thi si và nh?ng thi si ?y in ra nh?ng t?p tho ch? d? làm k? ni?m mà thôi. B?i vì, các ti?m sách h?u nhu không mu?n b?y bán các thi t?p vì không có ngu?i mua nên s? chi?m ch?. R?t ít thi si in tho và bán du?c tho. Th? mà s? lu?ng thi t?p l?i quá nhi?u d?m không h?t. Có ngu?i dã m?a mai r?ng dân t?c chúng ta quá yêu thi ca và có r?t nhi?u ngu?i dã tr? thành thi si khi còn n?m trong b?ng m?... T?i sao l?i có hi?n tu?ng l? nhu th? ? h?i ngo?i? N?u suy nghi m?t cách khách quan thì có nhi?u nguyên do. Ð?i s?ng ? x? d?nh cu v? v?t ch?t coi nhu t?m ?n d?nh nhung v? m?t tinh th?n thì v?n còn nhi?u ch? tr?ng, nhi?u tâm s? c?n chia s?. In m?t t?p tho v?i s? phí ch?ng hon m?t ngàn dô la ai cung có th? in du?c. Và tho, thì hay d? tùy ngu?i, sáng tác cung không khó khan l?m. ? th? h? th? nh?t, d?i s?ng tr?i qua nhi?u bi?n c? nên van chuong là nh?ng ch?ng tích d? luu l?i nh?t trong d?i ngu?i và trong ký ?c. ? h?i ngo?i l?i có r?t nhi?u t? báo. Ðang ? nh?ng t?p chí van h?c không du?c thì tìm nh?ng báo khác ch?n l?a d? dàng hon. Và khi dã có tên tu?i ? trên m?t báo thì ngu?i ta s? c?m th?y t? tin và sáng tác nhi?u hon. Cu?c d?i s? có thêm m?t... thi si. Tru?c tình tr?ng ?y trong m?t cu?c ph?ng v?n nhà van Duy Lam dã phát bi?u v? tho Vi?t Nam ? h?i ngo?i. Cái nhìn c?a ông khá chính xác: “Tho lúc này in ra nhi?u l?m. M?i nam chào d?i c? tram t?p tho. Và s? lu?ng thi si cung tang theo r?t nhi?u (có thi si th?t và có ngu?i du?c g?i là thi si)... Tho Vi?t Nam ? h?i ngo?i có nét chính là ngu?i ta d?n v?i tho t? nhiên nhu m?t thúc d?y tâm lý, mà không ch? ý làm thi si. Tôi dã g?p nhi?u ng?c nhiên vì không ng? ngu?i này ngu?i kia cung làm tho. T?i sao h? làm tho? Có ph?i do s? b?c xúc, m?t nhu c?u tâm lý. Tho h?i ngo?i có ch?t ch? quan tâm s?. H? làm tho trong vô th?c d? ghi l?i tâm s? c?a mình. S? có s? ti?p n?i t? nh?ng ngu?i tr? hon. H? s? làm tho khác v?i ngu?i tru?c dã cu. Có th? h? s? b? quá kh? mang n?ng trên vai d? làm tho hôm nay. S? lên du?ng nào mà không c?n ph?i g?n nh? hành trang?... Tho in nhi?u nhu th? bi quan hay l?c quan? Theo tôi, chuy?n bình thu?ng. Vi?c ch?n lua tho và thi si là c?a d?c gi? và nh?ng ngu?i phê bình. V?n d? là ph?i công tâm d? tìm ra nh?ng bài tho chân th?c. Không có di?u gì l?a m? du?c m?i ngu?i. Ph?i d? tâm tu có ch? buông x?, dù b?ng tho d? di chang n?a...” Ðó là chuy?n tho ? h?i ngo?i còn ? trong nu?c thì sao? G?n dây tôi du?c d?c m?t bài báo ? trong nu?c khá lý thú. Ðó là bài “Ai mua tho ta bán tho cho...” c?a tác gi? Ngô Minh. Bài dã dang l?n d?u ? t?p chí Van Hóa–Van Ngh? Công An sau dang l?i trên Tu?i Tr? Ch? Nh?t. Tôi nhìn th?y ? dó m?t vài chi ti?t khi?n chúng ta có th? hi?u du?c ph?n nào nh?ng sinh ho?t van h?c dang di?n ti?n ? trong nu?c. Di nhiên, không ph?i t? m?t vài s? ki?n d? phóng chi?u thành toàn c?nh mà chính t? nh?ng ghi nh?n ?y, d? có m?t nh?n xét v? m?t s? thay d?i r?t rõ ràng. T? lúc tru?c, th?i bao c?p, khác. Sau này, th?i kinh t? th? tru?ng, khác. Tho, thì bao gi? cung v?y, ch? có hay và không hay. Nhung thi si thì thay d?i theo th?i th?, theo s? di?n t? c?a tác gi? Ngô Minh. “...Nhà tho Vi?t Nam ta su?ng nh?t là giai do?n bao c?p. Th?i k? này, các nhà tho không ph?i b? ti?n ra in tho cung không ph?i kh? s? mang tho di bán. Nhà tho có “th? bài” c?a nhà nu?c nhi?u không nh? h?t! H? du?c nhà nu?c in tho theo ch? d? bao c?p. Tùy theo ch?c v?, tu?i tác trong làng van... mà “x?p hàng” l?n lu?t! Có nhà tho 60 tu?i r?i mà tính vòng quay x?p hàng thì ph?i 60 nam n?a may ra mình m?i du?c in có m?t n?a t?p tho! Bù l?i, các nhà tho ch?ng ai ph?i b?n tâm hay xót xa v?i s? v?n nhà nu?c b? ra in tho và mua tho cho mình. Th?t ti?n l?i và sang tr?ng. Ch? th? mà cu?n tho nào cung có s? lu?ng in t?i nam, b?y nghìn cu?n mà không d? sách d? bán! Có không ít ngu?i do v? trí thu?n l?i, du?c bao in t?i g?n ch?c t?p tho, tu?ng dã lên t?i lão trong làng ai dè khi h?i d?n tên, ngu?i yêu tho l?c d?u... D?u sao dó cung là th?i vuong gi? nh?t c?a tho ca, trên góc d? tho là cái d?p, ph?i du?c nâng niu chi?u chu?ng!...” Nhu th?, th?i bao c?p ch?c ph?i có nhi?u tho hay thì ph?i? Th? mà, hình nhu thua v?ng l?m. Có l?, tho cung là m?t phuong ti?n d? ph?c v? ch? d? nên b? lai gi?ng chang? Không nên võ doán nhung n?u tho là kh?u hi?u tuyên truy?n thì cung khó làm xúc d?ng du?c tâm tình c?a ngu?i yêu thi ca? Th?, d?n bây gi?, th?i d?i m?i tu duy và kinh t? th? tru?ng, tho có di?u gì khác l? so v?i th?i tru?c. Di nhiên theo tác gi? Ngô Minh thì có nhi?u khác l?. “...T? khi d?t nu?c kinh t? th? tru?ng thì cu?c s?ng tho ca càng sôi d?ng hon th?c ch?t hon. Các nhà tho l?i t? b? ti?n ra in tho và t? mang tho mình di bán nhu th?i ti?n chi?n. Ðó là m?t di?m lành, m?t d?u hi?u d?i m?i trong “co ch? thi ca”. Tho in ra nhi?u s? kích thích sáng t?o! S? ki?m ch?ng kh?t khe c?a th? tru?ng s? c?nh t?nh bi?t bao ngu?i dang di nh?m vào “vuong qu?c tho”... Tuy nhiên vi?c t? b? v?n ra in tho, và t? bán tho hôm nay cung có quá nhi?u di?u cu?i ra nu?c m?t! M?i nam c? nu?c có t?i 600-700 t?p tho du?c in ra, nghia là m?i ngày bình quân hai t?p tho du?c ?n hành. T?ng công ty phát hành sách Vi?t Nam cung nhu các công ty con ? các t?nh lúc d?u có nh?n phát hành chút ít cho các tác gi?, v? sau ch? nh?n ký g?i, d?n vài nam l?i dây thì ký g?i cung b? t? ch?i v?i lý do tho bán không du?c l?i chi?m m?t ch? c?a các ?n ph?m khác! Do không du?c phát hành r?ng rãi nên tho tác gi? Hu? thì Hu? d?c, Hà N?i thì Hà N?i d?c, t?nh l? thì t?nh l? d?c. T? dó d?n d?n s? bình giá tho c?a m?t s? nhà phê bình cung theo ki?u “?ch ng?i dáy gi?ng”, ch? th?y, ch? d?c, ch? phán v? nam b?y t?p tho xung quanh mình! Th? là các tác gi? ph?i t? di bán tho mình!!!” Buôn bán, thì các nhà tho có l? cung không thành công m?y. Theo bài báo, nhà tho Vinh Nguyên ? Hu? dã mang tho mình di bán d?o trên các tuy?n xe du?ng dài và tình c? có m?t l?n d?ng d? v?i nhà tho Tr?n Phá Nh?c cung dang “son dông mãi võ” rao bán tho mình. Tho có lúc ngang hàng v?i nh?ng th? thu?c lang bam sâu rang, dau b?ng!!! Ho?c: “...Có l?n tôi ra Hà N?i ghé h?i nhà van. G?p nhau chua k?p h?i tham s?c kh?e, nhà tho Nguy?n Hoa dã chào bán ngay t?p tho “Mua Thu?n thành” c?a Hoàng C?m. Tôi chua k?p m?ng vì mua du?c t?p tho ung ý, dã nghe Nguy?n Hoa than: “Anh Hoàng C?m ph?i gò lung ký t?ng vào t?ng cu?n m?t, bán v?n khó ch?y! Bán tho là th? d?y! Ra van mà bán ch?ng ra ti?n-Cái nghi?p van chuong nghi th?t phi?n (T?n Ðà)...” Nhung cung có ngu?i tinh nh?y trong vi?c buôn bán, dù là buôn bán nh?ng t?p tho. Âu cung là m?t cung cách m?i c?a th?i m? c?a: “...Vài ba nam l?i dây, các nhà tho Vi?t Nam du?ng nhu dã phát hi?n ra m?t phuong th?c bán tho m?i, “hi?u qu?” hon. Ðó là cách mang tho d?n các doanh nghi?p, co quan tru?ng h?c... “b? m?i” m?i noi muoi, mu?i lam cu?n, ép các th? tru?ng tr? ti?n! Thuong các nhà tho nghèo, ch?ng th? tru?ng nào t? ch?i m?t vài tram ngàn ti?n mua tho. M?i t?nh nh? tính so so cung t?i 200 co quan, doanh nghi?p... m?t th? tru?ng ngon lành cho tho! Kh? n?i tho mua xong th? tru?ng li?n cho tho vào t?, không bi?t có d?c câu nào không! ? t?nh Q. nam r?i có t?i ch?c t?p tho in ra, v?i s? lu?ng 1000 b?n/ t?p. Nghia là các th? tru?ng ph?i mu?i l?n chi ti?n mua tho và mu?i l?n chi ti?n mua tho và mu?i l?n c?t tho vào t?! Th?y tho bán ki?u này “ngon” có tác gi? bán xong nghìn cu?n, còn t? in thêm nghìn n?a cung bán h?t s?ch! Giá các t?p tho tác gi? t? d?nh nên d? bi?n hóa. Ða s? các nhà tho d?nh giá 10-15 ngàn d?ng/t?p tho 64 trang. Nhung cung có không ít t?p tho v?i d? dày nói trên d? giá t?i 20 th?m chí 25 ngàn d?ng! M?t ông giám d?c b? ra 250 ngàn d?ng d? mua 10 t?p tho th?t ch?ng dáng b?n tâm, nhung v?i nhà tho bán m?t ngàn cu?n tho m?ng v?i giá ?y, lãi ròng trên 17 tri?u d?ng là con s? không d? có! Xem th? ai dám b?o r?ng tho ?!” M?t tru?ng h?p khác, có nhà tho kia dã tuyên b? m?t câu xanh r?n... “Tôi quan ni?m van h?c cung là hàng hóa, m?t lo?i hàng hóa d?c bi?t. Ð? có d?c gi?, nhà tho nhà van ph?i bi?t cách gi?i thi?u món hàng c?a mình nh?t là trong th?i d?i bùng n? thông tin có quá nhi?u di?u cám d? ngu?i ta nhu hi?n nay...” ? th?i d?i m?i kinh t? th? tru?ng thì cung khác. Tho van dã thành m?t th? d? ti?p th? nhu m?t nhà tho trùm Công An Ð?ng Vuong Hung làm phó t?ng biên t?p báo An Ninh Th? Gi?i du?c g?i là “nhà van best seller” phát bi?u trong m?t cu?c ph?ng v?n: - Nghe d?n t?p tho “H?c quên d? nh?” c?a anh dã phát hành t?i 30 ngàn quy?n? - Không ph?i nghe d?n mà là s? th?t. Th?m chí s? lu?ng ?y v?n còn tang vì d?n nay sau 4 nam tôi “rao bán” tho mình, v?n có ngu?i tìm d?n h?i mua “h?c quên d? nh? “ - Nhung b?ng cách nào anh có có du?c con s? khi?n d?ng nghi?p ph?i... thèm mu?n nhu v?y, khi mà nhi?u t?p tho c?a các tác gi? khác th?m chí ch? in du?c vài tram b?n? - Tôi không dám nói là tho mình hay, tho mình d?c bi?t, nhung v?n là dân xu?t b?n, tôi có khá nhi?u chiêu ti?p th?. Tru?c h?t v? n?i dung, tôi ch?n in toàn nh?ng bài l?c bát - th? tho d? nh?, d? thu?c, v?i các d? tài tình yêu, gia dình r?t bình thu?ng, dung d? là di?u g?n gui v?i d?i tu?ng th?c s? yêu tho: sinh viên, giáo viên, b? d?i, cán b? huu trí ? các câu l?c b? tho d?a phuong... Bên c?nh dó tôi cho in nh?ng l?i bình v? các bài tho, d?ng th?i “kêu g?i” nh?ng l?i bình m?i g?i v? cho tác gi? t?o ra m?t sân choi cho ngu?i d?c. V? hình th?c, “H?c quên d? nh?” du?c in kh? 11.5 cm v?i 18 cm v?a v?n d? cho vào phong bì g?i di xa. Ngay vi?c thi?t k? phong bì d?ng t?p tho thôi, tôi cung ph?i làm di làm l?i d?n l?n th? ba m?i ung ý. Nhung y?u t? quy?t d?nh v?n là vi?c tôi qu?ng cáo trên các phuong ti?n thông tin d?i chúng, r?ng tôi có t?p tho nhu th?, giá 10 ngàn d?ng r?t mu?n d?n v?i b?n d?c ai có nhu c?u thì g?i v? d?a ch? c?a tôi. Ch? vài ngày sau khi báo An Ninh Th? Gi?i dang m?u qu?ng cáo dó, tôi dã nh?n du?c t?i hàng nghìn lá thu yêu c?u du?c t?ng và mua t?p tho. Ði?u thu?n l?i c?a tôi là dã có m?t cái tên trên báo v?i các bài phóng s? và nhi?u d?c gi? mua tho tôi ch? vì... d? xem nhà báo Ð?ng Vuong Hung làm tho nhu th? nào!” S? ngu?i mua hàng ch?c cu?n d? t?ng b?n bè r?t nhi?u có nh?ng ngu?i còn... ph?m lu?t khi “qua m?t” buu di?n, b? ti?n vào phong bì g?i th?ng cho tôi. Tôi quan ni?m r?ng, d? lôi kéo d?c gi?, m?i cu?n sách ph?i có m?t cái gì dó là l?...” Nhu th? thì ai dám b?o thi si nghèo và tho không bán du?c.V?i ông phó t?ng biên t?p báo An Ninh Th? Gi?i, tho dã thành m?t món hàng d? làm giàu c?c k? d? dàng, có ph?i? Nhung ? ph?n dông, cái nghi?p làm tho thì ? dâu, dù trong nu?c hay h?i ngo?i cung d?u gi?ng nhau, nghia là cùng mang nh?ng n?i nh?c nh?n. ? h?i ngo?i thì làm tho cung là m?t cách th? buông x? trong m?t d?i s?ng quá nhi?u thúc ép. Còn trong nu?c, nhà tho cung ph?i chi?n d?u v?i bao nhiêu là s?c ép d? có th? có th? mang tho c?a mình rao bán v?i c? nh?ng n?i nh?c nh?n... còn n?u mu?n thành công thì ho?c là ph?i có quy?n uy nhu ông nhà tho “c?m” Ð?ng Vuong Hung chúng h?n. Ho?c là ph?i bi?t “Ti?p th?” d? van chuong h? giá thành m?t món hàng d? buôn bán d?i chác. Cách nay hon 15 th? k?, nhà lý luân phê bình van h?c Luu Hi?p trong “Van Tâm Ðiêu Long” dã vi?t: “Cái chuông l?n v?n cân ch? có Qu? và Kho?ng m?i ch? d?nh n?i. Sách d?y ruong ph?i nh? nh?ng nhà phê bình tài ba m?i phán doán chính xác du?c. Nh?c phóng dãng nu?c Tr?nh khi?n ngu?i ta dâm dãng. Ch? nghe theo cách sai sót mà ph?i theo nh?ng nguyên t?c phê phán thì m?i mong kh?i l?c du?ng.” (Qu? là nh?c su c?a vua Thu?n, kho?ng là nh?c su c?a nu?c T?n dã d?y dàn nh?c cho Kh?ng T?). Tho, cung nhu nh?c, ph?i có ngu?i phê bình d? làm b?t lên cái tuy?t tác. Luu Hi?p dã d?t r?t cao v? trí c?a ngu?i nh?n d?nh van chuong. Bây gi?, v? trí ?y l?i càng quan tr?ng hon. Trong m?t r?ng tho, làm sao ki?m du?c cho ra nh?ng bông hi?m quí. Ngu?i Vi?t Nam chúng ta là nh?ng ngu?i yêu thi ca nên qua ngôn ng? tho chúng ta có th? nhìn du?c nh?ng n?i ni?m c?a th?i d?i. Th?i nào mà ch?ng có hàng gi? chen l?n hàng th?t. V?n d? là ph?i có ngu?i m?t xanh d? tìm du?c nh?ng hi?m quí b? che d?u trong cái b?t ngàn kia. Tho muôn d?i v?n t?n t?i t? nh?ng dòng tuy?t tác. Và, nh?ng y?u t? chính là nh?ng ngôn ng? gi? d?i, xây d?ng t? nh?ng mánh khóe không chân th?c. Tho muôn d?i v?n là nh?ng gì cao d?p nh?t!
Powered By Nguoi-Viet Online